1 Reis 20
Bayịburu Ikwo (IQW) vs NTLH
1 Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu abya achịkobe ndu sọja iya l'ẹphe ha. Yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo atụgbabe; ẹphe l'ịnya; mẹ l'ụgbo-ịnya ẹphe. Ẹphe eje ekee k'ọgu; yechia Samériya; tso ẹphe ọgu.
1 O rei Ben-Hadade da Síria reuniu todo o seu exército e, apoiado por trinta e dois outros reis, com os seus cavalos e carros, subiu, e cercou a cidade de Samaria, e atacou-a.
2 Yo zia ndu ozi t'a bahụ lẹ mkpụkpu je ezia Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Bénu-Hadad kfuru:
2 Ele enviou alguns mensageiros, os quais entraram na cidade
3 ‘Mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu bụkotakwa nk'iya. Unyomu ngu; mẹ ụnwegirima ngu ndu ọphu kakọta ọma mma abụkwaruphu nk'iya.’ ”
3 e disseram a Acabe, rei de Israel: — O rei Ben-Hadade exige que o senhor entregue a ele a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos mais fortes.
4 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Nggụbe eze, bụ onye nwe mu nụ; ọ bụ ẹge i kfuru bụ ẹge ọo-dụ. Yẹbedua; mẹ iphemiphe ọbule, ya nweru enweru bụkota nke ngu.”
4 Acabe respondeu: — Diga ao meu patrão, o rei Ben-Hadade, que eu concordo. Eu e tudo o que tenho somos dele.
5 Ndu ozi ono alaphu azụ ọdo; bya asụ: “Ọwaa iphe Bénu-Hadadu ekfu.Ọ sụru: ‘Lẹ ya zihawaru t'ị chịtaru iya mkpọla-ọcha ngu; mkpọla-ododo ngu; unyomu ngu phẹ; ọwaa ụnwegirima ngu.
5 Mais tarde, os mensageiros voltaram com outro recado do rei Ben-Hadade. Era o seguinte: — Eu lhe mandei uma mensagem exigindo que você me entregasse a sua prata e o seu ouro, as suas mulheres e os seus filhos.
6 Ọle l'egbe nta-a echile; bẹ ya e-ye ndu ozi iya t'ẹphe bya atụa ụlo ngu; mẹ kẹ ndu ozi ngu vulavula. Iphe bụ iphe, ẹka ẹphe ruru, dụ ẹphe mma bẹ ẹphe e-wota.’ ”
6 No entanto, amanhã a esta hora, eu vou mandar os meus servidores, e eles vão examinar o seu palácio e as casas dos seus servidores. Eles vão tirar tudo aquilo que acharem que tem valor.
7 Eze ndu Ízurẹlu abya ekua ndu bụ ọgurenya l'alị ono l'ẹphe ha; sụ ẹphe: “?Unu lewaru ẹge nwoke-wa achọ iya okfu? O ziru tẹ mu doberu iya unyomu mu; ụnwegirima mu; mkpọla-ọcha mu; ọwaa mkpọla-ododo mu; tọ bụkwa lẹ mu jịkaru.”
7 Então o rei Acabe reuniu todos os líderes do país e disse: — Vocês estão vendo como esse homem está querendo nos arruinar! Ele mandou um recado exigindo que eu entregasse as minhas mulheres, os meus filhos, a minha prata e o meu ouro, e eu concordei.
8 Ndu bụ ọgurenya ono; mẹ ndu Ízurẹlu l'ẹphe ha; asụ iya: “T'ẹ b'ọ ngashịru iya nchị; ọphu o kwetakwa iphe, o kfuru.”
8 Os líderes e o povo responderam: — Não dê atenção a ele; não entregue nada.
9 Tọ dụ iya bụ; Éhabu eziphu ndu ono, Bénu-Hadadu ziru ozi ono; sụ ẹphe: “Unu kfuru eze, bụ onye nwe mu nụ: ‘L'iphe ono, i vuru ụzo sụ tẹ yẹbe nwozi ngu mee ono bẹ ya e-mekota. Ọ bụ lẹ k'ikperazụ-a bẹ ya te emeghekwa.’ ” Ndu ono, byaru ozi ono alụfu; je ezia Bénu-Hadadu iphe, e ziru ẹphe.
