Juízes 9

Bayịburu Ikwo (IQW) vs BKJ

Sair da comparação
1 Tọ dụ iya bụ; Abímẹleku Jeru-Bálụ egbeshi jeshia k'unwunne nne iya phẹ lẹ Shékemu; mẹ kẹ ndu nne iya l'ẹphe ha;
1 E Abimeleque, o filho de Jerubaal, foi a Siquém, até os irmãos da sua mãe e conversou com eles, e com toda a família da casa do pai da sua mãe, dizendo:
2 sụ ẹphe: “Unu jị ndu Shékemu l'ẹphe ha: ‘?Bụ ole ka unu mma; l'ụnwu Jeru-Bálụ ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri chịru ẹphe; mẹ l'onye lanụ chịru ẹphe?’ Unu nyatakwa l'ayi bụ mee lanụ.”
2 Falai, rogo-vos, aos ouvidos de todos os homens de Siquém: O que é melhor para vós: que todos os filhos de Jerubaal, que são setenta pessoas, reinem sobre vós, ou que reine um sobre vós? Lembrai também que eu sou vosso osso e vossa carne.
3 Ndu nne iya ono eje eworu iphe ono kfukotaru iphe bụ unwoke ndu Shékemu; ọkpoma ẹphe anatawa iya phụ t'ẹphe tsoru Abímẹleku; kẹ l'ẹphe kfuru; sụ: “Ọ kwa nwunne ayi.”
3 E os irmãos da sua mãe falaram todas estas suas palavras aos ouvidos de todos os homens de Siquém; e o coração deles se inclinou a seguir Abimeleque; pois disseram: Ele é nosso irmão.
4 Ẹphe abya eshi l'ụlo agwa Bálụ-Beritu wofuta ụkporo mkpọla-ọcha ẹto lẹ mkpọla-ọcha iri nụ iya. Abímẹleku egude iya je ebuta ndu bụ 'ọ-ga-lẹ-mkpa phẹ; mẹ ndu mbuko-mbuko; ẹphe etsolahaa ya.
4 E eles lhe deram setenta peças de prata da casa de Baal-Berite, com as quais Abimeleque contratou pessoas vãs e levianas, que o seguiram.
5 Yọ tụgbua jeshia kẹ nna iya lẹ Ọfura je egbushikota ụnwunna; mbụ ụnwu Jerubalụ ono, dụ ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri ono l'eli mkpuma lanụ. Ọ bụphu Jótamu, bụ onye kẹ nwata l'ụnwu Jeru-Bálụ bẹ wafụru nụ; kẹ l'o jeru je edomia onwiya.
5 E ele foi até a casa do seu pai em Ofra, e matou os seus irmãos, os filhos de Jerubaal, sendo setenta pessoas, sobre uma pedra; porém Jotão, o filho mais moço de Jerubaal, foi deixado, pois ele se escondeu.
6 Ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo l'ẹphe ha azafụ je edzua l'ukfu achị, nọ l'iku itso, dụ nsọ lẹ Shékemu; chia Abímẹleku eze.
6 E todos os homens de Siquém se reuniram, e toda a casa de Milo, e foram e fizeram de Abimeleque rei, junto à planície da coluna que estava em Siquém.
7 Jótamu anụa iphe ono, meru nụ ono; gbachịwaphu je enyihu ọnungonu Ugvu Gerizimu; raaru iya ndu ono arara; sụ: “Unubẹ ndu Shékemu; unu ngabẹduduru mu phụ nchị; ẹge Nchileke a-ngabẹkwaruphu unu nchị!
7 E quando contaram a Jotão, ele foi e se pôs de pé no cume do monte Gerizim, e ergueu a sua voz, e gritou, e lhes disse: Atentai-me, vós homens de Siquém, para que Deus possa atentar a vós.
8 O nweru teke ọbu, oshi wụ-lihuru jeshia ọfota oshi ọphu a-nọdu achị ẹphe. Ẹphe asụ oshi olivu t'ọ bụru ẹphe eze!
8 As árvores foram, certa vez, ungir um rei sobre elas; e disseram à oliveira: Reina tu sobre nós.
9 Oshi olivu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru manụ iya ono, eegudeje akwabẹ yẹle madzụ ugvu ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’
9 Porém, a oliveira disse a elas: Deveria eu deixar a minha gordura, com a qual, por mim, honra a Deus e aos homens, para ser promovida acima das árvores?
