Mateus 13
Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs NAA
1 Ay kitun kam ma algaw, ay lummawán ne Jesus kitu balay, ay se yala nawe nagtutúgaw kitu kapanágan tu pisung.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ay adu pànang datu tolay ya gummánat kaggína. Ay díkod, nawe nagtugaw kitu biray se la umàráng kadatu tolay nga nagtutúgaw wala kitu kapanágan.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ay adu datu netù-tùgud na ngamay nepangárig nada. Ay nán na nga nagpangárig, “Uwad tolay ya nawe nagwárit ka aggì ka tálun na.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Kaggína nga magwárit tin, ay nagdattág datu duddúma kitu dálen. Ay inumbet datu an-anù se da immin sinimtúán.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ay nagdattág datu duddúma nga aggì kitu nalus-án na pínát, ay nakaru da nga tumúbu ta akkan da lugud nadarúnán pànang.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ay kane sumínág, ay nalaylay da ngala se nakarsiyán da ta áwan da pànang nga gamut.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ay nagdattág datu duddúma nga aggì kitu agkadtán. Ay tummúbu da may tummúbu pe datu kaddat nga ittu datu naníput kadatu tumúbu wa aggì.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ay datu duddúma nga aggì, ay nagdattág da kitu kadam-aggán natu lusà. Ay nagbúnga da. Nagbúnga datu duddúma ka adu tutu wala, ay ad-adu kam ya búnga datu duddúma, ay annung na pe ya búnga datu duddúma.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Ay dakayu wa maggigìna kídi, ay lam-lamtan nu pànang ya nagìna nu,” nán ne Jesus.
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ay inumbet datu tù-tùgúdán ne Jesus kaggína, ay se da nán, “Taanna, turám ipangárig ya magtùgud kadaya tolay?” nán da.
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Ay tútu sumungbát te Jesus kaggída nga nán na, “Mepakammu kadakayu daya akkan pikam ma nepakammu kitun mepanggap kiya angngituráy ne Dios, ngamay kaggída ay akkan.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Ata dakayu wa atán angngurug, ay maamúngán daya ammu nu, ta senu umadu pànang. Ngamay daya áwan na angngurug, ay mippà oray ya bittì a ammu da.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ay túya gapu na nga pabeg pangárig ya angngikagì kaggída, áta maddi da mà ilasínán ya angngituráy ne Dios oray sisinnán da, ay se maddi da pe ya awátan oray gigìnán da.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ay díkod mapagintutuwán kaggída tu nán natu Isaias nga,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Ata nagkulnit tin ya uray daya tul-tolay. Ay pinagbangngag da daya talínga da ngin, ay se pinagkúláp da daya mata da. Ata galù da nga makagìna da se makasingan da, ay maawátan da se masingan da ya kà-kàwaán da. Ay magulli da kiyà,’ nán ne Dios, ‘ay pakawanan kuda kadaya bas-básul da,’
15 Porque o coração deste povo
16 Ngamay maganggam kayu ta malásin nu daya masingan nu se maawátan nu daya magìna nu.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Ay kurug ya nán ku kadakayu nga adu kadatu pagbàbànánan ne Dios kitun se datu namáru wa tolay ya maminya tutu wala nga makasingan kadaya nas-asingan nu se makagìna kadaya nag-agìna nu ngamay akkan da nga nasingan se nagìna.”
