Gênesis 41
Endagaano Empyaka Omu Lugwere (GWR) vs NTLH
1 Awo ngʼemyanka mibiri mirambirira gibitirewo, oFalaawo nʼaloota. Yalootere ngʼayemereire oku mbale kwʼomwiga oKiyira.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 Era omu kirooto nʼabona ente musanvu egiboneka kusani era egyageizere, nga gizwa omu mwiga ogwo, ni gitandiika okulya eisubi.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Oluzwanyuma nʼabona ente egindi musanvu egiboneka obundi era ennyondi, nga gyona gizwa omu mwiga ogunanyere ogwo. Ni gyemerera oku mbale kwa mwiga nago, okumpi nʼente gidi egyageizere.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Ente egiboneka obundi era ennyondi ni girya gidi egiboneka kusani era egyageizere. Awo oFalaawo nʼasisimuka.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 Era tete nʼagona nʼaloota ekirooto ekindi. Omu kirooto nʼabona ebigala byʼengaano musanvu ebijimu era ebisa, nga bisanswirye biri oku kikolo kimo.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Era nʼabona ebigala byʼengaano ebindi musanvu, nga bisanswirye, nga bitontono neye nga bibabukire olwʼempewo yʼeibbugumu ezwa omwidungu.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Ebigala byʼengaano ebitontono ni bimira bidi ebijimu era ebisa. Awo oFalaawo nʼasisimuka, nʼategeera ati abbaire aloota.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Atyanu eizo amakeezi oFalaawo ni yeeraliikirira, kale nʼalagira ni beeta abalaguli bonabona nʼabasaiza bonabona abʼomu Misiri. Nʼabakobera ebirootobye, neye ni watabbaawo kadi moiza ayezya okumuvuunulira amakulu gaabyo.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Awo eyaawanga oFalaawo ebyokunywa nʼakoba oFalaawo ati, “Sengwa, olwatyanu njebukiirye ensobi eginakolere.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Enyumaku watusunguwaliire iswe abaweereryabo, nze nʼomusumbi omukulu, nʼotwigalira omu mabbuusu agali omu kisito kyʼomukulu wʼabaisirikale abakuumi bʼolubiri.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Lwabbaire lumo omu kiire nga tuli omu mabbuusu omwo, nabuli moiza kwiswe ababiri nʼaloota ekirooto, era nga nabuli kimo kiri nʼamakulu gʼenjawulo.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Atyanu twabbaire omwo nʼomwisuka oMwebbulaniya, era eyabbaire omuweererya wʼomukulu wʼabaisirikale abakuumi bʼolubiri. Ni tumukobera ebirooto byaiswe, nʼatuvuunulira amakulu gaabyo ngʼekirooto kya buli moiza owekyabbaire.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Era buli kimo ni kituukirira ngʼoweyabituvuunuliire. Ekikoba kiti, nze wanjiriirye ekifo kyange ekyokubba omukunguwo akuwa ebyokunywa, era odi iye ni bamwita ni bamwanika oku musaale.”
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Awo oFalaawo nʼalagira batwale oYusufu, kale ni bamutoola mangu omu mabbuusu. Era oYusufu ni bamumwaku enziri, nʼazwala ebizwalo ebindi, kaisi nʼayaba e gyali.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 OFalaawo nʼakoba oYusufu ati, “Nalootere ekirooto, neye aanu mpaawo muntu ayezya okuvuunula amakulu gaakyo. Neye bankobeire bati oyezya okuvuunula ebirooto.”
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 OYusufu nʼairamu oFalaawo ati, “Tininze, neye oKibbumba niiye eyakuvuunulira nʼowuumula omwoyo.”
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Awo oFalaawo nʼakoba oYusufu ati, “Omu kirooto kyange, nʼaboine nga njemereire oku mbale kwʼomwiga oKiyira.
