Mateus 5
Dios pejumelivaisibaxuto pejanalivaisibaxuto (GUH) vs NAA
1 Jesús itsa tane jivibitsaëtoxaneto, nexata junaya petsutotsia. Bajarapatsutoyenepanata epatota ecaya. Nexata bajarajota Jesús pijajivi matatoyorotsia nacaetuatatsi.|src="CN01700B.TIF" size="span" copy="© 1978 David C. Cook Publishing Co." ref="Mt 5.1"
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Nexata Jesús taxuxuaba livaisi petsipaebijava.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 Jesús jumaitsi pijajivijavabelia mapacueniaje:
3 — Bem-aventurados
4 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae picani mapanacuata bejamatabëjiobi tsavanapae itsamonae pibisiacuene petoexanaexaetsi. Bajarapamonae Dioso jamatabëcueneyavenonaenatsi.
4 — Bem-aventurados
5 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae apo jamatabëbëjai tsabiabi mapanacuata, itsacueniababiabi atatsi itsamonae. Apo cuenecanaviatabiabinua. Bajarapamonae jinavanapaena Dioso pijanacuatatsia pacuenia Dioso najumecapanepaeya jumaitsi bajarapamonae yabara.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae mapanacuata bitso daxitacuene matatoxenetsia jitsipabiaba pexanaenexa Dioso pitorobicueniatsi. Dioso baja cajena yavenonabiabianatsi pexanaenexa bajarapacuene.
6 — Bem-aventurados
7 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae mapanacuata itsamonae ata itaxutotsoniataeyabiaba. Dioso nexata juya itaxutotsoniataeyabiabianatsi bajarapamonae.
7 — Bem-aventurados
8 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae mapanacuata ëpexaniacuene pexanaenexa najamatabëxainabiaba. Bajarapamonae taena Dioso.
8 — Bem-aventurados
9 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae mapanacuata penaitoyavimi ata, nabarajamatabëcuene xanepanaeyaexanapona. Bajarapamonae yabara: “Taxi,” jai tsane Dioso.
9 — Bem-aventurados
10 ’Jamatabëcuenebarëya tsavanapae tsane pamonae mapanacuata bejiobiaexanabiabatsi Dioso pitorobicueniatsi pexanabiabijava yabara. Bajarapamonae jonena Dioso pijanacuayabetsia.
10 — Bem-aventurados
11 ’Patajajivixaemë, itsamonae pibisiacuenia itsa pacabaracuaicuaijai, itsiata pajamatabëcuenebarëyamë tsavanapae tsane. Bajarapamonae pacabejiobiaexanae ata tsane, najumetsënëtsiaya pacabaracuaicuaijai atanua tsane, itsiata pajamatabëcuenebarëyamë tsavanapae tsane.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Bajara tsipaji pacuenia panevajënaeyapijivimi ata, Diosojumepaebivimi profetavi, bajayata bejiobiaexanatsi. Nexata pasivajamatabëcuenebarëyamë tsavanapae tsane paxamë ata bajarapacuenia itsa pacaexanaena. Tsipaji raja athëbëtatsia itsamatacabi Dioso pacarajutsiana bitso pexaniacuene, jai Jesús pijajivijavabelia.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 ’Pacuenia piaitayotsicotia itayota piaitaquirijavata, bajara pijinia pacuenia paxamë ata Dioso panejumecovënëtsivi pajamatabëcueneitayotsianame piajamatabëcueneitaquirivimi. Bajarapacuenia pajamatabëcueneitayotsianame itsa patsitajinavanapaename xaniavaetsia daxitajivi pitabarata. Petsutojumata peecaetomara acuenebi penacaranatecaejava tsipae.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Itsajivi ata lámparabë pitanojotsicujinae, apo etsi cajoniënëalia. Biji rajane athëbëyo etsia daxitaboënë pitayotecaenexa.