Atos 7
Godumu Kuku (GVN) vs NAA
1 Majangka priestangka jirraynja Stephenanda babajin, “Yinya kuku manubajaku?”
1 Então o sumo sacerdote perguntou a Estêvão: — Isso de fato é assim?
2 Stephenangka yalaman, “Yurra yaba-karra, yurra nganjan-karra, yurra nganya kuku nyakangarr. Ngadiku God nyuluku nguwimal milbijin Abrahamanda. Abraham bubungu Mesopotamia bundandanku, before nyulu townbu Haran bundanjiku.
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando este estava na Mesopotâmia, antes de morar em Harã,
3 Yinyaymba Godungku Abrahamanda balkan, ‘Yundu yunu bubu, and jawun-karra bawarrkukuda. Ngayu yunundu walu-yindu bubu milbil. Yundu yinyaymba dungay.’ Yinya kuku Godungku Abrahamanda balkan.”
3 e lhe disse: “Saia da sua terra e do meio da sua parentela e vá para a terra que eu lhe mostrarei.”
4 Stephenangka yalaman baja, “Wawu Godundumun kukumun, Abraham bubumun Chaldeamun dungan, nyulu townbu Harankuda bundan. Yinyaymba nyungu nganjan wulan. Wawu yinyamun Godungku Abraham yunganda yaluy bubungu ngana bundandanya.
4 Então Abraão saiu da terra dos caldeus e foi morar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vocês agora estão morando.
5 Yala-yalaku Godungku yaluy bubu kari dajin nyungu, yaluy buban kari bajaku dajin. Kari, nyulu yalaman Abrahamanda, ‘Ngayu juma dajil yunundu. Yundu wulay, ngayu yunuwunbu kangkalbakuda dajil.’ Yala-yalabi Abrahamamu kangkal-kangkal yamba-kariku. Yamba Godungku yalaman, ‘Ngayu yunuwunbu kangkalba dajilarrkukuda.’
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, embora Abraão ainda não tivesse filhos.
6 Godungku Abrahamanda yalaman, ‘Bama jawun-karra yunundumun bubungu yinduymbu juma bundandari. Bubungu yinyaymba bamangka yunu jawun-karra buyun-damal-damal. Jana yunu jawun-karra mambarril workmanijinka jananka, jana kari payim-bal, money kari dajil workmunku. Yunu jawun-karra yinyaymba bubungu ngadingka bundari, 400 years.
6 E Deus falou que a descendência dele seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados durante quatrocentos anos.
7 Kari, ngayu yinyarrin bama buyun-damal, jana yunu jawun-karra mambarrinya workmanijinka jananka. Wawu yinyamun, yunu jawun-karra kadari baja yinyamun bubumun, jana nganyada buyay-manil yalaymba.’
7 — Deus disse ainda: “Castigarei a nação da qual forem escravos; e, depois disso, sairão daí e me servirão neste lugar.”
8 Godungku wawurr-wawurr-bungan, promise dajin Abrahamanda. Yinyayinka nyulu yalaman, ‘Yurra dingkar ngawa yulban yaka. Yinyamun yurra wulbar nyajil, yurra binalda ngayu yurranin wawurr-wawurr-bunganda.’ Yala, nyulu Abraham nganjanman Isaacamu. Isaac warngku 8-balaman, Abrahamangka nyungun yulban yakan. Isaacangka yalarrku nyungu kangkal Jacob yulban yakan. Jacobangka nyungu kangkal-kangkal dingkar-dingkar 12-bala yalarrku yulban yakan. Bama Jew-warra wubulku janandamun 12-balandamun kadarin.
8 Então lhe deu a aliança da circuncisão. Assim, Abraão gerou Isaque e o circuncidou no oitavo dia; e Isaque gerou Jacó, e Jacó gerou os doze patriarcas.
9 Nyubun kangkal Jacobamu burri Joseph. Josephamu yaba-karra kuli-kadarin nyungunku. Jana nyungun sellim-ban kanbalanda bamanda bubungu Egypt duwan-duwanyamunbu. Jana Joseph bubungu Egypt wundin, slave-bunganka, yamba Godungku nyungun kari bawan.
9 — Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para ser levado para o Egito. Mas Deus estava com ele
10 Kanbalda bamangka Josephamu kuli dajin bubungu Egypt. Godungku nyungun ngulkurrduku kujil-kujin, binal-bungan yinyaymba. Pharaoh, nyulu maja jirray bubuku Egyptmunku. Nyulu nyajin Joseph binal bajaku, dukul-ngulkurr. Nyulu Joseph maja-bungan bayanka nyunguwunku, yamba-yambaka nyunguwunku, bubuku Egyptmunku.
