Marcos 12
God Nuye Kunwok (GUP) vs AAI
1 Jesus benmarneyolyolmi parable manbu manwarlkkaykenh kunwok. Wanjh yimeng, “Nakudji bininj nawu kunred karrmi, nawu dudji manrakel manwern manbu grapes bu djolengwernmerrinj. Birriwodjwarnahwarnamkang dja birribolkkarungi kore ngarre manbu grapes birrimelmi. Mak marnbom kunrurrk ba birribidbom birribolknahnani warridj. Wanjh benyikurrmeng yikahwi nawu birrihmarnedurrkmirri bu kabirrinahnan nuye dja nungka wanjh wam kubolkbuyika.
1 Imaibo Jesu oroubonamaim sabuw i’obaiyih eo, “Orot ana masaw bo ai ro’on tanum fur ear ituwafut, naatu wine bunubunuw ana hub bai, kaifenayan ana bar wowab sawar naatu sabuw afa tubunih hima masaw hikaif, masaw matuwan bainanawanamih in.
2 Kaluk bu yerrekah manmekbe grapes wanjh djolengminj dja kumwam ngarre bu birrimoyhmangikenh. Wanjh nakudji bimunkeweng nawu kabihmarnedurrkmirri kore birrimekbe nawu birribolknahnani, ba kabirrimarnelarlmang manbu manme.
2 Grape iyamur bairuhin ana veya, ana akir orot iyafar na masaw kaifenayah biyah tit ibo aunowan bairuhin isan.
3 Dja bedda birridarrkidmey dja birribom. Wanjh birridulkkihmunkeweng bu minj njale mak birriwoyi.
3 Baise masaw kaifenayah akir orot hibai hirab uman en hiyafar matabir in.
4 Wanjh bininj nawu karrmi kunred bimunkeweng nabadbuyika bininj nawu bimarnedurrkmirri. Kaluk nakka birridjumduhkeng dja kunwarrehwarre birrimarneyimeng.
4 Naatu masaw matuwan ibanak akir orot ta iyafar maiye na. Masaw kaifenayah akir orot hibai ukwarin hitut hi’a’afiy erebiya’ohow matabir.
5 Mak biyawoyhmunkeweng nabuyikawali, dja nakka wanjh birribom birrikukkurrmeng. Birriwern benmunkeweyi namekbe bininj dja nakka bindidjalbuni nawu birrihmarnedurrkmirri dja bindingorengmunkeweyi mak yikahwi nakka bindibuni bindikukkurrmi, birridoweni.
5 Masaw matuwan akir orot tabo iyafar maiye nan hibai hirab morob, naatu akir wairafih moumurih maiyow biyafarih afa hibow hirouw afa hibow hi’asbunubunuw himorob.
6 Wanjh nawu bininj bibalhkarrmi nadjalkudji bu kabimunkewe. Kaluk nakka wanjh beywurd nuye nawu biwernhmarnedjareni duninjh. Wanjh bimunkeweng dja marneyimerrinj, ‘Birrimekbe bininj minj baleh kabirriyime nuye, dja nahni nawu beywurd ngardduk!’ Wanjh bimunkeweng.
6 “Orot ta’imonamo ihamiy ma’am i masaw matuwan natun ana yabow akisinamo, uftoro’ot iyafar not eo, ‘Natu boro hinakakafiy.’
7 Kaluk bedda nawu birridi kunred nuye, wanjh bedda birrimarneyimerrinj, ‘Nahni beywurd nuye! Dja mahni kunred wardi nungka kamang bu kornkumo kabiwon. Mah, dja karribu wanjh kunukka ngad kadberre karrimang.’
7 “Baise masaw kaifenayah orot natun nan hi’itin taiyuwih hio, ‘Masaw matuwan natunaban iti, kwana ta’asabun, saise sawar tanab it ninowat.’
8 Wanjh birrimey namekbe beywurd dja birribom birrikukkurrmeng, wanjh birribalkukburriweng kuberrkkah kore manrakel dulkmirnerri.”
8 Imih himisir kek hibai hirab morob naatu biyan hibai hisaroun masaw ufunane ra’iy.
9 Dja Jesus bendjawam, “Kaluk baleh kayime namekbe bininj nawu kunred nuyekih? Wanjh kamre kabenbun nawu kore benyikurrmeng birrimekbe bininj. Wanjh mahni kunred, kabenbalwon birribadbuyika bininj.
9 “Masaw matuwan iti tur nanonowar boro mi’itube nasinaf? Orot boro nan masaw kaifenayah nabow narouw hinamorob naatu masaw boro nab sabuw afa nitih hinama hinakaif.
