Mateus 13
Anumaya Koti'a Saufa Lami'nea Ke (INO) vs VC
1 Ani afina Yisasi'a nopati hatilavino li kotu aki'nale uno faitopale mai'ne.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Faitopale mai'nike'a nesu ve a'ne akaeyate ali'a veko nehaya yafe Yisasi'a lipi kalefi haino faitopale mai'nike'a ali'a atalu haya vaya li kotu'mo aki'nale heti'a mai'nae.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Heti'a mai'nakeno Yisasi'a fate fate ke avoya kefati alino apaya nehuno mako ke inake he mako ve'kamo'a uno avina ya hoyafi ha'kale'ne.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Ha'kaleme ne'vikeno mako avina ya'a kateka asaka hunelavike'a namayakamoki e'a ne'nae.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Mako avina ya'a yafa akofetule asaka hulavi'nea'maki mopamo'a alapa o'ai'nea yafe makale'a hake'ne.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Hake'nea'maki hafu'ya'a olavi'nea yafe yake haino ne'ekeno amu'ko'amo'a haya'a leno asakalikeno vai'ne.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Mako avina'a aufe kahau hane'nea yapi ha'kale'nikeno aufe kahau'ae makopi hakete'ana aufe kahaumo'a ano latota ne'ne.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Mako avina'a kanale mopafi asaka hulaviteno hakeno haiteno nesu yate ne'ya alite'ne. Ne'ya'a aliteateka mako'ke avinafati nesu yate naya mako kaya vaya'ai apaiya apaya hano hea avamete alaka'a (100 alaka'a) a'ne. Mako avina yapati aole'ae mako'ae vaya'ai apaiya apaya hano hea avamete alaka'a (60 alaka'a) a'nae. Mako avina yapati mako ve'kamo aiya aya hano huno mako ve'kamo ayatala'a hano hea avamete alaka'a (30 alaka'a) a'nae.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Kakesa hane'nisea ve'kamoka mani ke afeo.
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Nehike'a akaeya ke ne'afea anaka'moki inake hu'a afine'kae “Na ya hike'ka ke avoya kefati hapapai'nane?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Afine'kakeno Yisasi'a apa'kaeyafe inake he Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea yafe fala'kino hane'nea ke Anumaya Koti'a lapa'kaeya lahapa'mano lahapapaiketapa afi'naya'maki nakaeya ke no'afea vaya hapa o'makayanake'a apa'kesa afi'a alakepa ohukae.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Afino alakepa huno afi'nea ve'ka Anumaya Koti'a mako'ae afisea akesa amisikeno lusiya huno afino alakepa hukea'maki “Hai afi'noe.” huno hisea ve'ka Anumaya Koti'a ani afi'nea ya'a alino hafalekaiye.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Ani vaya'moki akeme hai'naya'maki ake'a alakepa hu'a o'akesaya yafe nakaeya avoya ke hapa'nepauve. Afime nehaiya'maki afi'a alakepa ohisaya yafe nakaeya avoya ke hapa'nepauve.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ani kava nehaya yafe Aisaiya'a Anumaya Koti aune ve'kamo hu'nea kemo'a ako fole aino ne'ya'a alitekeno lamake nehe. Inake hu'neane
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Kemo aepa'a afisaya yafe nohapaiya yafe apaipa apa'kesa o'male vaya mai'nae. Ani ke o'afisea yafe apa'kesa a'kanile'ne. Ani ya o'akesaya yafe apaulakamo'a ako fali'ka'ne. Haviku ake'a alakepa huke apa'kesa afi'a alakepa huke apaipa apa'kesa afi'a alakepa huke hute'a apaipa ai'a yahae hisake'na hao'otake ya'api ali'na atalesoa yafe o'nahaiye.” huno hike'a kamale'naya ke.
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Anumaya Koti'a lapa'kaeya lusi kanale ya lapaulakamo ne'akea ya'ae lapa'kesamo ne'afea ya'ae lapami'nea yafe lusiya hutapa amuse hisaya ya lapami'ne.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Lamake hu'na lahapa'nepauve mi'ko a'ke'ainaka mai'naya apaune vaya'ae alakepa kava hu'a mai'naya vaya'ae lapa'kaeya meni ne'akaya ya “Akesune.” hu'a hu'naya'maki o'ake'nae. Meni ne'afea ke “Afisune.” hu'a hu'naya'maki o'afi'nae.
