Atos 17
IYA YONAI (GDN) vs VC
1 Poru yo Sairasi natere Ampiporosi yo Aporoniya bau-tagubu kayatagubu manako iwa wadamawa da natere Tesaronika bautagubu. Natere Tesaronika rabineya ka Diyu ragidai mu gurigurimaga tawai mosi ika mete kina.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Poru e manamai ka guriguri tawai ki kayawagana ki nana, ki pokere mu ika bautagubu ka e daikere kayawena tawa ki rabineya yapu manako aiyata marai apeya eyaka rabineya ika Mamanuga God e Okai ki kawareya Diyu ragidai mete deni deni tagamawa kasiwara idiwa.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 E Mama-nuga God e Okai iyabapiyawa manako oka ki mibai wagawa matara, wagawa ke; “Nu Iya Negeyana Apunai Keriso e iyapana nu nene eba makariwagubena powagubena ade e eba iyawagubena kipena ubupena ki ka e nu iyanuga yawatai ki mete eba mebena. Ko e nu nene makariwena powena ade ewa iyawena kipu ubupu manako nu iyanuga yawatai ki e mebu kewowena.”
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Iyapana dai yona ki wainamupu mibimupu manako mu Poru yo Sairasi mete ewapuru dibimupu idiwa. Yona Guriki tagamu ragidai ropani kawaya ki Mamanuga God e si tepapamawa idiwa ade ridi kawakawai dai ki mete kina ki mu mete bautagubu ewapuru mena dibimupu idiwa.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Ko Diyu ragidai mu nuwaroro-tagubu manako ubumpu iyapana berokoi dai ika imatau idiwa ki tetampu iyapana ropani kawaya mete dibimupu. Mu iyapana rabinamaga kupampu nanamutampu ki pokere natere ki ragidai kuduba mu rabinamaga yayasi-pupu manako kimpu ubumpu apunu Poru yo Sairasi mu yawiramaga kaya-tagubu. Mu wainamupu da Poru yo Sairasi apunu Diyaisoni e tawaiya ika idiwana wainamupu ki pokere mu tawa ki bodamupu gudu baupamana kwae-tagubu.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Mu Gudu baupamana kwae-tagamawa ko mu Poru yo Sairasi ika eba bananatampu ki pokere mu apunu Diyaisoni ade Iyesu sumapamawa ragidai dai mete kina ki wade dokodoko-tampu tainitampu natere ki kawakawai-muguma mu bamamugu kayatagubu.
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Apunu Diyaisoni mu diriwamaga kwaewena tetapu e tawai rabineya nakatapu mete idiwa. Nu kaiwawonuga kawai Sita e gorai tapu ki mu giripiyamu, tagamu ke; ‘Kaiwawo kawai ka eba Sita ko nu Kaiwawonuga Kawai ka apunu kudubai mosi si ka Iyesu.”
