Mateus 5
Kura Aləkawalə ŋga Əntaŋfə (GDE) vs NAA
1 Makə nee Yeesu ka daɓaala laŋə, wata ca ndərəgi aanə ɗaŋgəra, ca ndzaanə dasə. Lyawarənaakii a əntsahə aaɓiikii.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ca 'watəgi dzəgunənə ka tii, əŋki ci,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Tə'i barəkaanə ashi ənjitə shii oo'i,
3 — Bem-aventurados
4 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ka maɓətəsəka,
4 — Bem-aventurados
5 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə banee ka nətii
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca moo ka shaŋə
6 — Bem-aventurados
7 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca nəhə təgunuunə ŋga hara ənja.
7 — Bem-aventurados
8 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ɗii ədzəmətii malaaɓakii.
8 — Bem-aventurados
9 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ca slənə
9 — Bem-aventurados
10 Tə'i barəkaanə ashi ənjitə ci ənjə a ciɓə də tii
10 — Bem-aventurados
11 Tə'i barəkaanə ashuunə, maɗa dzaanii ənji tuunə, ənjə a ciɓə duunə, ənjə a jaarakə kama kama aashuunə putə ŋga nə'unə goonə tə nyi.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Ɗamə maŋushinə ka shaŋə, acii tə'i maɗuunə shikwa goonə kiɗə dagyə. Ha'ə makə ətsə nji ənjə a ciɓə də anabinyinə ŋga ŋukə.”
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 “Ma una, makə zhatanə nuunə ka patənə ŋga ənji shiŋkinə. Amma, maɗa kə ləvəgi zhatanə saakii, pooshi ənji ka mbeenə ka ənətəginə njamə njamə ma'ə. Pooshi nafaakii ma'ə, maɗaamə pukəginə aa panə, ənjə a wiigi anəkii də səɗa.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Ma una, unə nə ɓərənə ka *duuniya. Ma vəraatə ghənyi ənji anə ɗaŋgəra, pooshi ka umbənə shaŋə.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Pooshi əndə ca təzəvə gunə ka garəkuwa, ca umbətə də kəŋwa. Amma ka madzəgamə ha dzakəpaanəkii, hatə ca ɓərə taa dama patə asəkə ya.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ha'ə makə ətsə əsə, wa ɓərənə goonə a ɓərə taa ka wu patə, kaa təya shii nee ka ŋunyi slənə goonə, təya dəla də Dəsənuunə ətə dadagyə.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Goona nəhə noonə makə ma shinaaki, ka uulagi bariya ŋga Muusa da dzəgunənə ŋga anabinyinə shi nyi. Aa'a, poosha. Mashimə nyi ka uulaginə. Ma shi nyi, ka mbu'utəginə də dzəgunənatii, kaa ca ndzaa tantanyinə.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Tantanyinə cii kya ba koonə: taa uushi pirihu gi'u, pooshi ka dzəginə agi bariya ca'ə ka saa'itə nə duuniya a uudə, see maɗa mbu'utəgi Əntaŋfə də aniyaakii patə.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Acii ha'ə, taa wu bwasee ka nə'u bariya taa ətə palee də uundzuundzuunə maa, ha'ə ca dzəgunə ka ənji kaa təya ɗa makə naakii əsə, moodəba'a ndzaanəkii agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə. Amma taa wu patə nə'utə makə sətə bii bariya, ca dzəgunə ka ənji kaa təya nə'utə makə naakii, gawə ndzaanəkii agi ŋwaŋuunə ŋga dagyə.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Acii wanyinə ca ba koonə: ma slənə goonə ətə ci Əntaŋfə a moo ənjə a slənə, maɗa mapaleemə ka slənə ŋga maliminə da ka ŋga *Farisanyinə, pooshi unə ka upaa dəməgərənə aagi ŋwaŋuunə ŋga dagyə.”
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “Kə fii unə ənjə a ba ka ənji daga ŋukə oo'i: ‘Ga ha ɓələ hiinə. Taa wu ɓəli əndə, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii gəŋwanə.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Amma, ma nya, wanyinə ca ba koonə: taa wu patə ɓəzhi səkə aashi əndə nə'unə makə ci, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii gəŋwanə. Taa wu patə dzaanii tə əndə nə'unə makə ci, əŋki ci ka ci: maɗəəkə ənda, ka kərənə nə ənji tə ci aakəŋwacii madiigərə gayinə. Taa wu patə əsə dzaanii tə əndə nə'unə makə ci, əŋki ci ka ci: mazaɓə ənda nə hə! kə ɗii bahə kanə tə ci aagi gunə.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Acii ha'ə, taa ka ha ŋga ɗa sataka nə hə ka vii satakaaku ka Əntaŋfə, maɗa kə buurətə hə oo'i, kə ɓəzee hə ka səkə ŋga ndzəkəŋu,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 ma ɗanəkwa, bwasee ka satakaaku davə gatə, ha palə, ha dzə ka naranə da ndzəkəŋu zəku'i, taabu'u nii kwa ənə ka vii satakaaku ka Əntaŋfə.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Maɗa kə wulii əndə tə hə akəŋwacii gəŋwanə, aluu haɗatəginə da ci pii pii taabu'u mbu'unuunə aakəŋwacii gəŋwanə. Acii maɗa kə mbu'yuunə aakəŋwacii gəŋwanə, ka viinə nə ci tə hə aacii əndə la gəŋwanə, əndə la gəŋwanəkii a vii tə hə aacii soojiinə, təya dzə ka pa'əginə tə hə a furəshina.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Tantanyinə cii kya ba ka hə: davə ndzaanəku, paa hə ka gimaginə, see maɗa ki'igi hə patənə ŋga kwaɓatə lii ənji ka hə.”
