Gênesis 31
God Nuye Kunwok (GUP) vs NVI
1 Kaluk Jacob wobekkang bu Laban nuye bebeywurd birriyimi, “Jacob kang rowk nawu Ngabbard nuyeni, dja kore nawu Ngabbard nuyeni nungka kukenminj.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Dja mak Jacob nang bu Laban bimarnekebbumi, dja kerrngehkenhni kamakni.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Wanjh Yawey bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yirrurnde kore kubolkwarlah bedberre nawu mawahmawah ke kore ngudda ngurrimud kabirrini, dja ngaye wanjh ngarrdjarrkre.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Wanjh Jacob benbenekayhmeng Rachel dja Leah kabenemre kore kabbal kore mayh nuye mirnderri.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Dja nungka benbenemarneyimeng, “Ngaye nganan bu kornkumo ngorrewoneng nganhmarnekebbume dja kerrngehkenhni kamakni. Kunu bonj, dja God nawu Kornkumo ngardduk wanjh nganehdjarrkrey nganbidyikarrmeng.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Ngudda nguneburrbun bu ngaye ngamarnedurrkmirranginj kornkumo ngorrewoneng kunngudj dorrengh ngardduk.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Dja kunu yiman djamku, dja nungka ngankoweyi, dja kunwernhkah borledkeyi nawu yimankek nganmarnekarremulewayi, dja God birrenghkeyi ba minj kunwarre nganmarnekurduyimeninj.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Bu nungka yimeng, ‘Kaluk mayh nawu birrimudbubuyika wanjh ke bu karremulewan.’ Wanjh mayh rowk bindiyawmangi birrimudbubuyikani. Dja bu yimeng, ‘Kaluk mayh nawu birrikuklayirrhlayirrmikenh wanjh ke bu karremulewan.’ Wanjh mayh rowk bindiyawmangi birrikuklayirrhlayirrmiken.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Kunu God biyimey mayh rowk nawu nuyeni kornkumo ngorrewoneng, dja nganwong ngaye.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Kaluk bolkyimi bu mayh bedberreni birrimarreni, ngaye ngabukirribom, ngawohnang nganang mayh nawu goat narahrangem nawu bindihmangi ngaldahdaluk wanjh birrikuklayirrhlayirrmikenh, birrimudbubuyikani dja birrikukdjirlhdjirlmikenh.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Dja ngabekkang angel nuye God nganmarneyimeng bukirri, yimeng, ‘Jacob!’ Dja ngayimeng, ‘Ngaye konhda, bekkabekkan.’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Dja nungka yimeng, ‘Yiwohrna, dja yinan goat rowk nawu narahrangem nawu kabindimang ngaldahdaluk wanjh birrikuklayirrhlayirrmikenh, birrimudbubuyika, dja birrikukdjirlhdjirlmikenh. Kuhni ngakurduyime bu ngaye nganang rowk nawu Laban ngunhmarnekurduyimi.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Ngaye wanjh God, dja marnebebmeng kore kunred Bethel, kore ngudda mankalkkid oil yikalkkidyakbom kore kunwardde manbu yiwarddedjabnameng, dja kore ngudda kanmarnewokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh. Mah. Wanjh yirrolkka yibolkbawo kondah kubolkwarlah, dja werrkwerrk yirrurndeng kore kubolkwarlah kore yirranginj.’”
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Bu Jacob kuhni benbenemarneyimeng wanjh Rachel dja Leah benewokmey beneyimeng, “Minj njale Ngabbard nganbeneyibawon.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Nungka wanjh nganbenemarnekurduyime yiman bu ngad nganewokbuyika! Nungka nganbenekukweykang dja warridj kahkukyakwon nawu mey bu nganbeneweykang.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Yehyeng rowk nawu God biyimey Ngabbard, wanjh woybukkih yimerranj ngad ngadberre, dja mak wurdwurd dorrengh nawu ngadberre. Wanjh kunu bu baleh God ngunmarneyimeng, wanjh kunmekbe yikurduyimen.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 Wanjh kunu Jacob dolkkang benkurrmeng wurdwurd nuye dja mak ngalbibininjkobeng kore camel birrimorneni.
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 Dja nungka benmirndemunkeweng mayh nuye kabirrimarnedokme. Yehyeng rowk dorrengh nawu wernmerreni nuye kore Paddan Aram wanjh kang, dja birriwam birribolkyikani kore kornkumo nuye nawu Isaac kore kubolkwarlah Canaan.