9 Então Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade o seguinte: — Digam ao meu patrão, o rei, que eu concordo com tudo o que ele pediu na primeira vez, porém não posso concordar com o que ele está exigindo agora. Os mensageiros foram embora e entregaram essa resposta.
10 Bénu-Hadadu abya ezia ozi ọdo t'e je ezia Éhabu; sụ: “T'alị gwakwaa ya ọchi; mbụ mee ya ọdu-geme; m'ọ -bụru lẹ ya te emedu lẹ Samériya kpukpoo ya ekpukpo.”
10 Ben-Hadade tornou a mandar os mensageiros. Eles levaram a seguinte mensagem: — Que os deuses me matem, se eu não arrasar Samaria com um exército tão grande, que, se cada soldado levar dela um punhado de terra, a cidade vai desaparecer!
11 Eze ndu Ízurẹlu asụ: “Unu kfuru iya l'onye kwaru onwiya ngwa-ọgu ta asajẹdu nsasa; gbahaa teke o mekputatsuaru l'ọgu.”
11 O rei Acabe respondeu: — Digam ao rei Ben-Hadade que um verdadeiro soldado se gaba depois de uma batalha e não antes.
12 Yọ bụru teke Bénu-Hadadu yẹle ndu eze ndu ọphu nọtsua l'ụlo-ẹkwa ẹphe angụ mẹe b'a byaru bya ezia ya ozi ono. Yọ sụ ndu sọja iya: “Unu kwakọbe k'ọgu.” Ẹphe abya akwakọberu ndu Samériya ọgu.
12 Ben-Hadade recebeu a resposta de Acabe enquanto ele e os outros reis estavam bebendo nas suas barracas. Então deu ordem aos seus soldados para se aprontarem a fim de atacar a cidade, e eles se colocaram em posição de batalha.
13 Ya ndono; yo nweru onye nkfuchiru Nchileke, byakfutaru Éhabu, bụ eze ndu Ízurẹlu bya asụ iya: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘?Ị phụru igweligwe ndu-a? Ya e-woru ẹphe ye ngu l'ẹka ntanụ; t'ịi-makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
13 Enquanto isso, um profeta foi falar com Acabe, rei de Israel, e lhe disse: — O
14 Éhabu asụ iya: “?Bụ onye a-lụ ọgu ono?”
14 — Quem vai comandar o ataque? — perguntou Acabe. O profeta respondeu: — O — Quem vai comandar a força principal? — perguntou o rei. — O senhor, ó rei! — respondeu o profeta.
15 Tọ dụ iya bụ; yọ bya achịkobe ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi mkpụkpu ono. Iphe, ẹphe dụ bụ ụkporo madzụ iri lẹ nanụ l'ụmadzu iri l'ẹbo. E metsua; yọ bya achịkobe ndu Ízurẹlu ndu ọphu kpakọru dụ ụnu madzụ iri l'ẹsaa l'ụkporo ụmadzu iri.
15 Então o rei mandou chamar os ajudantes dos administradores dos distritos, que eram duzentos e trinta e dois. Aí o rei convocou o exército israelita, que tinha sete mil homens.
16 Yọ bụru l'eswe bẹ ẹphe tụgburu jeshia teke Bénu-Hadadu yẹle ụkporo ndu eze lẹ ndu eze iri l'ẹbo phụ, eyetaru iya ẹka phụ nọwa l'ụlo-ẹkwa ẹphe ngụtawa mẹe; k'ọphu bụ l'o me ẹphe l'ẹnya.
16 O ataque começou ao meio-dia, quando Ben-Hadade e os seus trinta e dois aliados estavam se embebedando nas suas barracas.
17 Ụnwu ọgbo lanụ lẹ ndu sọja ndu ishi obodo phụ evutaru ẹphe ụzo.
17 Os jovens ajudantes dos administradores avançaram primeiro. Alguns espiões mandados por Ben-Hadade contaram a ele que um grupo de soldados estava saindo de Samaria.
18 Benuhedadi asụ ẹphe: “Ọ -bụru l'ẹphe byaru k'odoo; unu kpụkoo ẹphe lẹ ndzụ. Teke ọ bụ k'ọgu; unu kpụkwaaphu ẹphe lẹ ndzụ.”
