1 Reis 20
Bayịburu Ikwo (IQW) vs NVT
1 Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu abya achịkobe ndu sọja iya l'ẹphe ha. Yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo atụgbabe; ẹphe l'ịnya; mẹ l'ụgbo-ịnya ẹphe. Ẹphe eje ekee k'ọgu; yechia Samériya; tso ẹphe ọgu.
1 Por esse tempo, Ben-Hadade, rei da Síria, mobilizou seu exército com o apoio de 32 reis aliados e seus carros de guerra e cavalos. Eles cercaram Samaria e a atacaram.
2 Yo zia ndu ozi t'a bahụ lẹ mkpụkpu je ezia Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Bénu-Hadad kfuru:
2 Ben-Hadade enviou mensageiros à cidade para dizer a Acabe, rei de Israel: “Assim diz Ben-Hadade:
3 ‘Mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu bụkotakwa nk'iya. Unyomu ngu; mẹ ụnwegirima ngu ndu ọphu kakọta ọma mma abụkwaruphu nk'iya.’ ”
3 ‘Sua prata e seu ouro são meus, bem como suas esposas e os melhores de seus filhos’”.
4 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Nggụbe eze, bụ onye nwe mu nụ; ọ bụ ẹge i kfuru bụ ẹge ọo-dụ. Yẹbedua; mẹ iphemiphe ọbule, ya nweru enweru bụkota nke ngu.”
4 “Está bem, ó meu senhor, o rei”, respondeu o rei de Israel. “Tudo que tenho é seu.”
5 Ndu ozi ono alaphu azụ ọdo; bya asụ: “Ọwaa iphe Bénu-Hadadu ekfu.Ọ sụru: ‘Lẹ ya zihawaru t'ị chịtaru iya mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu; unyomu ngu phẹ; ọwaa ụnwegirima ngu.
5 Pouco depois, os mensageiros voltaram e disseram: “Assim diz Ben-Hadade: ‘Já exigi que entregasse sua prata, seu ouro, suas esposas e seus filhos.
6 Ọle l'egbe nta-a echile; bẹ ya e-ye ndu ozi iya t'ẹphe bya atụa ụlo ngu; mẹ kẹ ndu ozi ngu vulavula. Iphe bụ iphe, ẹka ẹphe ruru, dụ ẹphe mma bẹ ẹphe e-wota.’ ”
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem seu palácio e as casas de seus oficiais e tomarem tudo que considerarem de valor’”.
7 Eze ndu Ízurẹlu abya ekua ndu bụ ọgurenya l'alị ono l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “?Unu lewaru ẹge nwoke-wa achọ iya okfu? O ziru tẹ mu doberu iya unyomu mu; ụnwegirima mu; mkpọla-ọcha mu; ọwaa mkpọla-ododo mu; tọ bụkwa lẹ mu jịkaru.”
7 Então Acabe convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: “Vejam como esse homem quer nossa desgraça! Já concordei em lhe entregar minhas esposas, meus filhos, minha prata e meu ouro!”.
8 Ndu bụ ọgurenya ono; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; asụ iya: “T'ẹ b'ọ ngashịru iya nchị; ọphu o kwetakwa iphe, o kfuru.”
8 “Não ceda a nenhuma outra exigência!”, aconselharam as autoridades e o povo.
9 Tọ dụ iya bụ; Éhabu eziphu ndu ono, Bénu-Hadadu ziru ozi ono; sụ ẹphe: “Unu kfuru eze, bụ onye nwe mu nụ: ‘L'iphe ono, i vuru ụzo sụ tẹ yẹbe nwozi ngu mee ono bẹ ya e-mekota. Ọ bụ lẹ k'ikperazụ-a bẹ ya te emeghekwa.’ ” Ndu ono, byaru ozi ono alụfu; je ezia Bénu-Hadadu iphe, e ziru ẹphe.