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Ay gìnán nu lugud ya kepapannán natu pangárig mepanggap kitu tolay ya nawe nagwárit ka aggì.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Nu atán makagìna kiya bàbànán na mepanggap ki angngituráy ne Dios, ay se akkan na nga maawátan, ay umbet te Sairu wa mangippà kitu nagìna na. Túyán ya árig datu aggì a nagdattág ki dálen.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Ay tu nalus-án na pínát ta nagdattagán datu aggì, ay meárig da kadaya nakagìna kiya bàbànán ne Dios, ay sikkaanggam da nga nangurug.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Ngamay akkan na nepalam-lammat kaggída tu nagìna da. Ay túya akkan nagbayág, ay naglikud da ngin kane umbet ya kapar-parigátan se kapal-palakkán da gapu kitu bàbànán na nagìna da.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Ay tu agkadtán nga nagdattagán datu aggì, ay meárig kadaya makagìna kiya bàbànán ne Dios, ay se da nga nangurug. Ngamay gapu ki lid-lídug da kídi ya kalawagán se ya amminya da kiya kinabànáng, ay napsílán tu nammuwán da. Ay díkod áwan nagbal-balínán natu nagìna da.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Ay tu nadam-ag ga lusà a nagdattagán datu aggì, ay árig kadaya nakagìna kiya bàbànán ne Dios, ay naawátan da pe. Ay nagbúnga da. Adu búnga datu duddúma, ad-adu pe ya búnga datu duddúma, ay datu duddúma ay adu pànang ya búnga da,” nán ne Jesus.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ay nagpangárig manin ne Jesus kaggída. Ay nán na, “Ummán pe kídi ya kearígán naya pangiturayán ne Dios. Nawe ya isa nga tolay ya magwárit ka aggì. Ay tu aggì a newárit na, ay áwan na kibukibug.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Ngamay kane matúdug ngámin datu tolay yin, ay nawe tu kalínga na nga nagwárit pe ka bukal kaddat, ay se la nawe yin.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Ay díkod, kane magdadakkal datu ammay, ay se da nagbúnga, ay malásin pe yin datu kad-kaddat.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Ay díkod datu asassu natu makin-kuwa kitu tálun, ay inumbet da, ay nán da kaggína, ‘Apu, di mà áwan kibukibug ga aggì tu newárit mu kiya tálun? Ay ka wàna lugud ya naggayatán daya kaddat?’ nán da.
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 ‘Ya kumalínga kiyà ya nangippáy kadayán!’ nán na kaggída. ‘Ay piyán mu lugud nu mawe mida nga bàdútán?’ nán da.
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Ngamay, ‘Akkan,’ nán na. ‘Ata get nu metangabàdut nu daya ammay nu bàdútán nu daya kaddat.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Ditán da ngala. Bay-án nuda nga metangaabay kadaya ammay. Ta nu aggagáni, ay kagiyan ku wala kadaya maggáni nga bàdútán da nga munna daya kaddat se da nga pastan da se dada nga sìdúgan. Ay se da ngala ganiyan ya ammay, ay se dada ipintà kiya álang ku,’ nán na,” nán ne Jesus nga nagpangárig.
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Ay uwad manin na isa nga pangárig ga nebàbànán ne Jesus kadatu tolay. Ay nán na, “Ya pangiturayán ne Dios, ay meárig pe kiya bukal kaykayu nga mustása nga nemúla naya isa nga tolay.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Bì-bitì a bukal ngamay nu umabay, ay ittu win ya kabayyán nin kadaya ngámin kaykayu. Ay nagbalin ka káyu wa mabalin na pagsùbútán daya an-anù,” nán ne Jesus.
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Ay uwad manin na pangárig ne Jesus nga nán na, “Ya angngituráy ne Dios, ay meárig ka bittì a pamalbád nga nekibug naya isa nga babay kiya limmug na nga arína. Ay ummarà tu pamalbád, ay díkod linumbád ngámin tu tallu wa là-lata nga arína,” nán ne Jesus.
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Nepangárig ne Jesus ya inangngagi na kadedi kadatu tolay. Awan na nga nebàbànán kaggída nga akkan na nga nepangárig.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Kinuwa na datun ta senu màwa nga kurug tu kinagi natu pagbàbànánan ne Dios kitun nga nán na, “Idalen ku ka pangárig ya makibàbànán kaggída. Ay ipakammù kaggída ngámin daya akkan pikam ma nepakammu panda kitu nekàwa nedi ya kalawagán,” nán na.
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Ay se la pinanáwan ne Jesus datu adu wa tolay, ay se linumnà kitu balay. Ay inunud pe datu tù-tùgúdán na. Ay nán da kaggína, “Ilaw-lawág mu mán kadakami ya sarut natu pangárig mepanggap kadatu kaddat kitu tálun.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Ay summungbát ta nán na, “Tu nagwárit kitu napiya nga aggì, ay ya nengágan da kitun ka An-anà Tolay.
