Lucas 12

Tũpa Ñehengagüer (GYRNT) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Ahe pɨpeve avei ava oñemonuha atɨ́ iteanga oyembotɨ tuprɨ oyemombo guasu-guasu yuvɨreco. Yɨpɨndar Jesús güemimbohe upe rane omboɨpɨ oñehe: “Peñearo tuprɨ fariseo pan mboapeposa nungar sui. Esepia, ahe ndoyavɨi supi tuprɨ vahe viña; ndahei eté rumo.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Esepia, yaposa vahe imombehupɨrẽhɨ cũritei icuasaño itera curi. Iyavei mbahe ñomiprɨ icuasaño aveira no.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Supi eté opacatu mbahe pemombehu vahe pɨ̃tumimbisave, ahe sendusa tuprɨra arɨ pɨpe coiye; iyavei acoi mbahe pemombehu vahe peyeupeñomi ‘tosendu eme ambuae ava’ pe hesa pɨpe, serosapucaisara oɨ harɨve opacatú ava rovaque” ehi.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Iyavei aipo ahe pẽu, che mborɨpareta: ndapesɨquɨyei chira acoi ava pe yuca potasar sui. Esepia, ipare ndoicatu iri ambuae mbahe apo ãgua pẽu.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Che rumo amombehura pẽu uma sui pesɨquɨyera: acoi oicatu vahe omborerecuasa pɨpe pe yuca pare pemondo tata guasuve. Ahe ichui eté pesɨquɨyera.
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Pe pemondo poyandepo vɨ̃rai ñuvɨrío guarepochi rupivemi tẽi yepi. Tũpa rumo ndasesarai eté que ñepei sui.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Tũpa niha oicua ñepei-pei yande ha retacuer. Sese, pesɨquɨye eme; pe niha ɨvate catu vahe ité peico opacatu vɨ̃rai sui” ehi.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Acoi ava ‘che aroya Jesús’ ehi vahe opacatu ava rovaque, che avei, Ava Rɨquehɨr, ‘Co che reroyasar secoi’ aipo ahera che Ru upe sembiguai rovaque.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Acoi ava ‘che ndaroyai Jesús’ ehi vahe rumo cheu opacatu ava rovaque, che avei evocoiyase, ‘Co ndahei che reroyasar secoi’ ahe aveira che Ru Tũpa upe sembiguai rovaque” ehi.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Iyavei opacatu oñehe-ñehe tẽi vahe che, Ava Rɨquehɨr, rese, ahe chupe oimeño ñeroisa. Acoi que ava iñehe-ñehe tẽi vahe rumo Espíritu Santo amotarẽhɨsave, ahe chupe ndipoi chietera ñeroisa” ehi.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Acoi pe amotarẽhɨsar che recocuer sui tẽi pe rerasose porandusave pe recoãha ãgua yuvɨreco, anise mborerecuar mbahe moingatusar rovai, que ambuae mborerecuareta upe avei no, ‘¿Mbahe pĩha amombehura?’ ndapeyei chira.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Esepia niha, ahe pɨpeve voi Espíritu Santo pe mbohera avɨyeteramo tẽi mbahe mombehu ãgua rese” ehi güemimbohe eta upe.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ñepei mbɨa ava rehɨi pãhu pendar aipo ehi Jesús upe:
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Ahe rumo omboyevɨ chupe:
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Ipare aipo ehi:
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Ipare omboyoya ambuae mbahe rese imbohe: “Oime mbɨa mbahe yar, iha tuprɨ ai eté semitɨ.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Ahese ipɨhañemoñeta oico oyeupe: ‘¿Mara ahera pĩha che rembipoho rereco?’ ehi tẽi. ‘Ndareco iri eté yapocatu ãgua’ ehi.
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ipare ipɨhañemoñeta cute: ‘Aicua mbahe che rembiaporã. Opara aroyɨ tembihu rẽta. Ichui ayapo irira ambuae tuvichá catu vahe. Aheve ayapocatura che remitɨ rãhɨi opacatu mbahe areco vahe avei no.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Evocoiyase aipo ahera cheyeupe: Che mborɨpar, oime setá mbahe cheu aravɨter momba-momba ãgua; sese cũritei apɨtuhura vichico, acarura, acahura iyavei ayembovɨharetera no, ahera’ ehi.
