Lucas 12
Ya bàbànán ne Dios nga nesúrát kiya baru wa túlag Genesis se Exodus (ISD) vs ARIB
1 Ay kitun na oras, ay riníbu datu tolay ya nagguurnung. Ay díkod madamdam-án nala natu isa tu isa kaggída. Ay nepainunna ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na nga nán na, “Taronan nu ya agpì-pìmáru daya Pariseo ta get nu mear-arát kayu,” nán na kaggída.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 “Ta ya papáti da, ay akkan na mepakammu daya kurug ga gagángay da, may mepakammu mà ala nu kuwa. Ta ngámin na nadakè a kuk-kuwaan daya tolay ya iling-lingad da, ay mepakammu pe nu kuwa. Ta áwan na la nga ilingalingad da tolay ya akkan mepalawán, se áwan sikretu nga akkan mepakammu nu kuwa.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Díkod ngámin daya melingalingad da bàbànán, ay mepakammu da, ay se ngámin na iar-aratát nu kiya unag naya kuwartu wa siggigitap, ay mepagìna kadaya ngámin na tolay nu kuwa,” nán na.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 Ay se na nán kaggída, “Ikagì kadakayu wa opun ku, nga akkan kayu wa mansing kadaya magasippatay kadakayu nga tittu ya baggi ya mabaal da nga patayan.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Ngamay kagiyan ku kadakayu nga e Dios ya rabbang na nga ikansing nu, ta aggína ya atán pannakabalin na pumatay se mangiimpiyernu pe. Ay kurug ya nán ku wa aggína ya ikansing nu,” nán ne Jesus.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 Ay se na nán manin, “Sinnan nu kod daya ballit. Awan da ban-banor. Ya limma kaggída, ay annung na nga bayádan naya gumátang ka busait tala. Ay oray nu ummán kiyán, ay áwan makaligpanán ne Dios kaggída.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Ay díkod akkan kayu wa magansing ta napà-patag kayu kaggína may ngámin daya an-anù. Ay oray ya bíláng daya abù nu, ay ammu na,” nán na.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 Ay nán ne Jesus manin, “Ikagì kadakayu nga nu iinna ya tolay ya mamigbig kadaya tolay nga iyà ya Apu na, iyà nga nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay bidbídan kuda pe nga pasúrut kuda kiya àráng daya anghel ne Dios,” nán na.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 “Ngamay daya mangituláyaw kiyà kadaya tolay, ay ituláyaw kuda pe kadaya anghel ne Dios,” nán na.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ay daya mamáas kiyà a nengágan da kitun ka An-anà Tolay, ay mabalin mapakawan yán. Ngamay daya mangagi ka nadakè ka mepanggap kiya Ispiritu ne Dios, ay akkan mabalin mapakawan yán,” nán na.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Ay nu tiliwan dakayu, ay se dakayu ippan kiya agbubustigarán kiya sinagoga onu kiya àráng daya ap-apu da onu àráng daya agturáy da, ay akkan nu ilídug nu nágan daya pagsung-sungbát nu se daya kag-kagiyan nu.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Ata nu umbet yán na oras, ay ya Ispiritu ne Dios sala ya magpapekagi kadakayu kadaya pagsungbát nu kaggída,” nán ne Jesus.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ay kitu nagad-aduwán datu tolay, ay uwad isa nga laláki nga nagkuna ke Jesus nga, “Misturu, kagiyam mán kitu wagì a laláki ta masápul la iuwár nà kadatu tawídan mi kitu ama mi,” nán na.
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Ngamay nán ne Jesus kaggína, “Akkan na iyà ya rabbang na nga mangdisidir se manguwár kadaya kuw-kuwa nu,” nán na.
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Ay tútu nán ne Jesus manin kaggída ngámin, “Magan-annád kayu. Taronan nu ya ngámin na kinaágum. Ata akkan daya kuw-kuwa ya gapu naya biyág naya isa nga tolay oray wà ummán naya kinabànáng na,” nán na.