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Iyapana kawakawai ade iyapana kuduba ika idiwa yona ki wainamupu ka mu rabinamaga mete urabu mu yabara-maga warawarasiwena,
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 manako mu apunu Diyaisoni e kowaiyoma mete kina tademupu, tagubu ke; “Wi kwaigubu siyasiya ki denai bowa madai dai yewe nakapumuri were baiwagi kaiwagi. Ko wi ewa nu goranuga makeya makeya kwaiwogoi yamoi ki ka wi ade baiwagi wi bowaga madai nakamupu ki ade tepumuri.” Mu inako tagubu ki pokere apunu Diyaisoni e kowaiyoma mete kina ubumpu bowa madai dai ika nakamupu manako wiratagubu mu mubo tawamugu ade kayatagubu.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Kemorawagawa makeya ka Iyesu sumapamawa ragidai ika idiwa Poru yo Sairasi tonotampu natere mo si ka Bereya kayatagubu manako mu ika bautagubu ka mu Diyu ragidai mu gurigurimaga tawai rabineya yamupu.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Natere Bereya ragidai mu beramaga ka eba natere Tesaronika ragidai mu beramaga maba ko mu nuwamugu ka Poru yo Sairasi mu yonamaga naigida mena wainapamana ki nana. Mu rabinamaga ka pakarawena ki pokere apunu Poru ubupu yona mo wagubu ki ka mu e yonai ki naigida mena notapamawa manako Mamanuga God e Okai maramara iyabapamawa Poru yona badidi wagubu ki mibai bo bera ki kwaenepamawa idiwa.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Mu ropani kawaya Iyesu sumamupu. Yona Guriki tagamawa ragidai mu kawakawaimuguma dai ridi ade apunu mete kina Iyesu sumamupu.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Ko Diyu ragidai natere Tesaronika rabineya Poru natere Bereya mete bauwena Iyesu sisiyai ika wagawa umawa ki yonai wainamupu ki ka mu garugaru mena kebompu bautagubu manako iyapana ika Bereya mete kina mu rabinamaga kupampu nanamutampu da mu Poru yo Sairasi siwakeketamana ki nana.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Ko Iyesu sumapamawa ragidai iyapana yawiratagamana kwaetagamawa ki sisiyai wainamupu ki pokere mu Poru garugaru mena banana-mupu magamau kayatagubu ko apunu Sairasi yo Simosi mu muga mena ka ika Bereyau idiwa.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Poru bananamupu ragidai e mete waka kawareya kaya-tagubu iwa wadamawa da natere Ateni bautagubu manako mu Poru ika kamadumpu ade wiratagubu kaya-tagubu. Ko Poru mu tadebu, wagubu ke; “Wi wiraiwagi kaiwagi natere Bereya ade baiwagi ki ka wi apunu Sairasi yo Simosi tademuri da baganai ki ka mu garugaru mena kawomoto nau mete idiwomu.”
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Poru natere Ateni rabineya apunu Sairasi yo Simosi mu nawanamaga tondawa ki ka e natere ki rabineya daisusu yo momorapa keyakeyai ki iyapana mubo idamugere kaitetampu bamamugu buburitagamawa idiwa ki ropani kawaya eba bigabigai ika ubumawa emitapu ki pokere e nuwaboyawena.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Diyu ragidai mu gurigurimaga tawai rabineya ka e Diyu ragidai ade tawana kwaiyanai ragidai Mamanuga God sumapamawa ki mu mete yona deni deni tagamawa kasiwara idiwa. E maramara pakasi ragidai imatau asusu bautagamawa ki mu mete tagamawa,
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 ade nota ragidai dai ki mu notamaga debai apeya, mosi ka Epikuriya yo mosi ka Sitoiki, ki mu mete deni deni tagamawa kasiwara idiwa. Ko mu dai tagubu ke; “Nota baba apunai yau gwede yonai wagau?” Ade dai tagubu ke; “E ka bani tawana kudubai ragidai mu daisusumaga mo empupu ki sisiyai bauwena wagau.” Iyapana inako tagamawa mibai ka Poru ubupu Iyesu e yonai wagawa ade iyapana popotagubu ragidai ade iya-tagamana kimana ubumana ki yonai mete wagawa.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 — ausente —
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 — ausente —