18 Ele ordenou: — Prendam vivos esses soldados, quer tenham vindo para lutar, quer tenham vindo pedir paz.
19 Ụnwu ọgbo lanụ ndu sọja ndu ishi obodo ono evuru ụzo wụfuta lẹ mkpụkpu; ndu sọja ọphu l'etso ẹphe.
19 Os ajudantes dos administradores atacaram primeiro, seguidos pelo exército israelita,
20 Onyenọnu egbua onye ọphu ọ dagbaru yẹe ya. Ndu Áramu eye ọkpa l'ọso; ndu Ízurẹlu achịpyabe ẹphe. Bénu-Hadadu, bụ eze ndu Áramu anọdu l'ịnya; gbalaa yẹle ụphodu ndu agbaru iya ịnya.
20 e cada um matou o homem contra quem lutava. Os sírios fugiram, e os israelitas os perseguiram, mas Ben-Hadade escapou a cavalo, junto com alguns soldados da cavalaria.
21 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua je egudeshia ịnya ẹphe; mẹ ụgbo-ịnya ẹphe; gwee ndu Áramu ogwe ẹkfu.
21 O rei Acabe saiu, tomou os cavalos e os carros de guerra e derrotou completamente os sírios.
22 E metsua; onye nkfuchiru Nchileke ono abyakfuta eze ndu Ízurẹlu ono; bya asụ iya: “Jekwa je akwakọbe ndu sọja ngu; maru iphe, unu e-me. Kẹ l'oge mini ọdungu k'afa ọdo rulephu; bẹ eze ndu Áramu a-byakwaru ngu ọgu ọdo.”
22 Então o profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — Volte, fortaleça o seu exército e faça planos cuidadosos, pois daqui a um ano o rei da Síria vai atacar de novo.
23 Ndu ishi l'ozi eze kẹ ndu Áramu abya ekfuaru iya; sụ: “L'iphe, meru iphe ndu Ízurẹlu ka ẹphe ike kwa l'agwa ẹphe bụtsua agwa eli ugvu. Ndẹge ọ bụ l'ẹke daburu adaburu b'a lụru ọgu ono mẹ ayi ga akakwa ẹphe ike.
23 Os oficiais do rei Ben-Hadade disseram a ele: — Os deuses dos israelitas são deuses das montanhas, e foi por isso que os israelitas foram mais fortes do que nós. Mas, se lutarmos contra eles em lugares planos, seremos mais fortes do que eles.
24 Iphe, ii-me bụ t'i wofutsua ndu eze phụ l'ọnodu ẹphe; wotachia ndu ishi ndu sọja dochia ẹnya ẹphe.
24 Portanto, faça o seguinte: tire os trinta e dois reis do comando e ponha capitães no lugar deles.
25 Nggu achịta ndu sọja, ha l'ọbu ndu ọphu e gburu egbugbu; mẹ ịnya; mẹ ụgbo-ịnya, ha l'ọbu ọphu tufashihuru nụ; t'ayi jekfu ẹphe ọgu l'ẹke, daburu adaburu. Ayi kafụtaje ẹphe ike.” Bénu-Hadadu ekwe; bya emee iphe, ẹphe kfuru iya.
25 Depois forme um exército tão grande como aquele que o senhor perdeu e com o mesmo número de cavalos e carros. Nós lutaremos contra os israelitas nos lugares planos e certamente seremos mais fortes do que eles. O rei Ben-Hadade concordou e seguiu o conselho deles.
26 Yo rulephu l'oge mini ọdungu l'afa ọphu tso iya nụ; Bénu-Hadadu achịkobe ndu Áramu ẹphe ejeshia Afẹku; t'ẹphe je etso ndu Ízurẹlu ọgu.
26 Um ano depois ele convocou os seus soldados e marchou com eles para a cidade de Afeca a fim de atacar os israelitas.
27 Ndu kẹ Ízurẹlu akwakọbe k'ọgu; wụ-kfushia ẹphe. Ndu kẹ Ízurẹlu adọo uzi labụ l'ọbu ụnwu ndọkobe eghu; ghaaru ndu Áramu ifu; obenu lẹ ndu kẹ Áramu chịkoru mgboko-ẹgu naa.
