Lucas 12

Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs NAA

NAA Nova Almeida Atualizada 2017

¹ Ay kitun na oras, ay riníbu datu tolay ya nagguurnung. Ay díkod madamdam-án nala natu isa tu isa kaggída. Ay nepainunna ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na nga nán na, “Taronan nu ya agpì-pìmáru daya Pariseo ta get nu mear-arát kayu,” nán na kaggída.

¹ Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:

² “Ta ya papáti da, ay akkan na mepakammu daya kurug ga gagángay da, may mepakammu mà ala nu kuwa. Ta ngámin na nadakè a kuk-kuwaan daya tolay ya iling-lingad da, ay mepakammu pe nu kuwa. Ta áwan na la nga ilingalingad da tolay ya akkan mepalawán, se áwan sikretu nga akkan mepakammu nu kuwa.

² Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.

³ Díkod ngámin daya melingalingad da bàbànán, ay mepakammu da, ay se ngámin na iar-aratát nu kiya unag naya kuwartu wa siggigitap, ay mepagìna kadaya ngámin na tolay nu kuwa,” nán na.

³ Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.

⁴ Ay se na nán kaggída, “Ikagì kadakayu wa opun ku, nga akkan kayu wa mansing kadaya magasippatay kadakayu nga tittu ya baggi ya mabaal da nga patayan.

⁴ — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.

⁵ Ngamay kagiyan ku kadakayu nga e Dios ya rabbang na nga ikansing nu, ta aggína ya atán pannakabalin na pumatay se mangiimpiyernu pe. Ay kurug ya nán ku wa aggína ya ikansing nu,” nán ne Jesus.

⁵ Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.

⁶ Ay se na nán manin, “Sinnan nu kod daya ballit. Awan da ban-banor. Ya limma kaggída, ay annung na nga bayádan naya gumátang ka busait tala. Ay oray nu ummán kiyán, ay áwan makaligpanán ne Dios kaggída.

⁶ — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.

⁷ Ay díkod akkan kayu wa magansing ta napà-patag kayu kaggína may ngámin daya an-anù. Ay oray ya bíláng daya abù nu, ay ammu na,” nán na.

⁷ Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.

⁸ Ay nán ne Jesus manin, “Ikagì kadakayu nga nu iinna ya tolay ya mamigbig kadaya tolay nga iyà ya Apu na, iyà nga nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay bidbídan kuda pe nga pasúrut kuda kiya àráng daya anghel ne Dios,” nán na.

⁸ — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;

⁹ “Ngamay daya mangituláyaw kiyà kadaya tolay, ay ituláyaw kuda pe kadaya anghel ne Dios,” nán na.

⁹ mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.

¹⁰ “Ay daya mamáas kiyà a nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay mabalin mapakawan yán. Ngamay daya mangagi ka nadakè ka mepanggap kiya Ispiritu ne Dios, ay akkan mabalin mapakawan yán,” nán na.

¹⁰ Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.

¹¹ “Ay nu tiliwan dakayu, ay se dakayu ippan kiya agbubustigarán kiya sinagoga onu kiya àráng daya ap-apu da onu àráng daya agturáy da, ay akkan nu ilídug nu nágan daya pagsung-sungbát nu se daya kag-kagiyan nu.

¹¹ — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.

¹² Ata nu umbet yán na oras, ay ya Ispiritu ne Dios sala ya magpapekagi kadakayu kadaya pagsungbát nu kaggída,” nán ne Jesus.

¹² Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.

¹³ Ay kitu nagad-aduwán datu tolay, ay uwad isa nga laláki nga nagkuna ke Jesus nga, “Misturu, kagiyam mán kitu wagì a laláki ta masápul la iuwár nà kadatu tawídan mi kitu ama mi,” nán na.

¹³ Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.

¹⁴ Ngamay nán ne Jesus kaggína, “Akkan na iyà ya rabbang na nga mangdisidir se manguwár kadaya kuw-kuwa nu,” nán na.

