Lucas 12
God Lavayiyat Aṅ Puhuvasiwni (HOPNT) vs NTLH
1 Noqw aṅwu sinom pas qaan’ewakw hintaqam sūmi tsovaltiqe nuṅwu pay nānami wukukutotaqw, Jesus put aw nánatuwnayaqamuy amumi mohti paṅqawu: Uma Pharisee‐sinmuy pēk̇eniyamuy nawip’ew hintsakpit ep qa ūnaiwyuṅwni.
1 Milhares de pessoas se ajuntaram, de tal maneira que umas pisavam as outras. Então Jesus disse primeiro aos discípulos:
2 Pi qa himu āmiwtaqa qa mātaqtini, piw tupkiwtaqa qa nanaptiwni.
2 Tudo o que está coberto vai ser descoberto, e o que está escondido será conhecido.
3 Pantaqw ōviy hihta qamātakpuve haqawa lavayhtiqw, pam tālat ep nanaptiwmantani; pu uma hihta yūyupavaqe hakiy naqvumiq sawiwiykuyaqw, pam kihkits’ova tsa’lalwiwni.
3 Assim tudo o que vocês disserem na escuridão será ouvido na luz do dia. E tudo o que disserem em segredo, dentro de um quarto fechado, será anunciado abertamente.
4 Noqw nu umumi paṅqawni ikwátsimu: Uma qa sinmuy mamqasyani. Puma pi pay hakiy tokoyat‐sa nīnayaṅwu; pu pahpiy kurs hinhtotiṅwu pīwu.
4 Jesus continuou:
5 Nīk̇aṅw uma hakiy mamqasyaniqat nu umuy āawnani. Uma God hapi mamqasyani. Pi pam hakiy nīnat, hakiy qȫhit aqw tūvaniqey aw öqalay’ta. Noqw nu’ piw umumi paṅqawni: Uma put hapi mamqasyani.
5 Vou mostrar a vocês de quem devem ter medo: tenham medo de Deus, que, depois de matar o corpo, tem poder para jogar a pessoa no inferno. Sim, repito: tenham medo de Deus.
6 Puyaw qa tsivot kwekwévewhyam lȫq palavotōnat ōviy huyiwyaṅwu? Noqw qa himuwa God ahpiy suhtokiwṅwu.
6 — Por acaso não é verdade que cinco passarinhos são vendidos por algumas moedinhas? No entanto Deus não esquece nenhum deles.
7 Hikis pi pas umuhqötöva umuhhömi sohsoy pohtoylaniwta. Oviy uma qa nalmamqasyani; God kwekwévewhyamuy k̇aysiwhqamuy amuhpenihqe umuy pas k̇ahk̇awna.
7 Até os fios dos cabelos de vocês estão todos contados. Não tenham medo, pois vocês valem mais do que muitos passarinhos!
8 Pu nu piw umumi paṅqawni: Hak isinonihqey nuhtumi paṅqawhq, nu’ Sinot Tiat tuwat put isinonihqat God hoṅviaymuyatuy amumi paṅqawni.
8 Jesus disse ainda:
9 Nīk̇aṅw hak qa isinonihqey nuhtumi paṅqawhq, nu tuwat put qa isinonihqat God hoṅviamuyatuy amumi paṅqawni.
9 Mas aquele que disser publicamente que não é meu, o Filho do Homem também dirá diante dos anjos de Deus que essa pessoa não é dele.
10 Ason kurs hak nuy Sinot Tiyat ehpewi lavayhtiqw, pam pantaqa put ahpiy ayo yukiwmantani. Nīk̇aṅw ason kurs hak Qahováriwtaqat Hikwsit ehpewi qak̇aptsilavayhtiqw, pam pantaqa soon put ahpiy ayo yukiwmantani.
10 — Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, porém quem
11 Pu ason sinom umuy tsotsvalkiva, sen momṅwituy, sen öqalat pasiwyuṅqamuy amumi tsamvayaqw, uma hin yuaatotaniqey, sen hihta lavayhtotiniqey qa wūwantotamantani.