10 e o livrou de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria diante de Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Juma mayi kariman bubungu Egypt, bubungu Canaan. Bama yinyaymba dakwuy-dakwuyku bundandarin. Nganawundu nganjan-karrangka murruji mayi warrmba-bungan.
11 Depois houve fome e grande sofrimento em todo o Egito e em Canaã, e nossos pais não achavam o que comer.
12 Jacobangka kuku nyajin mayi jirray bubungu Egypt, nyulu kangkal-kangkal, ngananga nganjan-karra yungan yinyaynka mayika.
12 Mas, quando Jacó ouviu que no Egito havia trigo, mandou, pela primeira vez, os nossos pais até lá.
13 Juma mayi kunbarin, jana mayika dungarin baja. Josephangka jananda balkanda nyulu jananga yabaju. Pharaoh binalmanda Josephandamunku jawun-karranka, Josephangka jananin milbinya Pharaohndu.
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer pelos seus irmãos, e o Faraó veio a conhecer a família de José.
14 Wawu yinyamun Josephangka nganjan Jacob, and jawun-karra nyungu wubulku kunjan, bubungu Egypt kadarinka. Jana wubul, 75-bala.
14 Então José mandou chamar Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Jana Jacob bubungu Egypt dungarin. Nyulu Jacob yinyaymba wulan. Nyungu kangkal-kangkal, ngananga nganjan-karra, jana yalarrku yinyaymba wularin.
15 Jacó foi para o Egito, e ali morreu ele e também os nossos pais.
16 Janawundu jawun-karrangka janangan yarkin-yarkin wundin baja Jacobandamunbuku bubunguku Shechemku. Jana janangan yarkin-yarkin bulkajimunbu kuljinga cavemunbu mumban. Ngadiku Abrahamangka moneybu yinya bubu bulkajimunji buy-im-bungan kangkal-kangkalandamun Hamorundumun.
16 Depois eles foram transportados para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos filhos de Hamor, em Siquém, pagando um certo preço.
17 “Godungku jakalbaku Abraham wawurr-wawurr-ban. Nyulu yalaman, ‘Ngayu yunundu, and bamanda yunundumun bubu Canaan dajil.’ Yala, jana bama Abrahamandamun ngadingka bubungu Egypt bundandarin, wubulmarinkuda. Time kadankuda, Godungku jananda bubu Canaan dajinkada.
17 — E, quando já estava próximo o tempo em que Deus cumpriria a promessa feita a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Yala-yalaku maja yindu jirrayman bubungu Egypt. Nyulu binal kari Josephanka. Joseph ngadiku wulan.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia José.
19 Majangka jirrayangka ngananga nganjan-karra buyun-daman. Nyulu jananda balkan, ‘Yurra karrkay ngawa-ngawa ngalkalba yilba.’ Nyulu yinyamundu janangan ngawa-ngawa wulay-manin.
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa gente e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a abandonar seus meninos recém-nascidos, para que não sobrevivessem.
20 Yala-yalabi Moses balkajin. God wawurr-wawurrmanijin nyungunku. Bula ngamungku nganjanangka nyungun kija kulur bayanbaku kujil-kujin.
20 Por esse tempo nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Durante três meses ele foi mantido na casa de seu pai.
21 Bula nyungun ngalkalba bawanda. Yala-yalabi Pharaohndumundu kangkalda jalbungku nyungun nyajin wunananya. Nyulu nyungun kujil-kujin, yalbay-ban yala nyungu kangkal.
21 Quando tiveram de abandoná-lo, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Yinyayinka jana Moses binal-bungan junjuy-junjuynku bubuku Egyptmunku. Nyulu binalman yala jana Egypt-warra binalman. Nyulu dukul-ngulkurr bajaku. Nyungu kuku ngulkurr, nyungu work ngulkurr.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 “Nyulu jarra warruku, 40 years oldman, nyulu dunganda, nyungu jawun-karra nyajinka.
23 — Quando completou quarenta anos, Moisés teve a ideia de visitar os seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Nyulu dingkar Egyptmunku nyajin dingkar Jew buyun-damal-damanya. Moses kurrkal-warrin jawunyunku. Nyulu dingkar Egyptmunku yarkinkaku kunin.