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Tũpa rumo aipo ehira chupe: ‘Mbɨa, nandearacuai eté eico, co pɨ̃tu pɨpeve voi eté eremanora. Co mbahe nde rembiapocatu, ¿ava mahera pĩha evocoiyase?’ ehira chupe.
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Ẽgüe ehi eté niha que ava oyeupeñomi tẽi mbahe omonuha atɨ vahe, iparaɨsu rumo Tũpa rovaque” ehi ahe mbɨa upe.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Ipare aipo ehi Jesús güemimbohe upe: “Co amombehura pẽu: Ndapeyemomahenduha guasu ai chira pe remihura rese pe recove ãgua, pe turucuarã rese tẽi avei no.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Yande recovesa rumo avɨye catu vahe tembihu sui; yande retecuer avei avɨye catu turucuar sui no.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Pesepia vɨ̃rai: nomahetɨi vahe, nomonuhai vahe avei, ndovɨrecoi vahe avei mbahe rãhɨi rẽta yuvɨreco. Tũpa rumo omoime mbahe itohu. ¡Pe rumo ɨvate catu vahe ité peico vɨ̃rai sui!
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Ndipoi eté que ñepei pe pãhu pendar oicatu vahe opɨhañemoñetá iteangasa pɨpe tẽi güecocuer mbosasaviño ãgua.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Supi eté ndapeicatuise yapo, ndiyai peyemomahenduha guasu ai mbahe rese.
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Pemahecua ru mbahe potrɨ caha pɨpendar rese: ndoporavɨquɨi eté iyavei ndoipɨai oturucuarã. Iyavei no yepe mborerecuar guasu Salomón vɨreco setá mbahe iporañete vahe aracahe viña, iturucuar catuprɨgüer rumo ndahoyoyai mbahe potrɨ catuprɨgüer rese.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Tũpa niha omboporañete raimi tẽi mbahe potrɨ caha pɨpendar. Ichui sapɨsapaño horno pɨpe. ¡Ahe rumo omondo catura turucuar pẽu, pe ava nimbahe reroya tuprɨi vahe!
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Sese, ‘¿Mbahe pĩha yahura, mbahe pĩha yamondera?’ ndapeyei chira pe yemomahenduha guasu aisa pɨpe.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Esepia, ava Tũpa reroyasarẽhɨ co ɨvɨ pɨpendar aipo nungar mbahe reseño tẽi ipɨhañemoñeta yuvɨreco yepi. Pe Ru Tũpa rumo oicua ité pẽu mbahe ipane vahe.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Avɨye catu rumo pesecara pe Yar Tũpa povrɨve pe reco ãgua, ahese omboura que mbahe ipane vahe pẽu” ehi.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Aní pesɨquɨye, che ovesa nungar, yepe pe movɨromi tẽi peico viña, pe Ru rumo oporoaɨsusa pɨpe oipota opovrɨve pe rereco ãgua.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Pemondopa mbahe pereco vahe ava oipota vahe upe. Ipare pemondo seprɨ avei iparaɨsu vahe upe. Ahe yapocatusa ɨvave mbahe rɨru ndituyui vahe nungar pɨpe. Aheve ava imonda rai vahe ndoiquei chira ñomi ãgua pe sui iyavei mbahe rasoi nomomarai chiaveira.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Esepia, pe mbahe pe rembiereco setá catu vahesa rupi-rupi pe pɨhañemoñeta yepi” ehi.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Peyemoingatu tuprɨ che yevɨ ãgua. Inungar tataendɨ ndogüei vahe, pemboyecua tuprɨño ité che recocuer pe recocuer pɨpe ava upe.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Peico imboacuaprɨ güerecuar osãro vahe nungar mendasa sui iyevɨse, oquenda imotase, omboi voi vahe yuvɨreco chupe.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Avɨye itera serecuar upe osepiase iyemoingatu voi; evocoiyase serecuar ae niha ihañecora sese, omboguapɨra mesave imbocaru.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Yepe serecuar oyepotara pɨ̃tu mbɨter ou viña, anise añihiveive, ahe rumo osãroño itera chupe imboi ãgua yuvɨreco. Evocoiyase serecuar avɨye ai etera chupe.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Peyapɨsaca tuprɨ co rese: acoi oɨ yar oicuase mbahe hora imonda vahe yepota ãgua, ahese opɨtara imonda vahe rãro güẽta pɨpe sui mbahe renoseẽhɨ ãgua.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Ẽgüe peye aveira peyemoingatu che yevɨ ãgua. Esepia niha, che, Ava Rɨquehɨr, aporoesapɨha tẽira vitu curi” ehi Jesús vɨroyasareta upe.
