Lucas 6
Kura Aləkawalə ŋga Əntaŋfə (GDE) vs NVI
1 Ma ka əndə'i uusəra, waatoo uusəra ŋga əpisəka, paləginə nə Yeesu da lyawarənaakii dasəkə ra, waatoo rə ŋga aləkamaara. Ma ca dza, dzənə nə tii də əɓiiyə mana aləkamaara, təya takəɗə, təya tsəɓə.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Ma dava, tə'i hara *Farisanyinə. Makə nee tii ha'ə, təya ba ka tii: “Ka mi cuuna ɗa sətə maviimə *bariya rəgwa ŋga ɗanə uusəra ŋga əpisəka?”
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Wata əŋki Yeesu ka tii, “Pooshi unə jaŋgii sətə ɗii *Dawuda tii da ənjaakii saa'itə maɗəfənə a ɗa tə tii kuna?
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Kə dəməgərə ci aasəkə *yi ŋga Əntaŋfə, ca ŋgiragi burooditə ɗəkəpaa ənji ka Əntaŋfə, təya adə da ənjaakii, taa ŋgahi ma buroodita, pooshi bariya vii rəgwa ŋga adənə ka taa wu, maɗaamə ka limanyinə daanətii.”
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Ma nyi *Uuzənə ŋga ənda, Slanda uusəra ŋga əpisəkə nə nyi.”
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Makə mbu'ya əndə'i uusəra ŋga əpisəka, kə dəməgərə Yeesu aasəkə *kuvə də'wa. Wata ca ndzaŋə dzəgunə waɓənə ŋga Əntaŋfə ka ənja. Ma dava, tə'i əndə ɗii ciizəmanəkii mantəkii.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Davə nə maliminə da Farisanyinə əsə. Təya alə sə ŋga idəpaanə ashi Yeesu, kaa təya kərə tə ci aakəŋwacii gəŋwanə. Wata təya kanətsaa ka ci ginə, kaa təya nee mbu'u ka mbəɗəpaanə nə ci də əndətə uusəra ŋga əpisəka.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Asee, kə shii Yeesu sətə agi haŋkalatii patə. Wata əŋki ci ka əndə mantə ciita, “Maɗətə, kəŋaanə.” Maɗənə nə əndəta, ca kəŋaanə.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Əŋki Yeesu ka maliminə da Farisanyinə, “Wiinə səndə cii kya moo ləgwanə koonə: iitə saŋə vii bariya gaamə kaamə rəgwa ŋga ɗana? Ŋga ɗa ŋga'əənə uusəra ŋga əpisəkə saanii, anii ŋga ɗa bwaya bwayaana? Ŋga mbəɗəpaanə də əndə saanii, anii ŋga zamaginə də ca?”
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Wata Yeesu a tsaaməgi aagitii patə, əŋki ci ka əndə mantə ciita, “Təɗapaa ciinəku.” Ca təɗapaa ciinəkii. Wata kə ənəgərə ciinə ŋga əndətə makə ŋga ŋukə.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Makə ɗii ha'ə, wata səkətii a ɓəəzəgi ka shaŋə. Təya ndzaŋə waɓənə agyanə makə sətə mbeenətii ka ɗanə də Yeesu.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ma ka əndə'i uusəra, kə ma'i Yeesu, kə ŋgirə ci aanə giŋwə ka ɗa də'wa. Ca ba'agi həmə ka ɗa də'wa.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Makə puki ha, ca 'waa'watə lyawarənaakii aaɓiikii. Ca tagi harakii ahadatii pu'u aji bəra'i. Kə 'wii ci tə tii də masləkee ənja.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Ma nə təya: Simoonə, ətə ikə ci ka ci əndə'i ləmə Piita, Andərawəsə ndzəkəŋuci Simoonə, Yakubu, Yoohana, Filibusə, Barətalamawusə,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Mata, Tooma, Yakubu uuzənə ŋga Haləfa, Simoonə əndə moo dimwaanə ka hanyinaakii,