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 Ente musanvu egiboneka kusani era egyageizere, ni gizwa omu mwiga ogwo, ni gitandiika okulya eisubi.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Nʼente egindi musanvu egiboneka obundi era ennyondi ni gisenjaaku. Era mbaire timbonangaku ente ennyondi ngʼegyo omu kyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Awo ente egyo egiboneka obundi era ennyondi, ni girya gidi egiboneka kusani era egyageizere.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Neye owegyamalire okugirya, mpaawo muntu eyabbaire ayezya okumanya ati gigiriire, olwʼokubba gyasigaire nnyondi ngʼowegyabbaire omu kusooka. Awo ni nsisimuka.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 “Atyanu omu kirooto ekindi, ni mbona ebigala ebyʼengaano musanvu ebijimu era ebisa, nga bisanswirye biri oku kikolo kimo.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Oluzwanyuma ni mbona ebigala ebindi ebyʼengaano musanvu ebisanswirye, nga biwotoki, bitontono, nga bibabukire olwʼempewo yʼeibbugumu ezwa omwidungu.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Ebigala ebitontono ni bimira bidi omusanvu ebijimu. Ebirooto ebyo nabikobeire abalaguli, neye nandi ni wabbaawo ayezya okubinsonzolera.”
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Awo oYusufu nʼakoba oFalaawo ati, “Ebirootobyo byombi biri nʼamakulu gamo. Era oKibbumba akulagire ebyayaba okukola.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Ente omusanvu egiboneka kusani, niigyo emyanka omusanvu. Nʼebigala omusanvu ebijimu, niigyo emyanka omusanvu. Ebirooto byombi biri nʼamakulu gamo.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Atyanu ente omusanvu egiboneka obundi era ennyondi, egyairire ku gidi egyasookere, era nʼebigala omusanvu ebibabukire olwʼempewo yʼeibbugumu ezwa omwidungu, egyo myanka musanvu egyʼenzala.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 “Ekyo niikyo ekinkukobeire Falaawo nti, oKibbumba akulagire ebiyatira okukola.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Waabbaawo emyanka musanvu egyʼamakungula amangi omu kyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Neye oku myanka egyo kwasenjaaku emyanka musanvu egyʼenzala. Era emyanka gyʼamakungula amangi abantu baligyerabira, era enzala yalibbuuca kumalawo abantu.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Era ekiseera kyʼamakungula amangi abantu balikyerabirira nakimo, olwʼokubba enzala eyalisenjaaku, yalibba nene ino.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Era ekigirire Falaawo nʼosuna ekirooto omu ngeri eibiri, kitegeeza kiti oKibbumba akakasire ekintu ekyo, era ayaba kukituukirirya mangu ino.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 “Kale atyanu Falaawo oli nʼokulonda omusaiza owʼamalabuki era omutegeeri, kaisi era omuwe obwezye okufuga ekyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Era oli nʼokulonda abakungu abandi okukumbaania ekitundu kimo oku bitundu ebitaanu oku byokulya byonabyona ebibalima omu kyalo kyʼe Misiri, omu myanka omusanvu egyabba egyʼamakungula amangi.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Obalagire bakumbaanie ebyokulya omu myanka egyo egyʼamakungula amangi egiiza. Obawe nʼobwezye bakubisire ebyokulya ebyo omu bibuga, era babikuume.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Ebyokulya ebyo, niibyo ebyalibba ebyʼokwekuumisya omwigwanga, omu myanka omusanvu egyʼenzala eyalibbaawo omu kyalo kyʼe Misiri, kaisi abantu tibaafa enzala.”
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Atyanu oFalaawo nʼabaweereryabe bonabona, ni basiima amalabuki ago.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Kale oFalaawo nʼakoba abaweereryabe ati, “Twezya okuzuulayo omusaiza aali ngʼonu, omusaiza aizwire omwoyo wa Kibbumba?”
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Awo oFalaawo nʼakoba oYusufu ati, “NgʼoKibbumba owakulagire ebyo byonabyona, atyanu kimanye nti mpaawo muntu owʼamalabuki, era omutegeeri nga iwe.
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Nakuwa obwezye okufuga ekyalo kyange, era abantu bange bonabona bagonderanga biragirobyo. Era ninze zenkani, enakukirangaku okubba nʼobwezye olwʼokubba ninze oFalaawo.”
