Lucas 6
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA
1 Lusiku luguma lweꞌSabaato, Yesu âli gweti agalenga mu ndalo zeꞌngano. Abigirizibwa baage banakizi genda bagazihulumula, banakizi zivunga, iri banazilya.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Abafarisaayo baguma, mbu babonage kwokwo, banabwira Yesu: «Ewe! Kituma kiki mugweti mugaagira íbitahangwirwi ku lusiku lweꞌSabaato?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yabo Bafarisaayo, Yesu anabashuvya: «Ka mutazindi soma ngiisi kwo Dahudi akagira, ku kyanya âli koli shalisiri kuguma naꞌbaabo?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Si akayingira mu nyumba ya Rurema, anayabiira imikate íyâli mali taluulwa imwa Rurema, anagilya! Anaheereza na kwo yabo baabo. Banali bagingi naaho, bo bâli hangwirwi ukukizi gilya!»
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yesu anashubi babwira: «Ulusiku lweꞌSabaato, Umwana woꞌMundu, ye Nahano wa lwo!»
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ku lundi lusiku lweꞌSabaato, Yesu anayingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi, anatondeera ukuyigiriza mwaꞌbandu. Mwomwo, mwâli riiri mundu muguma úwâli niaziri ukuboko kweꞌlulyo.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Abafarisaayo, naꞌbigiriza beꞌmaaja, bâli gweti bagagandiiza, gira babone iri Yesu agamúkiza ku lusiku lweꞌSabaato. Mukuba, bâli loziizi igambo lyo bangamúlegera kwo.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Yabo booshi, ikyanya bâli gweti bagamúgandiiza, Yesu anayami menyaga ngiisi kwo batoniri, anabwira uyo mundu, ti: «Yimuka! Uyimange yaha ha kati.» Kwokwo, anayimanga ha kati kaabo.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Haaho, Yesu anababuuza: «Aahago! Ku lusiku lweꞌSabaato, biki byeꞌmaaja zituhangwiri ukukizi gira? Kaꞌmiija, kandi iri amabi? Ka zituhangwiri kwo tukizi lukizania kwo, kandi iri tukizi luyitana kwo?»
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Yesu anabaleeza mwaꞌmasu, abuli múbwira: «Lambuula ukuboko kwawe!» Ulya mundu, mbu akulambuulage, kwanayami kira!
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Balya Bafarisaayo, iri bakabona ngiisi kwo Yesu agira, arara-rara! Banagendi gira igambi lyoꞌkumúyita.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Mu yizo siku, Yesu anagenda ku mugazi, gira agendi huunira ho Rurema. Bwanakya aki gweti agamúhuuna.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Neꞌri hakaba shesheezi, anahamagala abigirizibwa baage, anabatoola mwiꞌkumi na babiri, anabayinika iziina Ndumwa. Zirya ndumwa, zo zeezi:
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Simooni (ye Yesu akayinika iziina Peturu) na Handereya mwene wabo Simooni, na Yakobo, na Yohana, na Firipo, na Batoromaayo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 na Mataayo, na Tomaasi, na Yakobo mugala Halufaayo, na Simooni (úwâli kizi buuzibwa Zeloote)
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 na Yuda mugala Yakobo, na Yuda Hisikaryote, ulya úkayiji tanga Yesu mu bagoma.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yesu, anamanuka ku mugazi, kuguma naꞌbigirizibwa baage. Neꞌri akahikaga áhali indekeera, anatee yimanga, anagwana abigirizibwa baage bingi bweneene, kuguma naꞌbandi bandu bingi. Bâli lyosiri mu kihugo kyoshi kyeꞌBuyahudi, na mu ndekeera yeꞌkyambu kyeꞌTiiro na kyeꞌSidooni, kiri neꞌYerusaleemu.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Balya booshi, íbikatuma bagayija yaho, gira bayiji yuvwiriza Yesu, banakizibwe amalwazi gaabo. Kiri na ábâli bambwirwi neꞌbisigo, nabo anakizi bakiza.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Yabo bandu booshi, bâli loziizi kwo bahumage naaho ku Yesu. Mukuba, imisi yâli kizi múlyoka mwo, yanakizi bakiza booshi.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yesu, analola ku bigirizibwa baage, anababwira kwokuno:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Muhiriirwi, mwe muli noꞌmwena buno!
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 «Bagakizi mùtwa, iri banamùtuka, noꞌkukizi deta buligo hiꞌgulu lyaꞌmaziina giinyu. Abandu bagakizi mùshomba hiꞌgulu lyoꞌMwana woꞌMundu. Kundu kwokwo, muhiriirwi bweneene!
