Mateus 25
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NVT
1 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Mba tugen Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe ana piin kɨrga tɨv, ana phɨkthɨgi mbigir ŋkaa muuŋgi tɨv, mbe ne neŋgegi. Ana mbe farar muuŋgirga. Ana kha tɨvar muuŋgirga. Guma mbe, ana ntigera muun rɨgɨr za mbui. Ana ntigera muun rɨgɨr zav zi. Ana zim, mba phɨkthɨgi mbigir ŋkaa, mbe won raa ndigap, ana kuv zɨr zav, wari ana puav vui.
1 “Então o reino dos céus será como as dez virgens que pegaram suas lamparinas e saíram para encontrar-se com o noivo.
2 Mbe vov, meeŋthɨgi mbigi, mbe pham bigi ga mbui mbigi ma. Meeŋthɨgi ntɨɨri, mbe ndɨkndɨgi vhuuiŋ kav, mbe nzerara bigi ga mbui.
2 Cinco delas eram insensatas, e cinco, prudentes.
3 Mbe vov, mba pham bigi ga mbui meeŋthɨgi mbigi, mbe wari won raa ndiga vov, mbe won raa ga nzuav vhava mbɨ phorga ndiga vegi fhuvara.
3 As cinco insensatas não levaram óleo suficiente para as lamparinas,
4 Mba harigi meeŋthɨgi mbigi, mbe ndɨkndɨk vhuuŋ kav, mbe wari won raa mbe vhava mbɨn nta ruigap, mbe vhɨra wari won raa ga nzuav harigi vhavi phara phorga ndiga vegi.
4 mas as outras cinco tiveram o bom senso de levar óleo de reserva.
5 Mbe vegap, mba ntigera muun rɨgɨ zav zi guman rargap wari kim, ana vhemkora zɨgi fhu. Mbe maaŋ muuŋgiap ana rarga kav kav, ŋkuu mbe mbuim, mbe rɨmgi, mben simgim, mbe kuav ki.
5 Como o noivo demorou a chegar, todas ficaram sonolentas e adormeceram.
6 “Mbe kuav kim, maaŋ rɨgar, mbe guma mbe mbararagim, ana kaav khaŋ nzuai, ‘Mba ntigera muuaŋ rɨgi guma, ana mbur zi. Nde zɨv, nza anan puv ŋgɨp, ana kuv zɨrga.’
6 “À meia-noite, foram acordadas pelo grito: ‘Vejam, o noivo está chegando! Saiam para recebê-lo!’.
7 Ana ne nzuaim, mba mbigir ŋkaa khavgiap wari won raar wigi khavi.
7 “Todas as virgens se levantaram e prepararam suas lamparinas.
8 Mbe won raar wigi khavim, mba pham bigi ga mbui meeŋthɨgi mbigi, mbe khaŋ mba ndɨkndɨga vhuuŋ ki meeŋthɨgi mbigi ga nzuai, ‘Nde wari wo raa ga rɨgi vhava mbɨ thanen nzan nɨɨŋ, nza raa ŋuimŋguigir zav mbui.’
8 Então as cinco insensatas pediram às outras: ‘Por favor, deem-nos um pouco de óleo, pois nossas lamparinas estão se apagando’.
9 Mbe maaŋ nzuaim, mba ndɨkndɨk vhuuŋ ki mbigi, mbe mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, ‘Fhuvara. Kha vhava mbɨ, ana nza raar ruiv vhɨra nden raar ruigirga tuktɨgi fhuvara. Nde taagi ŋgɨp, vhezi phenan ŋgegɨp, warira suaŋv vhava mbɨ vhezɨrga, ne nzerara.’
9 “As outras, porém, responderam: ‘Não temos o suficiente para todas. Vão e comprem óleo para vocês’.
10 Mbe maaŋ mbe suaŋgim, mba pham bigi ga mbui mbigi, mbe taagia vhava mbɨ vhezɨr zav vhezi phenan vegi. Mbe vegim, mba ntigera muuaŋ rɨgi guma, ana zɨgi. Ana zɨgim, mba ndɨkndɨga vhuuŋ ki mbigi, mbe ana phorgap phena vhen vergap, ana phorga ana mba muuaŋ rɨgi shama bakɨme piigi. Mbe vergim, mba gumgi mba phena thɨma puigi.