9 Portanto, Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: “Digam ao meu senhor, o rei: ‘Eu lhe darei tudo que pediu da primeira vez, mas não posso aceitar sua última exigência’”. Os mensageiros voltaram a Ben-Hadade com essa resposta.
10 Bénu-Hadadu abya ezia ozi ọdo t'e je ezia Éhabu; sụ: “T'alị gwakwaa ya ọchi; mbụ mee ya ọdu-geme; m'ọ -bụru lẹ ya te emedu lẹ Samériya kpukpoo ya ekpukpo.”
10 Então Ben-Hadade enviou a seguinte mensagem a Acabe: “Que os deuses me castiguem severamente se restar pó suficiente de Samaria para dar um punhado a cada um de meus soldados!”.
11 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Unu kfuru iya l'onye kwaru onwiya ngwa-ọgu ta asajẹdu nsasa; gbahaa teke o mekputatsuaru l'ọgu.”
11 O rei de Israel respondeu: “O guerreiro que se arma com sua espada para lutar não deve se vangloriar como o guerreiro que já venceu”.
12 Yọ bụru teke Bénu-Hadadu yẹle ndu eze ndu ọphu nọtsua l'ụlo-ẹkwa ẹphe angụ mẹe b'a byaru bya ezia ya ozi ono. Yọ sụ ndu sọja iya: “Unu kwakọbe k'ọgu.” Ẹphe abya akwakọberu ndu Samériya ọgu.
12 A resposta de Acabe chegou a Ben-Hadade e aos outros reis quando bebiam em suas tendas. “Preparem-se para atacar!”, ordenou Ben-Hadade a seus oficiais. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 Ya ndono; yo nweru onye nkfuchiru Nchileke, byakfutaru Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu bya asụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘?Ị phụru igweligwe ndu-a? Ya e-woru ẹphe ye ngu l'ẹka ntanụ; t'ịi-makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
13 Enquanto isso, um profeta foi a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Está vendo esse enorme exército inimigo? Hoje eu o entregarei em suas mãos. Com isso, você saberá que eu sou o S enhor ’”.
14 Éhabu asụ iya: “?Bụ onye a-lụ ọgu ono?”
14 Acabe perguntou: “Por meio de quem ele fará isso acontecer?”. O profeta respondeu: “Assim diz o S “Devemos atacar primeiro?”, perguntou Acabe. “Sim”, respondeu o profeta.
15 Tọ dụ iya bụ; yọ bya achịkobe ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi mkpụkpu ono. Iphe, ẹphe dụ bụ ụkporo madzụ iri lẹ nanụ l'ụmadzu iri l'ẹbo. E metsua; yọ bya achịkobe ndu Ízurẹlu ndu ọphu kpakọru dụ ụnu madzụ iri l'ẹsaa l'ụkporo ụmadzu iri.
15 Então Acabe convocou os 232 soldados dos comandantes das províncias. Em seguida, reuniu o restante do exército de Israel, cerca de sete mil homens.
16 Yọ bụru l'eswe bẹ ẹphe tụgburu jeshia teke Bénu-Hadadu yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo phụ, eyetaru iya ẹka phụ nọwa l'ụlo-ẹkwa ẹphe ngụtawa mẹe; k'ọphu bụ l'o me ẹphe l'ẹnya.
16 Por volta do meio-dia, quando Ben-Hadade e os 32 reis aliados ainda estavam em suas tendas, bebendo até ficarem bêbados,
17 Ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi obodo phụ evutaru ẹphe ụzo.
17 o primeiro contingente, formado pelos soldados dos comandantes das províncias, saiu da cidade. Quando eles se aproximavam, os espiões de Ben-Hadade o avisaram: “Há alguns soldados vindo de Samaria”.
18 Benuhedadi asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'ẹphe byaru k'odoo; unu kpụkoo ẹphe lẹ ndzụ. Teke ọ bụ k'ọgu; unu kpụkwaaphu ẹphe lẹ ndzụ.”