11 — Quando levarem vocês para serem julgados nas
12 Pay ason aw pituqw, Qahováriwtaqa Hikwsi umuy hin lavayhtotiniqat umuy tutuwnamantani.
12 Pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer.
13 Noqw haqawa sinmuy amuṅaqw put aw paṅqawu: Tutuqaynaqa, um as ivavay aw paṅqawhq, pam hihta itahmakiway aṅqw nuy máqani.
13 Um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, mande o meu irmão repartir comigo a herança que o nosso pai nos deixou.
14 Noqw Jesus put aw paṅqawu: Tāqa, ya hak nu hihta ep hin yúkuniqat, pu sen umuy hihta namqananiqat aw nuy tavi?
14 Jesus disse:
15 Pu pam pumuy amumi paṅqawu: Uma tunatyaltote’, hihta qa umuhhimuy tuṅlay’yuṅwniqey qe’yani. Pay sino hihta nihti’taniqe qa paniqw ōviy qatu.
15 E continuou, dizendo a todos:
16 Pu pam hihta tūwutsit akw pumuy amumi yuaaykuqe paṅqawu. Hakiy k̇ahaktaqat pāsaat a’nö hihta aniwna.
16 Então Jesus contou a seguinte parábola :
17 Noqw pam unaṅwpeq wūwantaqe paṅqawu: Ya sen nu hinhtini? Kurs nu haqami inatwaniy koyotani.
17 Então ele começou a pensar: “Eu não tenho lugar para guardar toda esta colheita. O que é que vou fazer?
18 Pu pam paṅqawu: Han pi yanhti: Nu hāhaqe’ ikoyokiy tsawimnat, pas wūkoq kītani. Pu nu paṅso sohsok inatwaniy, pu hihta ihimuy taṅatani.
18 Ah! Já sei! — disse para si mesmo. — Vou derrubar os meus depósitos de cereais e construir outros maiores ainda. Neles guardarei todas as minhas colheitas junto com tudo o que tenho.
19 Nit pu iunaṅway aw paṅqawni: Iunaṅwa, um hihta nihtiwtaqat wūhak yahsaṅwuy aqw pitsíwtaqat taṅata. Taa, um nāsuṅwni’k̇aṅw, tūmoytani, hīhikwni; nen um hahlayni.
19 Então direi a mim mesmo: ‘Homem feliz! Você tem tudo de bom que precisa para muitos anos. Agora descanse, coma, beba e alegre-se.’ ”
20 Noqw pay God put aw paṅqawu: Um núanhimu ṅasta wuwni’taqa, it tōkilat ep nu uhhikwsi ūmi tuhtuy’ni. Noqw pahsat pu himu uhpiy na’sastiwhqa hakiy himuatni?
20 Mas Deus lhe disse: “Seu tolo! Esta noite você vai morrer; aí quem ficará com tudo o que você guardou?”
21 Noqw pan hapi i’ hak nēṅem‐sa hihta tsovalantaqa hintani. Yep qatsit ep k̇a hihta nihti’tani, nīk̇aṅw ōveqatsit ep God atpip pas ōokiwni.
21 Jesus concluiu:
22 Pu pam put aw nánatuwnayaqamuy amumi paṅqawu: Paniqw ōviy nu umumi paṅqawni: Uma hin yesniqey qa nānaphin wūwantotani, hihta nȫnösaniqeyu, piw umuhtokoy éṅem’i, hihta yuwsiyaniqeyu.
22 Então Jesus disse aos seus discípulos:
23 Pi hakiy qatsíat nȫsiwhqat epnihqe pas pavan hihk̇ay’ta, pu hakiy tokoat yuwsit epnihqe pas pavan hihk̇ay’ta.
23 Pois a vida é mais importante do que a comida, e o corpo é mais importante do que as roupas.
24 Kurs huvam aaṅwustuy amumi wūwayaa. Puma qa ūuyyaṅwu, piw qa höqyaṅwu. Puma qa koyoki’yuṅwa, piw qa tuoyhki’yuṅṅwu. Noqw God pumuy nōnopna. Nihqe tis pi pam masay’yuṅqamuy amuhpenihqe umuy pas k̇ahk̇awna!