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Evocoiyase Pedro oporandu Jesús upe aipo ehi:
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Evocoiyase omboyevɨ Pedro upe aipo ehi: “Acoi ava mbahe rese ñangarecuar omboavɨye tuprɨ vahe ocuaita, yaracua vahe avei, ahe chupe serecuar oseya icuaitarã güẽta pɨpendar rese hañeco ãgua ‘tembihu tomondo che rẽta pɨpendar upe che porocuaita rupi’ ohesave.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Acoi omboavɨyese ocuaita, ahese ovɨharetera güerecuar yevɨse.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Supi eté niha, serecuar oyocuaira opacatu ombahe rese hañeco ãgua.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Ahe mbiguai rumo ‘ndoyepota vɨtei chira revo che rerecuar’ oya omboetasa cuimbahe iyavei cuña omboɨpɨ mara-mara tẽi sereco iyavei ocaru, oɨhu tẽi osavaɨpo-ɨpoño avei oico.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ipare rumo serecuar oyepotara imahemohaẽhɨseve; ahese omombaraɨsu catura inupa sereco, inungar acoi ndiporeroyai vahe rerecosa yepi” ehi.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Acoi mbiguai oicua tẽise mbahe güerecuar remimbotar, noyemoingatuise rumo iyavei ndovɨroyaise oico, ahe evocoiyase serecuar oinupara.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Acoi mbiguai nomboavɨyei vahe ocuaita icua tuprɨẽhɨsa pɨpe, nañemoɨrosa rutei chira chupe. Esepia niha, acoi imondosa catu vahe icuaitarã, porandusa catura chupe. Acoi oyeroya catu vahe, oporandu catu aveira sese” ehi.
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Che ayu tata nungar yavai vahe reru ãgua co ɨvɨ pɨpendar upe ‘¡oyandu tarahu yuvɨreco cute viña!’ viya.
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Aique ranera rumo mbahe tẽi che recoãhasa pɨpe, ¡ẽgüe ahera che paraɨsú itera imboavɨye ãgua!
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 ‘Mbahe tuprɨ ai revo güeru co ɨvɨ pɨpe’ ndapeyei chira cheu. Ẽgüe ehi rumo che ayu che sui ava yeamotarẽhɨ ãgua.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Esepia niha, co pɨpe suive ité que poyandepo tuprɨ revo oñemu yuvɨrecoi vahe amove oyeamotarẽhɨra yuvɨreco che recocuer sui: mbosapɨ oyamotarẽhɨra ñuvɨrío vahe, ñuvɨrío vahe evocoiyase oyamotarẽhɨra mbosapɨ vahe yuvɨreco.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Que ava oyamotarẽhɨra guahɨr, anise tahɨr evocoiyase oyamotarẽhɨra vu; cuña oyamotarẽhɨra omembrɨ, imembrɨ evocoiyase oyamotarẽhɨra osɨ; sovayar oyamotarẽhɨra vovayar” ehi güemimbohe upe.
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Ipare Jesús aipo ehi ava rehɨi upe: “Pe pesepiase mbahe pɨ̃tu arɨ sosa cotɨ sui opũhase, ahese, ‘Oquɨra’ peye. Ẽgüe ehi eté oquɨ.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Iyavei acoi ɨvɨtu oipeyuse irohɨ cotɨ sui, ahese, ‘Sacú iteangara’ peye. Ipare ẽgüe ehi eté.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 ¡Pe Tũpa reroyasar angahu tẽi peico vahe! Pe niha peicua mbahe ɨva rese oyecua vahe tẽi iyavei ɨvɨ rese mbahe oyecua vahe tẽi mombehu, ¡mahera ru ndapeicuai peyeupe mbahe cũritei oime vaherã mombehu peico!” ehi.
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “¿Mahera napesãha ranei pe ae ité co mbahe supi eté vahe?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Acoi que ava nde amotarẽhɨsar nde soho ucase nde mondo ãgua mborerecuar rovai, emoingatu tuprɨ voi mbahe eico chupe tenondeve nde rerasoẽhɨ ãgua sovai; anise, mborerecuar nde mondora ava naporai vahe rarõsar upe. Ahe evocoiyase nde roquendara.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Supi eté nderesẽi chietera acoi eremboepɨpase voi eté eresẽra ichui” ehi ava rehɨi upe.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.