10 Ẹphe asụ oshi figu t'ọ bụru ẹphe eze!
10 E as árvores disseram à figueira: Vem tu e reina sobre nós.
11 Oshi figu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru ẹgiri akpụru ono, ya amịje, atsọje rịriri ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’
11 Porém, a figueira disse a elas: Deveria eu abandonar a minha doçura, e o meu bom fruto, para ser promovida acima das árvores?
12 Ẹphe asụ vayịnu t'ọ bụru ẹphe eze.
12 Então, disseram as árvores à videira: Vem tu e reina sobre nós.
13 Vayịnu asụ ẹphe: ‘?Bụ tẹ ya paru mẹe ya ono, emeje t'obu tsọo maa yẹle madzụ ẹna ono haa; letalahaa oshi ndu ọphu ẹnya tọo?’
13 E a videira lhes disse: Deveria eu deixar o meu vinho, que alegra Deus e os homens, para ser promovida acima das árvores?
14 E megee; ẹphe asụ uke t'ọ bụru ẹphe eze.
14 Então, disseram todas as árvores ao espinheiro: Vem tu e reina sobre nós.
15 Uke asụ ẹphe: ‘Ọ -bụru l'unu emephu tẹ ya bụru eze l'oswiya; unu wụbata lẹ mkpuli iya zee ndzụ. Ọ -dụdu; t'ọku shikwa lẹ yẹbe uke bya ekee iphe, bụ oshi sida, nọ l'alị ugvu Lébanọnu!’
15 E o espinheiro disse às árvores: Se, verdadeiramente, ungires-me rei sobre vós, então, vinde e ponde a vossa confiança na minha sombra; e se não, que o fogo saia da silveira e devore os cedros do Líbano.
16 “Ọ -bụru l'iphe, unu meru; bẹ unu meru l'ire-lanụ; ọ -bụru l'iphe, unu meru; bẹ unu meru l'o-ruberu-iya chia Abímẹleku eze; ọ -bụru-a l'ọ bụ iphe, gbarụ nụ; bẹ unu meru Jeru-Bálụ yẹle ndibe iya; ọ -bụru iphe, gbaru iya nụ; bẹ unu meru;
16 Agora, portanto, se agistes verdadeira e sinceramente ao constituírem Abimeleque rei, e se tratastes bem a Jerubaal e à sua casa, e lhe fizestes segundo o merecimento das suas mãos;
17 mbụ nna mu, gude ishi iya gbaa ugbo; lụa ọgu ẹhu unu; dzọfuta unu l'ẹka ndu Mídiya;
17 (pois o meu pai lutou por vós, e longe arriscou a sua vida, e vos livrou da mão de Midiã;
18 yo be ntanụ; unu etsopyabewanu ufu iya; gbukota ụnwu iya ẹphe ụkporo ẹto l'ụmadzu iri l'eli mkpuma lanụ. Unu abya eworu Abyímẹleku, bụ nwatibe nwanyi, bụ ohu, nna mu gbaru agbagba mee eze ndu Shékemu; okfu l'ọ bụ nwunne unu.
18 e vós vos levantastes contra a casa do meu pai neste dia, e assassinastes os seus filhos, setenta pessoas, sobre uma pedra, e fizestes de Abimeleque, o filho da sua serva, rei sobre os homens de Siquém, porque ele é vosso irmão).
19 Ọ -bụru l'iphe, unu meru Jeru-Bálụ yẹle ndibe iya ntanụ bẹ unu meru ono l'ire-lanụ; mee ya l'o-ruberu-iya; tẹ Abímẹleku bụkwaru unu iphe ẹhu-ọtso-ẹna; unu abụkwaru iya phu iphe ẹhu-ọtso-ẹna!