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Lapa'kaeya afeo avina ya ha'kale'nea ve'kamo avoya ke ai'na yahae hukefe hoe.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Kate lavi'nea avina ya'mo kemo'a ina kava hu'ne. Mako vaya'moki Anumaya Koti'a kava yakaipatesea ke afi'naya'maki afi'a alakepa ohu'nakeno Sata'a eno apaipafati ani ha'kalemale'nea ke alino atale'ne.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 — ausente —
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 — ausente —
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Mako avina'amo'a aufe kahau hane'nea mopafi lavi'nea avinamo'a ina kava hu'ne. Mako ve'kamo'a Anumaya Koti ke ne'afino'ae'maki ma mopale aki'ae aka'ae kana ya'ae mi'ko moni afeno alisea yafe amuse nehuno akesa ne'afea ya'ae Anumaya Koti ke ano ati kaekeno alaka'a o'a'ne.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 O'a'nea'maki kanale mopafi lavi'nea avina ya'mo'a ina kava hu'ne. Mako ve'kamo'a Anumaya Koti ke afino alakepa huno aipafi maleteno alaka'a aeyateka mako'ke avina yapati naya mako kaya hano hea vaya'ai apaiya apaya hano hea avamete lusi alaka'a (100 alaka'a) a'ne. Mako avina yapati aole'ae mako'ae vaya'ai apaiya apaya hano hea avamete alaka'a (60 alaka'a) a'ne. Mako avina yapati mako ve'kamo aiya aya hano huno mako ve'kamo ayatala'a hano hea avamete alaka'a (30 alaka'a) a'ne.
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yisasi'a mako avoya ke inake huno hapapai'ne. Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea kava'mo'a ina akufa avamete hane'ne. Mako ve'kamo'a kanale avina ya'a hoya'afi ha'kalemale'ne.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Ha'kalemaleke'a mi'ko vaya apau kale'nakeno kame ve'ka'amo'a eno kahau avina ani hoyafi alino ha'kalemaleno u'ne.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 U'nikeno henaka'a ani kanale avina'ae kahau avina'ae makopi hake'ana hai'na'ae.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Hai'na'ake'a ali'ya vaya'moki akete'a hoyamo afo'amote u'a inake hae “Ala Nenao lakaeya lakesa afunana kanale avina ya hoya'kafi ha'kale'napi hutae huna'maki na ya hikeno kahau'ae anifati nehake?” hu'a afine'kae.
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Afikakeno hoyamo afo'amo'a apa'kaeyafe inake huno hapapai'ne “Mako kame ve'kamo'a mani kava eno hu'ne.” huno hike'a ali'ya vaya'moki inake hu'a afine'kae “Lakaeya kanale uta kahau apu'kaitalekaupe?” hu'a afine'kae.
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Afine'kakeno ani hoyamo afo'amo'a inake he “He'e utapa apu'kaisayana haviku kanale avina ya'ae apu'kaitalekayanaki ataleo.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Lapa'kaeya ina kava ohutapa anatale'nike'ana makopi lo'ka'ana hai'ao. Ne'ya'a ali kana fole aisea afina ani hoyale ali'ya vaya'ni'ae inake hu'na hapapaikoe ‘Hokotetapa kahau alitapa haya vaitetapa atafi kane'ataletapa kanale avinama'a ne'ya no'ni'afi maleo.’ hu'na hukoe.” huno hu'ne.
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yisasi'a mako avoya ke inake he Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea ya'mo'a ma akufa ya hane'ne. Mako avinamo'a nalepa yosamo alakakana huno aise aise alakatato hane'ne. Ani alakamo aki'a masatati hu'a nehae. Mako kanomo'a ani alakatato alino uno hoyafi ha'kale'ne.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Ani masatatimo alakamo'a aise huma'aleka ma mopafi alaka'a akaseno mako aise alakatato hane'nea'maki ha'kalemale'nikeno ani alakatatomo'a mi'ko aki'ae aka'ae yosayaka apa'kaseno lusi yosa nehaiyanakeno ala ala a'kopa hane'neanake'a aki'ae aka'ae namamoki e'a neha'kalae.
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yisasi'a mako avoya ke inake huno hapapai'ne Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea kava'mo'a kai hame'yapi yisi malakeno hale ne'kea yisi'kana hu'ne. Mako a'mo'a ani kai hame'ya alino hale kisea ya yisi alino aole'ae mako'ae la'nefa falaova havaite'nea lapepi maleteno alino aku naku hikeno henaka'a mi'ko ani la'nefa falaova'mo'a halekino ala hu'ne. Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea kava'mo'a ani hale kisea yisi'kana huno hane'ne.
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Ali'a atalu hu'naya vaya'aife Yisasi'a ani mi'ko ke hapapai'neana avoya ke'afati'ke hapapai'ne. Alaki mako ke'a huno fole aino hapa'opai'nea'maki alaki avoya ke'ake hapapai'ne.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Ani avoya ke'ake a'ke'ainaka mako Anumayamo aune ve'kamo hu'nea kemo'a fole aino ne'ya alitekeno lamake hu'ne. Ani kemo'a make hu'neane
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Yisasi'a ani ali'a atalu hu'naya ve a'ne apataleno nopi haino mai'nike'a akaeya ke ne'afea anaka'moki akaeyate e'a inake hae “Ala Nenao kahau hoyafi laki'nea avoya kemo'a na'mone kemofe hu'napi ai'ka yahae hu'ka lahapaiyo.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Nehakeno Yisasi'a inake he ani kanale avina ya ha'kale'nea ve'ka ko'ku'napakati e'noa ve'ka vaya'mo alinate'nea ve'ka mai'noe.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Ani hoyae hu'na hoana mi'ko ma mopale kuma'yakae hu'noe. Kanale avina yane hu'na hoana Anumaya Kotife “E'ka yakailato.” hu'a hu'naya vaya'aife hu'noe. Sata kele a'kame ne'malaya vaya kahaukana hu'a mai'nae.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Kahau avina ya ali'neno ha'kale'nea ve'ka Sata'a ha'kale'ne. Ne'ya ali kanae hu'na hu'noana ma mopa hano hisea kanae hu'noe. Ali'ya vayane hu'noana ko'ku'napi kayo kayo vaya'aife hu'noe.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 — ausente —
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 — ausente —
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Lusiya huno leke leke nehea atafi apasakau'a yaka hutalekae. Ani atafina lusiya hu'a avovo vava nehu'a avi nele'a apave kemo'a lusi kava hukae.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Nehisake'a ani afina alakepa hu'a ne'maisaya ve a'ne'moki Afo'apimo ne'yakaiya kumate hai'a yakekana hu'a a'a halekae. Ani yafe kakaeya kakesa hane'nisike'kaefena mani ke afi'ka alakepa hu'ka afeo.