10 Yiddok ngudda ngurribengmidjdanj bu minj ngurribimngeybuyi kore djurra kahbimbuyindi bu kayime, ‘Manbu kunwardde kore bininj kabirrihmarnbun wanjh birriwarddeburriweng, dja bolkkime marnbuyindanj manwarddekuken duninjh, manbu kabirrikurrme werrk kore kunrurrk.
10 Buk iti na’atube hikikirum kwaiyab kwa’itin,
11 Nawu Kawohrnan Rowk kuhni wanjh kurduyimeng, wanjh kundjalmakkaykenh bu karrinang kurduyimerranj.’” [Psalm 118:22-23] Kuhni rowk nawu Jesus yolyolmi.
11 Iti i Regah sinaf matar
12 Wanjh birrimekbe bininj nawu birrihwohrnawohrnani bininj nawu Jews, wanjh birriburrbuni kunmekbe kore yolyolmeng parable bu wanjh bedda benhyolyolmi, dja kunmekbekenh birridjareni birridarrkidmayi nawu Jesus. Kaluk bedda bindikengehmi birriwern birribuyika bininj nawu birrimarnemirnderri Jesus nuye, wanjh bedda birridjalbawong, dja birriwam rowk.
12 Basit Jew ukwarih hikok Jesu hitab hitarab, anayabin iti oroubon eo’o ana naniyan hibaib i isah eo, baise rou’ay gagamin isan hibir, imih Jesu hihamiy in.
13 Kaluk bu yerrekah, nawu birrihwohrnawohrnani bindimunkeweng yikahwi bininj kore Jesus. Bedda wanjh nawu Pharisees dja mak yikahwi bininj nawu birridjareni King Herod. Dja bedda birridjareni Jesus birrimayi bu kawohyime kunbuyika kunwok.
13 Pharisee afa naatu Herod ana kou’ay sabuw afa auman hiyafarih hin Jesu biyan hitit baibatemaim baikubibiruwin isan.
14 Wanjh birrimyikang kore nungka dja birrimarneyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, ngad ngarriburrbun bu ngudda yiwoybuk bininj. Ngudda mak minj yikele bu baleh nawu bininj nawu birribuyika kabirrihburrbun bu nguddahkah. Dja yidjalweykan kunwoybuk dorrengh manbu kore God kadjare. Wanjh kanmarneyimen ngadberre, yiddok kunukka kunmak dja nuk kunwarre bu ngarrikarremulewan money nawu taxes nuye Caesar?
14 Hina biyan hitit naatu hio, “Bai’obaiyenayan aki aso’ob o abisa kuo’o i turobe, sabuw abisa tisisinaf isan men kunotanot, naatu sabuw hai not o men kui’itin, baise turobe God ana kok abisa sabuw kubi’obaiyih. Kuo anowar Caesar isan kabay ana bibaiyan boro ata ofafar ana astu’ub ai en?
15 Yiddok ngarrikarremulewan dja kunubewu burrkyak?”
15 Imih kabay anayai ai en?” Baise Jesu hai baifuwen itin naatu eo, “Aisim ayu kwabikubibiruwu? Kabay kwabai kwana kwai’obaiyu aitin.”
16 Wanjh birriwong Jesus namekbe coin. Dja nungka djawayhmeng, “Nangale kahbimdi kore coin? Mak nangale kahngeydi?” Wanjh bedda birriyimeng, “Nawu Caesar.”
16 Kabay hibai hina hitin naatu ibatiyih, “Yait ana yumat naatu wabin?”
17 Kumekbe Jesus benmarneyimeng, “Bonj. Wanjh ngurriwo Caesar njalehnjale nawu nuyekih. Dja kore God, wanjh ngurriwo njalehnjale nawu God nuye.” Kaluk kunmekbe bu birribekkang Jesus yimeng bedberre, wanjh birrikangebarrhmeng.
17 Imaibo Jesu iuwih eo, “Abisa Caesar nowan Caesar kwanitin, abisa God nowan God kwanitin.”
18 Wanjh yikahwi nawu Sadducees birrimyikang Jesus. Kaluk nawu Sadducees kabirriyime bininj bu kabirridowen, wanjh minj mak kabirriyawoyhdolkkan kore kundowikenh. Wanjh birridjawayhmeng Jesus.