24 Vendo um homem ser maltratado, saiu em defesa dele e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Mosesangka balu nyajin Jew-warra balu bama binal Godungku nyungun yungan janangan wundinka bubumun Egyptmun, yamba jana binal kari.
25 Ora, Moisés pensava que seus irmãos entenderiam que Deus queria salvá-los por meio dele; eles, porém, não entenderam.
26 Warngku yindu nyulu jambul dingkar-bulal Jew nyajin kuniwanya. Nyulu bulanda yalaman, ‘Yubal kari kuniwaka! Yubal yaba-yabaju, jawun-jawunkuda. Yubal kari kuniwanyaku.’
26 No dia seguinte, Moisés aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: “Homens, vocês são irmãos; por que estão maltratando um ao outro?”
27 Bamangka kulijingka Moses kanganka. Nyulu Mosesanda yalaman, ‘Yunundu wanyangka balkan nganjinanka majamanka?
27 Mas o que agredia o seu próximo repeliu Moisés, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz sobre nós?
28 Yundu nguba nganya yarkinkaku kuninka yala yundu dingkar Egyptmunku yilayku kunin.’
28 Será que quer me matar, assim como ontem matou o egípcio?”
29 Nyulu Mosesangka yinya kuku nyajin, nyulu yinyilmaynda, warrinda bubungu Midian. Nyulu ngarrbalkuda yinyaymba bundandan. Nyungu kangkal jambul balkajin yinyaymba, dingkar-bulalku.
29 Ao ouvir isto, Moisés fugiu e se tornou peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 “Moses 40 years bubungu jirrbu-jirrbungu bundan. Yala-yalabi nyulu yuba manjalba burri Sinai janjanan, nyulu duduy nyajin wayjun-wayjujinya. Nyulu angel nguwimal milbijinya nyajin bayanga.
30 — Passados quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que estava queimando.
31 Mosesangka baya nyajin, nyulu kunkun-bungan. Nyulu nyuluku balkan, ‘Ya, wanyu yinya? Ngayu yubaku duwayda, nyajinka.’ Nyulu yubaku kadan, Godungku nyungundu balkan.
31 Moisés ficou maravilhado diante daquela visão e, aproximando-se para contemplá-la, ouviu-se a voz do Senhor, que disse:
32 Godungku Mosesanda yalaman, ‘Ngayu God, yunuwunbu nganjan-karramu God. Ngayu God Abrahamamu, ngayu God Isaacamu, ngayu God Jacobamu.’ Moses yinyiljikuda yararrin. Nyulu walu murru-kadan, miyilda nyajinka baja.
32 “Eu sou o Deus dos seus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplar a sarça.
33 Godungku nyungundu yalaman, ‘Yundu dambal walnga, yundu bubungu dayirrba janjananya.’ God yinyaymba bundandan, yinyayinka bubu dayirrman.
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias dos pés, porque o lugar em que você está é terra santa.
34 Godungku yalaman, ‘Ngayu nyajil-nyajil ngayku bama bubungu Egypt. Ngayu Egypt-warra nyajin ngayku bama buyun-damanya. Ngayu nyajin ngayku bama milka-bujarmarinya yinyayinka. Ngayu kadan, janangan wundinka Egyptmun. Ngayu yunun yungalda bubungu Egypt.’”
34 Certamente vi o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Venha, agora; vou mandar você para o Egito.”
35 Stephenangka yalamanda, “Ngadiku jana Jew-warrangka Moses kari yulmbarrin. Jana nyungundu yalaman, ‘Yunun wanyangka balkan majamanka nganjinanka?’ Kari, Godungku nyungun Moses jananda yungan baja. Angel nguwimal milbijin nyungundu, Godungku nyungun yunganda, majamanka, jananin wundinka bamandamun kulijindamun.
35 — A este Moisés, a quem tinham rejeitado, dizendo: “Quem colocou você como chefe e juiz?”, Deus enviou como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Mosesangka bama Jew-warra Godundumundu junkurrdu wundin bubumun Egyptmun. Nyulu Mosesangka junjuy-junjuy miracles junkurr-murubuku balkan bubungu Egypt, and jalunbu Red Sea. Jana ngadingka bububurr jirrbu-jirrbuburr yiringkurrku duwan-duwarin, 40 years.
36 Foi Moisés quem os tirou de lá, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Yinyangka Mosesangka yalaman bamanda Jew-warranda, ‘Godungku yurranda dingkar prophet yungal, Godumu kuku yirrkanka yala nyulu nganya yungan. Yinya prophet bubuku Israelmunku.’”