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Bajara pijinia pacuenia paxamë ata paitsimëre. Xaniavaetsia patsitajinavanapare daxitajivi pitabarata. Nexata bajarapamonae pacacuenetaena pexaniacuene paneexanavanapaejava. Nexata bajarapamonae itsa pacacuenetaena pexaniacuene paneexanavanapaejava, jumai tsane paxamë yabara paneaxa Diosojavabelia: “Diosomë, bitso ayaijamatabëcuenenëmë. Yavenonabiabame nijajivi,” jai tsane bajarapamonae paneaxa, athëbëtatsia peecaenëjavabelia, jai Jesús pijajivijavabelia.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Xaniajanë pacuenia pacatsipaebijitsiatsi. Dioso Moiséspijinëta penajumecopatsilivaisi epatua itsalivaisicuenia, caeitanetoyo ata, Dioso apo itothianae tsane. Pacuenia baja Dioso najumecapanepaeya jumaitsi, bajarapacuenia tsitecaena. Nexata copiapatsiana daxita xua Dioso tajëvelia najumecapanepaeya jumaitsi bajarapalivaisitabeje.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Nexata pajivi jumecovënëtsi ata Dioso Moiséspijinëta penajumecopatsilivaisi, itsiata itsa apo jumecovënëtsi caelivaisiyo bajarapayajuvënëlivaisiyo, naneconitsiana Diosojavabelia. Bajarapajivi itsa itavetsiananua itsamonae ata pejumecovënëtsiyaniva bajarapalivaisiyo, nexata bajarapaneconi yabara bajarapajivi beveliajamatabëcuenejivi taenatsi daxitajivivecua Dioso pijanacuatatsia. Pajivi jumecovënëta daxita bajarapalivaisi, itsa tsipaebanua itsamonae ata pejumecovënëtsinexa bajarapalivaisi, nexata bajarapajivi ayaijamatabëcuenejivi taenatsi Dioso pijanacuatatsia.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Xaniajanë pacuenia pacatsipaebijitsiatsi. Paxamë xaniavaetsia Dioso pajumecovënëre. Xaniavaetsia Dioso pajumecovënëre judíovi pecujarubivi Dioso pejumecovënëtsijava matatoxenetsia. Xaniavaetsia Dioso pajumecovënëre fariseovi ata Dioso pejumecovënëtsijava matatoxenetsia. Paxamë xaniavaetsia Dioso itsa apo pajumecovënëtsimë tsane, nexata pacuenia bajarapamonae apo jone tsane Dioso pijanacuayabetsia, bajara paxamë ata paitsimë tsane. Apo panajonemë tsane Dioso pijanacuayabetsia, jai Jesús pijajivijavabelia.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Itsiata baitsi jane xanë pacatsipaebatsi mapacueniaje. Pajivi baraanaepana itsajivijavabelia, bajarapajivi naneconita Diosojavabelia. Nutsianatsi Dioso pitabarata penaneconitsiayaexanaenexatsi. Pajivi itsajivi bijatane pibisiacuenia, bajarapajivi naneconita Diosojavabelia. Bajarapaneconi yabara nutsianatsi itsajota nacaetuatabiaba tomara pevetsivi. Nexata naneconitsiayaexanaenatsi. Pajivi itsajivi pitoyaxae, anaeya jumaitsi: “Xamë saya bitso pecamatajemabinë,” jai, bitso tsiayaitsi. Bajarapaneconi yabara bajarapajivi Dioso naneconitsiayaexanaenatsi infierno isotojavabelia.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Itsa paponame altarvënëjavajavabelia panerajutsinexa ofrenda Diosojavabelia, nexata bajarapaepatota itsa panajamatabënapitame itsajivijavabelia itsacuene paneexanaejava, nexata mapacuenia paexanaenameje.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Altarvënëjava pitabarata abaxë papuenere ofrenda panerajutsijavanexa Diosojavabelia. Paponare caecuenia pajivijavabelia pananeconitame panenabarajamatabëcuene xanepanaenexabeje icatsia. Bajaraxuacujinae icatsia panaviatsiaremena altarvënëjavajavaberena panerajutsinexa jane baja ofrenda Diosojavabelia.