¹⁴ Mas Jesus lhe respondeu:

¹⁵ Ay tútu nán ne Jesus manin kaggída ngámin, “Magan-annád kayu. Taronan nu ya ngámin na kinaágum. Ata akkan daya kuw-kuwa ya gapu naya biyág naya isa nga tolay oray wà ummán naya kinabànáng na,” nán na.

¹⁵ Então lhes recomendou:

¹⁶ Ay se na nán kaggída nga nagpangárig, “Uwad isa nga nabànáng nga laláki nga nagammay.

¹⁶ E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:

¹⁷ Ay tútu nán na kitu uray na, ‘Awan ku wa pangipintàán kiya ammay ku wa adu. Ay nágan nád ya kuwaan ku,’ nán na.

¹⁷ Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”

¹⁸ Ay napanúnut na nga nán na, ‘A, gabbán ku ya álang ku ta mangipasíkád dà ka ab-abay nga pangipintàán ku kiya ammay ku se pangippayán ku pe kadaya kuw-kuwà,’ nán na.

¹⁸ Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.

¹⁹ Ay se na nán kampela ngin, ‘Atán ngámin nin ya masápul ku ka mabayág ga dagudagun. Lap-laptan ku wala ya magbiyág. Mangán se maginum se maggan-gánas sala ya kuwaan kun!’ nán na.

¹⁹ Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”

²⁰ Ngamay nán ne Dios kaggína, ‘Ug-og ga laláki! Kídi ya gabi, ay ittu ya panda naya agbiyág mun! Ay áwan mun mausár kadaya kuw-kuwám ma inur-urnúngám!’ nán ne Dios,” nán ne Jesus kitu pangárig na.

²⁰ Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”

²¹ “Ummán pe kiyán ya kàwaán daya magtalikágum kadaya kuw-kuwa, ngamay napubri da kadaya napatag ke Dios,” nán ne Jesus.

²¹ — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.

²² Ay tútu nán ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na, “Lugud, tú idi ya kagiyan ku kadakayu. Akkan nu wa ilídug nu wà paggalakkán nu kadaya kanan nu onu daya pagkawas nu.

²² A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:

²³ Ta napatag pànang ya biyág ngam daya ak-akakkanan, ay ummán pe ya baggi, napatag pànang pe ngam daya kawakawas,” nán na.

²³ Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.

²⁴ “Sinnan nu kod daya gayáng. Akkan da nga magmul-múla se akkan da nga maggáni. Ay áwan da pe ya aggurnúngán ka kuw-kuwa da se álang, ngamay magbiyág da ngala, áta e Dios ya mamangán kaggída. Ay tú agpà in kadakayu, ay napà-patag kayu ngam daya an-anù!” nán ne Jesus.

²⁴ Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!

²⁵ “Masulpítán nu kadi ya biyág nu nu pabegan nu ya malídug.

²⁵ Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?

²⁶ Ay nu akkan nu màwa ya bittì ala nga ur-úray ummán kiyán, ay tura nu lugud ilídug daya ngámingámin,” nán na.

²⁶ Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?

²⁷ “Sinnan nu kod daya kaddat ta magbútà. Akkan da nga magkuwa may mabiyág da. Ay akkan da pe magabal, ngamay kagiyan ku kadakayu nga oray tu Solomon kitu kinadáyaw na kitun, ay áwan na nga pinagkawas nga napì-piya may daya but-bútà dayán na kaddat,” nán na.

²⁷ Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.

²⁸ “Ay nu e Dios ya magpabútà ka napiya nga ittu ya bátug kawas dayán na kaddat, ay tú nád agpà in ya ammakawas na kadakayu! Ay dayán na kaddat, ay makar-karu ya biyág da. Masingan da kiya sir-sirát kid daddán ni, ay mabalin na masìdug da ngin kaláwa. Inagkabittì naya angngurug nu!” nán na.

