Daniel 2
gmvl (GMVL) vs NTLH
1 Nabukadanaxoorey kawotida nam7anththo layththan agumo agumettides; he agumoza gaason keehi ceeciin dhiskoy izas dhaydes.
1 No segundo ano de Nabucodonosor como rei da Babilônia, ele teve uns sonhos que o deixaram tão preocupado, que não podia dormir.
2 Hessa gishshas izakko yiidi he iza agumoza birsheth izas yootana mala maroti, saggati, muurennizaytinne xoolintte taybizayti xeygettana mala azazides; isttika yiidi iza sinththan eqqida.
2 Então mandou chamar os sábios, os adivinhos, os feiticeiros e os astrólogos, para que eles explicassem os sonhos. Quando chegaram e se apresentaram diante do rei,
3 Kawozi isttas, «Tani agumo agumettadis shin he agumozi izi aazakko eranaas tani keeha ceecadis» gides.
3 ele lhes disse: — Tive um sonho que me deixou muito preocupado e não vou ficar sossegado enquanto não souber o que ele quer dizer.
4 Xoolintte taybiza eranchchati kawozas, «Kawoy mernaas kawoto! Ne ay agumettidaakko ane nuus yoota; nuni iza birsheth nena erisana» giidi izas Aramayke qaalan haasayda.
4 Eles disseram ao rei na língua aramaica : — Que o rei viva para sempre! Pedimos que o senhor nos conte o sonho e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
5 Kawozikka isttas, «Ta agumettida agumozanne iza birsheththaa intte taas yootontta aggiko intte asateththaa muxereththadanne intte keeththata piski histta laalla yeggana.
5 Mas o rei respondeu: — Eu já resolvi que vocês têm de me contar o sonho e também explicar o que ele quer dizer. Se não puderem fazer isso, vocês serão todos cortados em pedaços, e as suas casas serão completamente arrasadas.
6 Gido attiin intte ta agumozanne iza birsheththaa gaththi taas yootikko ta inttes imota, woytonne gita bonchcho immana; hessa gishshas ta agumoza iza birsheththaara taas yootite» gi awajjides.
6 Mas, se me contarem o sonho e explicarem o que ele quer dizer, eu lhes darei presentes, prêmios e muitas honras. Portanto, digam o que foi que eu sonhei e o que o sonho quer dizer.
7 Isttika zaaridi, «Kawoo! Ne agumoy izi aazakko nuus ne aylletas yootikko nuni nees iza birsheththa yootana» gida.
7 E todos os sábios disseram de novo: — Conte o senhor o sonho, e aí nós lhe diremos o que ele quer dizer.
8 Kawozi hessa siyida mala, «Ta ooththana qachchidayssa intte erida gishshas intte ta qofaa gam7isanaas hanizayssa ta erays.
8 Mas o rei insistiu: — Eu sei o que vocês estão fazendo. Estão é procurando ganhar tempo porque sabem que já resolvi
9 Intte taas agumoza yootanaas dandayontta aggiko inttes ubbatasikka issi mala qixaatey giigetti uttides; yo7oti inttes laamettana misatiin wordonne gene qaala haasayan coo mela wode wursanaas koyideta; koyrottidi agumoza intte taas yootikko iza birsheththi inttena waayisonttayssa ta erays» gides.
9 que, se vocês não me contarem o sonho, vou dar a todos o mesmo castigo. Vocês já combinaram me enganar com mentiras e falsidades, esperando que a situação mude. Contem-me o sonho, e então eu saberei que também poderão explicar o que ele quer dizer.
10 Xoolintte taybiza eranchchati izas, «Kawoo! Ne oychchidayssa nees zaarana dandayza asi alame bolla beettenna; ay kawoykka gitanne wolqqama gidikkoka hayssa mala oysho marota, saggatanne xoolintte taybiza eranchchata oychchi erenna.
10 Os sábios deram ao rei esta resposta: — Não há ninguém no mundo que seja capaz de fazer o que o senhor quer. Nunca houve nenhum rei, por mais forte e poderoso que fosse, que tivesse exigido uma coisa dessas dos seus sábios, adivinhos ou astrólogos.
11 Kawoo! Neni oychchiza oyshay keehi deexo gidida gishshas asara issife dontta xoossatappe attiin asi nees qonccisanaas dandayenna» gi zaarida.
11 O que o senhor está querendo é impossível. Não existe quem possa atender o seu pedido, a não ser os deuses, e eles não moram com a gente aqui na terra.