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Ay se na nán kaggída nga nagpangárig, “Uwad isa nga nabànáng nga laláki nga nagammay.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ay tútu nán na kitu uray na, ‘Awan ku wa pangipintàán kiya ammay ku wa adu. Ay nágan nád ya kuwaan ku,’ nán na.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ay napanúnut na nga nán na, ‘A, gabbán ku ya álang ku ta mangipasíkád dà ka ab-abay nga pangipintàán ku kiya ammay ku se pangippayán ku pe kadaya kuw-kuwà,’ nán na.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Ay se na nán kampela ngin, ‘Atán ngámin nin ya masápul ku ka mabayág ga dagudagun. Lap-laptan ku wala ya magbiyág. Mangán se maginum se maggan-gánas sala ya kuwaan kun!’ nán na.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Ngamay nán ne Dios kaggína, ‘Ug-og ga laláki! Kídi ya gabi, ay ittu ya panda naya agbiyág mun! Ay áwan mun mausár kadaya kuw-kuwám ma inur-urnúngám!’ nán ne Dios,” nán ne Jesus kitu pangárig na.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Ummán pe kiyán ya kàwaán daya magtalikágum kadaya kuw-kuwa, ngamay napubri da kadaya napatag ke Dios,” nán ne Jesus.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Ay tútu nán ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na, “Lugud, tú idi ya kagiyan ku kadakayu. Akkan nu wa ilídug nu wà paggalakkán nu kadaya kanan nu onu daya pagkawas nu.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Ta napatag pànang ya biyág ngam daya ak-akakkanan, ay ummán pe ya baggi, napatag pànang pe ngam daya kawakawas,” nán na.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 “Sinnan nu kod daya gayáng. Akkan da nga magmul-múla se akkan da nga maggáni. Ay áwan da pe ya aggurnúngán ka kuw-kuwa da se álang, ngamay magbiyág da ngala, áta e Dios ya mamangán kaggída. Ay tú agpà in kadakayu, ay napà-patag kayu ngam daya an-anù!” nán ne Jesus.
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 “Masulpítán nu kadi ya biyág nu nu pabegan nu ya malídug.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Ay nu akkan nu màwa ya bittì ala nga ur-úray ummán kiyán, ay tura nu lugud ilídug daya ngámingámin,” nán na.
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Sinnan nu kod daya kaddat ta magbútà. Akkan da nga magkuwa may mabiyág da. Ay akkan da pe magabal, ngamay kagiyan ku kadakayu nga oray tu Solomon kitu kinadáyaw na kitun, ay áwan na nga pinagkawas nga napì-piya may daya but-bútà dayán na kaddat,” nán na.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 “Ay nu e Dios ya magpabútà ka napiya nga ittu ya bátug kawas dayán na kaddat, ay tú nád agpà in ya ammakawas na kadakayu! Ay dayán na kaddat, ay makar-karu ya biyág da. Masingan da kiya sir-sirát kid daddán ni, ay mabalin na masìdug da ngin kaláwa. Inagkabittì naya angngurug nu!” nán na.
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 “Ay akkan nu paglídug se pakiranúdán daya kanan nu,
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 áta ittu dayán daya gamgam-gáman daya ngámin na áwan angngurug ke Dios, ta ittu ya napatag kaggída. Ngamay ya Ama nu, ay ammu na nga masápul nu dayán.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Akkan nu ilídug dayán na masápul nu, nu di iya angngituráy ne Dios kuma ya sap-sapúlan nu. Ay se na idde ngámin dedi pe yin kadakayu,” nán na.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 Ay se na manin nán, “Akkan kayu wa magansing, dakayu wa tolay ku, oray nu bittì kayu, áta paganggammán naya Ama nu nga atán ka lángit, nga pangiturayan nakayu pe kiya pangiturayán na.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Iláku nu daya kuw-kuwa nu ta pagkallà nu kadaya makasápul ya paglakúwán nu. Ittu yán ya masápul la kuwaan nu wa magtalikágum ka kuw-kuwa nu ka lángit, nga áwan nin ya makadadál. Ay áwan na pe ya kàsayán. Ay áwan pe magtákaw. Ay áwan pe daya ul-ulullag ga manadál.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Ata nu kawà naya giyán daya napatag ga kuw-kuwa nu, ay tú yán ya giyán naya lam-lammat nu peyang,” nán na.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 — ausente —
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Ay nagásat daya asassu wa ummán kiyán na dànganán naya apu da nga sib-sibbiyág ga magin-indag kiya ilalbet na. Ay nán ku kadakayu nga nu umbet ya apu da, ay aggína ngin ya magduy-ág kaggída.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Nagásat daya asassu nga dànganán naya apu dada nga sib-sibbiyág nga sikkiiddag kaggína oray nu túlad gabi yin onu danni láwa,” nán na.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ay nán ne Jesus manin kaggída, “Ay tú idi ya dam-damdamman nu. Nu ammu kuma naya bumalay ya oras sa ilalbet naya maragtákaw, ay akkan kuma tagge matúdug nga magbantáy ki balay da. Akkan kuma tagge magal-alit tin, ta senu akkan da nga langkan ya balay da.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Ay ummán kayu din pe nga saganáan nu peyang ya ilalbet naya nengágan da kitun ka An-anà Tolay, áta umbet kiya oras sa akkan nu wa aggin-indag kaggína,” nán ne Jesus.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Ay tútu nán ne Pedro, “Apu, nakagim tun na pangárig nga mepapan kadakami yala onu mepapan kadaya ngámin tolay?” nán na.