19 Se vós, então, tratastes verdadeira e sinceramente para com Jerubaal e a sua casa neste dia, então regozijai-vos em Abimeleque, e deixai-o também regozijar-se em vós;
20 Teke ẹ tọ dụdu; t'ọku shikwa lẹ Abímẹleku bya ekepyashia unu; unubẹ ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo. T'ọku shikwaphu l'unubẹ ndu Shékemu; mẹ ndu Betu-Milo bya ekepyashia Abyímẹleku!”
20 mas se não, que o fogo saia de Abimeleque e devore os homens de Siquém, e a casa de Milo; e que o fogo saia dos homens de Siquém, e da casa de Milo, e devore Abimeleque.
21 Jótamu agbalaa lashia Byiye je eburu; kẹ l'ọ tsụ nwanna iya ono; mbụ Abímẹleku egvu.
21 E Jotão correu para longe, e fugiu, e foi até Beer, e lá habitou, por temer Abimeleque, seu irmão.
22 Ya ndono; Abímẹleku achịlephu ndu Ízurẹlu afa ẹto;
22 Quando Abimeleque havia reinado três anos sobre Israel,
23 Nchileke eworu ẹjo-maa ye lẹ mgbaku Abímẹleku yẹle ndu Shékemu. Ndu Shékemu ekwefulahaaru Abyímẹleku íkè;
23 Deus, então, enviou um espírito maligno entre Abimeleque e os homens de Siquém; e os homens de Siquém trataram Abimeleque traiçoeiramente;
24 t'e shi ẹge ono gwata ụgwo iphe-kpaa ono, ephe meru ụnwu Jeru-Bálụ; ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri ono; k'ọphu ụgwo ọchi ẹphe a-tụkoru nwanna ẹphe, bụ Abímẹleku l'ishi. Yọ tụ-kokwaruphu ndu Shékemu, bụ ẹphe yetaru iya ẹka t'o gbushia ẹphe.
24 para que a crueldade feita aos setenta filhos de Jerubaal pudesse vir, e o seu sangue fosse colocado sobre o irmão deles, Abimeleque, que os matou, e sobre os homens de Siquém, que o ajudaram na matança dos seus irmãos.
25 Tọ dụ iya bụ; ndu Shékemu ezifu madzụ; ẹphe eje ekeeru Abímẹleku phẹ l'eli ugvu ugvu, nọgbaa l'ẹke ono. Ẹphe ezifu ndu ọdo; ẹphe eje analahaa iphe bụ onye eswenu nfụ. Ama eje agbaaru Abyímẹleku.
25 E os homens de Siquém colocaram à sua espera, no cume dos montes, homens deitados; e eles roubavam todos os que passavam por eles naquele caminho; e isto foi dito a Abimeleque.
26 A nọnyaa; Galu Ebẹdu egbeshi rukoo unwunne iya; ẹphe ejeshia Shékemu. Ndu Shékemu anabata ẹphe ọhuma.
26 E Gaal, o filho de Ebede, veio com os seus irmãos, e atravessou para Siquém; e os homens de Siquém depositaram nele a sua confiança.
27 Ẹphe abya awụfu; jeshia l'ẹgu je awọo akpụru vayịnu lẹ mgbo vayịnu ẹphe. Ẹphe awọebe iya; bya adzọshia ya mẹe; wata ọgba ajị l'ụlo agwa ẹphe ono. Ẹphe anọdu l'ẹke ono l'eri; l'angụ; l'eburu Abímẹleku ọnu.
27 E eles saíram para os campos, e colheram dos seus vinhedos, e pisotearam as uvas, e se alegraram, e entraram na casa do seu deus, e comeram e beberam, e amaldiçoaram Abimeleque.
28 Galu Ebẹdu asụ: “?Bụ onye bẹ Abímẹleku bụ? ?Bụ ngụnu a-kpata tẹ ayịbe ndu Shékemu nọdu iya l'ẹka? ?Tọ bụdunua ya bụ nwatibe Jeru-Bálụ? ?Tọ bụduna Zebulu l'etsota iya nụ l'ọ bụ ishi? Unu jeeru Hamọ, bụ nna Shékemu ozi! ?Bụ ngụnu a-kpata iphe, ayi a-bya anọdu Abímẹleku l'ẹka.