18 Imaibo Sadducee morobone misir maiye isan men tibitumatum hina Jesu biyan hitit hibatiy.
19 Wanjh birriyimeng, “Nawu Kanhbukkabukkan, kore Moses bimbom, yimeng bu nakudji bininj karrowen, dja kabibawon ngalbininjkobeng kakamarrdukundi dja wurdyawyak, wanjh nawu benedanginj nuye kabenemarren ngahli daluk, ba bu wurdyaw kabenemarnekarrme nuye nawu nayungkih doweng.
19 “Bai’obaiyenayan Moses aki isai ofafar iti kirum, ‘Orot natabin natun en namomorob na’at, kwafur i boro orot ta ni’aawan saise kek hinatufuw tuwah momorob efanin.’
20 Kaluk yimankek kumekbe birridi seven bininj nawu birridanginj. Wanjh nayungkih nawu bimey daluk dja nungka wanjh doweng mak manembeywurdyakni, minj karrmeninj wurdyaw.
20 Imih marasika orot ain uf nah etei seven hima’am, basit orot ain tabin natun en morob.
21 Rerre wanjh nabuyikawali bikamarrdjukunmey ngalbu daluk. Wanjh nungka mak doweng rerreh dja manembeywurdyakni rerreh. Mak nabuyika kunmekbe rerreh yimerranj nuye.
21 Naatu orot ufunamaim tuwah ana kwafur i’aawan, ibo na’atube kek en morob. Ef ta’imon matar orot founamaim,
22 Kaluk birriwern nawu birrimekbe seven birridanginj, birribebbehmey ngalmekbe daluk ngalkudjiwi dja bedda birridowerrinj rowk. Kaluk birrimekbe nawu birridanginj minj birribornayi wurdyaw. Wanjh rerre ngalmekbe daluk doweng.
22 naatu etei’imak nah seven babin hi’aawan aurih kek en himumurub, uftoro’ot babin morob.
23 Dja ngaldjalkudji ngalmekbe daluk bedberreni birrimekbe nawu seven birridanginj. Wanjh kaluk yerrekah, bu bininj kabirridolkkarren kumidjbeh, kaluk baleh nawu bininj nuyekih duninjh ngalmekbe daluk?”
23 Morobone hina mimisir ana veya babin i boro orot menatan ni’aawan? Anayabin nah seven etei babin ta’imon hi’aawan.”
24 Wanjh Jesus yimeng, “Njalekenh ngudda ngurriwarrewong bu ngurridjalbawong kunwoybuk? Yiddok ngudda minj ngurriburrbun kore baleh kahyime nawu djurra? Mak yiddok ngudda minj ngurriburrbun manbu God nuye kundulkarre?
24 Jesu iyafutih eo, “Kwa i anot hikwaris! Anayabin kwa Buk Atamanin hikikirum men kwaiyab naatu God ana fair auman men kwaso’ob?
25 Wanjh bukkabukkan. Bu bininj kabirridolkkarren kore kumidjbeh, minj kabirriyawoyhmarren, dja bedda wanjh kabirriyimerran bu karohrok nawu angels kore heaven.”
25 Morobone misir maiye ufunamaim tabin men ema’am, sabuw etei boro mar ana tounamatar na’atube hinama.
26 “Kaluk ngudda ngurrinang djurra kore baleh God yimeng bu bininj kabirridolkkarren kore kumidjbeh. Dja nawu kayolyolme kore Moses bimbom bu kundalk manbu rungihrungi, wanjh kabimdi kayime bu God kuhni bimarneyimeng Moses, ‘Ngaye nawu God nuye Abraham, dja nawu God nuye Isaac, dja nawu God nuye Jacob.’ [Exodus 3:6]
26 Naatu morobone misir maiye isan Moses ana buk kutor wairaf ea’arah isan nati’imaim kikirum kwaiyab kwa’itin? God iti na’atube eo, ‘Ayu i Abraham ana God, Isaac ana God naatu Jacob ana God.’
27 Wanjh nawu God nakka bininj bedberre nawu kabirrihdarrkiddi, minj nakka bedberre nawu birridowerrinj. Ngudda nawu Sadducees wanjh minj ngurriwernhburrbun kore kunwoybuk ngarre.”
27 I men murubih hai Godamih, baise yawasih hai God, kwa i anababatun ef kwasa’ir!”
28 Kaluk nakudji bininj kumwam kore Jesus. Nungka nawu kabindihbukkabukkan mankarre. Kaluk nungka benbekkang bu Jesus birrihdangwerreni nawu Sadducees dja Pharisees. Dja mak bininj binang Jesus bu benwokdurndiweyi kunwok manmak benmarneyimi kore bedda birrimdjawani. Wanjh nungka kumwam dja bidjawam Jesus, “Baleh manbu mankarre mankkukenh, bu karrokme mankarrebubuyika ngarre?”