24 Vejam os corvos: não semeiam, não colhem, não têm despensas nem depósitos, mas Deus dá de comer a eles. Será que vocês não valem muito mais do que os pássaros?
25 Ya sen hak pan tunatyawtaqa hin nāwuṅwnaniqey tuwi’ta?
25 Qual de vocês pode encompridar a sua vida, por mais que se preocupe com isso?
26 Noqw kurs uma hihta sus’öwihintaqat kurs panhtotinik, ya uma hinoqw pas piw ahpiy pēhut hinyaniqey tunatyawyuṅwa?
26 Portanto, se vocês não podem conseguir uma coisa assim tão pequena, por que se preocupam com as outras?
27 Kurs huvam sishut hin wuṅw’iwwisqat aw wūwayaa. Puma qa tumalay’yuṅwa; qa tontotaṅwu. Noqw nu umumi paṅqawni: Solomon sohsok hihta nukṅwat yuwsi’k̇aṅw qa ṅas’ew imuy amumi hayawtaqat yuwsi’ta.
27 Vejam como crescem as flores do campo: elas não trabalham, nem fazem roupas para si mesmas. Mas eu afirmo a vocês que nem mesmo Salomão, sendo tão rico, usava roupas tão bonitas como uma dessas flores.
28 Sumataqpi God tūsaqat pās yūyuwsina, nāmahin pi pam pay hihsavo tayta. Pu’ pam tutskwavanik̇aṅw, qāvo pam qöpqömiq maspiwni. Noqw ya pam tis umuy qa pavan pas yūyuwsinani, uma öwituptsiwni’yuṅqamu?
28 É Deus quem veste a erva do campo, que hoje está aqui e amanhã desaparece, queimada no forno. Então é claro que ele vestirá também vocês, que têm uma fé tão pequena!
29 Oviy uma hihta nȫnösaniqey, pu hihta hikwyaniqey qa tunatyawyuṅwni, piw uma qa wiwsiyani.
29 Portanto, não fiquem aflitos, procurando sempre o que comer ou o que beber.
30 Pi sinom yep qatsit tunatyayat aṅ hinwisqam sohsok īit hihta tunatyawyuṅwa. Noqw Umuna umumi navoti’ta, uma sohsok īit hihta haqni’yuṅq’ö.
30 Pois os pagãos deste mundo é que estão sempre procurando todas essas coisas. O Pai de vocês sabe que vocês precisam de tudo isso.
31 Nīk̇aṅw tis pi uma God moṅwtunatyayat tunatyawyuṅwni; noqw sohsoy īi himu umumi noiwni.
31 Portanto, ponham em primeiro lugar na sua vida o
32 Uma qa tsawiniwyuṅwni tōnawhohyamu; pi Umuna umuy moṅwtunatyat máqaniqey moṅwvasi’ta.
32 Jesus continuou:
33 Uma hihta himuy’yuṅwe’ put huyayani; nen akw sinmuy ōokwatuwyani. Uma umuhk̇ahakiwuy ōveqatsit aw taṅatotani. Pan uma soñawnen umuhsivamoktukpuy qa sakwíiwṅwuqat nenṅem tutwani. Pi ōveqatsit aw uyiṅwu qa pákiṅwu, piw kwahya qa hihta hovalaṅwu.
33 Vendam tudo o que vocês têm e deem o dinheiro aos pobres. Arranjem bolsas que não se estragam e guardem as suas riquezas no céu, onde elas nunca se acabarão; porque lá os ladrões não podem roubá-las, e as traças não podem destruí-las.
34 Pi hakiy k̇ahakhimuat háqamniqw, hakiy unaṅwaat piw pepniṅwu.
34 Pois onde estiverem as suas riquezas, aí estará o coração de vocês.
35 — ausente —
35 E Jesus disse ainda:
36 — ausente —
36 Sejam como os empregados que esperam pelo patrão, que vai voltar da festa de casamento. Logo que ele bate na porta, os empregados vão abrir.
