Lucas 8
Tũpa Ñehengagüer (GYRNT) vs NAA
1 Ipare Jesús oguata opacatu tecua rupi, omombehu ñehesa avɨye vahe Tũpa mborerecuasa resendar oico. Doce vahe apóstol supive yuvɨrecoi.
1 Aconteceu, depois disso, que Jesus andava de cidade em cidade e de aldeia em aldeia, pregando e anunciando o evangelho do Reino de Deus. Iam com ele os doze discípulos,
2 Cuña avei yuvɨraso supi, ahe ombogüera vahecuer caruguar rerecosa sui imbaherasɨsa sui avei no. Ahe ipãhuve avei María secoi, Magdalena serer yoapɨsa vahe, ahe ichui osẽ vahecuer siete tuprɨ caruguar;
2 e também algumas mulheres que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios;
3 iyavei Juana Cuza rembireco, ahe mbɨa Herodes mbahe rese ñangarecuar; Susana iyavei ambuae setá cuña oipɨ̃tɨvɨi mbahe güembiereco pɨpe yuvɨreco.
3 Joana, mulher de Cuza, procurador de Herodes; Suzana e muitas outras, as quais, com os seus bens, ajudavam Jesus e os seus discípulos.
4 Setá ava yuvɨnose tecua yacatu rupi pɨpe sui Jesús repia ãgua yuvɨreco. Ipare oñemonuha guasuse yuvɨreco, ahese Jesús setá mbahe rese omboyoya-yoya oporombohe aipo ehi:
4 Quando uma grande multidão se reuniu e pessoas de todas as cidades vieram até Jesus, ele disse por parábola:
5 “Ñepei mbɨa osẽ omahetɨ oico. Ahe otɨapɨ-apɨise mbahe rãhɨi oso, movɨro oitɨ perɨ rupi. Ahe opa tẽi oicambe yuvɨreco, iyavei vɨ̃rai opa tẽi yuvɨrohu.
5 — Um semeador saiu a semear. E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, foi pisada, e as aves do céu a comeram.
6 Iyavei movɨro tẽi oitɨ ɨvɨ nayanai vahesave ita pãhuve. Sese cũritei sorɨ; opaño rumo ipiru. Esepia niha, ɨvɨ nañaquɨi chupe.
6 Outra parte caiu sobre a pedra e, tendo crescido, secou por falta de umidade.
7 Iyavei ambuae oitɨ yu pãhuve. Ipare oyoya tuprɨ sorɨ yuvɨreco; yu rumo opaño oyopɨ.
7 Outra caiu no meio dos espinhos; e os espinhos, ao crescerem com ela, a sufocaram.
8 Ambuae rumo oitɨ ɨvɨ avɨye vahesave. Ipare sorɨse, iha vai eté yuvɨreco; ahe iha retacuer amove cien tuprɨ ité ñepei-pei mbahe mitɨ sui osẽ” ehi.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra; cresceu e produziu a cem por um. Dizendo isto, Jesus clamou:
9 Ipare semimbohe eta oporandu yuvɨreco chupe: “¿Mara oyapave vo aipo co yembohesa?” ehi.
9 Então os discípulos de Jesus lhe perguntaram o que significava essa parábola.
10 Evocoiyase omboyevɨ chupe: “Pẽu Tũpa oicua uca ité mbahe ndicuasai vahe omborerecuasa resendar; ambuae ava rumo ambohe tẽi ambuae mbahe mboyoyasa pɨpe; yepe osepia mbahe viña ‘tomahecua eme iyavei yepe osenduño mbahe tosenducua eme yuvɨreco’ viya” ehi.
10 Jesus respondeu:
11 “Co yembohesa resendar aipo oyapave aipo ehi: Mbahe rãhɨi ahe inungar Tũpa Ñehengagüer;
11 — Este é o significado da parábola: a semente é a palavra de Deus.
12 iyavei mbahe rãhɨi perɨ rupi seitɨprɨ, ahe inungar acoi ava osendu tẽi vahe Tũpa Ñehengagüer yuvɨreco oyapave. Ipare rumo ou vɨ̃rai chupe, ahe inungar caruguar ou vahe chupe opaño oyaracua mocañɨ Tũpa Ñehengagüer sui ‘tovɨroya eme iyavei toñepɨsɨro eme yuvɨreco’ oyapave tẽi.