10 “Quando estavam fora comprando óleo, o noivo chegou. Então as cinco que estavam preparadas entraram com ele no banquete de casamento, e a porta foi trancada.
11 “Mbe vergim, zumgum, mba pham bigi ga mbui meeŋ thɨgi mbigir ŋkaa, mbe zav khaŋ nzuai, ‘Guman rum, guman rum, ndu zɨv nza ndim thɨma fhɨrik!’
11 Mais tarde, quando as outras cinco voltaram, ficaram do lado de fora, chamando: ‘Senhor! Senhor! Abra-nos a porta!’.
12 Mbe maaŋ nzuaim, ana mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, ‘Gu guigira nde nzuai, gu nde kaŋgi fhuvara.’ ”
12 “Mas ele respondeu: ‘A verdade é que não as conheço’.
13 Zisas nen mbe suaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, “Nde maaŋ muuŋgip, nde tuituigira wari ganɨri. Nde wari wo Bakɨme zɨrga tuk gu raa kaŋgi fhuvara.”
13 “Portanto, vigiem, pois não sabem o dia nem a hora da volta.”
14 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Fhe Bakɨme won gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe Hevenan ana piin kɨrga tɨv, ana kha fara muuŋgi. Guma mbe, ana won ŋgu thav saman harigi ŋgun ŋgɨr za mbui. Ana ŋgɨr zav, ana mbara won ŋaara gumgir kamgim mbe ana han zim, ana wo bigir mbe farve khɨngi, mbe ana bigi ganɨnga.
14 “O reino dos céus também pode ser ilustrado com a história de um homem que estava para fazer uma longa viagem. Ele reuniu seus servos e lhes confiou seu dinheiro,
15 Ana won ŋaara gumgi, ana mben tɨvi gum mben ŋkasŋka, ana za nta gangiap, ana won ŋkɨɨa shama mbov mbe ndɨɨi. Ana mbevi, ana 5,000 kinan ana nɨɨŋgiap, mbevi, ana 2,000 kinan ana nɨɨŋgiap, ana mbevi, ana 1,000 kinan ana nɨɨŋgi. Ana maaŋ mbe muuŋgiap, mbe thav vugi.
15 dividindo-o de forma proporcional à capacidade deles: ao primeiro entregou cinco talentos; ao segundo, dois talentos; e ao último, um talento. Então foi viajar.
16 Ana mbe thav vugim, mba 5,000 ndigi guma ana hɨgap, mba 5,000 kinan shɨga mbuim, ntan bɨɨŋbɨɨŋ ŋkɨɨa khaŋ muuŋgia hɨgi, 5,000. Ana ntan shɨga mbuav harigi 5,000 kina ndigi.
16 “O servo que recebeu cinco talentos começou a investir o dinheiro e ganhou outros cinco.
17 Mba 2,000 kina ndigi guma vhɨra, ana mba 2,000 kinan shɨga mbuav ana vhɨra harigi 2,000 kina ndigi.
17 O servo que recebeu dois talentos também se pôs a trabalhar e ganhou outros dois.
18 Mani won ŋkɨɨan shɨga mbui. Mba 1,000 kina ndigi guma maaŋ muuŋgi fhuvara. Ana mba 1,000 kina ndiga vov, mbok korgiap, won guma bakɨmen ŋkɨɨa ndi mbok khɨngiap, nta vhagi.
18 Mas o servo que recebeu um talento cavou um buraco no chão e ali escondeu o dinheiro de seu senhor.
19 “Mbe maaŋ muuŋgiap kim, tuga mpeeŋra vhɨzgim, mben guma bakɨme taagia zɨgi. Ana zɨgap, ana mba mbe nɨɨŋgi ŋkɨɨa suaŋv mbe phorgɨ suaŋ za mbui.
19 “Depois de muito tempo, o senhor voltou de viagem e os chamou para prestarem contas de como haviam usado o dinheiro.
20 Ana mbe suaŋ za mbuim, mba 5,000 kina ndigi guma, ana mba ana nɨɨŋgi 5,000 kina ndigap, vhɨra harigi 5,000 kina phorga ndiga zav khaŋ ana nzuai, ‘Guma bakɨme, ndu 5,000 kinan na nɨɨŋgi. Ndu ganɨ, gu mba 5,000 kinan shɨga mbuav harigi 5,000 kina ndigi.’
