1 Samuel 17
Bayịburu Ikwo (IQW) vs NAA
1 Ndu Filisutayịnu abya atụko ndu sọja ẹphe kukobe k'ọgu. Ẹphe abya edzua lẹ Soko l'alị Júda. Yọ bụru lẹ Ifẹsu-Damimu, nọ lẹ mgbaku Soko yẹle Azeka; bẹ ẹphe byaru bya akpọo k'ọgu.
1 Os filisteus reuniram as suas tropas para a guerra em Socó, que fica em Judá. Eles acamparam entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Sọlu yẹle ndu Ízurẹlu akpọo k'ọgu lẹ nsụda Ela; kwabẹru ndu Filisutayịnu.
2 Saul e os homens de Israel se reuniram e acamparam no vale de Elá, e ali ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 Ndu Filisutayịnu anọdu l'eli ugvu lanụ; ndu Ízurẹlu anọdu l'eli ugvu ọphu. Yọ bụru nsụda ugvu labụ ono bẹ nọkahuru ẹphe.
3 Os filisteus estavam num monte e os israelitas estavam no outro monte, ficando o vale no meio deles.
4 Ọ-ka-ibe l'ọgu, shi lẹ Gatụ, ẹpha iya bụ Goliyatu abya eshi l'ọdu kẹ ndu Filisutayịnu lụfuta. Ogologo iya bẹ dụ nkwo-ẹka tete.
4 Então do arraial dos filisteus saiu um guerreiro chamado Golias. Ele era da cidade de Gate e tinha quase três metros de altura.
5 Okpu-ígwè, ookpu l'ishi bẹ bụ ope b'e gude mee ya. Uwe ọgu, o yeru l'ẹhu kwaphụ ope b'e gude mee ya. Uwe ono bẹ ẹra iya dụ ụnu shẹkelu iri l'ẹbo l'ụkporo iri.
5 Trazia na cabeça um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze, que pesava uns sessenta quilos.
6 O gude iphe ọbu, e gude ope mee kechia ọkpa; bya ewofuaru arwa e gude ope kpụa tukobe l'azụ.
6 Trazia caneleiras de bronze nas pernas e um dardo de bronze sobre os ombros.
7 Ara, o gude l'ẹka dụlephu l'ọ bụ ígwè, shihuru ike, onye akpa ẹkwa egudeje akpa ẹkwa. Igwe, e gude kpụa ishi arwa ono bẹ ẹra iya ha l'ọ bụ ẹra ẹkpa ope ishingu. Onye apajẹru iya iphe, oogbobeje l'ezeru onwiya bẹ vutaru iya ụzo.
7 A haste da sua lança era como o eixo do tecelão, e a ponta da sua lança era de ferro e pesava mais de sete quilos. E diante dele ia o escudeiro.
8 Goliyatu abya evudo; raaru ndu sọja ndu Ízurẹlu arara; sụ ẹphe: “?Bụ ngụnu kparu iphe unu lụfutaru bya akpọo k'ọgu? Mbẹdua; ?mu ta bụdu onye Filisutayịnu tọo. Tọo unubẹdua; ?unu ta bụdu ndu ozi Sọlu. Unu shi l'ime unu fọta onye lanụ t'ọ byakfuta mu!
8 Golias parou e gritou para as tropas de Israel: — Para que vocês saíram para formar a linha de batalha? Não sou eu filisteu, e vocês, servos de Saul? Escolham entre vocês um homem que venha lutar comigo.
9 Ọ -bụru l'ọo-dụ ike tso mu ọgu; gbua mu; ayi anọdu unu l'ẹka. Ọlobu; ọ -bụkwanuru lẹ mbẹdua mekputaru iya; woru iya gbua; unubẹdua anọdu ayi l'ẹka; jelahaaru ayi ozi!”
9 Se ele puder lutar comigo e me matar, seremos servos de vocês. Mas, se eu o vencer e o matar, vocês serão nossos servos e nos servirão.
10 Onye Filisutayịnu ono asụ: “Ntanụ ọwaa bẹ mu etsoru ndu sọja ndu Ízurẹlu ẹka l'ọkpoma! Unu ye onye lanụ tẹ mu l'iya megba iya l'ẹka!”
