Lucas 6
Kura Aləkawalə ŋga Əntaŋfə (GDE) vs NTLH
1 Ma ka əndə'i uusəra, waatoo uusəra ŋga əpisəka, paləginə nə Yeesu da lyawarənaakii dasəkə ra, waatoo rə ŋga aləkamaara. Ma ca dza, dzənə nə tii də əɓiiyə mana aləkamaara, təya takəɗə, təya tsəɓə.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Ma dava, tə'i hara *Farisanyinə. Makə nee tii ha'ə, təya ba ka tii: “Ka mi cuuna ɗa sətə maviimə *bariya rəgwa ŋga ɗanə uusəra ŋga əpisəka?”
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Wata əŋki Yeesu ka tii, “Pooshi unə jaŋgii sətə ɗii *Dawuda tii da ənjaakii saa'itə maɗəfənə a ɗa tə tii kuna?
3 Jesus respondeu:
4 Kə dəməgərə ci aasəkə *yi ŋga Əntaŋfə, ca ŋgiragi burooditə ɗəkəpaa ənji ka Əntaŋfə, təya adə da ənjaakii, taa ŋgahi ma buroodita, pooshi bariya vii rəgwa ŋga adənə ka taa wu, maɗaamə ka limanyinə daanətii.”
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Yeesu a tsakə banə ka tii, əŋki ci, “Ma nyi *Uuzənə ŋga ənda, Slanda uusəra ŋga əpisəkə nə nyi.”
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Makə mbu'ya əndə'i uusəra ŋga əpisəka, kə dəməgərə Yeesu aasəkə *kuvə də'wa. Wata ca ndzaŋə dzəgunə waɓənə ŋga Əntaŋfə ka ənja. Ma dava, tə'i əndə ɗii ciizəmanəkii mantəkii.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Davə nə maliminə da Farisanyinə əsə. Təya alə sə ŋga idəpaanə ashi Yeesu, kaa təya kərə tə ci aakəŋwacii gəŋwanə. Wata təya kanətsaa ka ci ginə, kaa təya nee mbu'u ka mbəɗəpaanə nə ci də əndətə uusəra ŋga əpisəka.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Asee, kə shii Yeesu sətə agi haŋkalatii patə. Wata əŋki ci ka əndə mantə ciita, “Maɗətə, kəŋaanə.” Maɗənə nə əndəta, ca kəŋaanə.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Əŋki Yeesu ka maliminə da Farisanyinə, “Wiinə səndə cii kya moo ləgwanə koonə: iitə saŋə vii bariya gaamə kaamə rəgwa ŋga ɗana? Ŋga ɗa ŋga'əənə uusəra ŋga əpisəkə saanii, anii ŋga ɗa bwaya bwayaana? Ŋga mbəɗəpaanə də əndə saanii, anii ŋga zamaginə də ca?”
9 Então Jesus disse:
10 Wata Yeesu a tsaaməgi aagitii patə, əŋki ci ka əndə mantə ciita, “Təɗapaa ciinəku.” Ca təɗapaa ciinəkii. Wata kə ənəgərə ciinə ŋga əndətə makə ŋga ŋukə.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Makə ɗii ha'ə, wata səkətii a ɓəəzəgi ka shaŋə. Təya ndzaŋə waɓənə agyanə makə sətə mbeenətii ka ɗanə də Yeesu.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ma ka əndə'i uusəra, kə ma'i Yeesu, kə ŋgirə ci aanə giŋwə ka ɗa də'wa. Ca ba'agi həmə ka ɗa də'wa.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Makə puki ha, ca 'waa'watə lyawarənaakii aaɓiikii. Ca tagi harakii ahadatii pu'u aji bəra'i. Kə 'wii ci tə tii də masləkee ənja.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Ma nə təya: Simoonə, ətə ikə ci ka ci əndə'i ləmə Piita, Andərawəsə ndzəkəŋuci Simoonə, Yakubu, Yoohana, Filibusə, Barətalamawusə,
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mata, Tooma, Yakubu uuzənə ŋga Haləfa, Simoonə əndə moo dimwaanə ka hanyinaakii,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 Yahuda uuzənə ŋga Yakubu ba'ə Yahuda Isəkariyootə. Ma uudəpaa ba'a, ci vii tə Yeesu aacii bwaya ənja.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Ma daba'əkii, Yeesu a jimagərə da lyawarənaakii anə giŋuta, ca kəŋaanə a babara ka hatə ɗii lyawarənaakii ɓəzəkii. Ma davə əsa, tə'i daŋkana. Kə shi tii daga də Urusaliima da i asəkə hara vəranyinə anə hanyinə ŋga Yahudiya patə, da hara vəranyinə ama maɗuunə uunəva, waatoo vəranə ŋga Tiira da ŋga Sidoonə.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Ma shi ənjitsə ha'a, ka fa sətə ci Yeesu a dzəgunə da ka upaa jamənə ŋga shishinətii. Kə mbəɗəpaa Yeesu də tii patə da i ənji ginaaji.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Makə ɗii ci agi shiginə nə baawəɗa dashikii ka mbəɗəpaaginə də tii patə, patənə ŋga ənja, kə aali tii rəgwa ŋga dəba'ətənə tə ci.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Wata Yeesu a tsaaməgi aagi lyawarənaakii, əŋki ci:
