Atos 19
IYA YONAI (GDN) vs ARC
1 Apunu Aporosi natere Korini rabineya tondawa ki makeya ka Poru yawata kweyau e kerareya kaya-wena umawa da natere Epeso bauwena. E Iyesu sumapamawa ragidai dai ika bananatapu,
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 manako mu manutapu, wagubu ke; “Wi Iyesu wauneya suma-mupu makeya ki ka wi Mamanuga God e Keyai Tanai Bagi Kawaya ki kasiyarai mete wadumupu bo pa mena?”
2 disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 Mu inako tagubu, manako Poru mu ade manutapu, wagubu ke; “Ko wi gwede siruwai siruwaigubu?”
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados, então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Mu inako tagubu ki pokere Poru mu ade tadebu, wagubu ke; “Apunu Diyoni naiya iyapana siruwatamiyawa ki ka e mu beramaga berokoi kamada-mana ade mu notamaga wirawagana ki siruwai mu siruwatamiyawa. E mu siruwatamiyawa ka e mu mete tadeyawa, wagawa ke; ‘Apunu mosi nau ewaneya baiyagisi ki e mena sumapiyoi.’ Apunu Diyoni yona ki wagubu ki ka e Iyesu nene wagubu.”
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo do arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Iyapana Poru e yonai wagubu ki wainamupu ki ka mu ubumpu nu Kaiwawonuga Iyesu e si pokaiya siruwatagubu,
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 manako Poru ubupu e idai mu kawarimugu tapu. E idai mu kawarimugu tarawa ki makeya ka Mamanuga God e Keyai Tanai Bagi Kawaya kawapu mu kawarimugu minibu siwa kasiyara tagebu manako mu tenawarimaga wirawena da mu yona ebo ebo tagamawa ade Mamanuga God e bonanai mete wainapamawa iyapana tademawa.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas e profetizavam.
7 Iyapana ki kena mu ka iyapana uratanai mena ida esida kewowena kerapu apeya.
7 Estes eram, ao todo, uns doze varões.
8 Apunu Poru Diyu ragidai mu gurigurimaga tawaiya siragamu apeya eyaka kewowena ki rabineya maramara yabarayabara uburawa wagawa kasiwara ade iyapana Mamanuga God e gari rabineya kaiwana idiwana ki sisiyai mu mete deni deni tagamawa da mu notamaga wirawagana ki nana.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do Reino de Deus.
9 Ko mu dai tagamawa mama mu midimaga togawena manako iyapana kuduba mu yabaramugu ubumpu nu Kaiwawonuga Iyesu nu Iyanuga Yawatai mebu ki sisiyai girimupu. Giripamawa ki pokere Poru mu kamaditapu ubupu Iyesu sumapamawa ragidai waratapu kaya-tagubu kabuwa tawai mosi si ka ‘Siranisi’ ki rabineya maramara iyapana Mamanuga God e yonai ika tadeyawa kabukabuwa tondawa.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 E iyapana inako tadeyawa kabuwa tondawa kaniyawa da kwamura apeya kewowena. Tawana Aisiya rabineya ka Diyu ragidai ade tawana kwaiyanai ragidai mete kina nu Kaiwawonuga e yonai ki mu kuduba wainamupu gawarara.
10 E durou isto por espaço de dois anos, de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, tanto judeus como gregos.
11 Mamanuga God apunu Poru pokaiya matakira ropani kawaya ebo ebo kwaewagawa.
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia maravilhas extraordinárias,
12 Poru e kiyabui surusurui bo aukwarai bo inako ki iyapana te-pamawa kayatagamawa sigira ragidai mu kawarimugu nakapamawa manako sigira ragidai ki iyatagamawa ade keyai berokoi mu rabinamugu idiwa ki mete bau-tagamawa kayatagamawa.