37 Foi ainda Moisés quem disse aos filhos de Israel: “Deus fará com que, do meio dos irmãos de vocês, se levante um profeta semelhante a mim.”
38 Stephenangka yalaman baja, “Jana Moses, jana Jew-warra, jana bububurr jirrbu-jirrbuburr duwan-duwarin. Jana wubulku manjalba Sinai murumarin. Yinyaymba angel balkawan Mosesanji. Yinyamun Moses balkawan nganawunji nganjan-karranji. Angelangka Godumu kuku balkan Mosesanda. Mosesangka yinya kuku Godundumun manin, ngananda dajin.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais. Foi ele quem recebeu palavras vivas para nos transmitir.
39 “Yamba jana nganjan-karrangka Moses kuku kari nyajin. Jana nyungunku wawu kari. Jana jurrkijinka baja, bubunguku Egyptku duwarinka baja.
39 — Nossos pais não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Moses wangkar-wangkar manjalba dakan, jana priestanda Aaronanda balkan, ‘Yundu ngurma mulkaynji balka. Yundu yinya mulkaynji god-bunga nganjinanka. Yinya god nganjinanka majamal, nganjinin wundinka. Nyulu Moses, nyulu wanjabu baja? Nyulu nganjinin wundin bubumun Egyptmun. Kari, nyulu wanjabu baja? Nganjin binal karida.’”
40 dizendo a Arão: “Faça para nós deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.”
41 Stephenangka yalaman baja, “Jana ngurma mulkaynji balkan, bulki karrkay. Jana yalaman, ‘Yinya ngananga god.’ Jana minya bulki kunin, jakalba ngurma mulkaynjirrba yijarrin. Jana wubulku wawurr-wawurrmanijin yinyayinka, ngurma mulkaynji idol god marabu balkanya.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Yinyayinka Godungku janangan bawan. Wawu yinyamun jana wungar, kija, dawar buyay-manin. Jana wungar, kija, dawar burri dalkin, god. Godungku janangan kari kanbin. Ngadiku Godungku nyungu kuku dajin dingkaranda prophetanda. Nyulu prophetangka yinya kuku kabanba balkan. Nyulu yanyu kuku kabanba balkan,
42 Mas Deus se afastou e os entregou à adoração das estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas: “Ó casa de Israel, será que foi para mim que vocês ofereceram vítimas e sacrifícios no deserto, durante quarenta anos?
43 Yurra nganya kari kuku nyajin. Junjuy mulkaynji Moloch, nyulu yurranga god, buyay-maninka. Yurra nyungun Moloch bayanba karrkaymba yijarrin, tentmunbu. Nyubun mulkaynji yala dawar, burri Rephan. Yinya ngurma mulkaynji yurranga god, buyay-maninka. Yinyayinka ngayu yurrangan kala-kalbay yungal, ngubar-ngubar bubungu Babylon.” ’
43 Não é verdade que vocês levantaram o tabernáculo de Moloque e a estrela de Renfã, o deus de vocês, imagens que vocês fizeram para as adorar? Por isso, vou mandar vocês ao exílio para além da Babilônia.”
44 Stephenangka yalaman baja, “Nganjan-karra bububurr jirrbu-jirrbuburr dungan-dungarin, jana Godumu bayan tent jarra-kulban-kulban. Jana yinya bayan karrkay ngaran yala Godungku Mosesanda balkan. Jana bayan ngaran, God bayanba walan, jananin juru-kulbanka.
44 — O tabernáculo do testemunho estava entre nossos pais no deserto, como havia ordenado aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Wawu Mosesandamun jana bamangka Joshua maja-bungan. Nyulu janangan wundin bubungu Godungku promiseim-bunganya. Bama yindu-yindu bundandarin yinyay bubungu, yamba Godungku janangan kangan bubumun yinyamun. Yinyamun ngananga nganjan-karra yinyay bubungu walan, yinya tent wundin. Jana ngadingka yinyaymba bundandarin yinyaynji tentmunji karrkaynji. Jana bundarin, David majamankarrku.
45 Também nossos pais, com Josué, tendo recebido o tabernáculo, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles. Foi assim até os dias de Davi,
46 God Davidanka wawu jirray. Nyulu Davidangka Godundu yalaman, ‘Ngayu bayan yalbayku ngaranka yunu. Yundu Jacobamu God.’