18 Ele ordenou: “Quer tenham vindo em paz, quer para guerrear, tragam esses soldados com vida!”.
19 Ụnwu ọgbo lanụ ndu sọja ndu ishi obodo ono evuru ụzo wụfuta lẹ mkpụkpu; ndu sọja ọphu l'etso ẹphe.
19 Os soldados dos comandantes das províncias de Acabe e todo o exército haviam saído para lutar.
20 Onyenọnu egbua onye ọphu ọ dagbaru yẹe ya. Ndu Áramu eye ọkpa l'ọso; ndu Ízurẹlu achịpyabe ẹphe. Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu anọdu l'ịnya; gbalaa yẹle ụphodu ndu agbaru iya ịnya.
20 Cada soldado israelita matou seu adversário sírio e, de repente, todo o exército sírio fugiu. Os israelitas os perseguiram, mas o rei Ben-Hadade e alguns dos cavaleiros fugiram a cavalo.
21 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua je egudeshia ịnya ẹphe; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe; gwee ndu Áramu ogwe ẹkfu.
21 O rei de Israel destruiu os outros cavalos e carros de guerra e massacrou os sírios.
22 E metsua; onye nkfuchiru Nchileke ono abyakfuta eze ndu Ízurẹlu ono; bya asụ iya: “Jekwa je akwakọbe ndu sọja ngu; maru iphe, unu e-me. Kẹ l'oge mini ọdungu k'afa ọdo rulephu; bẹ eze ndu Áramu a-byakwaru ngu ọgu ọdo.”
22 Depois disso, o profeta disse ao rei Acabe: “Prepare-se para outro ataque. Comece a planejar desde já, pois o rei da Síria voltará na virada do ano”.
23 Ndu ishi l'ozi eze kẹ ndu Áramu abya ekfuaru iya; sụ: “L'iphe, meru iphe ndu Ízurẹlu ka ẹphe ike kwa l'agwa ẹphe bụtsua agwa eli ugvu. Ndẹge ọ bụ l'ẹke daburu adaburu b'a lụru ọgu ono mẹ ayi ga akakwa ẹphe ike.
23 Depois da derrota, os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Os deuses israelitas são deuses dos montes; por isso venceram. Mas podemos derrotá-los com facilidade nas planícies.
24 Iphe, ii-me bụ t'i wofutsua ndu eze phụ l'ọnodu ẹphe; wotachia ndu ishi ndu sọja dochia ẹnya ẹphe.
24 Desta vez, porém, substitua os reis por outros comandantes.
25 Nggu achịta ndu sọja, ha l'ọbu ndu ọphu e gburu egbugbu; mẹ ịnya; mẹ ụgbo-ịnya, ha l'ọbu ọphu tufashihuru nụ; t'ayi jekfu ẹphe ọgu l'ẹke, daburu adaburu. Ayi kafụtaje ẹphe ike.” Bénu-Hadadu ekwe; bya emee iphe, ẹphe kfuru iya.
25 Reúna outro exército como o que o senhor perdeu. Dê-nos o mesmo número de cavalos e carros de guerra, e lutaremos contra os israelitas nas planícies. Certamente os derrotaremos!”. O rei Ben-Hadade fez conforme aconselharam.
26 Yo rulephu l'oge mini ọdungu l'afa ọphu tso iya nụ; Bénu-Hadadu achịkobe ndu Áramu ẹphe ejeshia Afẹku; t'ẹphe je etso ndu Ízurẹlu ọgu.
26 Na virada do ano, convocou o exército sírio e marchou novamente contra Israel, dessa vez em Afeque.
27 Ndu kẹ Ízurẹlu akwakọbe k'ọgu; wụ-kfushia ẹphe. Ndu kẹ Ízurẹlu adọo uzi labụ l'ọbu ụnwu ndọkobe eghu; ghaaru ndu Áramu ifu; obenu lẹ ndu kẹ Áramu chịkoru mgboko-ẹgu naa.