12 de sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 — ausente —
13 E alguns dos exorcistas judeus, ambulantes, tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 — ausente —
14 Os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Mu inako tagubu ko keyai berokoi ki denai mu tadebu, wagubu ke; “Nau Iyesu kataineya ade apunu Poru e nau mete kataineya ko wi ka gwedewau?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus e bem sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 Keyai berokoi apunu ki rabineya tondawa ki inako wagubu manako e kasiyarai apunu ki rabineya matara-wena da apunu ki ubupu iyapana ki waipara mena taunibu sipasipara. E mu aukwaramaga tegerepupu ade mu sipumamaga rikatapu manako mu nimaga matarau wakapatagubu tawa ki kamadumpu garugarumupu kayatagubu.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno e assenhoreando-se de dois, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Diyu ragidai ade tawana kwaiyanai ragidai mete kina natere Epeso rabineya idiwa sisiya ki wainamupu ki ka mu notamaga kowena kudu mete waina-mupu manako nu Kaiwawonuga Iyesu e si tepamupu.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Iyesu sumapamawa ragidai ropani kawaya bautagubu iyapana yabaramugu ubumpu mu mubo beramaga berokoi wekemupu ki tagubu matara.
18 Muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Iyapana dai muwara bo simaga kwaetagamawa ki ka mu muwara bo simaga ki purapurai bo okai kuduba ki temupu iyapana yabaramugu matau pasumupu kwarisi. Mu purapuramaga pasumupu kwarisi ki denai ka kawaya daganani.
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros e os queimaram na presença de todos, e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinquenta mil peças de prata.
20 Mara ki makeya ka Mamanuga God e yonai kawayawagawa yarawa manako iyapana ropani kawaya e yonai ki kasiyarai mete empamawa.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Gwedegwede yau kuduba wenawena eweya ka apunu Poru natere Diyerusaremu ade kayawagana waina-pupu. E nuwaiya ka tawana Makedoniya yo Akaiya ki yawatai kayawagana ki nana manako e iyapana tadebu, wagubu ke; “Nau natere Diyerusaremu bausugani ki ka nau ewa natere Roumi mete empana ki nana kayasugani.”
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 E inako wagubu manako e kowakowai-yoma Simosi yo Erastasi tonotapu tawana Makedoniya kayatagubu ko e eya ka mara dai ika tawana Aisiya rabineya tondawa.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Mara ki makeya ka yawira kawaya mo wenawena natere Epeso rabineya nu Kaiwawonuga Iyesu nu Iyanuga Yawatai mebu ki yonai kawareya.
23 Naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 — ausente —
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 — ausente —
25 aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Varões, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Ko apunu beraberai Poru yewe bauwena badidi kwaewagau ki wi yabugere empiyamu bo pa mena? Nu iyapananuguma yewe Epeso rabineya ade tawana Aisiya kuduba mete kina ki mu rabinamaga e wirapiyau da mu ropani kawaya e eweya mena kayatagamu. E wagau da keyakeyai ki nu nubo idanugu kaite-pemei ki mibai ka pa mena.
26 e bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 E inako wagau ki pokere iyapana kuduba e yonai ki sumapomoto ki ka mu keyakeyai nu kaitepemei ki eba gimara-pomoto manako nu sinuga giriyagisi. Ade nu daisusunuga sumapemei ridai Atemesi e tawai ki mu mete kamadini gumoroyagisi. Ridi Atemesi e ka nu daisusunuga kawaya. Iyapana kuduba tawana Aisiya rabineya ade tawana tawana madega kauwagau madega posiwagau e si nu tepapemei idiwei. Ko iyapana karako apunu Poru e yonai sumapomoto ki ka mu nu sumanuga ridai ki e si mete kaupomoto.” Apunu Demeteresi inako wagubu.
27 Não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram a ser destruída.
28 Iyapana kuduba ika dibimupu idiwa yona ki wainamupu ka mu nuwamaga pupuwena manako mu bonanamaga ragiragi kawaya tagubu ke; “Nu natere Epeso ragidai nima sumapemei ka ridi Atemesi e mena.”