20 O servo ao qual ele havia confiado cinco talentos se apresentou com mais cinco: ‘O senhor me deu cinco talentos para investir, e eu ganhei mais cinco’.
21 Ana nzuaim, anan guma bakɨme khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guman vhuuŋ ma, ndu ŋaara vhuuŋra muuŋgi. Ndu tuituigira won ŋaara garav ana muuŋgi. Ndu bigi bisarire, ndu tuituigira nta gari. Maaŋ muuŋgiap, gu ndu vuzvugi, ndu ntigem na bigi vhɨrve ganɨnga. Ndu zɨv na phorgɨv ŋka ndikndigɨrga.’
21 “O senhor disse: ‘Muito bem, meu servo bom e fiel. Você foi fiel na administração dessa quantia pequena, e agora lhe darei muitas outras responsabilidades. Venha celebrar comigo’.
22 “Mba 2,000 kina ndigi guma ana vhɨra zi, ana zav khaŋ nzuai, ‘Guma bakɨme, ndu 2,000 kinan na nɨɨŋgi. Ndu ganɨ, gu mba 2,000 kinan shɨga mbuav, harigi 2,000 kina ndigi.’
22 “O servo que havia recebido dois talentos se apresentou e disse: ‘O senhor me deu dois talentos para investir, e eu ganhei mais dois’.
23 Ana maaŋ nzuaim, ana guma bakɨme khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guman vhuuŋ ma, ndu ŋaara vhuuŋra muuŋgi. Ndu tuituigira won ŋaara gari. Ndu bigi bisarire, ndu tuituigira nta gari. Maaŋ muuŋgiap, gu ndu vuzvugi, ndu na bigi vhɨrve ganɨnga. Ndu zɨv na phorgɨp ŋka ndikndigɨrga.’
23 “O senhor disse: ‘Muito bem, meu servo bom e fiel. Você foi fiel na administração dessa quantia pequena, e agora lhe darei muitas outras responsabilidades. Venha celebrar comigo’.
24 “Mani vugim, mba 1,000 kina ndigi guma, ana vhɨra zi. Ana zav khaŋ nzuai, ‘Guma Bakɨme, gu kaŋgi, ndu vhav shi guma ma. Ndu harigi gumgi won mɨnin pargi mba, ndu vhɨra nta si guma ma. Ndu harigi nuiana sɨgen guma won mban vhɨgi fuigim, nta thooŋgim, ndu vhɨra nta phorga ndi.
24 “Por último, o servo que havia recebido um talento veio e disse: ‘Eu sabia que o senhor é homem severo, que colhe onde não plantou e ajunta onde não semeou.
25 Gu maaŋ muuŋgiap ndun rivgiap, ndun 1,000 kina ndiga vov nuianan mbok korgiap, nta ndu zorgi. Ndu ntɨɨri khare.’
25 Tive medo de perder seu dinheiro, por isso o escondi na terra. Aqui está ele’.
26 “Ana ne nzuaim, ana guma bakɨme, ana ŋgarkarav, khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ŋaara guma mbatɨk ma. Ndu vhukvhuga kɨvgi guma ma. Ndu guigira khueŋ kaŋgi, gu harigi gumgi won mɨnin pargim, gu mbe mɨnin mbe mba ndi. Gu vhɨra harigi nuiana sɨgen harigi guma won mba ndim fuigi, gu vhɨra nta ndi.
26 “O senhor, porém, respondeu: ‘Servo mau e preguiçoso! Se você sabia que eu colho onde não plantei e ajunto onde não semeei,
27 Ndu maaŋ muuŋgiap kaŋgia, ndu ram muuŋgiap, nan ŋkɨɨa ndiav ŋkɨɨa ndia sui phena su thagi? Ndu na ntɨɨri ndi khɨngirim, gu ntige taagi zɨv, gu wantɨɨri ndiv, gu vhɨra ntan bɨɨŋbɨɨŋ ŋkɨɨa phorgɨv ndirga.
27 por que não depositou meu dinheiro? Pelo menos eu teria recebido os juros.