27 Estes haviam sido convocados e tinham recebido mantimentos; eles marcharam contra o exército de Ben-Hadade e acamparam em dois grupos, de frente para os sírios. Os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras comparados com os sírios, que estavam espalhados por todo o campo.
28 Onye kẹ Nchileke abya asụ eze ndu Ízurẹlu: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ndu Áramu gude ọnu ẹphe sụ lẹ Ojejoje bụ agwa, ereje ire l'eli ugvu; l'ẹ too rejedu ire lẹ nsụda; bẹ ya a-chịta igwe ndu-a l'ẹphe ha ye ngu l'ẹka; t'ị makwanụru l'ọ bụ yẹbedua bụ Ojejoje.’ ”
28 Um profeta foi falar com o rei Acabe e disse: — O que o
29 Ẹphe adọo cheeru onwẹphe ifu abalị ẹsaa. Yo be lẹ mbọku k'ẹsaa; ẹphe awọgbabe onwẹphe l'ọgu ono. Ndu Ízurẹlu egbua ndu Áramu ụkporo ụnu unwoke iri l'ẹbo; l'ụnu unwoke iri, bụ ndu sọja k'ọkpa l'ujiku lanụ.
29 Durante sete dias os sírios e os israelitas ficaram acampados de frente uns para os outros. No sétimo dia começou a batalha, e os israelitas, num só dia, mataram cem mil sírios.
30 Ndu ọphu e gbuphodoru; bẹ gbabaru lẹ Afẹku; ụpho-mkpuma mkpụkpu ono ezee tugbua ụkporo ụnu madzụ ugbo ẹto; l'ụnu madzụ ẹsaa; l'ụkporo madzụ iri. Bénu-Hadadu agbalaa je edomia onwiya l'ime ime ụlo, nọ lẹ mkpụkpu ono.
30 O resto fugiu e entrou na cidade de Afeca, e as muralhas da cidade caíram em cima de vinte e sete mil deles. Ben-Hadade também fugiu, e entrou na cidade, e se escondeu no quarto dos fundos de uma casa.
31 Ndu ozi Bénu-Hadadu abya asụ iya: “Lenu; ayi nụru lẹ ndu eze ndu Ízurẹlu bẹ aphụje imiko. T'ayi nmaru uwe-aphụ l'ukfu; rịkua onwayi eri l'ishi; jekfushia eze ndu Ízurẹlu. O nweru ẹge ọo-dụ; yo dobe ngu ndzụ.”
31 Então os seus oficiais lhe disseram: — Nós ouvimos dizer que os reis israelitas são bondosos. Por isso, vamos falar com o rei de Israel. Vestiremos roupas feitas de pano grosseiro e amarraremos cordas no pescoço; talvez assim ele não mate o senhor.
32 Ya ndono; ẹphe abya anmaa uwe-aphụ l'ukfu; kee eri l'ishi jekfushia eze ndu Ízurẹlu je asụ iya: “Onye ozi ngu Bénu-Hadadu sụru ẹge-a: ‘Byiko hanua ya tẹ ya nọdu ndzụ.’ ”
32 Então eles amarraram roupas feitas de pano grosseiro na cintura e cordas no pescoço e foram falar com Acabe. Eles disseram: — O seu escravo Ben-Hadade pede que o senhor não mande matá-lo. Acabe respondeu: — Então ele ainda está vivo? Ele é como se fosse meu irmão!
33 Ndu ozi Bénu-Hadadu l'egekpelephu iphe, e-shi iya l'ọnu lụfuta. Ẹphe anatakebe iya okfu l'ọnu; sụ: “Iye; mbụ nwunne ngu Bénu-Hadadu.”
33 Os oficiais de Ben-Hadade estavam esperando por um bom sinal e, quando Acabe falou em “irmão”, aproveitaram logo essa palavra e disseram: — Sim, senhor, Ben-Hadade é seu irmão! — Tragam Ben-Hadade aqui para mim! — ordenou Acabe. Quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir no carro com ele.
34 Bénu-Hadadu asụ iya: “Mkpụkpu ono, nna mu nataru nna ngu ono bẹ ya a-nụ-phukota ngu azụ; nggu emee ẹke aa-nọje azụru ngu aswa lẹ Damásukọsu ẹge ono, nna nk'iya meru lẹ Samériya ono.”