37 E Jesus respondeu:
38 Ay tu tálun, ay ya kalawagán ni. Datu napiya nga aggì, ay ittu dayán daya itur-turayán ne Dios. Ay datu kaddat, ay ittu dayán daya itur-turayán ne Sairu.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Ay tu kumalínga kiyà nga ittu ya nangiwárit kaggída, ay e Sairu. Tu kagáni da, ay ittu ya ipappanda naya kalawagán. Ay datu maggáni ay daya anghel.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ay nu wà ummán naya kaurnung se kasìdug datu kaddat, ay ummán pe kiyán ya màwa kadaya nadakè a tolay kiya ipappanda naya kalawagán.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ay iyà nga nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay ibon ku daya anghel la umang nga mangurnung kadaya ngámin tolay ya paggayatán naya panagbas-básul se daya ngámin tolay ya nadakè kuk-kuwaan, ay se dada nga isibna kadaya itur-turyán ne Dios.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Ay se dada nga isungap kiya maggatagatang nga apuy. Ay sumángit da se magngar-ngarasiyat da.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ay daya annánà ne Dios, ay atán da ngin kiya pangiturayán naya Ama da nga dumiladiláng da nga ummán kiya mata. Ay dakayu wa malagpat ta manggìna, ay lam-lamtan nu pànang daya magìna nu,” nán na.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “Ya pangiturayán ne Dios, ay meárig kiya napatag pànang nga kuw-kuwa nga nekubkob kiya unag tálun nga nasmà naya isa nga tolay ya maglà-láku. Ay kane masmà na, ay tinàbúnán na pikam, áta ningbáwan. Ay se yala nagulli ka balay da, ay se na iláku ngámin datu kuw-kuwa na, ay se na mawe gatángan tun na lusà,” nán na.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Ya angngituráy ne Dios, ay meárig pe kídi: Uwad isa nga tolay ya maglà-láku nga magsap-sápul kadaya napatag ga perlas.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Ay kane makasuwà ka isa nga napatag pà-pànang nga perlas, ay nawe na neláku ngámin datu kuw-kuwa na, ay se na nga gatángan tun.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 “Ya pangiturayán ne Dios, ay ummán pe ka dàlis nga medàlis kiya bebay, ay se makálà ka ngámin na baláki daya sissida.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ay kane adu tutu wala ngin tu màna da, ay rinùrut da tu dàlis ka gàdáng, ay se da nga piliyán. Datu napiya, ay ittu datun datu nippáy da ki kiláwag da, ay datu nadakè, ay nippà dada.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Ay ummán pe kídi ya màwa kiya ipappanda naya kalawagán. Umbet daya anghel la mangisibna kadaya nadakè a tolay kadaya namáru.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Ay daya nadakè ay mesungap da kiya maggatagatang nga apuy. Ay sumángit da se magngar-ngarasiyat da.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Ay se yala saludsúdán ne Jesus datu tù-tùgúdán na nga nán na, “Maawátan nu ngámin dedi?” nán na. “Ò,” nán da nga summungbát.
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ay se na nán kaggída, “Ay lugud, nu atán na magtù-tùgud ki lintag ga mangammu kiya mepanggap kiya angngituráy ne Dios, ay meárig kiya nabànáng nga tolay nga mangilawán kadaya bar-baru se dadán na kuw-kuwa na kiya aggisiruán na,” nán na.
52 Então Jesus lhes disse:
53 Ay kane mabalin ne Jesus sin na magkakagi kadatun na pangárig, ay nagtálaw kitúni.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ay se la mawe kitu íli na kampela ngin. Ay nangisur-súru kitu sinagoga da. Ay nasdaáwan datu naggigìna kaggína. Ay nán da, “Kawà nád ya naggayatán naya sírib nedi ya tolay se ya pannakabalin na nga mangwa kadaya nakas-kasdáaw wa mà-màwa?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Di mà an-anà natu karpinteru yán? Di mà e Maria ya ina na? Ay de Santiago se Jose, se Simon, se Judas daya wawwági na?” nán da.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 “Ay magag-agyán pe kídi daya wawwági na nga babbay! Ay kawà na nád lugud ya nangalakkán na kiya sírib na se kababalin na?” nán da.
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ay tútu akkan da pinatag ge Jesus.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Ay akkan nangipassingan ka adu wa nakas-kasdáaw kitúni, gapu kitu akkan da angngurug kaggína.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.