10 E o filisteu continuou: — Hoje eu desafio as tropas de Israel. Deem-me um homem, para que lute comigo.
11 Anụnu, Sọlu yẹle ndu Ízurẹlu nụru iphe, onye Filisutayịnu ono kfuru; ẹhu erushihu ẹphe; egvu abya ẹphe l'ẹha.
11 Quando Saul e todo o Israel ouviram estas palavras do filisteu, ficaram assustados e com muito medo.
12 Dévidi bẹ bụ nwatibe onye Efuratu ono, ẹpha iya bụ Jesi, shi Bẹ́tulehemu l'alị Júda. Jesi bẹ mụtaru unwoke ẹsato. Ọ bụwa ọgurenya; kawa nka teke Sọlu shi achị.
12 Davi era filho daquele efrateu de Belém de Judá cujo nome era Jessé e que tinha oito filhos. Nos dias de Saul, Jessé já era bastante idoso entre os homens.
13 Ụnwegirima Jesi ụmadzu ẹto ndu kẹ ọgurenya bẹ tso Sọlu jee ọgu. Onye kẹ ọkpara bụ Eliyabu. Otsota iya abụru Abinadabu. Onye k'ẹto abụru Shama.
13 Os três filhos mais velhos de Jessé tinham ido com Saul para a guerra. Esses três, que tinham ido para a guerra, se chamavam Eliabe, que era o primogênito; Abinadabe, que era o segundo; e Samá, que era o terceiro.
14 Dévidi bụ iya katsụa ọbuta nwata l'ẹphe. Ụmadzu ẹto lẹ ndu k'ọgurenya phụ bẹ tso Sọlu.
14 Davi era o mais moço; só os três mais velhos seguiram Saul.
15 Dévidi eshi eshije lẹ kẹ Sọlu eje ocheru nna iya eghu lẹ Bẹ́tulehemu. O -jetsua; yọo la-phushia azụ lẹ kẹ Sọlu.
15 Davi, porém, ia a Saul e voltava, para apascentar as ovelhas de seu pai, em Belém.
16 Ụkporo abalị labụ mgburumgburu bẹ onye Filisutayịnu ono lụfutakotaru ụtsu l'urẹnyashi bya asụgabe onwiya l'ẹke ono.
16 O filisteu vinha de manhã e de tarde, apresentando-se durante quarenta dias.
17 Tọ dụ iya bụ; Jesi asụ nwatibe iya; mbụ Dévidi: “T'o wota nkwo-ẹka akpe-a, a hụru ahụhu-a; mẹ ishi buredi iri-wa; gude ọso wojeru iya unwunne iya phẹ l'ẹke ono, ẹphe dọru k'ọgu ono.
17 Jessé disse a Davi, seu filho: — Peço que você leve para os seus irmãos uma medida deste trigo tostado e estes dez pães. Corra e leve isso para os seus irmãos, no acampamento.
18 Gudekwaphu chiizu iri; nụ onye ishi ndu sọja ẹphe. Maru mẹ ẹhu -dụa unwunne ngu phẹ mma; nggu abya edowaru mu rụ ẹge ẹphe dụ.
18 Porém estes dez queijos, leve-os para o comandante de mil. Veja como os seus irmãos estão passando e traga uma prova de que estão bem.
19 Ẹphe lẹ Sọlu; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha bẹ chịkoru nọdu lẹ nsụda Ela l'ọgu onye lẹ ndu Filisutayịnu.”
19 Saul, eles e todos os homens de Israel estão no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Ya ndono; yo be l'ọnmewa ụtsu echile iya; Dévidi egbeshi paru atụru iya haarụ onye eche-atụru ọdo; bya akwakọbe ivu; tụgbua jeshia l'ẹge ono, Jesi ziru iya ono. Yọ bụru l'o ruru ono bẹ ndu sọja ono azụ egvu ọgu; l'eje l'ifu ọgu.
20 No dia seguinte, Davi se levantou de madrugada, deixou as ovelhas com um guarda, carregou o que havia sido preparado e partiu, como Jessé lhe havia ordenado. Chegou ao acampamento quando as tropas estavam saindo para colocar-se em ordem de combate e, aos gritos, chamavam para a batalha.