12 Os que estão à beira do caminho são os que a ouviram; depois vem o diabo e tira-lhes a palavra do coração, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Acoi mbahe rãhɨi seitɨprɨ ita mahugüer rupi, ahe inungar acoi ava osendu tẽi vahe Tũpa Ñehengagüer yuvɨreco iyavei oipɨsɨ tuprɨ ovɨharetesa pɨpe yuvɨreco viña no. Ahe rumo inungar co mbahe mitɨ ndovɨrecoi vahe guapo ovɨ̃racua ãgua; vɨroya raimi tẽi yuvɨreco. Oyepotase rumo mbahe tẽi chupe, oyepepɨ voiño yuvɨreco ichui.
13 Os que estão sobre a pedra são os que, ouvindo a palavra, a recebem com alegria. Estes não têm raiz, creem apenas por algum tempo e, na hora da provação, se desviam.
14 Acoi mbahe rãhɨi seitɨprɨ yu pãhu rupi, ahe inungar acoi osendu tẽi vahe. Ipare rumo oyemboyepepɨ uca mbegüeño ambuae mbahe rese opɨhañemoñetá iteangasa pɨpe tẽi, ombahe eta rese iyavei güemimbotarai mbahe tẽi potasa pɨpe avei. Ẽgüe ehi ahe ava inungar mbahe mitɨ ndihai vahe ité.
14 A parte que caiu entre espinhos, estes são os que ouviram e, no decorrer dos dias, foram sufocados com as preocupações, as riquezas e os prazeres desta vida; os seus frutos não chegam a amadurecer.
15 Acoi mbahe rãhɨi seitɨprɨ rumo ɨvɨ avɨye vahesave, ahe inungar ava vɨreco vahe opɨhañemoñetasa avɨye vahe iyavei oyemoingatu voi Tũpa Ñehengagüer rese oyapɨsaca ãgua yepi; vɨroya tuprɨ ité no; yuvɨrecoiño ité sese. Ẽgüe ehise, oyapo mbahe avɨye vahe yuvɨreco” ehi.
15 A parte que caiu na terra boa, estes são os que, tendo ouvido de bom e reto coração, retêm a palavra; estes frutificam com perseverança.
16 “Ndiyai eté ava upe guataendɨ omoendɨse omoha vahe que mbahe pɨpe, ‘Tamondo che rupavrɨve’ ndehi eté chupe; osupiño ɨvate imoi opacatu oɨ pɨpe yuvɨroique vahe resape ãgua.
16 — Ninguém, depois de acender uma lamparina, a cobre com um vaso ou a põe debaixo de uma cama; pelo contrário, coloca-a num lugar em que ilumina bem, a fim de que os que entram vejam a luz.
17 Esepia, ndipoi eté mbahe ñomiprɨ, ndayasepiai vaherã curi. Iyavei yaposa vahe imombehupɨrẽhɨ, icuasaño itera curi.
17 Não há nada oculto que não venha a ser manifesto, nem escondido que não venha a ser conhecido e revelado.
18 “Sese peyapɨsaca tuprɨ co ñehesa rese. Esepia, acoi oyapɨsaca tuprɨ vahe, chupe imondosa catura; acoi nomombɨtai vahe rumo mbahe güembieroya oyese, ichui serocuasaño itera” ehi oporombohe.
18 Portanto, vejam como vocês ouvem. Porque ao que tiver, mais será dado; e ao que não tiver, até aquilo que julga ter lhe será tirado.
19 Ichui Jesús sɨ iyavei tɨvɨreta oyepota secosave yuvɨraso. Ndiyai eté rumo chupe yuvɨraso vaherã yuvɨreco ava rehɨi sui.
19 A mãe e os irmãos de Jesus chegaram até onde ele estava, mas não podiam aproximar-se por causa da multidão.
20 Oime rumo ambuae ava imombehusar chupe,
20 E lhe comunicaram: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo.
21 Ahe rumo aipo ehi chupe:
21 Jesus, porém, lhes respondeu:
22 Ñepei arɨ Jesús oha carite pɨpe güemimbohe eta reseve. Ipare aipo ehi:
22 Aconteceu que, num daqueles dias, Jesus entrou num barco em companhia dos seus discípulos e lhes disse: E partiram.
23 Yuvɨroguata vɨteseve, oqueño Jesús ou. Ahese ɨpa pɨpe avɨyeteramo tẽi ɨvɨtu ai omboha guasu-guasu carite pɨpe ɨ, omondo pota ité ɨpɨve viña.
23 Enquanto navegavam, ele adormeceu. E sobreveio uma tempestade de vento no lago, e eles corriam perigo.
24 Evocoiyase semimbohe yuvɨraso imomba aipo ehi chupe:
24 Chegando-se a Jesus, os discípulos o despertaram, dizendo: — Mestre, Mestre, estamos perecendo! Levantando-se, Jesus repreendeu o vento e a fúria da água. Tudo cessou e ficou bem calmo.
