Gênesis 31
gmvl (GMVL) vs NVT
1 Laaba attuma nayti ba giddon, «Yaaqoobey nu aawa haaro ubbaa ekkides; hayssi ubbay izi shiishshida aqotay nu aawappe beettidaaza» gi haasayshin Yaaqoobey siyides.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Yaaqoobey Laaba ayfesoy izas kase mala gidonttayssa be7ides.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 He wode GODAY Yaaqoobe, «Neni ne aawata biitta ne dabbotakko guye simma; tani nenara gidana» gides.
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Hessa gishshas Yaaqoobey Eraheelonne Liya ba mehey dizaso yaana mala kiittidi xeygisides.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Izi isttas, «Intte aawa ayfesoy taas kaseyssa mala gidonttayssa tani be7adis; gido attiin ta aawa Xoossi tanara dees.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Tani ta kumeththa wolqqafe intte aawaas ooththidayssa intte ereeta.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Gido attiin intte aaway tana cimmidi ta damoza tammuto laammi laammi yeggides; gidikkoka izi tana qohontta mala Xoossi iza diggides.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Izi, ‹Masara dorsatinne deyshati ne damoza gidana› giin wude meheti wuri masara xalla yelida; qasse izi, ‹Xalaqa dorsatinne deyshatikka ne damoza gidana› giin mehey wuri xalaqa yelides.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Xoossi hayssaththo intte aawappe woththi ekkidi intte aawa mehe taas immides.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 «Meheti meheteth keziza aginan agumora meheta mehessiza deysha orgeti masara, xalaqanne battaka gididayssa beyadis.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Xoossa kiitanchchay agumon tana, ‹Yaaqoobee!› gi xeygiin tani, ‹Yee!› gaada koyadis.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Izikka tana, ‹Dhoqqu gaada meheta mehetissiza deysha orgeti wuri masaranne xalaqa gididayssa beya; gaasoykka Laabay ne bolla ooththizayssa ubbaa ta beyadis.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Neni shuch essada zayte iza bolla tigada adinida Beetele Xoossi tana; ha7i dendada ha biittafe kezada elelada guye ne yelettida biitta simma› » gides.
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Hessafe guye Eraheelanne Liyay izas, «Nu aawayssafe nuna gakkanay aazee?
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Izi nuna allaga mala xeellees deennee? Izi nuna bayzi ekkides; bayzidi ekkida mishakka baas mi dhayssides.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Xoossi nu aawappe woththi ekkidi nees immida mehey wuri tumukka nuussanne nu naytayssa; hessa gishshas Xoossi nees yootidayssa ubbaa ooththa» gida.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 — ausente —
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 — ausente —
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Laabay ba dorsata iskeza qanxxanaas bichchidaashe Eraheela ba aawa eeqa misleta kaysadus.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Yaaqoobeykka ba baqatizayssa Aaraame dere asi gidida Laabas yootontta baleththi bides.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Izi baas dizaaz ubbaa shiishshi ekki baqatidi Efiraaxise Shaafaa pinnidi Gala7aade geetettiza gezze biitta bides.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Yaaqoobey baqati bidayssa Laabay heedzdzanththo gallas siyides.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Ba dabbota banara ekkidi laappun gallassa oge Yaaqoobe guye kaallidi kaallidi Gala7aade geetettiza gezze biittan iza gakki oykkides.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 He gallassa omars Xoossi Aaraame Laabakko agumora yiidi, «Neni Yaaqoobe bolla iita gidiin kiya gidiinkka haasayontta mala naageeta!» gides.
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Laabay gakkiza wode Yaaqoobey Gala7aade gezzen dunkaani uttides; qasse Laabaynne iza dabboti heen dunkaane tokkida.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Hessafe guye Laabay Yaaqoobe, «Neni hayssaththo ays ooththadii? Neni tana cimmada ta macca nayta olan di7ettida mala laaggada kessadasa.
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Neni ays qotan taappe kessa ekkada tana cimmadii? Tani karabeninne diiththan ufayssa yeththan nena moyzana mala taas ays yootabeekkii?
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Neni haray atto ta nayta naytanne ta macca nayta tani yeera ekkontta mala diggadasa; neni balla ooso ooththadasa.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Tani nena qohanaas taas wolqqay dees; gido attiin ne aawa Xoossi qamma omars tana, ‹Yaaqoobe bolla iita gidiin kiya gidiinkka issi miish ne haasayontta mala naagetta!› giidi taas yootides.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Ha7i gidikkoka neni ne aawa soo baanaas keeha laamotida gishshas ke7adasa; gido attiin taso eeqa misleta aazas kaysadii?» gides.