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Tə'i barəkaanə ashuunə, unə ənə ka maɗəfənə ənshinə, acii kadə nuuna əburə gyaɗə.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Tə'i barəkaanə ashuunə maɗa əɓuyi ənji koonə, ənjə a laakə tuunə, ənjə a dzaana tuunə, ənjə a əɓipaa tuunə putə ŋga nə'unə goonə tə Uuzənə ŋga ənda.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Ɗamə maŋushinə maɗa kə upaa uushi tuunə ha'ə makə ətsa, kamə kyalaliinə ŋga mooɗasəka, acii tə'i maɗuunə shikwa goonə kiɗə dagyə; acii ha'ə makə ətsə nji dzədzəshi'inə ŋga ənjitsə a əɓwa ka anabiinə ŋga ŋukə.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 “Amma, agi ŋgəra'wə nuunə, unə ənji gəna, acii kə agyuunə ŋwaŋuunə goonə kə uugi.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Agi ŋgəra'wə nuunə, unə ənə maburəkii gyaɗə ənshinə, acii kadə nə maɗəfənə a kutsa tuunə.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 Agi ŋgəra'wə nuunə, maɗa kə kuyirii ənji patə tuunə, acii ha'ə makə ətsə nji dzədzəshi'inə ŋga ənjitsə a kuyirii tə anabiitə nja jaarakə.”
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 “Ma unə ənə ca fa tə nyi, wanyinə ka ba koonə, uuɗəmə tə ənjitə ca ka koonə daawaanə, una ɗa ŋga'əənə ka ənji ushanə tuunə.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Kədiimə barəkaanə acii Əntaŋfə ka ənjitə ca mburəzə tuunə; una ɗa də'wa ka putə ŋga ənjitə ca ciɓee koonə.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Maɗa kə tsagi əndə ka hə meeciinə ka hwahwaaməku, zhi'wee ka ci ka əndə'i hwahwaamə əsə. Maɗa kə gutsətə əndə baləwaaku, unee ka ci kaa ca ŋgərə kəjeerənaaku əsə.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Taa wu kədii uushi aciiku, vii ka ci səkii. Maɗa kə gutsətə əndə uushaaku, ga ha ənə ka ləgwa ka ci səkii ma'ə.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Danəkii ha'ə əsə, ɗamə ka ənji ndilə ndilə makə sətə mwayi unə ənjə a ɗa koonə.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 “Maɗa wata tə ənjitə ca uuɗə tuunə uuɗənuunə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Maɗa wata ka ənjitə ca ɗa koonə ŋga'əənə ɗanuunə ŋga'əənə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii ha'ə makə ətsa.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Maɗa ma nuunə ka vii dəmənə, wata ka ənjitə shii unə oo'i, kadə ənəvəginə nə tii koonə əsə, paa unə ka upaa ŋunyi shikwa. Taa ma'waslyakə ənji maa, agi ɗanə nə tii dəmənə ka ma'waslyakə ənji makə tii, kaa təya ənəvəgi ka tii makə ətəkii.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Aciikii bii nyi koonə, uuɗəmə tə ənji daawaanə goonə. Ɗamə ka tii ŋga'əənə. Maɗa kə vii unə dəmənə ka ənja, goona ka nuunə davə ma'ə. Maɗa kə ɗii unə ha'ə, ka upaanə nuunə maɗuunə shikwa. Ka ndzaanə nuunə ka manjeevənə ŋga Əntaŋfə Əndə məghərəvənə ka shaŋə. Acii ma ca, ŋga'ə nə ci ka ənjitə pooshi ka ɗa yawa da ka ma'waslyakə ənja.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Nəhəmə təgunuunə ŋga ənji makə sətə ci Dəsənuunə a nəhə təgunuunə goonə.”