12 Hessi kawoza yiillochchidessinne hanqeththides; hessa gishshas Baabiloonen diza aadho eranchchati wurikka hayqqana mala azazides.
12 O rei ficou tão furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 Aadho eranchchati hayqqana mala awajjay kezides; Daaneelanne iza laggeta koyidi wodhana mala asi kiitettides.
13 A ordem foi publicada, e então foram buscar Daniel e os seus companheiros para que eles também fossem mortos.
14 Kawos zabeta halaqa Aryookey Baabiloonen diza aadho eranchchata wodhanaas yida wode Daaneeli izakko shiiqidi hiillaninne mal7o qaalan iza haasayssides.
14 Daniel foi procurar Arioque, o chefe da guarda do rei, que tinha recebido ordem para matar todos os sábios da Babilônia. Com muito jeito e cuidado,
15 Daaneeli kawo shuumeza, «Kawoy hayssa deexo awajja ays kessidee?» giidi oychchides; Aryookey yo7oza Daaneelas qonccisi yootides.
15 Daniel perguntou a Arioque: — Por que foi que o rei deu uma ordem tão dura assim? Arioque explicou o que havia acontecido.
16 Daaneeli he wode kawozaakko gelidi agumoza birshanaas guuththa wodey izas imettana mala woossides.
16 Então Daniel foi falar com o rei, e este concordou em esperar, a fim de dar tempo a Daniel para explicar o sonho.
17 Hessafe guye Daaneeli baso simmi biidi he hanida yo7oza ba laggetas Hanaaniyas, Misha7eelessinne Azaariyaasas yootides.
17 Depois, Daniel foi para casa e contou tudo aos seus amigos Ananias, Misael e Azarias.
18 Izinne iza laggeti hankko attida Baabiloone eranchchatara issife hayqqontta mala, salo Xoossi isttas maaroteth yeddana malanne he xuura yo7oza qonccisana mala, «Woossite» giidi istta qofsides.
18 Daniel disse que orassem ao Deus do céu, pedindo que tivesse pena deles e lhes mostrasse o que aquele sonho misterioso queria dizer, a fim de que Daniel e os seus amigos não morressem junto com os outros sábios da Babilônia.
19 He xuura yo7oy Daaneelas omarsi ajjuutan qonccides; hessa gishshas izi salo Xoossa galatides.
19 Naquela noite, Daniel teve uma visão, e nela Deus mostrou o que o sonho queria dizer. Então Daniel agradeceu a Deus,
20 Daaneeli, «Aadho erateththinne
20 dizendo: “Que o nome de Deus seja louvado para sempre, pois dele são a sabedoria e o poder!
21 Izi wodetanne aginatakka laammees;
21 É ele quem faz mudar os tempos e as estações; é ele quem põe os reis no poder e os derruba; é ele quem dá sabedoria aos sábios e inteligência aos inteligentes.
22 Izi ciimma gidida xuura yo7otanne
22 Ele explica mistérios e segredos e conhece o que está escondido na escuridão, pois com ele mora a luz.
23 Kase ta aawata Godawu!
23 Ó Deus dos meus antepassados, eu te agradeço e te louvo, pois me deste sabedoria e poder. Tu respondeste à nossa oração, nos mostrando o que o rei quer saber.”
24 Hessafe guye Daaneeli Baabiloone eranchchata wodhana mala kawozappe azazoy izas imettida Aryookekko biidi, «Baabiloone eranchchata ne wodhoppa; tana gede kawozaakko gelththa; histtiko ta izas iza agumoza birshana» gides.
24 Aí Daniel foi procurar Arioque, o oficial que tinha recebido ordem do rei para matar os sábios da Babilônia. Daniel disse: — Arioque, não mate os sábios. Leve-me para falar com o rei, e eu explicarei o sonho que ele teve.
25 Aryookey heerakka Daaneela gede kawo Nabukedenaxoore sinththi shiishshidi, «Kawoo! Ne agumoza birsheth nees yootanaade Yuhuda dereppe di7etti yidayta giddofe issaade demmadis» gi yootides.
25 Arioque levou Daniel depressa para o lugar onde o rei estava e lhe disse: — Está aqui comigo um dos judeus que trouxemos como prisioneiros e ele vai explicar o sonho que o senhor teve.
26 Kawozikka Bilxxasoore geetettida Daaneela, «Ta agumettida agumoza iza birsheththaara ne taas yootanaas dandayay?» gi oychchides.
26 O rei perguntou a Daniel, que também era chamado de Beltessazar: — Você pode contar o meu sonho e explicar o que ele quer dizer?