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Yahuda uuzənə ŋga Yakubu ba'ə Yahuda Isəkariyootə. Ma uudəpaa ba'a, ci vii tə Yeesu aacii bwaya ənja.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Ma daba'əkii, Yeesu a jimagərə da lyawarənaakii anə giŋuta, ca kəŋaanə a babara ka hatə ɗii lyawarənaakii ɓəzəkii. Ma davə əsa, tə'i daŋkana. Kə shi tii daga də Urusaliima da i asəkə hara vəranyinə anə hanyinə ŋga Yahudiya patə, da hara vəranyinə ama maɗuunə uunəva, waatoo vəranə ŋga Tiira da ŋga Sidoonə.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Ma shi ənjitsə ha'a, ka fa sətə ci Yeesu a dzəgunə da ka upaa jamənə ŋga shishinətii. Kə mbəɗəpaa Yeesu də tii patə da i ənji ginaaji.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Makə ɗii ci agi shiginə nə baawəɗa dashikii ka mbəɗəpaaginə də tii patə, patənə ŋga ənja, kə aali tii rəgwa ŋga dəba'ətənə tə ci.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Wata Yeesu a tsaaməgi aagi lyawarənaakii, əŋki ci:
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Tə'i barəkaanə ashuunə, unə ənə ka maɗəfənə ənshinə, acii kadə nuuna əburə gyaɗə.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 Tə'i barəkaanə ashuunə maɗa əɓuyi ənji koonə, ənjə a laakə tuunə, ənjə a dzaana tuunə, ənjə a əɓipaa tuunə putə ŋga nə'unə goonə tə Uuzənə ŋga ənda.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Ɗamə maŋushinə maɗa kə upaa uushi tuunə ha'ə makə ətsa, kamə kyalaliinə ŋga mooɗasəka, acii tə'i maɗuunə shikwa goonə kiɗə dagyə; acii ha'ə makə ətsə nji dzədzəshi'inə ŋga ənjitsə a əɓwa ka anabiinə ŋga ŋukə.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 “Amma, agi ŋgəra'wə nuunə, unə ənji gəna, acii kə agyuunə ŋwaŋuunə goonə kə uugi.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Agi ŋgəra'wə nuunə, unə ənə maburəkii gyaɗə ənshinə, acii kadə nə maɗəfənə a kutsa tuunə.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Agi ŋgəra'wə nuunə, maɗa kə kuyirii ənji patə tuunə, acii ha'ə makə ətsə nji dzədzəshi'inə ŋga ənjitsə a kuyirii tə anabiitə nja jaarakə.”
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 “Ma unə ənə ca fa tə nyi, wanyinə ka ba koonə, uuɗəmə tə ənjitə ca ka koonə daawaanə, una ɗa ŋga'əənə ka ənji ushanə tuunə.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Kədiimə barəkaanə acii Əntaŋfə ka ənjitə ca mburəzə tuunə; una ɗa də'wa ka putə ŋga ənjitə ca ciɓee koonə.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Maɗa kə tsagi əndə ka hə meeciinə ka hwahwaaməku, zhi'wee ka ci ka əndə'i hwahwaamə əsə. Maɗa kə gutsətə əndə baləwaaku, unee ka ci kaa ca ŋgərə kəjeerənaaku əsə.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Taa wu kədii uushi aciiku, vii ka ci səkii. Maɗa kə gutsətə əndə uushaaku, ga ha ənə ka ləgwa ka ci səkii ma'ə.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Danəkii ha'ə əsə, ɗamə ka ənji ndilə ndilə makə sətə mwayi unə ənjə a ɗa koonə.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 “Maɗa wata tə ənjitə ca uuɗə tuunə uuɗənuunə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Maɗa wata ka ənjitə ca ɗa koonə ŋga'əənə ɗanuunə ŋga'əənə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Maɗa ma nuunə ka vii dəmənə, wata ka ənjitə shii unə oo'i, kadə ənəvəginə nə tii koonə əsə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii dəmənə ka ma'waslyakə ənji makə tii, kaa təya ənəvəgi ka tii makə ətəkii.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Aciikii bii nyi koonə, uuɗəmə tə ənji daawaanə goonə. Ɗamə ka tii ŋga'əənə. Maɗa kə vii unə dəmənə ka ənja, goona ka nuunə davə ma'ə. Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka upaanə nuunə maɗuunə shikwa. Ka ndzaanə nuunə ka manjeevənə ŋga Əntaŋfə Əndə məghərəvənə ka shaŋə. Acii ma ca, ŋga'ə nə ci ka ənjitə pooshi ka ɗa yawa da ka ma'waslyakə ənja.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Nəhəmə təgunuunə ŋga ənji makə sətə ci Dəsənuunə a nəhə təgunuunə goonə.”