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 “Goona lagi gəŋwanə agyanə hara ənja. Ma Əntaŋfə əsa, paa ci na lagi gəŋwanə agyanuunə. Goona vii ka ənji ma'inə. Ma Əntaŋfə əsa, paa ci na vii koonə ma'inə. Tifyagimə tə ənjitə ca ɗa koonə bwaya bwayaanə. Ma Əntaŋfə əsa, ka tifyaginə nə ci tuunə.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Ndiimə uushi ka hara ənja. Ka ndiinə nə Əntaŋfə koonə noonə əsə. Də ŋunyi kəŋwə nə Əntaŋfə a gəla koonə aasəkə mbuurənyinə goonə. Ma kəŋukəya, ka natənə nə ci, ca gaŋgəzətə, ca zhizhivətə ŋga'ə, ca haaja aa panə. Acii də kəŋutə gəliigyuunə ka ənji nə Əntaŋfə a gəlagi koonə noonə əsə.”
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Yeesu a ɗa ka tii misaali əsə, əŋki ci, “Pooshi muurəfə ka mbee ka ɓaarii rəgwa ka əndə'i muurəfə makə ci. Maa kə ɗii ha'ə, ka kwaalagərənə nə tii aasəkə gu'wə kyakya'ə.
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Pooshi lawarə ka paleenə ka maləmaakii də məghərəvənə. Amma taa ŋgutə əndə uugi dzəgunə uushi'inə, ka ndzaanə nə ci makə ŋga maləmaakii.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 “Ka mi saŋə cii kwa tsaamə uundzə kada agi ndzəkəŋu, ha bwasee ka rintə agiku naakwa?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Iitə saŋə mbeenəku ka banə ka ndzəkəŋu oo'i, ‘Taku, kaa nya ŋgərəgi ka hə kada agiku’, yoo, paa hə ka nee ka rintə agiku naakwa? Hə əndə kərənə ka Əntaŋfə də bəra'i! Ma ɗanəkwa, ŋgərəgi rintətsə agiku zəku'i. Ma daba'əkii, ka neenə nə hə tahu tahu bahə ha ŋgiragi uundzə kada agi ndzəkəŋu.”
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 “Pooshi poo ŋga mandikə ndikə ənfwə ka ndzaanə ŋgərəkiki. Pooshi poo ŋga maŋgərəkiki ənfwə ka ndzaanə ndikə ndikə əsə.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Acii taa ŋgutə ənfwə patə, ka pookii shiinə ənja. Pooshi ənji ka slirəɓa pawə ŋga uudəvə a ənfwə dəhə uuɗa. Pooshi ənji ka slirəɓa pawə ŋga papawə a ənfwə məkaalənə əsə.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Ma ŋunyi ənda, ŋunyikii ndzaanə slənaakii, acii ŋunyikii nə ədzəməkii. Ma bwaya əndə əsə, bwayakii ndzaanə slənaakii, acii bwayakii nə ədzəməkii. Acii sətə a ədzəmə əndə cii kəya nyagi.”
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 “Ka mi saŋə nuunə ka 'wanə tə nyi Slandanə, Slandana, amma paa unə agi ɗa sətə cii kya ba koona?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Takumə, a ɓaarii nyi koonə ndzaanə ŋga əndətə ca shi aaɓiiki, ca fa waɓənaaki, ca nə'utə əsə.
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Kə ndzaa ci makə əndətə ghənyi yaakii. Kə tələgi ci gu'wə kurəŋə, ca mbukə baŋgwə anə pasla. Kə ŋgyaara gəərə, kə shi ma'inə, kə naanə ka yikii. Amma, makə ɗii ci dəŋə dəŋə nə yita, maguguɗəmə.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Amma, ma əndətə ca fa waɓənaaki, paa ci nə'utə, kə ndzaa ci makə əndətə ghənyi yaakii, wata ca ndzaŋə kanə agyanə hanyinə yadə tələgi gu'wə ka mbukənə. Makə ŋgyaara gəərə, ma'inə a naanə ka yikii. Wata ghəɓə kə uulagi yaakii, kə rarə'igi dza'ə.”
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.