37 — ausente —
37 Felizes aqueles empregados que o patrão encontra acordados e preparados! Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o próprio patrão se preparará para servi-los, mandará que se sentem à mesa e ele mesmo os servirá.
38 Noqw kurs pam suhtokilnasavehaqam, sen talhahayiṅqw pite’, puma put nuhtayyuṅqat tuwaqw, pas puma tumal’a’yat hahlayhpit epyani.
38 Eles serão felizes se o patrão os encontrar alertas, mesmo que chegue à meia-noite ou até mais tarde.
39 Pu meh yanta, pi as ki’taqa hísatniqw uyiṅwu pítuniqat navoti’te’, soon qa tūwalani, nen soon put kīyat aw pákiniqw, pam pánani.
39 Lembrem disto: se o dono da casa soubesse a que hora o ladrão viria, não o deixaria arrombar a sua casa.
40 Pantaqw ōviy uma piw pās moṅwvas’iwyuṅwni. Taq uma nāt qa pan wūwantotaqw, nu’ Sinot Tiat pítuni.
40 Vocês, também, fiquem alertas, porque o
41 Pahsat pu Peter put aw paṅqawu: Tutuyqawha, ya um it lavayit itamumi‐sa lavayhti, sen pay pas sohsokmuy amumii?
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, essa
42 Noqw Tutuyqawhqa paṅqawu: Noqw ya sen hak hakiy tumal’ayaat suan hinmaqat suan wuwni’taqa? Put moṅwíat haqaminiqe sohsok hihta himuy aw tunatyawtaniqat aw put tavit, tumalsuṅwamuyatuy aw put moṅwtapq, pam pumuy aṅsakis tunösmakiwayamuy pumuy huytani.
42 O Senhor respondeu:
43 Noqw kurs put moṅwiat pite’, put nāt suan hinmaqw put tuwaqw, pam tumal’aya pas hahlayhpit epni.
43 Feliz aquele empregado que estiver fazendo isso quando o patrão chegar!
44 Pas antsa nu umumi paṅqawni: Pas soon put moṅwíat qa sohsok hihta himuy aw put moṅwtapni.
44 Eu afirmo a vocês que, de fato, o patrão vai colocá-lo como encarregado de toda a sua propriedade.
45 Nīk̇aṅw kurs pam tumal’aya moṅwiat qa īts pítuniqat unaṅwpeq paṅqawe’, pahsat pay tumalsuṅwamuy, tahtaqtuy, pu momoymuy wuvahtivani; pu tūmoyk̇aṅw, hīhikwtive’, honaqkuyit akw hōnaq’iwtani.
45 Mas imaginem o que acontecerá se aquele empregado pensar que o seu patrão está demorando muito para voltar. E imaginem que esse empregado comece a bater nos outros empregados e empregadas e a comer e a beber até ficar bêbado.
46 Pu pam qa hin pan wūwank̇aṅw, moṅwiy qa nuhtay’taqw, pam pite’, put tumal’ayay ayo tūvani. Noqw pam nawus qatuptsiwni’yuṅqamuy amumum k̇ānavotni.
46 Então o patrão voltará no dia em que o empregado menos espera e na hora que ele não sabe. Aí o patrão mandará cortar o empregado em pedaços e o condenará a ir para o lugar aonde os desobedientes vão.
47 Pi i’ tumal’aya moṅwiy tunatyayat as navoti’k̇aṅw, hintaniqey qa pantsakt, piw tunatyayat qaan hintsak̇e’, hapi nawus wūhakis wuvahtiwmantani.
47 — O empregado que sabe qual é a vontade do patrão, mas não se prepara e não faz o que ele quer, será castigado com muitas chicotadas.
48 Nīk̇aṅw i’ hak put tunatyayat qa navoti’k̇aṅw, qaan hinme’, pay qa wūhakis wuvahtiwmantani. Pi i’ hak wūhaq hihta makiwhq, sinom tuwat put aw wūhaq tuṅlay’yuṅwni. Pu sinom hakiy aw hihta wūhaq noaye’, put aw wūhaq tuhtuiyamantani.