²⁸ Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!

²⁹ “Ay akkan nu paglídug se pakiranúdán daya kanan nu,

²⁹ Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.

³⁰ áta ittu dayán daya gamgam-gáman daya ngámin na áwan angngurug ke Dios, ta ittu ya napatag kaggída. Ngamay ya Ama nu, ay ammu na nga masápul nu dayán.

³⁰ Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.

³¹ Akkan nu ilídug dayán na masápul nu, nu di iya angngituráy ne Dios kuma ya sap-sapúlan nu. Ay se na idde ngámin dedi pe yin kadakayu,” nán na.

³¹ Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.

³² Ay se na manin nán, “Akkan kayu wa magansing, dakayu wa tolay ku, oray nu bittì kayu, áta paganggammán naya Ama nu nga atán ka lángit, nga pangiturayan nakayu pe kiya pangiturayán na.

³² — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.

³³ Iláku nu daya kuw-kuwa nu ta pagkallà nu kadaya makasápul ya paglakúwán nu. Ittu yán ya masápul la kuwaan nu wa magtalikágum ka kuw-kuwa nu ka lángit, nga áwan nin ya makadadál. Ay áwan na pe ya kàsayán. Ay áwan pe magtákaw. Ay áwan pe daya ul-ulullag ga manadál.

³³ Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,

³⁴ Ata nu kawà naya giyán daya napatag ga kuw-kuwa nu, ay tú yán ya giyán naya lam-lammat nu peyang,” nán na.

³⁴ porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.

³⁵ — ausente —

³⁵ — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.

³⁶ — ausente —

³⁶ Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.

³⁷ Ay nagásat daya asassu wa ummán kiyán na dànganán naya apu da nga sib-sibbiyág ga magin-indag kiya ilalbet na. Ay nán ku kadakayu nga nu umbet ya apu da, ay aggína ngin ya magduy-ág kaggída.

³⁷ Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.

³⁸ Nagásat daya asassu nga dànganán naya apu dada nga sib-sibbiyág nga sikkiiddag kaggína oray nu túlad gabi yin onu danni láwa,” nán na.

³⁸ Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.

³⁹ Ay nán ne Jesus manin kaggída, “Ay tú idi ya dam-damdamman nu. Nu ammu kuma naya bumalay ya oras sa ilalbet naya maragtákaw, ay akkan kuma tagge matúdug nga magbantáy ki balay da. Akkan kuma tagge magal-alit tin, ta senu akkan da nga langkan ya balay da.

³⁹ Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.

⁴⁰ Ay ummán kayu din pe nga saganáan nu peyang ya ilalbet naya nengágan da kitun ka An-anà Tolay, áta umbet kiya oras sa akkan nu wa aggin-indag kaggína,” nán ne Jesus.

⁴⁰ Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.

⁴¹ Ay tútu nán ne Pedro, “Apu, nakagim tun na pangárig nga mepapan kadakami yala onu mepapan kadaya ngámin tolay?” nán na.

⁴¹ Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?

⁴² Ngamay nán ne Apu Jesus, “Ya asassu wa mapiyár nga makammu kiya kuk-kuwaan na, ay ittu ya pangipatarànán naya apu kadaya kuw-kuwa na. Ay se aggína ya pakammuwan naya apu da kadaya páda na nga asassu nga mamangán kaggída kiya oras nga angngán da.

⁴² O Senhor respondeu:

⁴³ Nagásat ya asassu wa ummán kiyán ya kuk-kuwaan na nga dànganán naya apu na nu umbet kitu balay na.

⁴³ Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.

⁴⁴ Ay kurug ya nán ku kadakayu nga, ya ummán kiyán na asassu, ay ittu ya pagtarànan na kadatu ngámin na kuw-kuwa na.

⁴⁴ Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.