27 Israel reuniu seu exército, organizou linhas de abastecimento e saiu para lutar. Mas, em comparação com o enorme exército sírio que cobria todo o campo, os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras.
28 Onye kẹ Nchileke abya asụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ndu Áramu gude ọnu ẹphe sụ lẹ Ojejoje bụ agwa, ereje ire l'eli ugvu; l'ẹ too rejedu ire lẹ nsụda; bẹ ya a-chịta igwe ndu-a l'ẹphe ha ye ngu l'ẹka; t'ị makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Os sírios pensam que o S enhor é um deus dos montes, e não das planícies. Por isso, entregarei todo o enorme exército sírio em suas mãos. Então vocês saberão que eu sou o S enhor ’”.
29 Ẹphe adọo cheeru onwẹphe ifu abalị ẹsaa. Yo be lẹ mbọku k'ẹsaa; ẹphe awọgbabe onwẹphe l'ọgu ono. Ndu Ízurẹlu egbua ndu Áramu ụkporo ụnu unwoke iri l'ẹbo; l'ụnu unwoke iri, bụ ndu sọja k'ọkpa l'ujiku lanụ.
29 Os dois exércitos acamparam um de frente para o outro durante sete dias e, no sétimo dia, a batalha começou. Os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria dos sírios em um só dia.
30 Ndu ọphu e gbuphodoru; bẹ gbabaru lẹ Afẹku; ụpho-mkpuma mkpụkpu ono ezee tugbua ụkporo ụnu madzụ ugbo ẹto; l'ụnu madzụ ẹsaa; l'ụkporo madzụ iri. Bénu-Hadadu agbalaa je edomia onwiya l'ime ime ụlo, nọ lẹ mkpụkpu ono.
30 O restante fugiu para a cidade de Afeque, mas o muro caiu sobre eles e matou mais 27 mil. Ben-Hadade fugiu para a cidade e se escondeu num quarto secreto.
31 Ndu ozi Bénu-Hadadu abya asụ iya: “Lenu; ayi nụru lẹ ndu eze ndu Ízurẹlu bẹ aphụje imiko. T'ayi nmaru uwe-aphụ l'ukfu; rịkua onwayi eri l'ishi; jekfushia eze ndu Ízurẹlu. O nweru ẹge ọo-dụ; yo dobe ngu ndzụ.”
31 Os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Senhor, ouvimos que os reis de Israel são misericordiosos. Vamos nos humilhar, usar panos de saco na cintura e cordas na cabeça e nos render ao rei de Israel. Talvez ele deixe o senhor viver”.
32 Ya ndono; ẹphe abya anmaa uwe-aphụ l'ukfu; kee eri l'ishi jekfushia eze ndu Ízurẹlu je asụ iya: “Onye ozi ngu Bénu-Hadadu sụru ẹge-a: ‘Byiko hanua ya tẹ ya nọdu ndzụ.’ ”
32 Então vestiram panos de saco e cordas, foram ao rei de Israel e suplicaram: “Seu servo Ben-Hadade diz: ‘Peço que me deixe viver!’”. O rei de Israel respondeu: “Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão!”.
33 Ndu ozi Bénu-Hadadu l'egekpelephu iphe, e-shi iya l'ọnu lụfuta. Ẹphe anatakebe iya okfu l'ọnu; sụ: “Iye; mbụ nwunne ngu Bénu-Hadadu.”
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e, aproveitando essas palavras, responderam: “Sim, seu irmão Ben-Hadade!”. “Vão buscá-lo”, disse o rei de Israel. E, quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir em sua carruagem.
34 Bénu-Hadadu asụ iya: “Mkpụkpu ono, nna mu nataru nna ngu ono bẹ ya a-nụ-phukota ngu azụ; nggu emee ẹke aa-nọje azụru ngu aswa lẹ Damásukọsu ẹge ono, nna nk'iya meru lẹ Samériya ono.”
