Lucas 22

Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs ARA

ARA Almeida Revista e Atualizada 1993

¹ Ay tagay pe yin tu Piyasta nga Paskuwa. Ay ittu pe ya angngán da ka sinápay nga áwan pamalbád.

¹ Estava próxima a Festa dos Pães Asmos, chamada Páscoa.

² Ay datu ap-apu datu pappádi se datu maragtùgud ki lintag, ay magsap-sápul da ka pamàyanán da nga mamatay ke Jesus ta magansing da kadatu tolay.

² Preocupavam-se os principais sacerdotes e os escribas em como tirar a vida a Jesus; porque temiam o povo.

³ Ay nasaíru win tu Judas nga nengágan da ka Iscariote nga isa kadatu sangapúlu se duwa.

³ Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.

⁴ Nawe nakiamomán kadatu ap-apu datu pappádi se datu kak-kapitán datu guwardiya natu templo nu paannán na ya mangipatiliw ke Jesus kaggída.

⁴ Este foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria a Jesus;

⁵ Ay nagpatag da pànang, ay se nayát da nga idde pe yin tu tangdán na nga pirà.

⁵ então, eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.

⁶ Ay díkod nagimmuon, se na isingasingan kitu kaáwan datu adu wa tolay tu mangipatiliw ke Jesus kaggída.

⁶ Judas concordou e buscava uma boa ocasião de lho entregar sem tumulto.

⁷ Ay inumbet pe yin tu algaw natu piyasta nga panangngán da ka sinápay ya áwan pamalbád, nga ittu pe tu panagbasu da ka karneru para kitu Paskuwa da.

⁷ Chegou o dia da Festa dos Pães Asmos, em que importava comemorar a Páscoa.

⁸ Ay díkod nepàrob ne Jesus de Pedro se Juan nga nán na kaggída, “Mawe nu isagána ya panggídám tada kídi ya piyasta,” nán na.

⁸ Jesus, pois, enviou Pedro e João, dizendo: Ide preparar-nos a Páscoa para que a comamos.

⁹ Ngamay, “Kawà na nga balay ya piyám ma we mi pangisaganáan ka panggídám tada ta,” nán da nga sinaludsud.

⁹ Eles lhe perguntaram: Onde queres que a preparemos?

¹⁰ Ay tútu nán na kaggída, “Nu dumatang kayu kiya íli, ay sabtan nakayu ya isa nga laláki nga sikkaagtu ka tangaamutu nga danum. Unudan nu, ay se kayu lumnà kiya balay ya langkan na,

¹⁰ Então, lhes explicou Jesus: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem com um cântaro de água; segui-o até à casa em que ele entrar

¹¹ ay nán nu kiya bumalay, ‘Pasaludsud ne Misturu nu kawà na nga kuwartu kídi nga balay ya panggidáman na kídi ya piyasta se daya tù-tùgúdán na,’ nán nu.

¹¹ e dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde é o aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?

¹² Ay itùgud na kadakayu ya amingúdu wa abay ya kuwartu, nga atán ngámin nin ya masápul kitúni. Ay tú tuni ya pagsaganáan nu,” nán na.

¹² Ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado; ali fazei os preparativos.

¹³ Ay tútu nawe da, ay nasmà da kurug ngámin tu kinagi na kaggída. Ay díkod nesagána da tu panggídám da kitun na piyasta.

¹³ E, indo, tudo encontraram como Jesus lhes dissera e prepararam a Páscoa.

¹⁴ Ay kane din itu oras da ngin na mangán, ay nepagtugaw we Jesus kadatu apostoles na kitu panganán da.

¹⁴ Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.

¹⁵ Ay nán na kaggída, “Piyán ku pànang ya meduwa kadakayu wa mangán kídi ya piyasta sakbay nga magrígát tà.”

¹⁵ E disse-lhes: Tenho desejado ansiosamente comer convosco esta Páscoa, antes do meu sofrimento.

¹⁶ “Ata ikagì kadakayu ya kurug, nga manggayát kídi, ay akkan nà in mepangán ki ummán kídi panda ki kàwa na kurug kiya pangiturayán ne Dios,” nán na.

¹⁶ Pois vos digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus.