28 Ofafar bai’ubaiyenayan ta nati’imaim ma tur nonowar Jesu tur gewasin Sadducee biya’afut itin, na Jesu ibatiy. “Ofafar tur etei wanawanahimaim tur menatan i gagamin?”
29 Kaluk nungka Jesus yimeng, “Manbu karrokme mankarrebubuyika wanjh makka mahni, ‘Ngurribekka ngudda nawu Israel ngunkebmawahmeng! God nawu Kawohrnan kadberre, wanjh nakka nadjalkudji Kawohrnan Duninjh.
29 Jesu iya’afut eo, “Ofafar tur gagamin i iti, kwananowar Israel sabuw, Regah ata God akisinamo ata Regah.
30 Ngurrimarnedjarenin nawu Kawohrnan ngudberre God bu kunkange dorrenghnin, dja mak kunmalng dorrengh, dja mak kunmayali dorrengh, dja mak kunngudj dorrengh.’ [Deuteronomy 6:4-5]
30 Regah a God isan iniyabow, dogor tutufin etei, ayub tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei.
31 Dja manbadbuyika mankarrekukenh, makka wanjh, ‘Yimarnedjarenin nawu nguneredbo bininj yiman kayime ngudda yimarnedjaremerren yingandeleng bulkkidj duninjh.’ [Leviticus 19:18] Kaluk mahni mankarre bokenh wanjh makka manwernhkukenh duninjh, dja mak karrokme mankarrebubuyika ngarre rowk.”
31 Naatu ofafar gagamin bairou’abin i iti, ‘taituwa isah iniyabow o taiyuw isa kubiyabow na’atube.’ Ofafar iti rou’ab i gagamih ofafar etei hinatabirih.”
32 Wanjh nahni bininj nawu bidjawam Jesus yimeng, “Nawu kanbukkabukkan, makka wanjh manmak bu yiyimeng. Ngudda mandjad bu yiyimeng kore yiyolyolmeng njalehnjale. God wanjh nadjalkudji nawu Kawohrnan dja minj nabuyika God mak kabenerohrok.
32 Orot eo, “Abisa kuo i turobe bai’obaiyenayan, Regah akisinamo i God men god afa.
33 Kaluk ngad wanjh karrimarnedjare bulkkidj duninjh bu kunkange dorrengh, kunmayali dorrengh, dja kunngudj dorrengh. Mak karrimarnedjare nawu ngarriredbo bininj yiman kayime karrimarnedjaremerren. Wanjh mahni mankarre makka manwernhkukenh duninjh, manbu kayurrhke mankarrekilelk kore karriwon njalehnjale kore God dja mak bu karrimarnekinje mayh.”
33 Imih dogor tutufin etei, a not tutufin etei naatu a fair tutufin etei a God isan iniyabow naatu taituwa isah inabiyabow o isa kubiyabow na’atube, iti ofafar rou’ab i gagamih men for kwarouw sibor kwa’a’afusar na’atube naatu men sibor afa God isan kwaya’ay na’atube’emih.”
34 Wanjh Jesus binang nawu bininj bu yimeng mandjad. Dja bimarneyimeng, “Ngudda wanjh darnkih bu yingimen kore God kawohrnan rowk.” Kaluk bu yerreyerre, minj nangale bininj kelebukniwirrinj bu birridjawayi Jesus.
34 Jesu orot ana baiya’afot i’itin i so’ob, iti orot i not wairafin, imih eo, “God ana aiwobomaim o men yokaika kuma’am.” Nati ufunamaim men yait ta Jesu isan baibat afa bow na ibaitiyimih.
35 Wanjh Jesus yolyohyolyolmi bedberre kore Temple kore kuberrkkah. Dja yimeng, “Njalekenh nawu kabindihbukkabukkan mankarre kabirrihyime bu Christ nakka beywurd nuye David?
35 Jesu Tafaror Baremaim ma bi’obaibiyih basit ibatiyih, “Aisim Ofafar bai’obaiyenayah Keriso isan i David ana agirane na hirouw teo’o?