48 Mas o empregado que não sabe o que o patrão quer e faz alguma coisa que merece castigo, esse empregado será castigado com poucas chicotadas. Assim será pedido muito de quem recebe muito; e, daquele a quem muito é dado, muito mais será pedido.
49 Soñawnen nu tūwaqatsit aw qȫhit tūvaniqe pitu. Noqw is as pay pam uwiwitani!
49 Jesus continuou:
50 Nīk̇aṅw nawus nu nāt soñawnen hihta akw tuvoylatiwni. Nīk̇aṅw nu nāt put qa aṅ kuyve’, pas pavan sóontsaniwni.
50 Tenho de receber um batismo e como estou aflito até que isso aconteça!
51 Ya uma inumi yan wūwantota: Pam k̇a sinmuy qa hin unaṅwat yesniqat ōviy pitu, pan’i? Uma qa pan wūwantotani. Pi sinom qa súnahpa’yaniqat ōviy nu pitu.
51 Vocês pensam que eu vim trazer paz ao mundo? Pois eu afirmo a vocês que não vim trazer paz, mas divisão.
52 Pi yahpiy haqahpiy hapi haqam sūkw kīve tsívotnihqam nātsikiwtamantani. Pahyom lȫqmuy amuhpewiniqw, pu lȫyöm payhkomuy amuhpewii.
52 Porque daqui em diante uma família de cinco pessoas ficará dividida: três contra duas e duas contra três.
53 Hakiy naat tiy ehpewhtimantani; pu tiat nay ehpewhtimantani. Yuat tiy mānat ehpewhtimantani; pu māna yuy ehpewhtimantani. Pu mö’wi’taqa mö’wiy ehpewhtimantani, pu’ mö’wi puwsuṅway yuyat ehpewhtimantani.
53 Os pais vão ficar contra os filhos, e os filhos, contra os pais. As mães vão ficar contra as filhas, e as filhas, contra as mães. As sogras vão ficar contra as noras, e as noras, contra as sogras.
54 Pu piw pam sinmuy amumi paṅqawu: Uma tāvaṅqw ōmawuy kuyvaqw tutwe’, āpiy pay paṅqaqwaṅwu: Aṅqw yōyaṅ’u, kitotaṅwu; noqw antsa pantaṅwu.
54 Jesus disse também ao povo:
55 Pu tatk̇aqw hūhukq uma paṅqaqwaṅwu: Kurs utuhuuni, kitotaṅwu; noqw antsa pantaṅwu.
55 E, quando sentem o vento sul soprando, dizem: “Vai fazer calor.” E faz mesmo.
56 Uma nawip’ew hinyuṅqamu, pay as uma tokpelat aṅ‐nik̇aṅw, pu tūwaqatsit aṅ hin sóniwhqat māmatsyaṅwunik̇aṅw, ya hintaqw ōviy haqe’ qalawmaqat uma qa māmatsya?
56 Hipócritas! Vocês sabem explicar os sinais da terra e do céu. Então por que não sabem explicar o que querem dizer os sinais desta época?
57 Pu ya hinoqw uma hihta umuhhintsakpiy qa aw suan wūwaya?
57 E Jesus terminou, dizendo:
58 Um hakiy uhpew’iwtaqat amum moṅwit awnen, nāt umuy awniqw um hin put amum namivöhikniqey qanātusi’tamantani; taq k̇a pam hakiy hin yukunaṅwuqat aw uṅ lölökintaqw, pam uṅ solāwamoṅwit aw noaqw, pam uṅ sivikimi pánani.
58 Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, faça o possível para resolver a questão enquanto ainda está no caminho com essa pessoa. Isso para que ela não o leve ao juiz, o juiz o entregue ao guarda, e o guarda ponha você na cadeia.
59 Nu ūmi paṅqawni: Pas um soon paṅqw yámakni; pas ason um hisat uhpöiy sohsok ep sisve’, pep pu’ paṅqw yámakni.
59 Eu lhe afirmo que você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.