Atos 19
God Nuye Kunwok (GUP) vs ARA
1 Nawu Apollos wam ningihni kore Corinth. Dja nungka Paul djahdjalley kore kubolkbubuyika kore kubolkkihkimuk. Kaluk yerrekah wanjh kumbebmeng kore kunred Ephesus, dja benngalkeng bininj kumekbe nawu birrimunkekadjungi Jesus.
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 Wanjh bendjawam bedberre, yimeng, “Yiddok ngudda ngurrimey nawu Namalngmakkaykenh bu ngurriwoybukwong?” Wanjh bedda birriyimeng, “Burrkyak, ngad kunu minj ngarringeywobekkayinj korroko nawu Namalngmakkaykenh.”
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Wanjh Paul benmarneyimeng, “Njalekenh ngudda ngurrikodjdjuhmeng?” Wanjh birrimarneyimeng, “Ngad kunu ngarrikodjdjuhmeng bu yiman John benkodjdjuhkeyi kerrngehkenhni.”
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Wanjh Paul benwernhmarnekarreyolyolmi, yimeng, “Bu nungka John benkodjdjuhkeyi bininj, nungka benmarneyimi bu kabirrikangeborledme dja kabirriwoybukwon nawu yerreh kamhre. Bu nakka wanjh benmarnemulewani Jesus.” Kuhni bu Paul benmarneyimeng.
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Bu bedda kunu birribekkang, wanjh kundjalburrikudji birridjuhmeng kore kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 Wanjh kundjalmekbe rerrih Paul benmarnebidkurrmerrinj, wanjh nawu Namalngmakkaykenh kumwam bedberre, wanjh birriwelengwokdanginj kunwokbubuyika dja birriwokmulewani God.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Kaluk kumekbe birrihni twelve bininj.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Kaluk Paul dingihdi Ephesus dja wanjh benbukkabukkani kore kururrk manbu synagogue bedberre bu munguyh. Kaluk nungka benbukkabukkani dja mak bendjaldjawani bu kabirringimen kore God nuye kawohrnankenh. Nungka djalyolyolmeng bu minj keleniwirrinj. Dja wanjh benbukkani bu dird danjbik yimerranj nuye.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Yikahwi bininj nawu birribekkani Paul wanjh bedda birridjalwernhkangerayekworrinj, dja minj birriwoybukwoyi Jesus. Wanjh bedda bindimarnemulewani birriwern bininj bu kurobbe bindihmarneyimi, “Manbu manbolh nuye Jesus wanjh manbolhwarre.” Wanjh Paul benbawong, wam, dja mak birribadbuyika bininj bedda dorrengh birridjarrkwam nawu birrihmunkekadjungi Jesus.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 Paul munguyh kuninjkunu djalkurduyimi bu mandjewk bokenh bikang. Wanjh birriwarlahkenh bininj nawu birrihni kubolkkimuk Asia, wanjh bedda birriwobekkang nawu kawohrnan nuye kunwok. Nawu bedda Jews bininj dja mak nawu minj Jews.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 God biwong Paul kundulkarre bu djalkurduyimeng kundjalwernmakkaykenh duninjh.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Nawu bininj birrimangi yiman kayime kunmadjbelh, birrikani kore Paul birrikulahkarrmi namekbe kunmadjbelh dorrengh. Wanjh birriyirrurndengi kore bindikulahkarrmi nawu birridulkkihyoy, wanjh birrimakmeni, dja mak namarnde namalng bindibebbehbawoni wanjh birribebmerreni birrirey.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Kaluk yikahwi bininj nawu Jews birridjalrengerey bindimarnekukweyi nawu namarnde namalng. Dja yikahwi birridjareni yimankek birringeybuyi kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk. Bu kuhni bedda wanjh birriyimi, “Ngaye marneyime kore kunngey nuye Jesus nawu Paul kabihmulewan.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 Kaluk bedda wanjh seven bininj nawu birridangerrinj bu kuninjkunu birrikurduyimi. Dja nawu nakornkumo bedberreni ngeyyoy Sceva dja nungka nakimukni priest bedberreni nawu Jews bininj.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Bedda yimankek birrimarnekukbebkemeninj nakudji bininj nawu bihkarrmi namarnde namalng. Dja nawu namarnde benmarneyimeng, “Ngaye kunu ngadjalkukburrbun Jesus, dja mak ngawobekkang nawu Paul, dja ngudda ngurringalengale?