⁴⁵ Ngamay nu nán natu asassu kiya ur-uray na nga, ‘Mabayág pikam tu apù a magulli,’ nán na, ay se na pagrawtán ngámin datu páda na nga asassu nga lalláki se babbay, ay se yala nga gumangáb ba makakkaakkán se yala nga maginglaw.

⁴⁵ Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?

⁴⁶ Ay nu malàdadán kitu apu na nga umbet kiya oras nga akkan na nga am-ammu, ay kurug gala á nga pasilgan natu apu na. Ay se na nga ibulun nin kadatu akkan nasunud da tolay.

⁴⁶ Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.

⁴⁷ Ay ya asassu wa makammu kiya ipàwa naya apu na, ngamay akkan na ikab-kabon, ay abay ya kapanísán na.

⁴⁷ — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.

⁴⁸ Ngamay ya asassu wa akkan makammu kiya ipàwa naya apu na, ay se makàwa ka pan-panda ngala nga ittu ya pakasaplítán na, ay tare ya kapánis na. Ata ad-adu ya namnamáan daya tolay ya idde naya nangipiyáran da ka adu. Ata masápul la ad-adu ya idde naya niddán ka adu ta adu lugud ya nepiyár kaggína,” nán ne Jesus.

⁴⁸ Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.

⁴⁹ Ay se na nán manin, “Iyà ay inumbet tà a mamagsisibna kadaya tolay kídi kalawagán ni. Ay piyán ku nu màwa kuma ngin!

⁴⁹ — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.

⁵⁰ Ay màwa nga mapar-parigátan nà pikam, ay magpannakit tà pànang panda kiya kabalin na.

⁵⁰ Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!

⁵¹ Ay dalínán nu kid gane nu iyà ya makidde kiya napiya nga agbubúlun daya tolay kídi kalawagán ni! May akkan! Ta inumbet tà a mamagsisibna kada tolay.

⁵¹ Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.

⁵² Ta manggayát kídi yin, daya limma nga bumalay ay magkakagúra da. Maggaddù daya tallu wa mangagúra kadaya duwa onu maggaddù daya duwa nga mangagúra kadaya tallu.

⁵² Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.

⁵³ Magkagúra ya magama. Ay ummán pe daya magina se daya magkatugángan na babbay,” nán ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na.

⁵³ Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.

⁵⁴ Ay se na manin nán kadatu adu wa tolay, “Nu masingan nu ya alúyut ta magpeyag ka padne sirbútán, ay nán nu win na magudán. Ay ittu kurug ya màwa.

⁵⁴ Jesus disse ainda às multidões:

⁵⁵ Ay nu magpatúlung ya bal-báli, ay nán nu pe yin na magigáw, ay ittu pe ya kurug màwa,” nán na.

⁵⁵ E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.

⁵⁶ “Dakayu wa magpì-pìsírib! Ammu nu wa itarusán daya mas-asingan nu ka lángit se oray daya mas-masingan nu kídi kalawagán ni, ngamay taanna, tura nu akkan maawátan daya madama nga mà-màwa ngin na mepanggap kiyà!

⁵⁶ Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?

⁵⁷ Ay taanna, tura nu akkan kappiyánan na panunútan ya pagpíyán nu!

⁵⁷ — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?

⁵⁸ Ay kas pangarígan kiya akibulun nu kiya mangidarum kadakayu wa mameyag kiya kabustigarán nu. Makikappiya kayu kiya kowad nu pikam kiya dálen ta senu akkan nakayu wa idarum min kiya guwes. Ata daya guwes, ay ippan dakayu kadaya agtuturáy, ay daya agtuturáy, ay ibálud dakayun.

⁵⁸ Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.

⁵⁹ Ay kagiyan ku kadakayu nga akkan kayu makalawán nin panda kiya angngidde nu kiya ngámin na pagmulta nu!” nán ne Jesus.

⁵⁹ Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.

💬 Explicar Lucas 12 no WhatsApp Sobre a Bíblia com IA →