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 ’Itsa pananeconitame itsajivijavabelia, nexata itsa pacacapona bajarapajivi jueznëjavabelia papecaneconitsinexa, namutua xaniavaetsia panabarëcuaicuaijamërebeje panenasivajamatabë xanepanaenexabeje xua yabara picani pacaneconitsijitsia. Bajarapacuenia xaniavaetsia panabarëcuaicuaijamërebeje papecanutsiyaniva jueznë pitabarata. Tsipaji raja jueznë itorobijitsipa policíavi panijaneconi yabara papecacaponaenexa penaneconitsivi pejebabiabiboyabelia. Nexata policíavi pacananeconitsiaexanetsipa penaneconitsivi pejebabiabibota.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Xaniajanë pacuenia pacatsipaebijitsiatsi. Nexata penaneconitsivi pejebabiabibota itsa pacananeconitsiaexanetsipa, bajaraverena bepijia apo papitsapaemë tsipae. Matapania pamatamotsipame daxita xua yabara pacananeconitsiaexaneta, papitsapaejitsipame, jai Jesús pijajivijavabelia.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Itsiata baitsi jane xanë mapacuenia pacatsipaebatsije. Ponë petiriva itsa taenuta, nexata itsa jamatabëjumaitsi: “Jema xania tavitota pibisiacuene apo caexanaetsi mapovajavabeliaje,” itsa jamatabëjai, bajaraponë naneconita Diosojavabelia. Nexata najëpaeya naneconitabeje Diosojavabelia ponëbeje pepacuene itsavajavabelia pibisiacuene pevitota exana pijavavecua.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 ’Panecujuaitaxutota panetaejava yabara pibisiacuene itsa paexaname, panaitaxutocajure. Tajë baja paxuare. Xanepana panenavecuaxuabinexa bajarapaitaxuto, padaxitaperabëtojivimë Dioso papecaxuabiyaniva infiernojavabelia.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Panecujuacobeta pibisiacuene itsa paexaname, panacobecaucure. Tajë baja paxuare. Xanepana panenavecuaxuabinexa, bajarapacobe padaxitaperabëtojivimë Dioso papecaxuabiyaniva infiernojavabelia, jai Jesús pijajivijavabelia.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Itsiata baitsi jane xanë mapacuenia pacatsipaebatsije. Ponë pijava xuaba, itsanëjavabelia bajarapova pevitota pibisiacuene apo vecuaexanae atatsi, bajaraponë naneconita Diosojavabelia pijava pexuabixae. Petiriva pamona pexuabixaetsi, nacojiobijitsipa itsanëjavabelia. Nexata jane baja bajaraponë pijava pibisiacuene vecuaexanaejitsipatsi itsanëjavabelia. Tsipaji abaxë bajaraponë pijavacuenia Dioso totanetsi. Nexata pijinia ponë pita bajaraponë pexuabicovëvami, bajaraponë ata pibisiacuene exana pevitota. Tsipaji abaxë bajaraponë pijavacuenia Dioso totanetsi, jai Jesús pijajivijavabelia.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Itsiata baitsi jane xanë mapacuenia pacaitorobatsije. Najumecapanepaeya itsa panavajunupaebame xua paexanaejitsiamë, rovialia panavajunupaebare. Pëtsa pematatsënëa itsajumeyo ata yajava pajumaitsimë jivi papecajumexaniataenexa. Papecajumexaniataenexa itsajivi pëtsa pajumaitsimë mapacueniaje: “Xaniajanë raja. Cajumaitsitsi mapacueniaje Dioso pitabarata,” pajamë pëtsa. Pëtsa pajumaitsimënua: “Xaniajanë raja. Cajumaitsitsi mapacueniaje athëbënacua pevënëta,” pajamë pëtsa. Tsipaji bajarajotatsia Dioso eca pijatronovënëjavata, itsajota ecabiaba pitorobinexa pijajivi.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Pëtsa pajumaitsimënua: “Xaniajanë raja. Cajumaitsitsi mapacueniaje mapairaje pevënëta,” pajamë pëtsa. Tsipaji raja Dioso pijaira. Pëtsa bajarapacuenia pajumaitsimë Jerusaléntomara ata pevënëta. Tsipaji Jerusaléntomara Dioso pepo nacuaevetsinë pijatomara.