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Wanjh namekbe bininj nawu karrmi nawu namarnde namalng, wohdolkkang benbuni birrimekbe nawu birridangerrinj. Bu bendjalbom benkukmarmarlahmarladjwong, kunmadj warridj bom bedberre. Wanjh bedda birrikelerlobmerrinj bu birridedjlarrh dja birrikurlbarey dorrengh.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Birriwern bininj birrihni kore Ephesus nawu Jews dja mak minj Jews, bedda wanjh bindiwobekkang nanihnjanu nawu birridangerrinj, wanjh kunu bedmanwali birrikeleminj rowk. Dja wanjh birridjalyimeng bu birringeyburlumeng kunngey nuye Jesus nawu kawohrnan rowk.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Wanjh birriwern bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus birriwam birrihkangemulewarrinj kore kunwarre birrikurduyimi.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Dja mak yikahwi nawu birrimarkkidjbuni birrimbebbehkanahkang rowk nawu djurra nawarre bedberre, wanjh birriburriweng kurobbe kore kunak rungirungi kore birriwern birrinani. Birrirohrokmeng namekbe djurra bu baleh yimi birrihmangi, wanjh marnburrinj nadjalwernhkimuk duninjh yiman nawern million dollars wam.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Wanjh kunwok nawu Kawohrnan Rowk nuye warlahwarlahminj dja dulkarrekimukminj warridj.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Kuhni wanjh yerreh balyimerranj, Paul wanjh nungka djarehdjareni bu rawinj kubolkkimuk bokenh benebolkngeyyoy Macedonia dja Achaia, wanjh yerreh balrawinj Jerusalem. Dja mak yimeng, “Wanjh ngadjare yerreh ngayeman ngare ba bu ngabolknan kore kunred Rome.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Bu kerrngehkenhni nungka benbenemunkeweng benebokenh nawu benebidyikarrmi bu benewam Macedonia, kaluk bedda benengeyyoy Timothy dja Erastus. Dja nawu Paul yerrkang bu waken kumekbe kunred Ephesus kore kubolkkimuk Asia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Bu kuninjkunu bolkyimi kunwern kunyid marnbumarnburreni bedberre bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus nuye manbolh.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Kaluk nakudji bininj nawu ngeyyoy Demetrius, nungka wanjh dedjingmey bu kunyid marnbom. Bu nungka wanjh marnbumarnbuni wirlmurrng silverbeh manbu manrurrkkilehkilelk kore yoy Artemis ngalbu god bedberreni birringeybuni. Kaluk birriwern bininj birrimarnedurrkmirri dja birrimangi nawern money kore birriweykani manbu birrihmarnbuni.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Wanjh Demetrius benmirndemey bininj nawu kumekbe birrimarnedurrkmirri dja mak birribadmirndebuyika nawu manbubuyika warridj birrimarnbuni. Wanjh benmarneyimeng, “Kandibekka! Ngudda ngurriburrbun bu ngad karrihmang nawern money bu karrihweykan maninjmanu kunrurrk manbu Artemis ngalengngarre dja mak ngalenjale ngarre.
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 Ngudda ngurribengkan Paul nawu kadjalrengehre dja kabenmarneyime birriwern bininj bu nungka wanjh kahyime God duninjh nawu minj bininj kabirrimarnbun kunbid bedberre. Wanjh birriwarlahkenh bininj kabirribekkan dja kabirrimarnemirrkborledme bu kandihbawon kabirrire. Paul kuninjkunu kakurduyime kubolkwern kore Asia dja mak kondjanjkunu kore Ephesus.
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 Dja kunbuyika mak marneyime. Ngurriburrbun bu birriwern bininj nawu Asiabeh dja kore kubolkbubuyika rowk wanjh kabirrimre kondah ba bu kabirrimarneboddan ngalengngarre Artemis ngalbu god kadberre. Kaluk bu birrimekbe bininj kabirribekkan kore Paul kayolyolme, wanjh kunubewu minj kabirrimyawoyhdurndeng kondah, dja bedda kabirridjalwarrewe kore ngad karridurrkmirri, dja mak manbu temple ngalengngarre Artemis, dja mak kabirridjalwarrewe Artemis bu bininj minj kabirriyawoyhmarneboddan. Dja kuhni kundjalwarre rowk.”