46 que obteve o favor de Deus e pediu autorização para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Kari, Godungku David kirin bayan ngaranka. Juma Davidandamundu kangkalda Solomonangka Godumu bayan yalbay ngaran.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 “Yamba God jirray bajaku. Nyulu kari bayanba churchmunbu bundanday, bayanba bamangka marabu ngaranyamunbu. Ngadiku dingkarangka prophetangka Godumu kuku kabanba balkan. Nyulu yanyu kuku kabanba balkan,
48 Entretanto, o Altíssimo não habita em casas feitas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 ‘Godungku yalaman, “Ngayu yiringkurrku. Ngayu jiringa bundanday, bubungu bundanday. Ngayu maja jirika, ngayu maja bubuku. Yurra bayan murruji ngaral ngayku. Ngayu kari wawu-balangaji bayanba.
49 “O céu é o meu trono, e a terra é o estrado dos meus pés. Que casa vocês edificarão para mim, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Ngayuku junjuy-junjuy wubulku balkan. Yurra bayan can't ngaral ngayku,” Godungku yalaman.’”
50 Não é fato que a minha mão fez todas estas coisas?”
51 Stephenangka jananda yalaman, “Yurra bajanji, dukul-dandi yala jana nganjan-karra ngadiku. Yurra God kari kuku nyajil, kari Godundu milka-janay. Yurra Godumu Wawu kanganya, bayjanya, nyungunku wawu kari. Yurra yala yurranga nganjan-karra, Godunku wawu kari.
51 — Homens teimosos e incircuncisos de coração e de ouvidos, vocês sempre resistem ao Espírito Santo. Vocês fazem exatamente o mesmo que fizeram os seus pais.
52 Yurrandamundu nganjan-karrangka kuli dajin jananda Godundumunbu prophetanda. Ngadiku jana prophetangka Godundumunku kukuku balkan. Jana yalaman, ‘Nyubun dingkar ngulkurr kankaday.’ Nyulu yinya dingkar jarra nyiku-nyiku yurranda kadankuda. Yamba yurra wanjarrman nyungunku? Yurra nyungun majanda jirrayanda mambarrin, nyungunin yarkinkaku kuninyarrkuda.
52 Qual dos profetas os pais de vocês não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vocês agora se tornaram traidores e assassinos,
53 Yurra wanyurrinku baja nyungun kunin? Because Godundu kari milka-jananya. Ngadiku angel Godundumun kadan, kukuji kadan Godundumun. Kari, yurra yinyayanda Godundumunbu kukungu kari milka-janan.” Stephenangka yinya kuku yalaman.
53 vocês que receberam a lei por ministério de anjos e não a guardaram.
54 Jana Jew-warrangka yinya kuku nyajin, jana kuli-kadarin. Jana yinduku dirra majajin, kuliji.
54 Ao ouvirem isto, ficaram com o coração cheio de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Godundumundu Wawubu Stephen junkurrji-bungan. Stephenangka wangkar-wangkar jiri waban, Godumu dayirr-dayirr nyajin. Nyulu Jesus nyajin karangkalba Godundu janjananya.
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à direita de Deus.
56 Nyulu yalaman, “Ya, nyakada! Jiri walngajin. Ngayu Jesus nyajil-nyajil, nyulu bamanga wubulbuku yaba. Nyulu karangkalba Godundu janjanay.”
56 Então disse: — Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à direita de Deus.
57 Jana jinbalku marabu milka nandajin, wawu kari yinya kuku nyajinka. Jana Stephenanda warrarin, nyungun yaykarrdaku karrban.
57 Eles, porém, gritando bem alto, taparam os ouvidos e, unânimes, avançaram contra ele.
58 Jana nyungun ngalkalba townbu wundin. Nyubun warru burri Saul yinyaymba janjanan. Jana kambi coat nyungundu dajin, kujinka. Jana Stephen kuljibukuda kunin.
58 E, expulsando-o da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram as capas deles aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Jana kulji Stephenanda yilbal-yilban, nyulu yalaman, “Maja Jesus, yundu ngayku wawu mana.”
59 E enquanto o apedrejavam, Estêvão orava, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Stephen bungkubu janan, nyulu Godundu yirrkan, yalaman, “Ngayku Maja, yundu janawunku buyun-buyunku milka-wulay, kari nyuya yanyunku buyun-buyunku.” Nyulu yalakubada balkan, wulaynkuda.
60 Então, ajoelhando-se, gritou bem alto: — Senhor, não os condenes por causa deste pecado! E, depois que ele disse isso, morreu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.