21 Ndu Ízurẹlu mẹ ndu Filisutayịnu abya akpọo; cheeru onwẹphe ifu.
21 Os israelitas e filisteus se puseram em ordem, fileira contra fileira.
22 Dévidi achịko ivu ono, o gude bya ono haaru onye l'eleta ivu ndu sọja ẹnya; gude ọso gbakfu unwunne iya phẹ l'ifu ọgu gẹdegede je ekele ẹphe.
22 Davi deixou o que havia trazido aos cuidados do guarda da bagagem e correu para a batalha. Quando chegou lá, perguntou a seus irmãos se estavam bem.
23 Ẹphe l'iya ekfukwadua; ọ-ka-ibe ndu Filisutayịnu ono; mbụ Goliyatu, bụ onye Gatụ abya eshi l'ẹke ẹphe kpọru giriri k'ọgu lụfuta; bya ekfua ẹge ono, ookfujehawa ono; Dévidi anụa iya.
23 Enquanto Davi ainda falava com eles, eis que vinha subindo do exército dos filisteus o guerreiro, cujo nome era Golias, o filisteu de Gate. E falou as mesmas coisas que havia falado anteriormente. E Davi escutou.
24 Ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha ebu nwoke ono ẹnya; wata ọtsu egvu; gbakashịhu.
24 Todos os israelitas, vendo aquele homem, fugiam dele, com muito medo.
25 Ndu Ízurẹlu achịko l'ekfu; sụ: “?Unu phụru-a ẹge nwoke-wa anọdujelephu abya? Iphe, ọolufutaje bụ t'ọ bya atụrua ndu Ízurẹlu. Onye dụru ike gbua ya bẹ eze e-vukwaru ẹku, ha nshinu nụ. Oo-kekwaphu onye ọbu nwatibe iya; bya agụfu ndibe nna onye ọbu l'akịriko alị Ízurẹlu.”
25 E diziam uns aos outros: — Vocês viram aquele homem? Ele veio para afrontar Israel. O rei dará muitas riquezas para quem matar aquele homem. Também lhe dará a filha em casamento, e à casa de seu pai isentará de impostos em Israel.
26 Dévidi ajị unwoke ono, vudonyabe iya nụ ono: “?Bụ ngụnu bẹ ee-meru onye gburu nwoke Filisutayịnu ono; wofu ndu Ízurẹlu iphe-iphere ọwaa l'ifu? ?Bụ ngụnu bẹ onye Filisutayịnu-wa bụ; mbụ akpapyị nwa-mma-wa; kẹ t'ọ tụjo ndu sọja kẹ Nchileke ọphu nọ ndzụ?”
26 Então Davi perguntou aos homens que estavam perto dele: — O que será dado ao homem que matar esse filisteu e livrar Israel de tal afronta? Quem é esse filisteu incircunciso para afrontar os exércitos do Deus vivo?
27 Ẹphe asụ iya: “L'ọo iphe ono, ẹphe shi kfuhawa ono bẹ ee-meru onye gburu iya nụ.”
27 E o povo lhe repetiu as mesmas palavras, dizendo: — É isso que será dado ao homem que o matar.
28 Eliyabu, bụ nwunne Dévidi k'ọgurenya anụa ẹge yẹle ndu ono ekfu; vọru ọku ghụa ẹhu l'ẹke Dévidi nọ; jị iya: “?Ị byaru ome ngụnu l'ẹke-a? Mbụ; ?bụ onye b'ị haru ụnwaturu phụ l'echi-ẹgu? Ya makwaru-a l'ẹ tii kwejedu l'o nweru onye ishi kfụ; makwarụphu ẹge obu shihuberu ngu ike; kẹ l'iphe, ị byaru bụ t'ị bya aphụ ẹge e gude alụ ọgu ono.”
28 Eliabe, o irmão mais velho, ouviu Davi falando com aqueles homens. Ele ficou irado com Davi e disse: — Por que você veio para cá? E com quem você deixou aquelas poucas ovelhas no deserto? Sei que você é presunçoso e mau. Você veio aqui só para ver a batalha.