¹⁷ Ay se na inalà tu binásu wa inuman da se yala nagiyáman ke Dios se na nán kaggída, “Alà nu idi se nu wa pagtatalliyán na inuman.

¹⁷ E, tomando um cálice, havendo dado graças, disse: Recebei e reparti entre vós;

¹⁸ Ta kagiyan ku kadakayu nga akkan nà in na mepaginum kídi ya mainum nga nàwa ki digu búnga úbas panda kiya ilalbet naya angngituráy ne Dios,” nán na.

¹⁸ pois vos digo que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.

¹⁹ Se na la nga inalà tu sinápay se la nagiyáman manin ke Dios se na sinappitappig ga nekípát kaggída nga nán na, “Tú idi ya baggì nga iddè kadakayu. Kuwaan nu ya ummán kídi nga panagkakán nu ka panamdammán nu kiyà,” nán na.

¹⁹ E, tomando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo: Isto é o meu corpo oferecido por vós; fazei isto em memória de mim.

²⁰ Ay kane mabalin da nga mangán, ay inalà na tu binásu wa inuman da, ay se na nán kaggída, “Iddè idi ya binásu nga ittu ya pakammuwán nu wa atán ya bar-baru wa kari ne Dios kadakayu. Ay ya kearúyut naya dágà ya mangipakammu kiya kinapatag nedi ya kari.”

²⁰ Semelhantemente, depois de cear, tomou o cálice, dizendo: Este é o cálice da nova aliança no meu sangue derramado em favor de vós.

²¹ “Ngamay ikagì kadakayu nga, ya mangipatiliw kiyà, ay atán kídi nga mepagtutúgaw kadàtada kídi giyán tebol li,” nán na.

²¹ Todavia, a mão do traidor está comigo à mesa.

²² “Ta masápul la màwa kiyà a nengágan da kitun ka An-anà Tolay tu nìdang nga màwa. Ngamay kal-allà ya tolay ya mangipatiliw kiyà!” nán na.

²² Porque o Filho do Homem, na verdade, vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por intermédio de quem ele está sendo traído!

²³ Ay kane magìna datu tù-tùgúdán na tu kinagi na, ay nagpipinnamutù da nu iinna tutu wala kaggída ya mamatiliw kaggína.

²³ Então, começaram a indagar entre si quem seria, dentre eles, o que estava para fazer isto.

²⁴ Ay nàwa pe nga nagsuw-suwáy da nu iinna ya kangatuwán kaggída.

²⁴ Suscitaram também entre si uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.

²⁵ Ngamay nán na kaggída, “Daya ári daya akkan Judyu, ay iturayán da daya tolay da. Ay daya naturáy kaggída ay piyán da pe nga day-dayáwan dada,” nán na.

²⁵ Mas Jesus lhes disse: Os reis dos povos dominam sobre eles, e os que exercem autoridade são chamados benfeitores.

²⁶ “Ngamay akkan ummán kiyán ya màwa kadakayu, áta ya kangatuwán kadakayu, ay masápul la ummán kiya ud-udiyán, ay se ya ap-apu kadakayu, ay masápul la ummán kiya asassu wa magsirbi kadakayu,” nán na.

²⁶ Mas vós não sois assim; pelo contrário, o maior entre vós seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.

²⁷ “Ata iinna ya nangátu, ya maduy-agán wànu ya magduy-ág. Ya maduy-agán á ya kurug na! Ngamay ummán nà ka asassu wa magsirbi kadakayu,” nán na.

²⁷ Pois qual é maior: quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Pois, no meio de vós, eu sou como quem serve.

²⁸ Ay nán manin ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na, “Dakayu daya namul-bulun peyang kiyà, oray kadaya kaparigátan ku.

²⁸ Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.

²⁹ Ay gapu kídi, ay ikarì kadakayu nga mepangituráy kayu kiyà ta nidde ne Ama ya pagrabngán ku wa mangituráy kiya kalawagán.

²⁹ Assim como meu Pai me confiou um reino, eu vo-lo confio,

³⁰ Ta senu meduwa kayu kiyà a mangán se uminum kiya pangiturayán ku. Dakayu pe ya pangiturayan ku kadaya sangapúlu se duwa nga tangámalán nga Judyu nga gakagaka natu Israel,” nán na.