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 “Kə fii unə ənjə a ba ‘Ga ha aləhiinə’.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Amma, ma nya, wanyinə ca ba koonə: taa wu ca tsaamə minə ətə əntaa naakii ŋga mwamwa'inə, kə baa ci də ki ətsə asəkə ədzəməkii.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Acii ha'ə, maɗa ginəku ŋga ciizəmanə ca kavə tə hə ka ɗa 'waslyakəənə, hurə'yagi, ha kagi. Gəɗə əndə'i purəŋanə ŋga shishinəku ətee hə, acii kagərənə tə patənəkii aagi gunə.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Maɗa ciizəmaku ca kavə tə hə ka ɗa 'waslyakəənə, lagi, ha kagi. Gəɗə əndə'i purəŋanə ŋga shishinəku ətee hə, acii kagərənə tə patənəkii aagi gunə.”
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Agi banə nə ənji daga ŋukə, ‘Taa wu lakəgi minaakii, wa ca vii ka ki manaahə ləkaləkatə ŋga kaginə də ki.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: taɗa wu lakəgi minaakii, maɗa əntaa agyanə aləhiinə, kə kavə ci tə ki ka aləhiinə ətsa, maɗa kə ŋgirə ki əndə'i ŋgura. Ma ŋgurətə ŋgirə tə ki əsə, kə ali ci hiinə ətsa.”
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 “Kə fii unə əsə ənjə a ba ka ənji daga ŋukə oo'i, ‘Ga ha əɓipaa aləkawalaaku. Amma ɗawə sətə ɗii hə aləkawalə akəŋwacii Slandanəku ŋga ɗanə’.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Amma, ma nyi, wanyinə ca ba koonə, goona 'wa ləmə ŋga Slandanə shaŋə, una ɗa aləkawala. Goona jiɗə də dadagyə, acii ci nə dəgələ *ŋwaŋuunə ŋga Əntaŋfə.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Taɗa də hanyinə əsə, goona jiɗə, acii ci nə ha ŋga əji səɗəkii. Taɗa də Urusaliima əsə, goona jiɗə, acii vəranə ŋga Əntaŋfə ətsa. Ci nə maɗuunə Ŋwaŋwa.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Goona jiɗə taa də nuunə əsə, acii pooshi unə ka mbee ka dəvətə taɗa shiŋkinə rəŋwə ŋga ənduuɗa taa əndə dəŋwa.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Ma ɗanuuna, bamə ‘awa’ taa ‘aa'aa'ə’ tanə. Taɗa mi shigi da moonə ma'ə, dacii *Seetanə shigi.”
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Kə fii unə ənjə a ba ka ənji oo'i, ‘Maɗa kə jikwagi əndə'i əndə ginə ŋga əndə'i ənda, ginəkii jikwaginə ənji naakii əsə. Maɗa kə kuriŋagi əndə'i əndə linyinə ŋga əndə'i ənda, linyinəkii kuriŋaginə ənji naakii əsə’.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: maɗa kə ɓəzee əndə'i əndə ka səkəku, ga ha ki'i naaku. Maɗa kə tsagi əndə ka hə meeciinə ka hwahwaaməku ŋga ciizəmanə, zhi'wee ka ci ka hwahwaamə ŋga madzəna əsə.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Maɗa kə kirə əndə tə hə aakəŋwacii gəŋwanə, kaa ca shii ləwutə də kəjeerənaaku, bwasee ka ci, ca ŋgərə baləwaaku əsə.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Maɗa kə kavə əndə'i əndə tə hə tyasə ka kərə ka ci əndə'i uushi ŋga kiloomeeta rəŋwə, kərəwə ka ci ŋga kiloomeeta bəra'i.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Maɗa kə kədii əndə uushi aciiku, vii ka ci səkii. Maɗa kə shi əndə aaɓiiku ka ndzəma, ndzəmuu ka ci.”
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Kə fii unə ənjə a ba ka ənji oo'i, ‘Uuɗuu tə əndətə aɓiiku, ha kaaree ka ənji daawaanaaku’.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Amma, ma nyi, wanyinə ka banə koonə: uuɗəmə tə ənjitə ca ka koonə daawaanə, una ɗa də'wa ka ənjitə ca ciɓə duunə.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka ndzaanə nuunə ka manjeevənə ŋga Dəsənuunə dadagyə. Acii ma ɗatə ci uusəraakii, kaa ca ɓərə ka bwaya ənji da ŋunyi ənji patə ka ciinə rəŋwə. Ca ndzəmə vənə ka ənjitə ca slənə bwaya sləna da ənjitə ca slənə ŋunyi slənə patə.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Maɗa wata tə ənjitə ca uuɗə tuunə cuuna uuɗə tanə, pooshi unə ka upaa shikwa dadagyə. Taa ənji luu tsəkə maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Maɗa wata ka guviinuunə cuuna waɓə, pooshi unə slənyi uushi palee ka ŋga hara ənji, acii taa ənjitə mashiimə tə Əntaŋfə maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 See a ndzaa unə ka ənjitə yadə idəpaa uushi ashitii, makə sətə ɗii Dəsənuunə ətə dadagyə yadə idəpaa uushi ashikii.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.