25 Evocoiyase aipo ehi güemimbohe eta upe:
25 Então Jesus lhes perguntou: Eles, possuídos de temor e admiração, diziam uns aos outros: — Quem é este que até manda nos ventos e nas ondas, e lhe obedecem?
26 Coiye oyepota yuvɨraso Gerasa ɨvɨ rese cute, ahe ambuae ɨpa cotɨ ɨvɨ Galilea rovai.
26 Então rumaram para a terra dos gerasenos, que fica de frente para a Galileia.
27 — ausente —
27 Logo que Jesus desembarcou, veio da cidade ao seu encontro um homem possuído de demônios que, havia muito, não se vestia, nem habitava em casa alguma, porém vivia nos túmulos.
28 — ausente —
28 Quando ele viu Jesus, prostrou-se diante dele, dizendo com voz forte: — O que você quer comigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Peço-lhe que não me atormente.
29 — ausente —
29 Porque Jesus havia ordenado ao espírito imundo que saísse do homem, pois muitas vezes se havia apoderado dele. E, embora procurassem conservá-lo preso com cadeias e correntes, despedaçava tudo e era impelido pelo demônio para o deserto.
30 —¿Mara vo nde rer? —ehi chupe.
30 Jesus perguntou a ele: Ele respondeu: — Legião. Isto porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 — ausente —
31 Estes pediram a Jesus que não os mandasse para o abismo.
32 — ausente —
32 Ora, uma grande manada de porcos estava pastando ali no monte. E os demônios pediram a Jesus que os deixasse entrar naqueles porcos. E Jesus o permitiu.
33 Ahese opa yuvɨnose mbɨa sui yuvɨroique cuchi avɨterve cute. Aheseve voi cuchi opa yuvɨnoña yuvɨraso ɨvɨvate sui ɨpa pɨpe. Aheve ɨpɨve opa tẽi eté ocañɨ yuvɨreco.
33 Tendo os demônios saído do homem, entraram nos porcos, e a manada precipitou-se despenhadeiro abaixo, para dentro do lago, e se afogou.
34 Cuchi rãrosar osepiase ahe mbahe yuvɨreco, opa yuvɨnoña yuvɨraso co mbahe mombehu tecua pɨpe ava upe, cove rupi avei no.
34 Vendo o que tinha acontecido, os que tratavam dos porcos fugiram e foram anunciá-lo na cidade e pelos campos.
35 Ipare setá ava yugüeru aipo mbahe oime vahecuer repia. Oyepotase rumo secosave yuvɨraso, aheve osepia ahe mbɨa caruguar rerecosarer oguapɨ oĩ ñɨpɨimi, oyemonde tuprɨ, yaracua tuprɨ avei oico. Ahese oyembosɨquɨye tẽi yuvɨreco.
35 Então o povo saiu para ver o que tinha acontecido. Aproximando-se de Jesus, encontraram o homem de quem tinham saído os demônios, vestido, em perfeito juízo, sentado aos pés de Jesus; e temeram.
36 Acoi ava osepia vahecuer, ahe opa mbahe omombehu yuvɨreco co mbɨa caruguar rerecosar cuera agüer.
36 E algumas pessoas que tinham presenciado os fatos contaram-lhes também como o endemoniado tinha sido salvo.
37 Ahese opacatu ava Gerasa pendar, yɨvɨrindar avei Jesús upe, “Esɨrɨ cohave sui” ehi yuvɨreco. Esepia niha, osɨquɨyé iteanga yuvɨreco ichui. Evocoiyase oha carite pɨpe. Ipare osoño.
37 Todo o povo da terra dos gerasenos pediu a Jesus que se retirasse, pois ficaram com muito medo. E Jesus, entrando de novo no barco, voltou.
38 Yɨpɨndar rumo evocoi mbɨa caruguar vɨreco vahecuer, “Tasomi tẽi nde rupi” ehi viña. Ahe rumo, “Epɨtaño” ehi.
38 O homem de quem tinham saído os demônios lhe pediu que o deixasse estar com ele. Jesus, porém, o despediu, dizendo:
39 —Eyevɨ nde rẽtave, emombehupa opacatu mbahe Tũpa oyapo vahecuer nde rese —ehi.
39 — Volte para a sua casa e conte tudo o que Deus fez por você. Então ele foi, proclamando por toda a cidade o que Jesus lhe tinha feito.
40 Oyevɨse Jesús ɨpa rovai oso, aheve ava rehɨi ovɨharetesa pɨpe oipɨsɨ tuprɨ yuvɨreco. Esepia niha, ava opacatu ité osãro yuvɨreco.