27 Daaneelikka izas, «Kawoo! Ay aadho eranchchati, saggati, marotinne muurennizayti ne oychchida xuura yo7oza nees yootanaas dandayettenna.
27 Daniel respondeu: — Não há sábios, adivinhos, feiticeiros nem astrólogos que possam dar a explicação que o senhor está exigindo.
28 Gido attiin xuura yo7o ubbaa qonccisiza Xoossi salon dees; izi buro sinththafe yaana layththatan hananayssa ubbaa nees qonccisides; neni ne hiiththan ichcha dashe be7ida agumoynne ajjuutay hayssafe kaallizayssa.
28 Mas há um Deus no céu, que explica mistérios. Foi por meio do sonho que ele fez o senhor saber o que vai acontecer no futuro. E agora, ó rei, eu vou explicar o sonho e as visões que o senhor teve enquanto dormia.
29 «Kawoo! Neni ne hiiththan ichcha dashe sinththafe hanana yo7ota qoppadasa; he wode xuura qonccisiza Xoossay buro sinththafe hanana yo7ota nena bessides.
29 — O senhor estava deitado na sua cama e começou a pensar a respeito do futuro. E aquele que explica mistérios mostrou ao senhor o que vai acontecer.
30 Hayssi ha xuura yo7ozi taas qoncciday tani hankko asaappe aadho eranchcha gidida gishshas gidenna; gido attiin neni he agumoza birsheth erana malanne ne wozina giddon simerettiza qofa shaakka eranaassa.
30 E eu recebi a explicação do mistério, não porque seja o mais sábio de todos os homens, mas a fim de que o senhor saiba o sentido do sonho que teve e o que querem dizer os pensamentos que passaram pela sua mente, ó rei.
31 «Kawoo! Ne sinththan keehi gita xolqizanne babisiza misley eqqidayssa be7adasa.
31 — O senhor teve uma visão na qual viu uma estátua enorme, de pé, bem na sua frente. A estátua era brilhante, mas metia medo.
32 He misleza hu7ey geeshsha worqqafe, iza tiraynne iza kusheti birappe, iza uloynne wodiray xarqimalappe oosettida;
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, a barriga e os quadris eram de bronze,
33 iza suuletikka biratappe, toho yachchatappe baggay biratappenne baggay mana urqqafe medhettides.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram metade de ferro e metade de barro.
34 Neni misleza xeellishin gita shuchchi asi bochchontta ba dizasoppe dhoqallettidi birappenne mana urqqafe oosettida misleza tohota menththereththi liiqisides.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra se soltou de uma montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado. A pedra caiu em cima dos pés da estátua e os despedaçou.
35 Heerakka biratazi, mana urqqazi, xarqimalazi, birazinne worqqazi wuri meqeretti wodhdhida; bone kaththa balen diza suulla mala gidida; carkoy istta issinokka ashshontta pitti efides; misleza bolla kundida shuchchazi gidikko izi biitta kumanaashe gakkanaas gita zuma gidides.
35 Imediatamente, o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro viraram pó, como o pó que se vê no verão quando se bate o trigo para separá-lo da palha. O vento levou tudo embora, sem deixar nenhum sinal. Mas a pedra cresceu e se tornou uma grande montanha, que cobriu o mundo inteiro.
36 «Hekko agumozi hayssa; iza birsheththayka hayssafe kaallizayssa.
36 — Foi este o sonho, e agora vou explicá-lo para o senhor.
37 Kawoo! Neni kawotas kawo; salo Xoossi nees kawoteththi, maata, wolqqanne bonchcho immides.
37 Ó rei, o senhor é o mais poderoso de todos os reis, e foi o Deus do céu quem o fez rei; ele lhe deu poder, autoridade e honra.
38 Izi neni biitta ubbaa haarana mala ooththides; izi nees asaa, mehaa, do7atanne kafota bolla godateth immides; hessa gishshas worqqa hu7ezi nena.
38 Ele deu ao senhor o domínio em todo o mundo sobre os seres humanos, os animais e as aves. O senhor é a cabeça feita de ouro.
39 «Neeppe guye neeppe simmiza kawoy dendana; izappeka kaallidi xarqimalan leemisettida heedzdzanththo kawoy dendana; izikka kumeththa alame haarana.
39 Depois do seu reino haverá outro, que não será tão poderoso como o seu; e depois desse reino haverá ainda outro, um reino de bronze, que dominará o mundo inteiro.