³⁰ para que comais e bebais à minha mesa no meu reino; e vos assentareis em tronos para julgar as doze tribos de Israel.

³¹ “Simon, gìnám ya kagiyan ku,” nán ne Jesus. “Nepakammu ne Sairu nga riribuan nakayu.

³¹ Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como trigo!

³² Ngamay nekar-karárag taka nga akkan din mippà tutu wala ya angngurug mu kiyà. Ay nu mapagmut mu kammin ya angngurug mu kiyà, ay ikaw ya sumeng kadaya wawwágim,” nán na.

³² Eu, porém, roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; tu, pois, quando te converteres, fortalece os teus irmãos.

³³ Ay summungbát te Pedro nga nán na, “Apu nakasagána ngà a metangabálud kikaw onu metangatay kikaw!” nán na.

³³ Ele, porém, respondeu: Senhor, estou pronto a ir contigo, tanto para a prisão como para a morte.

³⁴ Ay tútu nán ne Jesus kaggína, “Ikagì kikaw, Pedro, nga akkan pikam ma nakapagittaráut daya anù kiya danni láwa, ay namìluwán nà in na netuláyaw,” nán na.

³⁴ Mas Jesus lhe disse: Afirmo-te, Pedro, que, hoje, três vezes negarás que me conheces, antes que o galo cante.

³⁵ Ay nán ne Jesus kaggída manin, “Kitu nangngipàrob ku kadakayu kitun nga áwan tagge netúgut ta aglilíyán se sapátus se pirà, ay uwad masápul nu wa áwan kadakayu?” nán na. Ay summungbát da nga nán da, “Ta áwan mi mà masápul,” nán da.

³⁵ A seguir, Jesus lhes perguntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem alforje e sem sandálias, faltou-vos, porventura, alguma coisa? Nada, disseram eles.

³⁶ Ay nán na kaggída, “May kídi yin nu iinna ya atán pirà se túput, ay masápul la alà na, ay nu atán kadakayu ya áwan na nga ampiláng, ay iláku na ya bádu na ta igátang na ka ampiláng na,” nán na.

³⁶ Então, lhes disse: Agora, porém, quem tem bolsa, tome-a, como também o alforje; e o que não tem espada, venda a sua capa e compre uma.

³⁷ Ay se na nán manin, “Ikagì kadakayu nga màwa kurug datu nesúrát kiya bàbànán ne Dios nga nán na, ‘Neráman da pe nga netangapatay kadaya maragbásul,’ nán na. Ay masápul la dayán na nakagi panggap kiyà, ay màwa da kurug,” nán na.

³⁷ Pois vos digo que importa que se cumpra em mim o que está escrito:

³⁸ Ay nán datu tù-tùgúdán na, “Apu, atán nin duwa nga ampiláng mi,” nán da. Ay nán na, “Annung na idi yin na agbàbànán tada,” nán na.

³⁸ Então, lhe disseram: Senhor, eis aqui duas espadas! Respondeu-lhes: Basta!

³⁹ Ay lummawán ne Jesus se la nawe kitu bantay Olivo ta ittu tu gangay na. Ay kummíwid datu tù-tùgúdán na.

³⁹ E, saindo, foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.

⁴⁰ Ay kane dumatang da kitu giyán na kapannán da, ay nán na kaggída, “Magkarárag kayu ta senu akkan kayu din na mapar-parò,” nán na.

⁴⁰ Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse: Orai, para que não entreis em tentação.

⁴¹ Ay se nada adayyuwán ka annung na nga dalotán ka bangat ya kadayyu na kaggída. Ay se la nagpalintud da nagkarárag

⁴¹ Ele, por sua vez, se afastou, cerca de um tiro de pedra, e, de joelhos, orava,

⁴² nga nán na, “Ama, nu mabalin nala kuma, ay ilísi nà kídi ya rígát nga kapà-pàyanán ku,” nán na. “Ngamay akkan din ya piyán ku ya matungpál nu di ya piyám mala,” nán na.

⁴² dizendo: Pai, se queres, passa de mim este cálice; contudo, não se faça a minha vontade, e sim a tua.

⁴³ Ay uwad anghel ne Dios nga nagpassingan na namabílag kaggína.

⁴³ [Então, lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.