40 Quando Jesus voltou, a multidão o recebeu com alegria, porque todos o estavam esperando.
41 Ahese Jairo serer vahe oyepota oso Jesús upe, evocoi judío tũparo rese yangarecuar secoi vahe. Ahe mbɨa oñenopɨha sovai oso, oporandu chupe ‘tosomi tẽi che rẽtave che rayrɨ mbogüera’ oyapave.
41 Eis que veio um homem chamado Jairo, que era chefe da sinagoga, e, prostrando-se aos pés de Jesus, suplicou-lhe que fosse até a sua casa.
42 Esepia niha, vɨreco guayrɨ ñepeimi vahe ité, doce aravɨter vɨreco vahe. Ahe omano potami eté ou.
42 Pois tinha uma filha única de uns doze anos, que estava morrendo. Enquanto Jesus caminhava, as multidões o apertavam.
43 Ahe ipãhu rupi oime cuña doce aravɨter rupi suvɨ yepɨyere-yere vahe. Opa-opa tẽi omondo ombahe ocuera ãgua repɨrã yepi; ndocuerai eté rumo.
43 Certa mulher que, havia doze anos, vinha sofrendo de uma hemorragia e que havia gastado todos os seus bens com os médicos, sem que ninguém a pudesse curar,
44 Ahe cuña evocoiyase oyemboya oso saquɨcuei cotɨ opoco iturucuar popɨ rese. Ipare ahe pɨpeve voi opɨtuhu suvɨ ichui.
44 veio por trás de Jesus e tocou na borda da capa dele. E logo a hemorragia dela estancou.
45 Evocoiyase Jesús oporandu:
45 Mas Jesus perguntou: Como todos negassem, Pedro disse: — Mestre, é a multidão que o rodeia e aperta!
46 —Che rumo aicua oime ava opoco vahe che turucuar rese. Esepia, ayandu che pĩratasa osẽse che sui —ehi Pedro upe.
46 Mas Jesus insistiu:
47 Ahe cuña ndoicatui oñemi. Sese orɨrɨi oñenopɨha sovai. Oyemombehu chupe opacatu ava rovaque: “Che apoco nde turucuar rese. Esepia, ‘Acuera tuprɨra apocose iturucuar rese’ ahe ndeu” ehi.
47 A mulher, vendo que não podia passar despercebida, aproximou-se trêmula e, prostrando-se diante de Jesus, declarou, à vista de todo o povo, o motivo por que havia tocado nele e como imediatamente tinha sido curada.
48 Ahese aipo ehi cuña upe:
48 Então Jesus lhe disse:
49 Jesús ñehe vɨteseve, ahese oyepota aheve mbɨa Jairo rẽta sui aipo ehi Jairo upe oso:
49 Enquanto Jesus ainda falava, veio uma pessoa da casa do chefe da sinagoga, dizendo: — A sua filha já morreu; não incomode mais o Mestre.
50 Evocoiyase iñehe renduse aipo ehi Jairo upe:
50 Mas Jesus, ouvindo isto, lhe disse:
51 Oyepotase Jairo rẽtave oso, aheve ndomoingue uca potai eté ava oyeupi. Pedro, Santiago, Juan iyavei cuñatai yesupa upeño oipota seique ãgua.
51 Tendo chegado à casa, Jesus não permitiu que ninguém entrasse com ele, a não ser Pedro, João e Tiago, além do pai e da mãe da menina.
52 Aheseve opacatu ava oyaseho atɨ, ndoyembovɨhai tẽi sese yuvɨreco. Jesús rumo aipo ehi chupe:
52 E todos choravam e a pranteavam. Mas Jesus disse:
53 Ava rumo opuca ete-eteño seroyaẽhɨsave yuvɨreco. Esepia niha, ahe oicua ité imanose yuvɨreco viña.
53 E riam-se dele, porque sabiam que ela estava morta.
54 Evocoiyase oipopɨsɨ cuñatai. Ipare aipo ehi chupe:
54 Mas Jesus, tomando-a pela mão, disse em voz alta:
55 Ahe evocoiyase oñarapuha voi eté ocuerayevɨ. Ipare Jesús, “Pembocaru” ehi iyesupa upe.
55 Voltou-lhe o espírito, ela imediatamente se levantou, e Jesus mandou que lhe dessem de comer.
56 Iyesupa evocoiyase, “¿Mara ehi rutei pĩha co?” ehi tẽi yuvɨreco chupe. Jesús rumo omombehu chupe: “Ndapemombehui chietera que ñepei ava upe” ehi.
56 Seus pais ficaram maravilhados, mas ele lhes advertiu que a ninguém contassem o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.