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Kale oFalaawo nʼakoba oYusufu ati, “Atyanu nkuwaire obwezye okufuga ekyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.”
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Awo oFalaawo ni yeetoola oku ngalo empetaye eriku eraama yʼobwakabaka, nʼagizwalisya oYusufu oku ngalo. Nʼamuzwalisya amaganduula aga lineni omusa eino, nʼazwalisya oYusufu omu mamiro akajegere akʼezaabbu.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Nʼamuwa ekigaali ekiiririra oku kikye obusa mwabba atambulira, era nga kiraga kiti niiye airirira oku Falaawo omu bwezye. Era abaisirikalebe ni bamwekubbembera nga bakooka bati, “Muzwe omu nzira.” Era oFalaawo nʼawa oYusufu obwezye okufuga ekyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Awo oFalaawo nʼakoba oYusufu ati, “Newankubbaire nga ninze oFalaawo, mpaawo muntu omu kyalo kyʼe Misiri eyakolanga ekintu kyonakyona nga tasunire olukusa kuzwa gyoli.”
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Era oFalaawo nʼawa oYusufu eriina ati, Zafenansi Paneya, nʼamuwa Asanansi omwala wa Potifera okabona wʼomu kibuga Oni, okumufumbirwa. Era oYusufu nʼabba nʼobwezye oku kyalo kyʼe Misiri kyonakyona.
45 — ausente —
46 Atyanu oYusufu yabbaire wʼemyanka 30 oweyatandiikiire okuweererya oFalaawo. Nʼazwa omu lubiri lwa Falaawo, nʼatambula omu kyalo kyonakyona ekyʼe Misiri.
46 — ausente —
47 Omu myanka omusanvu egyʼamakungula, ekyalo ni kibalya ebyokulya bingi.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Kale oYusufu nʼalagira abakoli ni bakumbaania ebyokulya byonabyona, ni babiteeka omu bibuga. Era mu buli kibuga nʼabisa ebyokulya ebyʼomu misiri egikyeruguuliriirye.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 OYusufu nʼalagira abantu ni babisa ebyokulya bingi ino ooti musenye ogwʼoku nyanza, era nʼalekeraawo okupima, olwʼokubba byabbaire nga tibikaali bipimika.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Atyanu emyanka egyʼenzala nga gikaali okutuuka, oYusufu nʼabyala nʼAsanansi omwala wa Potifera okabona wʼomu kibuga Oni abaana abaisuka babiri.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 OYusufu nʼawa omwanawe omubere eriina ati, Manase, ngʼakoba ati, “OKibbumba agirire ni neerabira okugada kwange kwonakwona nʼabantu bʼomu kisito kya bbaabba bonabona.”
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Nʼawa omwanawe owokubiri eriina ati, Efulaimu ngʼakoba ati, “OKibbumba ampaire abaana omu kyalo omu ngadiire.”
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Atyanu emyanka omusanvu egyʼamakungula owegyabbairewo omu kyalo kyʼe Misiri ni giwaaku.
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 Awo emyanka omusanvu egyʼenzala ni gitandiika, ngʼoYusufu oweyabbaire akobere. Ni wabbaawo enzala omu kyalo kyonakyona. Neye omu kyalo kyʼe Misiri, imwo mwonamwona ni mubbaamu ebyokulya.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Enzala oweyatandiikire okuluma abantu bʼomu Misiri mwonamwona, ni beekungirira oFalaawo olwʼebyokulya. Awo oFalaawo nʼabakoba ati, “Mwabe e giri oYusufu, era ekiyabakoba kimwakola.”
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Atyanu enzala nʼebba nene, nʼemalaku ekyalo kyʼe Misiri kyonakyona. Kale oYusufu nʼaigulawo esitoowa gyonagyona, nʼagulyanga aBamisiri ebyokulya.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Era abantu ni bazwanga omu kyalo kyonakyona, ni baaba omu Misiri egiri oYusufu okugula ebyokulya, olwʼokubba enzala yabbaire nene omu kyalo kyonakyona.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.