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Wanjh bu kuninjkunu birribekkang kore Demetrius benmarneyimeng, bedda birridjalwernhyidduy, dja birridedjingmey birrikaykahkayhmeng, bu birriyimi, “Ngad nawu Ephesusbeh karrikarrme Artemis ngalbu ngalkimuk.”
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 Birridjalwern bininj nawu birrihni kumekbe wanjh bedda warridj birridjalkangewarreminj. Bedda birrirlobmerrinj rowk kore birrimornnamerrenikenh kubolkrobbeni. Bu bedda birribalngimi wanjh bindiberlmey bininj bokenh bindidorrorrkeng berrewoneng nawu benengeyyoy Gaius dja mak Aristarchus. Nahni bininj bokenh benemkdolkkkang Macedoniabeh, bu bedda birridjarrkrey Paul.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Paul djareni rawinj benmarnebebmeninj bedberre bininj nawu birrimirndeni kuberrkkah. Dja bininj nawu birrimunkekadjungi Jesus wanjh bedda birridabmeng, bu minj birrimunkewemeninj rawinj.
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 Yikahwi bininj nawu Paul birridabbolkni bedda nawu birriwohrnawohrnani ngarre kunred Asia, bedda birrimarnewokmunkewerrinj bu birridjareminj birridenghkeyi, birriyimeng, “Yuwn bu yidjurrkdjurrkworren yire kumekbe kore kumirnde.”
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Kaluk kumekbe kore kumirnde birridjalwern bininj birribebbehkayhmi, bu minj baleh birriburrbuyi kore njalekenh birrimornnamerrinj.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Bininj nawu Jews birridjareni nakudji bininj nawu ngeyyoy Alexander bu benmarnewokdiwirrinj bininj nawu birrimirnderri kumekbe, wanjh yikahwi bininj nawu birridjurrkkang bu wam wokdiwirrinj. Nungka wanjh berlwaydanj bu djareni yimankek birriwokbekkayi kore benmarneyimeninj, “Ngad nawu Jews bininj minj ngarrimarnbuyinj kuhni kunyid ngudberre.”
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Bu bedda birridarrkidnang bu nungka wanjh Jewni, wanjh bedda minj birridjareniwirrinj birribekkayi. Dja bu kuhni kunkuyeng, bokenh hours birribaldanginj wanjh birridjalmirndekayhmeng rowk, bu birriyimeng, “Ngad nawu Ephesusbeh karrikarrme Artemis ngalbu ngalkimuk.”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Wanjh nawu bininj kumekbe kunred wohrnani kumbebmeng, dja benngurdkeng. Wanjh benmarneyimeng, “Ngudda nawu bininj ngurrikang Ephesus, wanjh kandibekka. Birriwarlahkenh bininj kabirriburrbun bu ngad karridjalkudji karrinahnan kunrurrk ngalengngarre Artemis, dja mak ngalengngarre manbu manwarddedjamun manu kumwarddewarrhmeng kaddumbeh.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Kuhni bu birriwarlahkenh bininj kabirribengkan bu kunwoybuk, dja wanjh ngurridjalngurdmerrimen, dja ngurridjalyimen bu kunmak.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 Benemekbe bininj nawu ngurrbenbenemkang, bedda minj benedjirdmayi kore templebeh, dja mak minj benemarneyimeninj kunwarre ngalbu ngad kadberre god.
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Bu Demetrius dja bininj nawu kabirridjarrkmarnbun kabirridjare kabindiwelengname nanihnjanu bininj nawu kabiyolyolme, wanjh kunu kabirrikan kore djamun dja nawu kabindidjadmedjadme bininj. Wanjh kunu bedman kumekbe kabirriwokbekkabekkarren kore kabirriwelengnamerren.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Dja bu kunbuyika kabirriburrbun wanjh kunukka birriray kore nawu government kabirrimirnderri dja kabirriyolyolme, ba bu nawu kabirriwohrnawohrnan bininj kabirribekkarren bu kunwoybuk.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 Wanjh kandibekka, bu nawu birrikihkimuk kandidjadmedjadme bu ngundiwobekkan bolkkimekenh ngurrikurduyime, wanjh bedda kandidung kadberre rowk dja kandiwelengname, bu ngudda djalburudjang ngurrimirndemornnamerrinj kore ngurriyiddungikenh.”
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Bu kuhni yimeng bedberre, wanjh kunu benmunkeweng birridokmerrinj kured bedberre.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.