29 Dévidi asụ iya: “?Bụ ngụnu bẹ ya meru? ?Bụ tẹ ya be ekfushi okfu tọo?”
29 Davi respondeu: — O que foi que eu fiz agora? Apenas fiz uma pergunta.
30 Yọ ghachi; jịlahaa onye ọdo iphe ono. A bya ekfukwaa iphe phụ, e kfuhawaru iya phụ.
30 Então Davi se desviou dele na direção de outro e fez a mesma pergunta. E o povo lhe deu a mesma resposta de antes.
31 Ndu ọdo anụa ọnu, Dévidi yeru; tụgbua je edooru iya Sọlu. Sọlu ezia t'ọ bya.
31 Alguns homens que tinham ouvido as palavras de Davi foram anunciá-las a Saul, que mandou chamar Davi.
32 Dévidi abya asụ Sọlu: “T'ẹ b'ọ dụkwa onye obu e-te etete l'okfu ẹhu onye Filisutayịnu-a. Nwozi nggu bẹ e-jee etso iya ọgu.”
32 Davi disse a Saul: — Que ninguém desanime por causa dele. Este seu servo irá e lutará contra esse filisteu.
33 Sọlu asụ iya: “L'ẹ tị hakwa k'oje otso onye Filisutayịnu ono ọgu; ị bụkwadu nwata; obenu lẹ yẹbedua bụwa onye bụ ọgurenya, shi teke ọ bụ okorọbya lụta ọgu.”
33 Porém Saul disse a Davi: — Você não poderá ir contra esse filisteu para lutar contra ele. Você ainda é jovem, e ele é guerreiro desde a sua mocidade.
34 Dévidi asụkwanu Sọlu: “Mubẹ nwozi nggu; bẹ kwa atụru nna iya bẹ ya shihawa cheta. Teke agụ; m'ọ bụ oke nkụta-ọswa byaru bya apata nwatụru mu l'ẹke ẹphe dọru;
34 Davi respondeu: — Este seu servo apascentava as ovelhas do pai. Quando vinha um leão ou um urso e levava um cordeiro do rebanho,
35 mu etsopyabe iya; kụa ya iphe; nafụ iya ẹya l'ọnu. Teke ọ ghakọberu; chịkfuru mu; mu awọru iya; kwaa ya agba; woru iya gbua.
35 eu saía atrás dele, batia nele e livrava o cordeiro da sua boca. Se ele se levantava contra mim, eu o agarrava pela barba e o golpeava até matá-lo.
36 Nwozi nggu; bẹ gbuwaru gbua agụ; gbua bịye. Onye Filisutayịnu-wa; mbụ akpapyị nwamma-wa a-dụkwaphu ẹge ono; kẹ l'ọ tụjowaru ndu sọja kẹ Nchileke ọphu nọ ndzụ.
36 Este seu servo matou tanto o leão como o urso. Este filisteu incircunciso será como um deles, porque afrontou os exércitos do Deus vivo.
37 Ojejoje ono, bụ onye nafụtaru mu lẹ nvọ odumu; mẹ lẹ nvọ bịye ono a-nafụtakwa mu phụ l'ẹka onye Filisutayịnu ono.”
37 E Davi continuou: — O Então Saul disse a Davi: — Vá, e que o
38 Sọlu abya achịta akpawuru uwe iya kpua Dévidi; bya eworu okpu-ọgu, e meru l'ope kpube iya; bya achịta uwe-ọgu iya yee ya.
38 Saul vestiu Davi com a sua própria armadura, pôs um capacete de bronze na cabeça dele, e o vestiu com uma couraça.
39 Dévidi abya eworu ogu-mbeke ya kepyabe l'uwe-ọgu ono; bya ejeshia t'o gude iya jephee ejephe; kẹ l'ẹ kwọduru iya ẹhu. Yọ sụ Sọlu: “Lẹ ya ta adụkwa ike oye iphe ọwaa l'eje; kẹ l'ẹ tọo kwọduru iya ẹhu.” Yo woru iya yeshikota.
39 Davi cingiu a espada sobre a armadura e tentou andar, pois jamais a havia usado. Então Davi disse a Saul: — Não posso andar com isto, porque nunca o usei. E Davi tirou aquilo de sobre si.