28 Maaŋ muuŋgiap, nde kha guma tɨn kha 1,000 kina ndigip, ntan mbu 10,000 kina ki guman nɨɨŋgiri.
28 “Em seguida, ordenou: ‘Tirem o dinheiro deste servo e deem ao que tem os dez talentos.
29 Ne khaŋ muuŋgi, guma bigi mbari ki, gu harigi bigi phorgɨv ana nɨɨŋgirga. Guma maaŋ muuŋgia bigi ki fhu, ana mba suirav ki bigɨna bisaneŋ, gu ana tɨn mba bigɨna bisaneŋ ndigirga.
29 Pois ao que tem, mais lhe será dado, e terá em grande quantia; mas do que nada tem, mesmo o que não tem lhe será tomado.
30 Gu ana tɨn mba bigɨna ndigirga, mba ŋaara guma mbatɨk, nde ana vhararim, ana mba gɨngɨn mbatɨga muuŋgi ŋanen ŋgɨgɨri. Mba ŋanen, mbe nzi mbatɨgar muuŋv wari wo tari ntɨɨri phɨrɨrga.’ ”
30 Agora lancem este servo inútil para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.”
31 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Fhe Bakɨmen Guma Guar taagi ŋgui vhɨrve gari guman pana gegɨp won enseri phorgɨp zirɨrga, ana zirɨp ana ŋgui vhɨrve gari guman pan pigi mpirmpirɨk perarga.
31 “Quando o Filho do Homem vier em sua glória, acompanhado de todos os anjos, ele se sentará em seu trono glorioso.
32 Ana perarga kha nuianan ki gumgi gu mbigi mbe zam zɨv ana nɨma thivgirga. Mbe zɨv ana nɨma thivgirim, ana nduara mbe ndim, phɨna phunin maanga. Ana mba sipsivi gari gumgi wari wo sipsivi heev, won sipsivi ndiv harigi nderen mbav, memeiŋ ndi harigi nderen mbai, ana mba tɨvar muunga.
32 Todas as nações serão reunidas em sua presença, e ele separará as pessoas como um pastor separa as ovelhas dos bodes.
33 Ana maaŋ muuŋv, ana sipsivi ndiv won guva haren maaŋv, ana memeiŋ ndi won ŋkɨn haren maanga.
33 Colocará as ovelhas à sua direita e os bodes à sua esquerda.
34 Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan won guva haren ki gumgi gu mbigi ana khaŋ mbe suanga, ‘Nde Dara ndɨkndɨga vhuun nden muunga. Ana tɨvar vhuun nden muun za mbui.’ Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan khaŋ mbe suanga, ‘Nde zɨv na Dara nde nzuav muuŋgi ŋgu, nde zɨv fharav ana ndigip anan kɨri.
34 “Então o Rei dirá aos que estiverem à sua direita: ‘Venham, vocês que são abençoados por meu Pai. Recebam como herança o reino que ele lhes preparou desde a criação do mundo.
35 Nde khaŋ muuŋgi ne nzuav, gu fhum thɨhegi nde mban na nɨɨŋgi. Gu mbɨ nzuav fhɨr khigim, nde mbɨn na nɨɨŋgi. Gu harigi ŋgu guma ma, gu zim, nde nan kov wari wo phenin vegi.
35 Pois tive fome e vocês me deram de comer. Tive sede e me deram de beber. Era estrangeiro e me convidaram para a sua casa.
36 Gu shaa fhu, nde shaar na nɨɨŋgi. Gu rɨɨim, nde na kirav kegi. Gu phena tɨvanen kim, nde nan kirav kegi.’
36 Estava nu e me vestiram. Estava doente e cuidaram de mim. Estava na prisão e me visitaram’.
37 “Ana maaŋ suanga, mba tɨvir vhuuiaŋ mbui gumgi gu mbigi ana ŋgarkarav khaŋ ana suanga, ‘Guman Rum, nza maaŋgi tugar ndu garim, ndu thɨhegim, nza mban ndu nɨɨŋgi? Nza vhɨra maaŋgi tugar ndu garim, ndu mbɨ nzuav fhɨr khigim, nza mbɨn ndu nɨɨŋgi?
37 “Então os justos responderão: ‘Senhor, quando foi que o vimos faminto e lhe demos de comer? Ou sedento e lhe demos de beber?