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Mu inako tagubu ki mibai ka natere Ateni taubanuwai ade tawana kwaiyanai ragidai ika idiwa mete kina ki mu ka maramara nota kudubi kwaki kwaetagamawa idiwa. Nota waunai mo bauwena ki ka mu rabinamaga kipu ubupu manako mu nota ki maramara wainapamawa sisiyai mena tagamawa idiwa.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Apunu Poru ika Areo yonatagamu wateya iyapana kawakawai mu yabara-mugu ubupu manako dimawena, wagubu ke; “Iyapananiyoma yewe Ateni idiwu, nau yonani suwagani ki wi naigida mena wainapumuri; Nau kataineya da wi wibo daisusuguma idagau yamanatampu ki mu nene wi maramara notapiyamu idiwu.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Natere yau rabineya ka keyakeyai wi idagau kaitetampu bamamugu buburiwagamu ropani kawaya ki nau emitamekeya umekeya manako keyakeyai ki mu paunamugu ka nau kepakepa mosi empuwani ki kawareya wi oka yau okamupu; ‘Daisusunuga suma kerarai; Kau sigi nu eba katainugu ko wata yau ka kau nene.’ Wi bameya pa asusu paruiwagamu idiwu ko e si wi eba kataigau ki kena, e sisiyai nau karako wi nidiyani wainapumuri;
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 Waira yo gwedegwede kuduba yamanapupu apunai Mamanuga God ki e ka ade kunuma yo waira kuduba nu Kaiwawonuga Kawaya. E eba tawa iyapana kaina nu idanugere wademei ki rabineya tondau. Pa mena.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Ade nu e waitapamana gwede mo puyo e kweyamana ki ka nu gwede e kweya-mana, mibai ka gwedegwede kuduba ki kerarai ka eyo. Nu iyanuga yo nu nonanuga yo gwedegwede kuduba ki e ubupu iyapana tawana tawana idiwei ki deni mena nu negebu.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Kerareya ka e apunu eyaka mena yamanapupu manako e momai pokaiya ka e iyapana kuduba kiyabuiya kiyabuiya madega kauwagau madega posiwagau ki mete yamananibu wenaigibi gawarara. Nu wairanuga ki e ebo purupupu damupupu manako makeya makeya nu nakanibu kayawena. Nu maranuga ki e mete purupupu nu negebu.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 E inako kwaewena ki mibai ka e nuwaiya iyapana e kwaenei kwaene-togomono e nene togomono idiwono da mu e bananapomoto bani, pa mena bani. Ko Mamanuga God e ka eba uwama. E ka nu kuduba bamanugu yewena.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Apunu mosi oka yau tapu, wagubu ke; ‘Nu e kasiyarai pokaiya iwei idiwei ade ukwepemei.’ Ade wi wiga iyapanaga mosi oka yau tapu, wagubu ke; ‘Nu kuduba ka e munuiyoma.’
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Ki pokere nau suwagani wainapumuri; Mamanuga God e ka eba gwede mosi da nu e keyakeyai bowa yamayamapiyau poe bo daragai bo gwedegwede ki maba pokaiya yamanapamana ki nana. E munuiyoma ka nuyo ki pokere nu iwagamu da Mamanuga God e ka keyakeyai mosi ki nu idanugere yamana-mipi ki ka nu beraigemei.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Naiya ka iyapana Mamanuga God e mu eba kataimugu ki pokere mu inako kwae-tagamawa. E mu beramaga ki empiyawa ko e wainapiyawa kamadawa. Ko karako ka e ragiragi kawaya nu nidiyau da iyapana tawana tawana idiwei ki nu kuduba ubumana nu beranuga oragai ki kamadamana manako nu notanuga wirawagana e mena notapamana idiwana ki nana.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 E mara mosi nu yabaranugu winepupu da e uburoto apunu mosi ki e ebo nuwaiya winepupu tapu ki apunai pokaiya ka e idai gurai iyapana kuduba nu naurinugu ugwadini-yoto ragiragi. E eba nari maba yagisi ko e yona supasupai mibai mena yagisi. Mamanuga God badidi inako winepupu tapu ki iyapana kuduba nu naigida kataigamana wainapamana ki nana ki matakirai ka yau kena; E winepupu apunai ki powena ko e ade iyawena kipu ubupu.”
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Iyapana apunu mosi powena ko ade iyawena ki sisiyai wainamupu ka mu dai Poru gwaigwitamupu ko dai e simupu, tagubu ke; “Nu nuwanugu kau yonagi ki ewa marai mosi ade waina-pamana wainapemei.”
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Mu inako tagubu manako Poru kipu ubupu yonatagamu watai ki kamadubu kaya-wena.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Ko iyapana dai e yonai wagubu mibimupu ki mu kimpu ubumpu e eweya kayatagubu. Apunu ki mosi ka kweya Areo ragidai mu kawaimaga mosi si ka Daiyonisiyasi, ridi mosi si ka Damarisi ade iyapana dai ki mete kina.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.