40 Yọ bya ewota mgbọro iya; bya afọta mkpuma ise, kwọru akwọkwo lẹ nggele, nọ l'ẹke ono; bya achịru iya ye lẹ nwẹkpa, nọ l'ẹda iya, ndu eche atụru egudeje. Yo gude ụrobo iya l'ẹka; jekfushia onye Filisutayịnu ono.
40 Pegou o seu cajado na mão, escolheu cinco pedras lisas do ribeiro, e as pôs no alforje de pastor, que trazia consigo. E, com a sua funda na mão, foi na direção do filisteu.
41 Ya ndono; onye Filisutayịnu ono akparu onye apajẹru iya iphe, eegude egbobuta onwonye ye l'ifu; l'eje abyakfuta Dévidi.
41 O filisteu também vinha caminhando e se aproximava de Davi, tendo à frente dele o seu escudeiro.
42 Yọ bya ele Dévidi ẹnya; bya aphụ l'ọ bụ nwata nshịi, dụ nwa potopoto; l'ama mma; bya elephee ya ẹnya.
42 O filisteu olhou e, vendo Davi, o desprezou, porque era apenas um moço ruivo e de boa aparência.
43 Yọ sụ Dévidi: “?Ya bụ nkụta meru iphe ịichi oshi abyakfuta iya?” Onye Filisutayịnu ono egude agwa nk'ẹphe kọlahaa Dévidi ọnu;
43 O filisteu disse a Davi: — Será que eu sou um cachorro, para que você venha contra mim com pedaços de pau? E, pelos seus deuses, o filisteu amaldiçoou Davi.
44 sụ iya: “Bya tẹ ya woru anụ ngu keeru ụnwu anụ-ẹgu-ẹgbudu yẹle ụnwenu, ephe l'eli!”
44 E disse mais a Davi: — Venha aqui, que eu darei a sua carne às aves dos céus e aos animais do campo.
45 Dévidi asụ iya: “Ọ bụ oswi-okfu l'i gude ogu-mbeke; mẹ arwa, dụ iche iche l'abyakfuta mu ọgu. Obenu lẹ mbẹdua gude ẹpha Ojejoje, bụ Ọkaribe-Kakọta-Ike; mbụ Nchileke kẹ ndu sọja ndu Ízurẹlu, bụ iya bụ onye ono, ị tụruwaru ono.
45 Davi, porém, disse ao filisteu: — Você vem contra mim com espada, com lança e com escudo. Eu, porém, vou contra você em nome do
46 Ntanụ-a bẹ Ojejoje e-me t'ị daba mu l'ẹka; mu akụ-tsua ngu; buta ngu ishi. Ntanụ; bẹ mu e-me t'ụnwu anụ-ẹgu-ẹgbudu yẹ l'ụnwenu, ephe l'eli ria odzu ndu Filisutayịnu; k'ọphu mgboko mgburumgburu a-makwanụru lẹ Nchileke nọ-ọ lẹ Ízurẹlu.
46 Hoje mesmo o Senhor entregará você nas minhas mãos. Eu o matarei, cortarei a sua cabeça e hoje mesmo darei os cadáveres do arraial dos filisteus às aves dos céus e às feras da terra. E toda a terra saberá que há Deus em Israel.
47 Iphe, bụ ndu-a, jiru ẹke-a a-maru l'ẹ tọ bụdu ogu-mbeke yẹle arwa; bẹ Ojejoje egudeje dzọfuta madzụ; kẹ l'ọgu-a bẹ bụ kẹ Ojejoje; ọo-chịkotaru unu ye ayi l'ẹka.”
47 Toda esta multidão saberá que o Senhor salva, não com espada, nem com lança. Porque do Senhor é a guerra, e ele entregará todos vocês nas nossas mãos.
48 Onye Filisutayịnu ono ejenyabede l'iya phụ ntse k'ọgu; Dévidi egude ọso gbarua l'ifu ọgu ono tẹ yẹle iya megba iya.
48 E aconteceu que, quando o filisteu se levantou e começou a se aproximar de Davi, este se apressou e, deixando as suas fileiras, correu de encontro ao filisteu.