34 E Ben-Hadade lhe disse: — Eu vou devolver a você as cidades que o meu pai tomou do seu, e além disso você poderá pôr um centro comercial em Damasco, como o meu pai fez na cidade de Samaria. Acabe respondeu: — Se fizermos esse Então Acabe fez o acordo com ele e o deixou ir embora.
35 Yo nweru onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke, Ojejoje sụru t'ọ sụ onye ọphu: “Byiko; t'o chia ya iphe.” Onye ono ajịka iya ochi iphe ono.
35 Por ordem do Senhor Deus, um homem do grupo dos profetas pediu a um dos seus companheiros que lhe desse um soco. Mas o outro não quis bater nele,
36 Tọ dụ iya bụ; onye nkfuchiru Nchileke ono asụ iya: “Lenu; keshinu ọphu ị jịkaru ome iphe, Ojejoje kfuru; b'ị -haa ya l'ẹke-a nta-a lụfu; bẹ agụ a-dzugbukwa ngu.” Nwoke ono eshilephu l'ẹke ono lụfu; agụ eworu iya dzụ-gbua.
36 e por isso o profeta disse: — Você desobedeceu à ordem do E, logo que o homem saiu, um leão veio e o matou.
37 Onye nkfuchiru Nchileke ono abya aphụa onye ọdo; yọ sụ iya: “Byiko; chinua mu iphe.” Onye ono eworu iphe chia ya; meka iya iphe.
37 Então aquele mesmo profeta foi falar com outro homem e disse: — Dê um soco em mim! E ele lhe deu um soco e o feriu.
38 Onye nkfuchiru Nchileke ono alụfu; je evudo l'iku esu-ụzo; kwabẹru eze. Yo gude iphe kechia onwiya ifu; t'a ba ma l'ọo ya.
38 Então o profeta enrolou um pano no rosto para se disfarçar e foi ficar na beira do caminho, esperando que o rei de Israel passasse por ali.
39 Eze eswedelephu; onye nkfuchiru Nchileke ono arashịa; sụ iya: “Lẹ yẹbe nwozi ngu bẹ bahụru l'ifu ọgu; yo nweru nwoke, dutaru onye ọ kpụtaru lẹ ndzụ bya asụ iya: ‘Tẹ ya leta onye ono ẹnya. Teke ọ gbalaru; ishi iya alaa l'ụgwo iya; ọdumeka ya akfụa ẹkpa mkpọla-ọcha.’
39 Quando o rei ia passando, o profeta o chamou com um grito e disse: — Eu estava lutando na batalha quando um soldado me trouxe um inimigo que havia sido preso e disse: “Tome conta deste homem. Se ele escapar, você pagará com a vida ou então pagará uma multa de trinta e cinco quilos de prata.”
40 Tọ dụ iya bụ; yẹbe nwozi ngu akwaa lẹ mee ọwaa; mee ọwaa; nwoke agbalaa.”
40 Mas eu fiquei ocupado com outras coisas, e o homem escapou. O rei respondeu: — Esse é o seu castigo; foi você mesmo quem deu a sentença.
41 Ya ndono; onye nkfuchiru Nchileke ono aphụfu-kebe iphe ono, o gude kechia onwiya ifu ono; eze ndu Ízurẹlu abya amaru l'ọ bụ onye lanụ lẹ ndu nkfuchiru Nchileke b'ọ bụ.
41 Aí o profeta arrancou depressa o pano do rosto, e o rei Acabe reconheceu que era um dos profetas.
42 Yọ sụ eze: “Ọwaa iphe Ojejoje ekfu: ‘Lẹ keshinu ọphu ị haru onye ya kpeburu t'ọ nwụhu; yọ laa kẹ mmanu; bẹ ishi ngu a-lakwa l'ụgwo ishi iya; ndu nke ngu alaa l'ụgwo ndu nk'iya.’ ”
42 Então ele disse ao rei: — Esta é a palavra de Deus, o
43 Eze ndu Ízurẹlu atụgbua lashia l'ufu-eze iya lẹ Samériya. Iphe abụru iya iwe; l'atsụkwa iya phụ l'ẹhu.
43 Então o rei voltou aborrecido e com raiva para a sua casa em Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.