28 E Gaal, o filho de Ebede, disse: Quem é Abimeleque, e quem é Siquém, para que nós o sirvamos? Não é ele o filho de Jerubaal? E Zebul o seu oficial? Servi aos homens de Hamor, o pai de Siquém; afinal, porque nós deveríamos servi-lo?
29 T'a sụkwanu l'ọo mu; bẹ ndu-a nọ l'ẹka; mẹ mu ewofuhawaru Abímẹleku. Mu g'asụ Abyímẹleku t'o ruta ndu sọja iya l'ẹphe ha; gude bya.”
29 E, quisera Deus, este povo estivesse debaixo da minha mão! Eu, então, removeria Abimeleque. E ele disse a Abimeleque: Aumenta o teu exército, e sai.
30 Zebulu, bụ gọvano mkpụkpu ono anụlephu iphe ono, Galu Ebẹdu kfuru ono; akpọ agbanwuhu iya ọku.
30 E quando Zebul, o regente da cidade, ouviu as palavras de Gaal, o filho de Ebede, sua ira se acendeu.
31 Yo zifuwaphu ndu ozi l'edomi t'ẹphe jekfu Abímẹleku; je asụ iya: “Lekwa-a; lẹ Galu Ebẹdu yẹle ndu ufu ẹphe nọokwa lẹ Shékemu. Ẹphe tụkookwa ndu mkpụkpu-wa kpalia; t'ẹphe tso ngu okfu.
31 E ele enviou mensageiros até Abimeleque secretamente, dizendo: Eis que Gaal, filho de Ebede, e os seus irmãos vieram até Siquém; e eis que eles fortificam a cidade contra ti.
32 Iphe, ii-me bụ t'i gbeshi l'ẹnyashi; nggu lẹ ndu ọphu nggu l'ẹphe nọ; je ekee l'ẹgbudu.
32 Agora, portanto, levante-te à noite, tu e o povo que está contigo, e deitai-vos em espera no campo;
33 O -be l'ụtsu; mẹ anwụ -hatalẹphu; unu je afụaru mkpụkpu ono. Teke Galụ yẹle ndu nk'iya byaru t'ẹphe bya etso ọgu; mee ẹphe ẹge ike beru ngu.”
33 e será que, pela manhã, tão logo o sol se levante, tu te levantarás cedo, e te posicionarás sobre a cidade; e, eis que quando ele e o povo que está com ele saírem contra ti, poderás fazer a eles como achares ocasião.
34 Yo be l'ẹnyashi; Abímẹleku yẹle ndu sọja iya l'ẹphe ha ekee onwẹphe uzi ẹno; kee l'iku Shékemu.
34 E Abimeleque se levantou, e todo o povo que estava com ele, à noite, e eles lançaram-se em espera contra Siquém em quatro companhias.
35 Galu Ebẹdu egbeshi je evudo l'obu-edukfu mkpụkpu ono. Abímẹleku yẹle ndu sọja iya awụ-lihu l'ẹke ẹphe shi domishia onwẹphe.
35 E Gaal, o filho de Ebede, saiu, e se pôs de pé na entrada do portão da cidade; e Abimeleque e o povo que estava com ele se levantaram da posição deitada, em espera.
36 Galu aphụlephu ẹphe; sụ Zebulu: “Lenu-o! O nwekwaru ndu shikwa l'eli ugvu awụ abya!”
36 E quando Gaal viu o povo, disse a Zebul: Eis que descem pessoas do cume dos montes. E Zebul lhe disse: Tu vês a sombra dos montes como se fossem homens.
37 Galu abya ekfukwaa ya phụ ọdo; sụ: “Ọphu t'i lenu; l'o nwekwaru ndu shi l'echi alị ono awụ abya; nwekwaruphu ndu ọphu shi l'ụzo ukfu achị ndu njibya l'abya.”
37 E Gaal falou novamente e disse: Vê, de lá descem pessoas pelo meio da terra, e uma outra companhia vem chegando pela planície de Meonenim.
38 Zebulu asụ iya: “?Nanụ ire ọbu, i shi gude l'ajị: ‘?Bụ onye bẹ Abímẹleku bụ; k'ọphu unu a-nọdu ejeru iya ozi?’ ?Tọ bụdu ndu-a b'i shi ekfutoshi-wa? Gbeshinu je etso ẹphe ọgu!”