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Pëtsa pajumaitsimënua: “Xaniajanë cajena. Itsa apo xaniajanë tsane, nexata nacaevetsianajë tanematathinaxuabinexamë tatëpaenexa,” pajamë pëtsa. Tsipaji panematabocoto ata Dioso eveta. Nexata paxamë apo pacacaëjëpae caematanatoyo ata panenamatananiojaiyaexanaenexa, panenamatanatsaejaiyaexanaenexa ata.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Itsa pepacuene paexanaejitsiamë, “Jãjã, exanaenajë,” pajamëre rovialia. Itsa apo pajamatabëexanaemë, “Jume, apo exanaenë tsane,” pajamëre rovialia. Pematatsënëa pëtsa pajumaitsimë itsajumeyo ata jivi papecajumexaniataenexa. Tsipaji bajarapajume dovathi pejamatabëcueneta pajumaitsimë tsipae, jai Jesús pijajivijavabelia.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Itsiata baitsi jane xanë mapacuenia pacaitorobatsije. Itsanë itsa jamatabëpacabia, pëtsa panayajivibiame. Itsanë itsa pacaitabarapacabiaxuaba anaeya, nexata icatsia itsanenia ata papecaitabarapacataxuabinexa, panaitabaracaevere.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Itsajivi itsa pacaneconitsijitsia jueznëjavabelia paneamoneyabijamatabëcuene papecavecuapitsinexa panijacamisa, nexata patocopare panijacamisajumavelia panenaxatatsijava ata papecavecuapitsinexa.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Vajabitsaë itsa pacacaponaeyaexana pijajava anijakilómetrobejecuenia, nexata patocaponare pematatsënëa ata. Cuatro pakilómetrobejecuenia ata patocaponare.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Bitso bepejiobijivi itsa pacavajëta itsacuenejavayo, parajure. Itsa pacacovaeta, patsicopare. “Jume,” pajamë pëtsa, jai Jesús pijajivijavabelia.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Icatsia Jesús jumaitsi petsutoyenepanajavata pijajivi ayaibitsaëtoxanetojavabelia:
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Itsiata baitsi jane xanë mapacuenia pacaitorobatsije. Pasivamëre papecaitoyavi ata. Pamonae ata pibisiacuenia pacabaracuaicuaijai, bajarapamonae paxamë xaniavaetsia pabaracuaicuaijamëre. Pamonae ata pacaitoya, bajarapamonae pexaniacuene patoexanare. Pamonae ata pibisiacuenia pacabijatane, pibisiacuene pacaexanae ata, patovajëre Diosojavabelia peyavenonaenexatsi.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Bajarapacuenia nexata paneaxa, athëbëtatsia peecaenë, papeximëcuenia patsitajinavanapaename. Bajaraponë, paneaxa, yavenonabiaba daxitajivi. Nexata pexaniajamatabëcuenevi, pibisiajamatabëcuenevi ata, najëpaeya pijapabianë petonaxaniabinexatsi icotia copata. Bajarapacuenia pijinia ema ata copata.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Itsa pasivamë tsipae ëpapecaasivavi, nexata pexaniacuene apo paxainaemë tsipae Diosojavabelia. Pataneme rabaja. Gobierno pejamatabëcueneta impuestomatamo peyanijobabiabivi bitso pibisiacuene exana. Itsiata bajarapamonae ata asiva piasivavitsi.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Xaniavaetsia itsa pacopiapitsipame ëpaneyapëtaevi, nexata pexaniacuene apo paexanaemë tsipae pamonae Dioso apo pejumecovënëtsivivecua. Tsipaji Dioso apo pejumecovënëtsivi ata xaniavaetsia copiapitabiaba peyapëtaevitsi.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Pacuenia jamatabëcueneitsi pejamatabëcuenexanepanaenë, paneaxa, athëbëtatsia peecaenë, bajara paxamë ata pajamatabëcueneitsimëre, jai Jesús pijajivijavabelia.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.