38 Nza vhɨra maaŋgi tugar ndu garim, ndu harigi ŋgu guma fara muuŋgiap zim, nza ndun ko vov wari wo phenin vegi? Nza vhɨra maaŋgi tugar ndu garim ndu shaa fhuv, nza shagir ndu nɨɨŋgi?
38 Ou como estrangeiro e o convidamos para a nossa casa? Ou nu e o vestimos?
39 Nza vhɨra maaŋgi tugar ndu garim, ndu rɨɨv, ndu vhɨra phena tɨvanen kim, nza vov ndu kirav kegi?’
39 Quando foi que o vimos doente ou na prisão e o visitamos?’.
40 “Mbe maaŋ suanga, mba ŋgui vhɨrve gari guman pan mbe ŋgarkarav khaŋ mbe suanga, ‘Gu guigira nde nzuai, nde mba nan fegi gu ŋgugi mbe zɨri ki fhu, nde ram mbui khesharigi tɨvar vhuun mbe muuŋgi, nde mba tɨvar na mbui.’
40 “E o Rei dirá: ‘Eu lhes digo a verdade: quando fizeram isso ao menor destes meus irmãos, foi a mim que o fizeram’.
41 “Mba ŋgui vhɨrve gari guman pan maaŋ mbe suaŋgip, mbara khaŋ mba ana ŋkɨn haren ki gumgi gu mbigi ana khaŋ mbe suanga, ‘Nde za vhɨzi gumgi gu mbigi ma. Nde na thav sav, mbu zazera mbara muuŋgiap kav shi vhavar ŋgɨri. Mba vhav mbe Satan gum ana ŋaara gumgi mbe mbe nzuav muuŋgi vhav ma.
41 “Em seguida, o Rei se voltará para os que estiverem à sua esquerda e dirá: ‘Fora daqui, malditos, para o fogo eterno preparado para o diabo e seus anjos.
42 Nde fhum, gu thɨhegim, nde mban na nɨɨŋgi fhuvara. Ndu gu mbɨ nzuav fhɨr khigim, nde mbɨn na nɨɨŋgi fhu.
42 Pois tive fome, e vocês não me deram de comer. Tive sede, e não me deram de beber.
43 Gu harigi ŋgu guma ma, gu zim nde na ndiga wari wo phenin vegi fhu. Gu shaa ga sosuagim, nde shaar nan kurigi fhu. Nde gu rɨɨv ki, gu phena tɨvanen kim, nde zav na gangi fhu.’
43 Era estrangeiro, e não me convidaram para a sua casa. Estava nu, e não me vestiram. Estava doente e na prisão, e não me visitaram’.
44 “Ana maaŋ mbe suanga, mbe vhɨra khaŋ ana suanga, ‘Guman Rum, nza rasɨ tugar ndu garim, ndu thɨhegi, o, ndu mbɨ nzuav fhɨr khigi o, ndu harigi ŋgu guma fara muuŋgiap zi o, ndu shaa ga sosuagi, o, ndu rɨɨi, o, ndu phena tɨvanen kim, nza ndu shashagi?’
44 “Então eles dirão: ‘Senhor, quando o vimos faminto, sedento, como estrangeiro, nu, doente ou na prisão, e não o ajudamos?’.
45 “Mbe maaŋ suanga, ana mbe ŋgarkarav khaŋ suanga, ‘Gu guigira nde nzuai, nde mba zɨ ki fhuv gumgi gu mbigi nde tɨvar vhuun mbe muuŋgi fhu, nde vhɨra tɨvar vhuun na muuŋgi fhu.’
45 “Ele responderá: ‘Eu lhes digo a verdade: quando se recusaram a ajudar o menor destes meus irmãos e irmãs, foi a mim que se recusaram a ajudar’.
46 Mba gumgi gu mbigi mbe ne suaŋv vheza mbatɨga ndirga, mba vhez khare, mbe zazera mbara muuŋgiap ki vheza ndirga. Mba tɨvar vhuuiŋ muuŋgi gumgi gu mbigi, mbe zazera mbara muuŋgiap ki bɨɨŋbɨɨŋ ndirga.”
46 “E estes irão para o castigo eterno, mas os justos irão para a vida eterna”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.