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Ngamay nán ne Apu Jesus, “Ya asassu wa mapiyár nga makammu kiya kuk-kuwaan na, ay ittu ya pangipatarànán naya apu kadaya kuw-kuwa na. Ay se aggína ya pakammuwan naya apu da kadaya páda na nga asassu nga mamangán kaggída kiya oras nga angngán da.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Nagásat ya asassu wa ummán kiyán ya kuk-kuwaan na nga dànganán naya apu na nu umbet kitu balay na.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ay kurug ya nán ku kadakayu nga, ya ummán kiyán na asassu, ay ittu ya pagtarànan na kadatu ngámin na kuw-kuwa na.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Ngamay nu nán natu asassu kiya ur-uray na nga, ‘Mabayág pikam tu apù a magulli,’ nán na, ay se na pagrawtán ngámin datu páda na nga asassu nga lalláki se babbay, ay se yala nga gumangáb ba makakkaakkán se yala nga maginglaw.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ay nu malàdadán kitu apu na nga umbet kiya oras nga akkan na nga am-ammu, ay kurug gala á nga pasilgan natu apu na. Ay se na nga ibulun nin kadatu akkan nasunud da tolay.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 Ay ya asassu wa makammu kiya ipàwa naya apu na, ngamay akkan na ikab-kabon, ay abay ya kapanísán na.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Ngamay ya asassu wa akkan makammu kiya ipàwa naya apu na, ay se makàwa ka pan-panda ngala nga ittu ya pakasaplítán na, ay tare ya kapánis na. Ata ad-adu ya namnamáan daya tolay ya idde naya nangipiyáran da ka adu. Ata masápul la ad-adu ya idde naya niddán ka adu ta adu lugud ya nepiyár kaggína,” nán ne Jesus.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Ay se na nán manin, “Iyà ay inumbet tà a mamagsisibna kadaya tolay kídi kalawagán ni. Ay piyán ku nu màwa kuma ngin!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Ay màwa nga mapar-parigátan nà pikam, ay magpannakit tà pànang panda kiya kabalin na.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Ay dalínán nu kid gane nu iyà ya makidde kiya napiya nga agbubúlun daya tolay kídi kalawagán ni! May akkan! Ta inumbet tà a mamagsisibna kada tolay.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ta manggayát kídi yin, daya limma nga bumalay ay magkakagúra da. Maggaddù daya tallu wa mangagúra kadaya duwa onu maggaddù daya duwa nga mangagúra kadaya tallu.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Magkagúra ya magama. Ay ummán pe daya magina se daya magkatugángan na babbay,” nán ne Jesus kadatu tù-tùgúdán na.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ay se na manin nán kadatu adu wa tolay, “Nu masingan nu ya alúyut ta magpeyag ka padne sirbútán, ay nán nu win na magudán. Ay ittu kurug ya màwa.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Ay nu magpatúlung ya bal-báli, ay nán nu pe yin na magigáw, ay ittu pe ya kurug màwa,” nán na.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 “Dakayu wa magpì-pìsírib! Ammu nu wa itarusán daya mas-asingan nu ka lángit se oray daya mas-masingan nu kídi kalawagán ni, ngamay taanna, tura nu akkan maawátan daya madama nga mà-màwa ngin na mepanggap kiyà!
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 Ay taanna, tura nu akkan kappiyánan na panunútan ya pagpíyán nu!
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Ay kas pangarígan kiya akibulun nu kiya mangidarum kadakayu wa mameyag kiya kabustigarán nu. Makikappiya kayu kiya kowad nu pikam kiya dálen ta senu akkan nakayu wa idarum min kiya guwes. Ata daya guwes, ay ippan dakayu kadaya agtuturáy, ay daya agtuturáy, ay ibálud dakayun.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Ay kagiyan ku kadakayu nga akkan kayu makalawán nin panda kiya angngidde nu kiya ngámin na pagmulta nu!” nán ne Jesus.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.