34 Ben-Hadade lhe disse: “Devolverei as cidades que meu pai tomou de seu pai, e você poderá estabelecer centros de comércio em Damasco, como meu pai fez em Samaria”. Acabe disse: “Sob essas condições, eu o libertarei”. Então os dois fizeram um acordo, e Ben-Hadade foi liberto.
35 Yo nweru onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke, Ojejoje sụru t'ọ sụ onye ọphu: “Byiko; t'o chia ya iphe.” Onye ono ajịka iya ochi iphe ono.
35 Enquanto isso, o S enhor instruiu um dos membros de um grupo de profetas a dizer a outro: “Dê um soco em mim!”, mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Tọ dụ iya bụ; onye nkfuchiru Nchileke ono asụ iya: “Lenu; keshinu ọphu ị jịkaru ome iphe, Ojejoje kfuru; b'ị -haa ya l'ẹke-a nta-a lụfu; bẹ agụ a-dzugbukwa ngu.” Nwoke ono eshilephu l'ẹke ono lụfu; agụ eworu iya dzụ-gbua.
36 Então o profeta lhe disse: “Como você não obedeceu à voz do S enhor , um leão o matará assim que você sair daqui”. E, quando ele partiu, um leão o atacou e o matou.
37 Onye nkfuchiru Nchileke ono abya aphụa onye ọdo; yọ sụ iya: “Byiko; chinua mu iphe.” Onye ono eworu iphe chia ya; meka iya iphe.
37 Em seguida, o profeta se dirigiu a outro homem e disse: “Dê um soco em mim!”. O homem deu um soco no profeta e o feriu.
38 Onye nkfuchiru Nchileke ono alụfu; je evudo l'iku esu-ụzo; kwabẹru eze. Yo gude iphe kechia onwiya ifu; t'a ba ma l'ọo ya.
38 O profeta colocou uma faixa de pano sobre os olhos para se disfarçar e esperou pelo rei junto à estrada.
39 Eze eswedelephu; onye nkfuchiru Nchileke ono arashịa; sụ iya: “Lẹ yẹbe nwozi ngu bẹ bahụru l'ifu ọgu; yo nweru nwoke, dutaru onye ọ kpụtaru lẹ ndzụ bya asụ iya: ‘Tẹ ya leta onye ono ẹnya. Teke ọ gbalaru; ishi iya alaa l'ụgwo iya; ọdumeka ya akfụa ẹkpa mkpọla-ọcha.’
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: “Eu, seu servo, estava no meio da batalha acirrada quando, de repente, alguém me trouxe um prisioneiro e disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, você morrerá ou pagará uma multa de 35 quilos de prata!’.
40 Tọ dụ iya bụ; yẹbe nwozi ngu akwaa lẹ mee ọwaa; mee ọwaa; nwoke agbalaa.”
40 Contudo, enquanto eu estava ocupado fazendo outra coisa, o prisioneiro desapareceu”. “A culpa é sua”, respondeu o rei. “Você mesmo pronunciou sua condenação.”
41 Ya ndono; onye nkfuchiru Nchileke ono aphụfu-kebe iphe ono, o gude kechia onwiya ifu ono; eze ndu Ízurẹlu abya amaru l'ọ bụ onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke b'ọ bụ.
41 Então, sem demora, o profeta tirou a faixa dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Yọ sụ eze: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ị haru onye ya kpeburu t'ọ nwụhu; yọ laa kẹ mmanu; bẹ ishi ngu a-lakwa l'ụgwo ishi iya; ndu nke ngu alaa l'ụgwo ndu nk'iya.’ ”
42 O profeta lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Uma vez que você poupou o homem que eu havia ordenado que fosse destruído, você deve morrer em lugar dele, e seu povo, em lugar do povo dele’”.
43 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua lashia l'ufu-eze iya lẹ Samériya. Iphe abụru iya iwe; l'atsụkwa iya phụ l'ẹhu.
43 O rei de Israel foi para casa, em Samaria, indignado e aborrecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.