40 Qasseka beettida miish ubbaa menththereththi yeggiza birata mala mino gidida oydanththo kawoy kawotana; biratay ubbaa menththereththi liiqisiza mala izi baappe kase kawotida kawota menththereththi yeggana.
40 Depois, virá um quarto reino, e este será forte como o ferro, que quebra e despedaça tudo. E assim como o ferro quebra tudo, esse reino destruirá completamente todos os outros reinos do mundo.
41 Iza tohotinne iza toho biradhdheti baggay biratappe baggay mana urqqafe gididayssa ne be7ida mala he kawoteththay nam7u kezi shaakettida kawoteth gidana; birataynne urqqay walakettidayssa ne be7ida mala he kawoteththaafe baggay birata mala mino gidana.
41 Na estátua que o senhor viu, os pés e os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro. Isso quer dizer que esse reino será dividido, mas terá alguma coisa da força do ferro; pois, como o senhor viu, o ferro estava misturado com barro.
42 Iza tohota biradhdhetappe baggay birata, baggay mana urqqa gidida mala he kawoteththaafe baggay mino, baggay qasse laafa gidana.
42 Os dedos dos pés eram metade de ferro e metade de barro; isso quer dizer que o reino, por um lado, será forte, mas, por outro, será fraco.
43 Birataynne mana urqqay walakettidayssa mala asay ubbay walaka gidana; gido attiin biratay mana urqqara oykettonttayssaththo isttika ba giddon issino gidi oyketettenna.
43 O senhor, ó rei, viu que o ferro estava misturado com barro, e isso quer dizer que os reis procurarão unir os seus reinos por meio de casamentos. Mas como o ferro e o barro não se unem, assim também esses reinos não ficarão unidos.
44 «Heyta he kawota woden salo Xoossay mulerakka laalettonttanne hara deres aadhdhi imettontta kawoteth essana; he kawoteththazi hara kawoteththata mulera liiqisana; istta wurseth gakkanawukka dhayssana; he kawoteththazi ba hu7es mernaas minni daana.
44 No tempo desses reis, o Deus do céu fará aparecer um reino que nunca será destruído, nem será conquistado por outro reino. Pelo contrário, esse reino acabará com todos os outros e durará para sempre.
45 Asi bochchontta dishin zuma bollafe dhoqallettidi biratappe, xarqimalappe, mana urqqafe, birappenne worqqafe oosettida misleza liiqisida shuchcha ajjuuta birsheththay hayssa; gita Xoossay buro sinththafe hananayssa kawo nena bessides; agumozikka tuma; iza birsheththazikka ammanththizaaza» gi yootides.
45 É isso o que quer dizer a pedra que o rei viu soltar-se da montanha, sem que ninguém a tivesse empurrado, e que despedaçou a estátua feita de ferro, bronze, prata, barro e ouro. O Grande Deus está revelando ao senhor o que vai acontecer no futuro. Foi este o sonho que o senhor teve, e esta é a explicação certa.
46 Hessafe guye kawo Nabukadanaxoorey ba hu7e duge biitta gaththidi Daaneelas ziggides; izakka bonchchides; izas yarshonne exaane shiishshana mala azazides.
46 Então o rei Nabucodonosor se ajoelhou diante de Daniel, e encostou o rosto no chão, e depois ordenou que fossem apresentados a Daniel sacrifícios e incenso.
47 Kawozi Daaneela, «Hayssa xuura yo7oza ne birshana dandayda gishshas tumappe intte Xoossay xoossatas Xoossa; izi kawotas Goda; izi xuura qonccisiza Xoossa» gides.
47 E ele disse a Daniel: — O Deus que vocês adoram é, de fato, o mais poderoso de todos os deuses e é o Senhor de todos os reis. Eu sei que é ele quem explica mistérios, pois você me explicou este sonho misterioso.
48 Hessafe guye Kawozi Daaneela gita bonchchoson woththides; keehi daro imotata izas immides; Baabiloone kawoteththa ubbaa ayssizaade histtides; Baabiloone eranchchata ubbaa bolla halaqa histti shuumides.
48 Em seguida, o rei colocou Daniel como alta autoridade do reino e lhe deu também muitos presentes de valor. Ele pôs Daniel como governador da província da Babilônia e o fez chefe de todos os sábios do país.
49 Hessafekka bollara Daaneeli kawoza qofsiin kawozi Sidiraaqa, Misaaqanne Abdinaago Baabiloone awuraajjata ubbaa bolla ayssizayta histti shuumides; Daaneeli gidikko kawo keeththan uttides.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel ficou na corte real.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.