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Yaaqoobey Laaba, «Neni ne nayta taappe wolqqan woththa ekkanaakko gaada babbida gishshas hayssaththo ooththadis.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Gido attiin ne misleta oykkida as oonakka neni demmiko he uray hayqqo! Nees gidida miishshi ta achchan beettiko nu dabboti beyishin koyada demmiko nees ekka» gides; gaasoykka Yaaqoobey Eraheela eeqa misleta kaysidayssa eribeenna.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Hessa gishshas Laabay Yaaqoobe dunkaane giddo, Liya dunkaane giddonne nam7u aylleta dunkaane giddo gelides; gido attiin aykkoka demmibeenna; Liya dunkaanaappe kezidi Eraheeli dunkaane giddo gelides.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Eraheela ba aawa eeqa misleta ekkada gaamella koora garsan qottada, iza bolla uttadus. Laabay dunkaanan dizayssa ubbaa pilggidi koyides; gido attiin aykkoka demmibeenna.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Eraheela ba aawa, «Ta aawawu! Tana hanqettofa; tani nees eqqana dandaykke; taas maccassa wogay yides» gadus. Izi ubbason koyides; gido attiin eeqa misleta demmibeenna.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Yaaqoobey Laaba bolla hanqettidi, «Tani ay mooradinaa? Hessa sire ne tana kaallanaas tani ooththida nagaray aazee?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Ha7i neni ta miishshaa ubbaa pilggada koyadasashin ay demmadii? Istti neeppenne taappe ooni wordoko pirdana mala ha yo7oza ta dabbota sinththaninne ne dabbota sinththan woththa.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 «Tani nenara nam7u tammu layth kumeth de7adis; ne dorsinne deysha gidiin awucaybeenna; woykko ne meheppe galth mabeekke.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Do7ay wodhidayssaka ubbaa ta bolla qoodadis attiin nees ehabeekke; gallas gidiin omars kaysoy ekkidayssa tana qanxxisadasa.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Gallas awa seelay, omars kenchchoy tana qohides; dhiskoyka ta ayfeppe dhaydes.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Tani hayssaththo ne soon nam7u tammu layth de7adis; ne macca naa nam7ata gishshas 14 layth, attida usuppun layth ne immida meheta gishshas nees ooththashe de7adis; gido attiin neni ta damoza tammuto laamma laamma yeggadasa.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Ta aawati Abrahaameynne Yisaaqi goynnida Xoossi tanara gidonttaakko ne tana mela kushe kessa yeddanakoshin Xoossi ta waayenne ta daabura be7idi qamma omars nena hanqides» gides.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Laabay Yaaqoobe, «Ne machcheti ta macca nayta; istti yelida naytikka ta nayta; mehezikka ta mehe; nees dizaazi wurikka tayssa; hach ha macca nayta tayta bollanne istti yelida nayta bolla ay ooththanaas dandayazinaa?
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Ane ha7i haa ya; neninne tani caaqettoos; hayssi neeppenne taappe giddon markka gido» gides.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Hessa gishshas Yaaqoobey issi shuch ekkidi tuussa mala essides.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Izi ba dabbotakka, «Shuch shiishshite» gides; histtiin istti shuch shiishshidi korida; he shuchcha koraa achchanka kath mida.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Laabay he shuchcha koraa, Yigaar-Sahaaduta gi sunththides; qasse Yaaqoobey iza Gal7eede gi sunththides.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Laabay, «Ha keelay neeppenne taappe giddon hach markka» gides; hessa gishshas iza sunththay Gal7eede geetettides.
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Qasse izi he shuchcha tuussaa Mixiphpha gi sunththides; ays giikko Laabay, «Nuni issay issaafe haakkidi diza wode GODAY ne giddoninne ta giddon gididi naago.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Neni ta macca nayta qohiko, woykko neni ta macca nayta bolla hara maccassata ekkiko nunara ha7i oonikka baynda aggikokka ne giddoninne ta giddon Xoossay markka gididayssa era» gides.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Laabay qasseka Yaaqoobes, «Keelettida shuchchaa hayssa beya; qasse tani neeppenne taappe giddon essida shuchcha tuussa hayssa beya.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Tani ne bolla gene ooththanaas ha keelappe neekko kanththontta mala nenikka ta bolla gene ooththanaas ha keelappenne ha shuchchaa tuussaafe kanththontta mala ha shuchcha koraynne ha shuchcha tuussay markka.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Abrahaame Xoossi, Naakoore Xoossi, istta aawa Xoossi, izi nu giddon pirdo» gides. Yaaqoobey ba aawa Yisaaqi goynnida Xoossa sunththan caaqqides.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Yaaqoobey zumaa bollan yarsho yarshides; ba dabbotakka quma maanaas xeygides; istti miidi heen zuma bollan aqida.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Wonteththa gallas maalado wonttara Laabay dendidi ba nayta naytanne ba macca nayta anjjidinne yeeri ekkidi guye ba soo simmides.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.