36 Kaluk nawu David naweleng, kore nawu Namalngmakkaykenh bimarnewokdi, wanjh yimeng, ‘God nawu Kawohrnan Rowk bimarneyimeng nawu Kawohrnan Rowk ngardduk, “Yinin kore kukun ngardduk, ba bidkenhwon nawu ngundinjirrhmiwon kore ngudda bu yibenkukmelme bedberre.” ’ [Psalm 110:1]
36 David Anun Kakafiyin biwan ana veya iti na’atube eorereb,
37 Ngurribekkang? David nungandeleng bingeybom Christ biyingkihmarneyimeng ‘Nawu Kawohrnan ngardduk’ dja yiddok kunukka bu Christ beywurd nuye David?”
37 David taiyuwin Keriso isan i ana ‘Regah’ rouw eo, naatu mi’itube boro Keriso David ana agirane nan?”
38 Wanjh Jesus munguyh yolyolmi bedberre birriwern bininj. Bu yimeng, “Ngurrinahnarrimen bedberre nawu kabindihbukkabukkan mankarre! Bedda nawu kabirridjare bu kabirriwohrewohre dja mak kabirridjongbuyindi kunmadj manbu kabenmarnbun bedda kabirrikukenworren. Mak kabirridjare bu bininj kabindimakwan kore birribuyika.
38 Jesu ma bi’obaibiyih eo, “Mata toniwa’an Ofafar bai’obaiyenayah isah, i hai kok faifuw manimanih hina’osen hinaremor naatu ahar efanamaim sabuw merarayow hinitih,
39 Mak kabirridjare kabirriyerrkan kubolkkuken kore yiwarrudjkenh kunrurrk, dja mak kore mulil bu manme kabirringun.
39 Kou’ay Baremaim urama’ama yayasairen i tebowabow naatu hiyuw ana veya efan gewasih tebowabow.
40 Bedda nawu kabindikukyimang dja mak kabindimarnedjirdmang nawu kamahkamarrdjukun kore kururrk bedberre. Wanjh rerre bedda yimankek kabirribalmarnburren bu birrimak kore kabirrihdedjkuyenghme bu kabirrihdi yiwarrudj. Kalukburrk God kabendjadme bu kunkimuk duninjh, dja mak kabenbun birrimekbe bininj kunmekbekenh.”
40 Kwafukwafur baibin tifufuwih hai sawar tebowabow naatu hai itinin baigewasin isan yoyoban manimanih teyoyoyoban, imih hai baimakiy kakafin anababatun boro hinab!”
41 Jesus wanjh ningihni kore darnkih nawu kunwarddekenh money birrihkukdahkendongi box kore Temple kuberrkkah. Wanjh bennani bininj bu birrihkurrmi nawu kunwardde money. Kaluk birriwern bininj nawu birriwarddekimukni bu birridahkendongi nawern money kore Temple ngalengngarre.
41 Jesu Tafaror Bar ana kabay teya’ay sisibinamaim mare ma sabuw itih hai siwar hiya’ay. Sabuw totobuyoy wairafih kabay gagaminaka hiya.
42 Wanjh kumekbe ngalkudji daluk ngalbu ngalkodjmongni kumwam dja kurrmeng bokenh nawu kilehkilelk yiman coins. Kaluk namekbe minj nabalwernniwirrinj yiman bokenh cents.
42 Baise kwafur babin yababan wairafin na ana kabay gidigidih rou’ab tew wanawanan iwan ana fofonin one toea na’atube.
43 Kaluk Jesus wanjh benkayhmeng nawu benbukkabukkani nuye. Dja yimeng, “Woybukkih duninjh marneyime ngudberre. Ngahli ngalbu ngalmarladj ngalkodjmong kurrmeng djal bokenh kilehkilelk. Mak ngaleng kurrmeng rowk nawu karrmihkarrmi, dja benyurrhkeng birribuyika nawu birrikurrmi kore kunwarddekenh box.
43 Jesu ana bai’ufununayah eaf ayuwih hina hai tur eowen eo, “Anababatun a tur ao’owen, iti kwafur babin ana siwar tew biwan i gagamin na’in sabuw etei hiya’iy natabirih.
44 Nawu birrikuken kabirrikarrme nawern namakmak, dja bedda birridjalkurrmeng nawu minj birridjareniwirrinj birrikarrmeninj. Dja ngahli daluk, ngalka ngalmarladj wanjh ngaleng kurrmeng rowk nawu karrmihkarrmi. Mak ngaleng minj karrmeninj namekbe kunwardde ba bu bibidyikarrmerrimeninj bu manme mayinj, wanjh ngaleng kurrmeng rowk.”
44 Afa hiya’aya i aurih karam turin hiyai turin hibotan, baise kwafur babin yababan wairafin abisa biyan ma’am etei’imak bai na yai.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.