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 “Goona lagi gəŋwanə agyanə hara ənja. Ma Əntaŋfə əsa, paa ci na lagi gəŋwanə agyanuunə. Goona vii ka ənji ma'inə. Ma Əntaŋfə əsa, paa ci na vii koonə ma'inə. Tifyagimə tə ənjitə ca ɗa koonə bwaya bwayaanə. Ma Əntaŋfə əsa, ka tifyaginə nə ci tuunə.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Ndiimə uushi ka hara ənja. Ka ndiinə nə Əntaŋfə koonə noonə əsə. Də ŋunyi kəŋwə nə Əntaŋfə a gəla koonə aasəkə mbuurənyinə goonə. Ma kəŋukəya, ka natənə nə ci, ca gaŋgəzətə, ca zhizhivətə ŋga'ə, ca haaja aa panə. Acii də kəŋutə gəliigyuunə ka ənji nə Əntaŋfə a gəlagi koonə noonə əsə.”
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Yeesu a ɗa ka tii misaali əsə, əŋki ci, “Pooshi muurəfə ka mbee ka ɓaarii rəgwa ka əndə'i muurəfə makə ci. Maa kə ɗii ha'ə, ka kwaalagərənə nə tii aasəkə gu'wə kyakya'ə.
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Pooshi lawarə ka paleenə ka maləmaakii də məghərəvənə. Amma taa ŋgutə əndə uugi dzəgunə uushi'inə, ka ndzaanə nə ci makə ŋga maləmaakii.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 “Ka mi saŋə cii kwa tsaamə uundzə kada agi ndzəkəŋu, ha bwasee ka rintə agiku naakwa?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Iitə saŋə mbeenəku ka banə ka ndzəkəŋu oo'i, ‘Taku, kaa nya ŋgərəgi ka hə kada agiku’, yoo, paa hə ka nee ka rintə agiku naakwa? Hə əndə kərənə ka Əntaŋfə də bəra'i! Ma ɗanəkwa, ŋgərəgi rintətsə agiku zəku'i. Ma daba'əkii, ka neenə nə hə tahu tahu bahə ha ŋgiragi uundzə kada agi ndzəkəŋu.”
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 “Pooshi poo ŋga mandikə ndikə ənfwə ka ndzaanə ŋgərəkiki. Pooshi poo ŋga maŋgərəkiki ənfwə ka ndzaanə ndikə ndikə əsə.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Acii taa ŋgutə ənfwə patə, ka pookii shiinə ənja. Pooshi ənji ka slirəɓa pawə ŋga uudəvə a ənfwə dəhə uuɗa. Pooshi ənji ka slirəɓa pawə ŋga papawə a ənfwə məkaalənə əsə.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Ma ŋunyi ənda, ŋunyikii ndzaanə slənaakii, acii ŋunyikii nə ədzəməkii. Ma bwaya əndə əsə, bwayakii ndzaanə slənaakii, acii bwayakii nə ədzəməkii. Acii sətə a ədzəmə əndə cii kəya nyagi.”
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 “Ka mi saŋə nuunə ka 'wanə tə nyi Slandanə, Slandana, amma paa unə agi ɗa sətə cii kya ba koona?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Takumə, a ɓaarii nyi koonə ndzaanə ŋga əndətə ca shi aaɓiiki, ca fa waɓənaaki, ca nə'utə əsə.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Kə ndzaa ci makə əndətə ghənyi yaakii. Kə tələgi ci gu'wə kurəŋə, ca mbukə baŋgwə anə pasla. Kə ŋgyaara gəərə, kə shi ma'inə, kə naanə ka yikii. Amma, makə ɗii ci dəŋə dəŋə nə yita, maguguɗəmə.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Amma, ma əndətə ca fa waɓənaaki, paa ci nə'utə, kə ndzaa ci makə əndətə ghənyi yaakii, wata ca ndzaŋə kanə agyanə hanyinə yadə tələgi gu'wə ka mbukənə. Makə ŋgyaara gəərə, ma'inə a naanə ka yikii. Wata ghəɓə kə uulagi yaakii, kə rarə'igi dza'ə.”
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.