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Bu Laban wam benhmuddjobkeyi nawu sheep, wanjh Rachel djalmey wokyak nawu god nawern nuye kornkumo nawu yiwarrudj benmarnedi kore kururrk nuye.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Dja warridj Jacob bikoweng Laban nawu Arameabeh bu nungka minj bimarneyimeninj kakelerlobme.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Nungka kelerlobmeng kang rowk yehyeng nawu nuye, wanjh dolkkang wam djowkkeng mankabo Euphrates dja djahdjalley balbolkyikani kore kurruluhdulum ngarre kabolkngeyyo Gilead.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Kaluk bu kunbarnangarra danjbik wanjh bininj birrimarneyimeng Laban bu Jacob kelerlobmeng.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Wanjh nungka Laban benkang nawu birrimud dja bindingudjkadjuy bu kunbarnangarra seven, dja bindimarnebebmeng kore kurruluhdulum ngarre Gilead.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Wanjh kumekbe kukak God bimarnebebmeng Laban nawu Aramean bininj, bimarnebebmeng bukirri dja bimarneyimeng, “Marndi yinahnarrimen, dja yuwn njale yimarneyime Jacob nawu kunmak dja kunwarre.”
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Jacob wanjh dabburlin nuye nameng kore kunwarddekimuk ngarre kunbolk Gilead bu Laban bimarnebebmeng, dja Laban dja nawu birrimud birriyonginj kumekbe warridj.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Wanjh Laban bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Ngudda njale yikurduyimeng? Ngudda kankoweng dja yibenbenekang ngalbebeywurd ngardduk yiman rerrih nawu bininj kabindidukkan daluk kabindikan bu kabirriburren war.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Njalekah ngudda manmolk yikelerlobmeng dja kankoweng? Njalekah minj kanmarneyimeninj ba kunu ngaye munkewemeninj bu karriwarnmakmeninj karriwayiniwirrinj bu birridoyi tambourine dja birribuyi lyre.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Njalekah ngudda minj yibenbawoyi ngabenbunjhmayi ngabenwoknayi nawu ngabenkebmanjmeng dja ngalbebeywurd ngardduk? Ngudda kunu yikurduyimeng yiman yerreh yikodjkuluyak.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Ngaye wanjh ngakarrme kundulkarre bu marneyime kunwarre, dja bonj, God nawu kornkumo ke nuye wokdanj ngardduk kukak, yimeng, ‘Marndi yuwn njale yimarneyime Jacob nawu kunmak dja kunwarre.’
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Bonj, ngaye ngaburrbun bu ngudda wanjh yibolkbawong bu ngudda yidjareni bulkkidj yirrurndeng kore kornkumo ke kani. Bonj kunu, dja njalekah yidjirdmey nayahwurd gods nawu ngardduk?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Jacob biwokmey Laban, yimeng, “Ngaye ngamwam manmolk bu ngakeleni, dja ngaye ngayimeng bu ngudda kanyirrurrkmayi ngalbebeywurd ke.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Dja bolkkime marneyime, bu yingalke nangale kakarrme gods ke, wanjh bonj namekbe kadjaldowen. Bu nawu ngad karrimud dorrengh kabirrinan wanjh kanbukka yehyeng nawu ngaye ngakarrme bu ngudda ke, dja yidjalka.” Kaluk Jacob nungka wakwani bu Rachel djirdmey namekbe nawu gods.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Wanjh Laban ngimeng kore Jacob nuye dabburlin, dja Leah ngalengngarre, dja dabburlin berrewoneng benemekbe daluk bokenh nawu bindimarnedurrkmirri, dja minj kumekbe ngalkemeninj nawu god nuye. Wanjh nungka kumbebmeng kore Leah ngarre dabburlin dja ngimeng kore Rachel ngalengngarre.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Rachel wanjh korroko mey nawu gods nuye dja dahkendoy kore camel nuyeni baladji kubodmekenh, dja ngaleng wanjh ngerrehmeng. Bu kumekbe ni Laban wernhmadjyawani kore dabburlin rowk, dja minj ngalkemeninj.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Dja Rachel bimarneyimeng kornkumo, yimeng, “Ngudda nawu yiwohrnan ngardduk, yuwn kandung bu minj marnedolkkan dja ngaye kunbodme ngarrowen.” Wanjh Laban benmadjyawam, dja minj ngalkemeninj namekbe nawu gods nuyeni nawu benmarnedi yiwarrudj kururrk nuye.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Wanjh Jacob ngukwarreminj dja birruy Laban. Jacob yimeng, “Baleh yiddok ngayimeng? Njale yiddok kunwarre ngakurduyimeng ke bu rerre ngudda kanmunkekadjuy bu kanbuyi?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Ngudda wanjh kanmadjyawam rowk nawu ngahkarrme, njale yiddok yingalkeng nawu ke yehyeng? Wanjh yikurrmen kondah kore ngaye ngarrimud kabirrinan, dja mak ngudda ngurrimud, ba kunu bedda kandidjadme ngarrku, kabirriyime nangale kunwarre yimihyimi, kunubewu ngudda dja ngaye nuk.