⁴⁴ Ay nepas-pasnà na tu nagkarárag ta napalotán tu riribù na. Ay tu lingat na ay ummán ka dága nga magpatpattà kitu lusà.

⁴⁴ E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o seu suor se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.]

⁴⁵ Ay kane mabalin na magkarárag, ay nawe kammin kitu giyán datu tù-tùgúdán na, ay dinatang nada nga magkakatúdug gapu kitu pannakit da.

⁴⁵ Levantando-se da oração, foi ter com os discípulos, e os achou dormindo de tristeza,

⁴⁶ Ay tútu nán na kaggída, “Malukág kayun! Tura kayu wa matúdug! Bumángun kayun ta magkarárag kayu nga akkan kayu din na mapar-parò,” nán na.

⁴⁶ e disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos e orai, para que não entreis em tentação.

⁴⁷ Ay kitu akun-oni pikam ne Jesus, ay naglalbet datu adu wa tolay. Tu Judas nga isa kadatu sangapúlu se duwa nga tù-tùgúdán na tu magin-inunna kaggída. Ummadanni ke Jesus se na umàán,

⁴⁷ Falava ele ainda, quando chegou uma multidão; e um dos doze, o chamado Judas, que vinha à frente deles, aproximou-se de Jesus para o beijar.

⁴⁸ ngamay nán ne Jesus kaggína, “Judas, ya angngummà mu kiyà a nengágan da kitun ka An-anà Tolay, gane, ya angngitùgud mu kadaya maniliw kiyà,” nán na.

⁴⁸ Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem?

⁴⁹ Ay kane mammuwán datu tù-tùgúdán ne Jesus nga tiliwan da, ay nán da, “Apu, makikin-kinnattab kami kaggída?” nán na.

⁴⁹ Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia suceder, perguntaram: Senhor, feriremos à espada?

⁵⁰ Ay se la binaditán natu isa kaggída tu asassu natu nangátu wa pádi, ay nataptáp tu amin-diwanán na talínga na.

⁵⁰ Um deles feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.

⁵¹ May nán ne Jesus, “Annung na ngin,” nán na. Ay se na nepolit tu talínga natu laláki, ay dágus sala nga nappiyánan.

⁵¹ Mas Jesus acudiu, dizendo: Deixai, basta. E, tocando-lhe a orelha, o curou.

⁵² Ay se la nán ne Jesus kadatu ap-apu datu pappádi se datu ap-apu datu guwardiya natu templo se datu pangmanàman daya Judyu wa inummang nga maniliw kaggína, “Masápul nád da magtagiampiláng kayu se magtagipapangkur kayu nga umbet ta maniliw kiyà nga ummán nà kadaya nadakè a tolay?” nán na.

⁵² Então, dirigindo-se Jesus aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo, disse: Saístes com espadas e porretes como para deter um salteador?

⁵³ “Kitu akipul-pulápul ku kadakayu ki inalgaw kitu Templo ay akkan dà tiniliw kitun. Ngamay idi nga oras ya angngipalúbus ne Dios nga tiliwan dà. Ay tú idi pe ya oras ne Sairu,” nán na.

⁵³ Diariamente, estando eu convosco no templo, não pusestes as mãos sobre mim. Esta, porém, é a vossa hora e o poder das trevas.

⁵⁴ Ay se da la nga tiniliw we Jesus se da ippan kitu balay natu nangátu wa pádi. Inun-unud pe ne Pedro ngamay nagpal-palodi.

⁵⁴ Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.

⁵⁵ Ay datu uwad kitu amuwág tu balay natu pádi, ay nagapuy da ka pagginuduwán da. Ay nepagtutúgaw pe ye Pedro kaggída.

⁵⁵ E, quando acenderam fogo no meio do pátio e juntos se assentaram, Pedro tomou lugar entre eles.

⁵⁶ Ay kane madilangán ne Pedro, ay nasingan natu isa nga asassu nga babay. Ay tútu sinisínán na nga nán na, “Ye pe idi ya isa nga kabulun ne Jesus,” nán na.

⁵⁶ Entrementes, uma criada, vendo-o assentado perto do fogo, fitando-o, disse: Este também estava com ele.