28 Ouvindo isto, encheram-se de ira e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios!
29 Mu inako tagamawa manako garugaru mena ka mu yonamaga ki kawayawena kayawena iyapana kuduba natere ki rabineya mu nuwamaga pupuwena mete dibimupu yawira kayatagubu. Mu ubumpu Poru e kowakowaiyoma apeya apunu Gaiyasi yo Aristakasi tawana Makedoniya were bautagubu ki mu waditampu dokodoko manako tainitampu garugarumupu yonatagamu watai mosi ika bautagubu.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade, e unânimes correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Poru nuwaiya ka yawira ragidai ki mu yabaramugu uburana ki nana wainapiyawa ko Iyesu sumapamawa ragidai e munamupu.
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Tawana ki mu kawakawaimuguma dai ki ka Poru e kowaiyoma ki pokere mu yona tono-mupu e bameya simupu, tagubu ke; “Kabai, kau yonatagamu wateya eba kayanuwagi kwaenda iyapana kau nunimoto poyo.”
31 Também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Iyapana ika yonatagamu wateya dibipamawa patapamawa kwetagamawa idiwa mu rabinamaga ka ebo ebo. Mu dai ki yona mubo tagamawa ade dai ki yona kudubai mosi tagamawa, ko yawira ki kerarai ki mu eba kataimugu.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros, de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 Ki makeya ka Diyu ragidai dai ki mu apunumaga mosi si ka Arekisanda wadumpu iyapana yabaramugu tampu ubupu ki pokere iyapana mu notamaga wagubu ke; ‘Yawira yau debai ka bani eyo.’ Apunu Arekisanda ubupu iyapana kerekereretagamana da e yona denai mo wagana ki nana e idai bagipupu,
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 ko ki makeya ka mu emupu da e ka Diyu apunai ki pokere mu bonanamaga ragiragi kawaya madega napusi apeya rabineya ewapuru mena kawareya kawareya patapamawa, tagamawa ke; “Nu natere Epeso ragidai nima suma-pemei ka ridi Atemesi e mena.”
34 Mas, quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 Mu inako tagamawa idiwa da tagamawa idiwa da paunau ka natere ki yona okai tarawa apunai mosi ubupu wagubu manako e umuneya ka iyapana kuduba yona kerekereretagubu. Apunu ki wagubu ke; “Kowaniyoma natere Epeso ragidai, nau yonani suwagani wainapumuri; Iyapana tawana tawana kuduba mu kataimugu da nu Epeso ragidai nu daisusunuga kawaya suma-pemei ridai Atemesi e tawai yewe uburau ki nu kwayubapemei. Bowa kawaya kunumau kauwena ki nu daisusunuga ki mete kaisitamemei.
35 Então, o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Varões efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana e da imagem que desceu de Júpiter?
36 Iyapana mo eba baiyagisi nu beraniyoto yagisi da ki pa mena. Ki pokere wi karako kwe kamadumuri. Wi rabinaga kwarisiyagisi nota baba eba wadoi.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 Wi iyapana yau tempu yewe baigubu ki mu ka nu daisusunuga tawai ki rabineya gwede mosi eba kuwatagubu ade nu sumapemei ridai Atemesi e si mu mete eba giri-mupu.
37 porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Ko apunu Demeteresi e kowai-yoma mete kina mu nuwamugu mu idamaga gurai iyapana mosi e naureya ugwadamana ragiragi ki nana waina-piyamu ki ka nu iyapana tadeyamu wirawira tawai yewe mete kina da mu tawa ki rabineya mu mubo empepe-togomono deni deni togomono.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Wi yona yau kawareya ade iwagamana wainapiyamu ki ka natere yau ragidai kuduba baitagisi were nu yona ki iwagamu.
39 Mas, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítimo ajuntamento.
40 Ki pokere wi karako gwede ba ratapiyamu? Yawira yau debai ka nau yo wi eba katainugu ki pokere iyapana kawakawai baitagisi nu manunimoto ki ka nu denai badidi iwagamu?
40 Na verdade, até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Ko baganai, yona yau karako kewowena.” Apunu ki inako wagubu manako iyapana tonotapu mu mubo mubo tawamugu kayatagubu.
41 E, tendo dito isto, despediu o ajuntamento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.