38 Então, disse-lhe Zebul: Onde está agora a tua boca, com a qual disseste: Quem é Abimeleque, para que devamos servi-lo? Não é este o povo que tu desprezaste? Sai, rogo-te agora, e luta contra eles.
39 Ya ndono; Galu egbeshi; ruta ndu Shékemu; je etso Abímẹleku ọgu.
39 E Gaal saiu diante dos homens de Siquém, e lutou contra Abimeleque.
40 Abímẹleku eruta Galu phẹ; ẹphe eye ọkpa l'ọso. Ndu kẹ Galu adụ l'igwe; mbụ ndu ọphu e mekashiru iphe; ẹphe adaa gwọogwoo jerua l'ọnu obu-edukfu mkpụkpu ono.
40 E Abimeleque o perseguiu, e ele fugiu de diante dele, e muitos foram derrubados e feridos até a entrada do portão.
41 Abímẹleku emetsua lashia Arụma je anọdu. Zebulu achịfu Galu yẹle ndu nk'iya phẹ lẹ Shékemu.
41 E Abimeleque habitou em Arumá; e Zebul expulsou Gaal e os seus irmãos, para que não habitassem em Siquém.
42 Yo be lẹ nchi-abọhu iya; ndu Shékemu awụfu jeshia l'ẹgu. E je ekfuaru iya Abímẹleku.
42 E sucedeu que, pela manhã, o povo saiu para o campo; e Abimeleque foi informado.
43 Yọ bya achịta ndu nk'iya kee uzi ẹto. Ẹphe egbeshi je ekeeru ẹphe l'ẹgbudu. Yọ paliwaphu ẹnya; phụa ndu Shékemu, shi lẹ mkpụkpu ono awụfuta; yo gbeshi je afụaru ẹphe.
43 E ele tomou o povo, e o dividiu em três companhias, e deitaram em espera no campo, e observou, e eis que o povo havia saído da cidade; e ele se levantou contra eles, e os feriu.
44 Abímẹleku yẹle ọkpa-ọgu lanụ ọphu yẹle iya yị awụfu-kebe lashia l'obu-edukfu mkpụkpu ono. Ọkpogu ẹbo ọphu awụfu je afụaru ndu Shékemu ndu ọphu nọ l'ẹgu ono; gbua ẹphe pyaapyaa.
44 E Abimeleque, e a companhia que estava com ele, precipitou-se para a frente, e se pôs de pé na entrada do portão da cidade; e as duas outras companhias avançaram sobre todo o povo que estava nos campos, e os matou.
45 Mbọku ono l'ophu bẹ Abímẹleku lọkataru ọgbu lẹ mkpụkpu ono. Yọ lụta iya; gbushia ndu, nọ iya nụ; bya ephee ya únú.
45 E Abimeleque lutou contra a cidade durante aquele dia inteiro; e ele tomou a cidade, e matou o povo que nela estava, e demoliu a cidade, e a semeou com sal.
46 Ndu nọ l'ụlo-eli Shékemu anụlephu iphe, Abímẹleku eme; wụbakota l'ime ẹke a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku l'ụlo agwa Ẹlu-beritu.
46 E quando todos os homens da torre de Siquém ouviram aquilo, eles entraram em um porão da casa do deus Berite.
47 Ama abya agbaaru Abímẹleku lẹ ndu nọ l'ụlo-eli Shékemu wụkobeekwaru l'ẹkalanu.
47 E foi dito a Abimeleque que todos os homens da torre de Siquém estavam reunidos.
48 Abímẹleku yẹle ndu nk'iya awụru jeshia l'ugvu Zalụmonu. Ẹphe erua l'ẹke ono; Abímẹleku egude ogbu-nkụ, ọ pa l'ẹka gbukwoshia nkụ; chịkobe iya; chịru ye l'ukuvu. Yọ sụ ndu ono yẹle iya yị ono: “Ngwaa! Iphe, bụ iphe unu phụru, ya meru; unu mee ya nta-a nta-a!”