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea kava'mo'a ma kava hu'ne. Mako ve'kamo'a moni peni hoya'afi ano ati'kamale'nikeno fate ve'kamo'a ani moni peni akeno fole aiteno halate ano ati'kateno lusi amuse huteno “Ma mopa miya hisukeno nakaeya'ni ya hamalese.” huteno uno mi'ko afeno'a mako vaya'aife “Miya heo.” hike'a miya hetakeno ani miya alineno ani moni peni fala'kimale'nea hoya hane'nea mopa miya he'ne.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 — ausente —
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 — ausente —
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Anumaya Koti'a kava alino yakai lapatesea kava'mo'a ma kava huno hane'ne. Lu'konako ku li kotupi atalakeno lavike'a aki'ae aka'ae faya ani lu'konako kupi mai'naya akufa kava hu'ne.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ani lu'konako kuna havaiteke'a li kahaepateka avayu hu'a e'a malete'a mopale mai'ne'a kanale faya'a mako lapepi ne'male'a haviya hu'nea faya'yaka'a ali'a yaka hutale'nae.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Henaka'a ma mopa hano hisea afina ani akufa kava ve a'ne'aite va'yi huke. Ko'ku'napi kayo kayo vaya'moki e'a fa'ko hu'a alakepa kava nehaya vaya'ae hao'otake apa'ku apa'kesa'ae vaya'ae fa'ko hukae.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Fa'ko hute'a mi'ko afina lusiya huno ata leke leke nehea atafi ani hao'otake kava nehaya vaya apasaka hu'a yaka hutalesake'a lavi'a ani kumapi lusiya hu'a avovo avava nehu'a apave kemo'a lusi kava huke.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yisasi'a inake huno apafine'ke “Ani ke ako afitapa alakepa hu'nafe?” huno apafikeke'a inake hae “He lakaeya kanale huta ako afi'none.” hu'a nehae.
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Nehakeno Yisasi'a make huno hapapai'ne “Ala afeno no male'nea ve'kamo'a ani afeno no'afati atafa ya'ae saufa ya'ae alino vaya apamike. Lapa'kaeya mono hapalitapa hapa'nepaiya vaya meni nakaeya hoa ke afi'naya yafe ani kava hutapa a'ke'ainaka lahapapai'naya Anumaya Koti ke'ae meni lahapa'nepauva Anumaya Koti'a kava alino yakai nelapatea ke'ae afitapa a'kame malesayana hokote ke'ae meni saufa ke'ae hutapa fole aitapa hapapaiyo.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yisasi'a ani avoya ke huno avaya ateno ani kuma ataleno u'ne.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Kuma aepa'ale Nasaleti uteno apa'kai'api mono nopi haino Anumaya Koti ke hapa'nepaike'a ani kumate vaya'moki atali atalu nehu'a make hu'nae “Mika akenopafi hale'nea ya'ae o'ake'nona avame hu lo'kiya ya'ae mikani ve'kamo'a hanateti ali'ne?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Mikani ve'ka no ki ali'ya ne'alea ve'kamo mafa'ne o'mai'nife? Hifi Malia'a akaeya ita'amo o'mai'nife? Yemisi'ae Yosefe'ae Saimoni'ae Yutasi'ae akana'amoki o'mai'nafe?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Akaeya asa'amoki lakaeya'ae lo'ka'a o'mai'nafe? Mi'ko lo'kiya ali'ya ne'alea ya'ae nehea ke'ae hanateti ali'ne?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Inake hu'a hute'a Yisasife apaipa kafa ha'nae. Apaipa kafa ha'naya'maki Yisasi'a inake huno hapapai'ne “Anumaya Koti ke huno fole ne'aiya ve'ka alu kumateka aki hane'nea ve'ka mai'nea'maki akai'a afamo'ae no kuma'ale vaya'ae aki ali'a asaka nohae.”
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Inake huteno akaeyafe afi'a apaipafi o'male'naya yafe ani kumate o'ake'naya lo'kiya ya ho'kano huno apave oli'ne.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.