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Ngaye mandjewk twenty ngarrdjarrkni, dja sheep ke ngaldahdaluk dja mak goat minj bindimarneyawdowimeninj. Dja ngaye minj nganguyi nawu sheep narahrangem kore ngudda ke mayh mirndehmirnderri.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Dja bu mayh nabang buni bikukdjalkdjalkmangi nawu ngudda ke, wanjh namekbe nawu mayh ke minj ngamkayi kore ngudda bukkayi, dja ngayeman ngakarremulewani. Dja ngudda kandjalyidjawani ngakarremulewani bu mayh bindidjirdmangi bu barnangarrakenh dja mak bu kukakkenh.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Kunih wanjh kunu ngakurduyimi, bu barnangarra wanjh ngarungi kundungbang dja bu kukak ngabonjdjekdoweni, dja mak minj ngawernhkeyuwirrinj.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Ngaye mandjewk twenty ngani kore ngudda ke kunrurrk. Ngaye mandjewk fourteen marnedurrkmirranginj bu ngalbebeywurd ke bokenh kanwongkenh, dja mak mandjewk six marnedurrkmirranginj bu mayhkenh nawu kekih kanwongkenh. Dja ngudda kunwernhkah yibuyikawoni nawu kankarremulewani.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Bu God nawu Ngabbard nuye, nawu God nuyeni Abraham, dja nawu Isaac kabimarnekele, bu nungka minj nganbidyikarrmeninj, wanjh woybukkih ngudda kankukmunkewemeninj ngalarrkniwirrinj. God nang ngardduk kunmurrngrayek, dja bu ngawernhdurrkmirranginj, dja wanjh kukakni nungka ngunduy.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Wanjh Laban biwokmey Jacob, yimeng, “Bedda wanjh ngalbebeywurd ngardduk, dja wurdwurd wanjh ngabenkebmanjmeng, dja mayh wanjh ngardduk, yehyeng rowk nawu yihnan nakka wanjh ngardduk. Kunu bonj, dja njale yimankek bolkkime ngabenmarnekurduyime ngalbebeywurd ngardduk dja wurdwurd berrewoneng nawu bedda bindiyawmey?
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Kuhni yina ngarryimen, wanjh ngarrwokmarnburren ngudda dja ngaye, ba kanmulewan ngarrku.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Wanjh Jacob mey kunwardde dja warddedjabnameng.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Dja benmarneyimeng nawu birrimud nuye, “Ngurriwarddemoyhma.” Wanjh bedda birrimey kunwardde dja birridulminjameng kukudji, dja kumekbe darnkih birringuneng manme.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Laban dja Jacob benebebbehwarddengeykurrmeng. Laban nuye kunwok wanjh “Jegar Sahadutha”. Dja bu Jacob nuye kunwok wanjh “Galeed”.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Laban yimeng, “Maninjmanu manbu birridulminjameng kunwardde wanjh bolkkime kanmulewan ngudda dja ngaye.” Kunmekbekenh kunu warddengeykurrmeng Galeed.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Dja mak warddengeykurrmeng Mizpah. Kunmekbe warddengeykurrmeng bu yimeng, “Ngadjare Yawey kanbebbehnahnan bu ngudda dja ngaye kore ngarrhbebbehni.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Bu kunubewu ngudda kunwarre yibenbenemarnekurduyime ngalbebeywurd ngardduk, dja kunbuyika bu ngudda yibenmang dalukbubuyika yibenrawon ngalbebeywurd ngardduk, madjamku minj nangale karrini kannan ngarrku, yiburrbu God kannan bu ngudda dja ngaye.”
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Mak Laban bimarneyimeng Jacob, yimeng, “Yina, maninjmanu manbu kunwardde birridulminjameng dja mak manbu kawarddedjabdi bu ngaye ngawarddenameng kubulkayh ngarrku.
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Maninjmanu manbu kunwardde birridulminjameng wanjh kanmulewan, dja maninjmanu manbu kawarddedjabdi wanjh kanmulewan bu maninjmanu kunwardde manbu birridulminjameng ngaye minj ngawarddeyurrhke ngamre kore ngudda, dja ngudda minj yimwarddeyurrhke maninjmanu kunwardde manbu birridulminjameng dja manbu kawarddedjabdi, minj yimre kore ngaye bu kunwarrekenh ngarrmarneyimerren.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Nawu God nuyeni Abraham dja nuyeni Nahor, nawu God nuyeni kornkumo berrewonengni, kandjadme ngarrku.” Wanjh kunu Jacob wokkurrmerrinj kunwok kunrayek duninjh, kunngey dorrengh God nawu kornkumo nuye nawu Isaac bimarnekeleni.
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Dja Jacob kinjeng mayh God nuye bu yiwarrudj di kumekbe kore kuwarddekimuk, dja benkayhmeng nawu birrimud kabirringun, wanjh birringuneng dja kumekbe birrini bu kukakkuyeng kore kuwarddekimuk.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Wanjh bu kukabel Laban dolkkang benbunjhmey nawu benkebmanjmeng dja ngalbebeywurd nuye, dja benmarneyimeng kunmak kunwok, wanjh kunu nungka benbawong dja dokmeng kured.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.