48 E Abimeleque subiu o monte Salmom, ele e todo o povo que estava com ele; e Abimeleque pegou um machado na sua mão, e cortou um galho das árvores, e o pegou, e o colocou sobre o seu ombro, e disse ao povo que estava com ele: O que me vistes fazer, apressai-vos, e fazei tal como fiz.
49 Ya ndono; onyenọnu abya awaa nkụ; vuta iya tsoru Abímẹleku. Ẹphe evuru nkụ ono je edoo l'ẹke ono, a kpụru; yọ bụru ọkpo-mgbinyiku ono; mụru ọku ye iya. Ọku erefu l'ụlo-eli ono; dzụa ya; kegbushikota ndu, nọ iya nụ, ruru ụnu madzụ ẹbo l'ụkporo madzụ iri; unwoke l'ụnwanyi.
49 E, de modo semelhante, todo o povo, cada qual, cortou o seu galho, e seguiu Abimeleque, e os colocaram no porão, e atearam fogo sobre eles no porão; de modo que todos os homens da torre de Siquém também morreram, cerca de mil homens e mulheres.
50 Abímẹleku emetsua jeshia Tebẹzu; je agbaa ya mgburumgburu; nata iya.
50 Então Abimeleque foi a Tebes, e acampou contra Tebes, e a tomou.
51 Obenu l'o nwekwanuru ọkpo-mgbinyiku ụlo-eli, nọ lẹ mkpụkpu ono, ndu ẹke ono, gbaru laa; je anọdu; unwoke mẹ ụnwanyi. Ẹphe alashia l'okpotsu ụlo-eli ono; kpọ-budo onwẹphe l'ime ẹke ono.
51 Havia, porém, uma torre forte dentro da cidade, e para lá fugiram todos os homens e mulheres, e todos os da cidade, e a trancaram para eles, e os fizeram subir até o topo da torre.
52 Abímẹleku abyatashia ọgu l'ụlo-eli ono; rukwadua ọnu-ibo ụlo-eli ono ntse t'ọ tụa ya ọku.
52 E Abimeleque veio até a torre, e lutou contra ela, e investiu fortemente contra a porta da torre para incendiá-la com fogo.
53 Yo nweru nwanyi, paliru mkpuma uswe; haa ya ẹka. Yọ bya adaa Abímẹleku l'ishi; tufua ya ọkpu-ishi.
53 E uma certa mulher atirou um pedaço de mó sobre a cabeça de Abimeleque, e o seu crânio se quebrou.
54 Abímẹleku ekuwaphu nwokorọbya, apajeru iya ngwa-ọgu; sụ iya: “Mịta-kebe ogu-mbeke ngu gbugbua mu; k'ọphu ẹ ta anọdudu ekfu l'ọ kwa onye nwanyi gburu iya.” Onye ozi iya ono ewotawaphu mma sụa ya; yọ nwụhu.
54 Então, ele chamou apressadamente o seu moço, o escudeiro, e lhe disse: Desembainha a tua espada, e me mata, para que os homens não o digam: Uma mulher o matou. E o seu moço o atravessou, e ele morreu.
55 Ya ndono; ndu Ízurẹlu aphụlephu lẹ Abímẹleku bẹ nwụhuru nụ; ẹphe awụkashihu; lashia.
55 E quando os homens de Israel viram que Abimeleque estava morto, partiram, cada qual, para o seu lugar.
56 Yọ bụru iya bụ lẹ Nchileke agwata Abímẹleku ụgwo ẹjo iphe ono, o meru nna iya l'ụnwunna iya ono, o gbushiru ono; ẹphe ụkporo madzụ ẹto l'ụmadzu iri.
56 Assim Deus retribuiu a impiedade de Abimeleque, a qual ele fez ao seu pai, ao matar os seus setenta irmãos;
57 Nchileke eshikwaphu ẹge ono mee; ẹjo iphe ono, ndu Shékemu meru ono abya atukoru ẹphe l'ishi. Ọnu ono, Jótamu Jeru-Bálụ tụru ẹphe ono erekota l'ẹge ọ tụru iya.
57 e todo o mal dos homens de Siquém Deus retribuiu sobre as suas cabeças; e sobre eles veio a maldição de Jotão, o filho de Jerubaal.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.