⁵⁷ Ngamay netuláyaw natu Pedro nga nán na, “Akkan ku am-ammu yán na tolay,” nán na kitu babay.

⁵⁷ Mas Pedro negava, dizendo: Mulher, não o conheço.

⁵⁸ Ay kane din na mabà-bayág, ay uwad manin na nanguna ke Pedro kane masingan na, “Isa ka pe kadatu kabbulun na a?” nán na. Ngamay, “Akkan a!” nán ne Pedro kitu laláki.

⁵⁸ Pouco depois, vendo-o outro, disse: Também tu és dos tais. Pedro, porém, protestava: Homem, não sou.

⁵⁹ Ay moli kid isa nga oras ka panda se yala nga uwad da laláki ya mangipapáti nga nán na, “Awan duwaduwa nga kabulun ne Jesus idi nga laláki ta iGalilea pe,” nán na.

⁵⁹ E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmava, dizendo: Também este, verdadeiramente, estava com ele, porque também é galileu.

⁶⁰ Ngamay nán ne Pedro kaggína, “Opun, akkan ku am-ammu ya kag-kagiyan mu,” nán na. Kitun na akun-oni ne Pedro, ay ittu pe yin tu inaggittaráut natu anù.

⁶⁰ Mas Pedro insistia: Homem, não compreendo o que dizes. E logo, estando ele ainda a falar, cantou o galo.

⁶¹ Naglinggaw we Jesus se na binutgán ne Pedro, ay tútu nadamdam ne Pedro tu kinagi ne Apu Jesus kaggína nga, “Ki di pikam ma aggittaráut daya anù, ay netuláyaw nà in na namìlu,” nán na.

⁶¹ Então, voltando-se o Senhor, fixou os olhos em Pedro, e Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe dissera: Hoje, três vezes me negarás, antes de cantar o galo.

⁶² Ay lummawán ne Pedro se la summángit tutu wala, áta nakappoli pànang.

⁶² Então, Pedro, saindo dali, chorou amargamente.

⁶³ Ay datu tolay ya magbantáy ke Jesus, ay inug-og da se da bináut.

⁶³ Os que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,

⁶⁴ Inamitangngán da pe se da la nga sulúngan se da nán kaggína, “Ara mán! Kagiyam mán nu inna ya nanúlung kikaw!” nán da.

⁶⁴ vendando-lhe os olhos, diziam: Profetiza-nos: quem é que te bateu?

⁶⁵ Ay adu datu nadakè a úni nga kinag-kagi da nga pangug-og da kaggína.

⁶⁵ E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.

⁶⁶ Ay kane din na pagmakát, ay nagguurnung datu pangmanàman daya Judyu se datu ap-apu datu pappádi se datu maragtùgud ki lintag. Inalà da nge Jesus kitu nagguurnúngán da ngámin. Ay se da nga nán kaggína,

⁶⁶ Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:

⁶⁷ “Ikagim mán kadakami nu ikaw ya Cristo wa Nebon ne Dios,” nán da.

⁶⁷ Se tu és o Cristo, dize-nos. Então, Jesus lhes respondeu: Se vo-lo disser, não o acreditareis;

⁶⁸ Ay oray nu magpamutù à kadakayu, ay akkan dà mà sungbátan!” nán na.

⁶⁸ também, se vos perguntar, de nenhum modo me respondereis.

⁶⁹ “Ngamay manggayát kídi yin, iyà nga nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay magtugaw wà ki pane diwanán ne Dios nga mannakabalin na mepangituráy kaggína,” nán na.

⁶⁹ Desde agora, estará sentado o Filho do Homem à direita do Todo-Poderoso Deus.

⁷⁰ Ay tútu nán da ngámin kaggína, “Ikaw lugud ya An-anà ne Dios?” nán da. Ay nán na kaggída, “Kinagi nu mà nga iyà!” nán na.

⁷⁰ Então, disseram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? E ele lhes respondeu: Vós dizeis que eu sou.

⁷¹ Ay díkod, tútu nán da nga, “Akkan tada nga masápul lin ya sistígu ta nagìna tada mà in ya kinagi na kampela ngin,” nán da.

⁷¹ Clamaram, pois: Que necessidade mais temos de testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.

💬 Explicar Lucas 22 no WhatsApp Sobre a Bíblia com IA →