49 Dévidi eyewaphu ẹka l'ẹkpa iya; wofuta mkpuma lanụ; bya eseta ụrobo iya phụ gbaa onye Filisutayịnu ono l'egedege ọnu-ifu. Mkpuma ono abụru iya tsụruru l'egedege ọnu-ifu ono. Yo ngahu; daa kpube ifu l'alị.
49 Davi meteu a mão no alforje, tirou dali uma pedra e, com a sua funda, a atirou contra o filisteu, atingindo-o na testa. A pedra se encravou na testa, e ele caiu com o rosto no chão.
50 Dévidi egude mkpuma; mẹ ụrobo mekputa onye Filisutayịnu ono; woru iya gbua; l'ẹ b'o gude m'ọ bụ ogu-mbeke l'ẹka.
50 Assim Davi derrotou o filisteu, com uma funda e com uma pedra. Ele o derrubou e o matou. Não havia nenhuma espada na mão de Davi.
51 Dévidi egude ọso je enyikobe iya; wọru ẹka l'ogu-mbeke onye Filisutayịnu ono; mịfuta iya l'ọbo iya; gude iya gbubufu iya ishi.
51 Por isso, Davi correu e, lançando-se sobre o filisteu, pegou a espada dele, tirou-a da bainha e o matou, cortando com ela a cabeça dele. Quando os filisteus viram que o seu herói estava morto, fugiram.
52 Ndu sọja ndu Ízurẹlu; mẹ ndu kẹ Júda awụ-lihu; l'atụ ụzu; chịru ndu Filisutayịnu tụgbua. Ẹphe achịa ẹphe chị-rua Gatụ; mẹ l'ẹke eeshije abahụ lẹ Ẹ́kuronu. Ndu Filisutayịnu, e gbushiru adabutsuaru l'ụzo, e shi eje Sharému; mbụ jeye lẹ Gatu mẹ Ẹ́kuronu.
52 Então os homens de Israel e Judá se levantaram, deram um grito e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os filisteus caíram feridos pelo caminho, de Saaraim até Gate e até Ecrom.
53 Ndu Ízurẹlu achị-gelephu ndu Filisutayịnu ono; laphutashia azụ; je akwaa iphe ọkwata l'ọdu ẹphe.
53 Então os filhos de Israel voltaram da perseguição aos filisteus e saquearam os acampamentos deles.
54 E metsua; Dévidi apata ishi onye Filisutayịnu ono je edobe lẹ Jerúsalemu. Yọ bya achịkoo ngwa-ọgu onye Filisutayịnu ono dobe l'ụlo-ẹ́kwà nk'iya gẹdegede.
54 Davi pegou a cabeça do filisteu e a levou para Jerusalém. Porém as armas dele Davi colocou em sua própria tenda.
55 Ya ndono; teke Sọlu phụru Dévidi ẹge oojekfu onye Filisutayịnu ono ọgu b'ọ jịru Ábụna, bụ iya bụ onye ishi ndu sọja iya; sụ iya: “?Nwata ono bụnua nwatibe onye?”
55 Quando Saul viu Davi saindo para encontrar-se com o filisteu, perguntou a Abner, o comandante do exército: — Abner, aquele jovem é filho de quem? Abner respondeu: — Juro pela sua vida, ó rei, que não sei.
56 Eze asụ iya: “Kpataẹdu ishi nwatibe onye ọ bụ.”
56 E o rei disse: — Então pergunte de quem esse jovem é filho.
57 Alata, Dévidi alatakwadua ogbu onye Filisutayịnu ono; Ábụna eduta iya dutaru Sọlu lẹ Dévidi pakwadụa ishi onye Filisutayịnu ono l'ẹka.
57 Quando Davi voltou, depois de matar o filisteu, Abner o tomou e o levou à presença de Saul. Davi ainda trazia na mão a cabeça do filisteu.
58 Sọlu abya ajịa ya: “Nwokoro; ?ị bụnua nwatibe onye?”
58 Então Saul lhe perguntou: — Meu jovem, de quem você é filho? Davi respondeu: — Sou filho de seu servo Jessé, o belemita.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.