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ku yulwo lusiku, mukizi shambaala, iri munatamba. Mumenye bwija kwo mugaaba mukoli bikiirwi imbembo mbamu mwiꞌgulu. Kiri na bashokuluza baabo, kwokwo kwo bâli kizi libuza abaleevi.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Haliko mwe bagale, yayewe imwinyu!
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Yayewe imwinyu, mwe muyigusiri buno!
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Yayewe imwinyu, ku kyanya abandu booshi bagweti bagamùhuuza!
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 «Mwe mugweti muganyuvwa, namùbwira kwo mukizi kunda abagoma biinyu! Yabo bagoma, ikyanya bagaaba bamùshombiri, mukizi batabaala.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Neꞌkyanya bagaaba bagweti bagamùdaaka, mukizi bagashaanira. Neꞌkyanya bagakizi mùlibuza, mukizi bahuunira imwa Rurema.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 «Umundu, iri angakumota mwiꞌtama liguma, umúhindulire neꞌlindi! Neꞌri angakunyaga ikooti lyawe, umúleke ayabiire neꞌsimiisi.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Neꞌri angakuhuuna ikindu, unayami múheereza kyo. Neꞌri angakunyaga ikindu kyawe, utaki múbuuze kyo.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Mukizi girira abandi, nga kwo niinyu muloziizi bakizi mùgirira.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 «Aaho! Iri mwangakizi kundaga ábamùkuuziri naaho, mugaaba mwagira amiija maki? Si kiri naꞌbanabyaha, bagweti bagakunda ábabakuuziri!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 «Neꞌri mwangatabaala naaho ábali mu mùtabaala, mugaaba mwagira amiija maki? Si kiri naꞌbanabyaha, bagweti bagaagira kwokwo!
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 «Neꞌri mwangakaaba naaho, bo mulangaliiri kwo bagamùkabuula, mugaaba mwagira miija maki? Si kiri naꞌbanabyaha, bagweti bagakaaba abaabo! Ee! Balangaliiri kwo yabo baabo bagabakabuula ibindu byabo byoshi.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 «Halikago mwehe, mukizi kunda kiri naꞌbagoma biinyu, iri munakizi batabaala! Munakizi kaabana, buzira kulangaalira kwo mugakabuulwa. Kwokwo, lyo mugalonga imbembo mbamu, munabe muli baana ba Rurema úli hiꞌgulu lya byoshi. Rurema agweti agatabaala kiri naꞌbandasiima, naꞌbanakuhambwa.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Mukizi kejererana, nga kwo Yisho naye agweti agakejererana.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 «Mutakizi ki twirana imaaja, gira lyo niinyu mutayiji zitwirwa! Mutanakizi deta kwaꞌbandi bahanwe, lyo na niinyu mutayiji hanwa. Halikago, mukizi kogana, lyo na niinyu muyiji kogwa.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 «Mukizi haana, lyo niinyu muhaabwa! Neꞌbyo mugahaabwa, bigaaba ku lugero lwija. Ee! Lugashaganibwa, lunasindagiirwe, halinde luyijulire, lunabe lugombe. Ngiisi lugero lwo mugweti mugagerera kwaꞌbandi, lwo na niinyu, mugakizi gererwa kwo.»
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesu anabatwira na yugu mugani: «Imbumi, ka yangarongoora iyabo mbumi? Si zombi zangayihongoleka mu kishimo!
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 «Umwigirizibwa atakuliiri umwigiriza wage. Haliko, iri umundu angaba keera ayusa ukuyigirizibwa lwoshi, iri akoli yumiini noꞌmwigiriza wage.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 «Aahago! Kituma kiki ugweti ugahenekera ihidookozi íhiri mwiꞌsu lyoꞌwinyu, utanali mu twaza ihibango íhiri mu lyeꞌmwawe?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 «Na kutagi kwo wangabwira uyo winyu: “Leka ngudokoole íhiri mwiꞌsu lyawe!” Na wenyene, mu lyeꞌmwawe, muli ihibango?
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 «Ndaakyo kiti kiija íkyangatongeka kweꞌbitumbwe bibi! Ndaanakyo kiti kibi, íkyangatongeka kweꞌbitumbwe biija.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Abandu batali mu yimbula ibitumbwe byeꞌmitiini, ku biti byeꞌmigenge. Batanali mu yimbula ibitumbwe byeꞌmizabibu, ku biti byeꞌmishuugi. Si ngiisi kiti, kiri mu menyerwa ku bitumbwe byakyo.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 «Kwokwo, noꞌmundu mwija, amiija go agweti agaagira, gali mu lyoka mu miija masingule mu mutima gwage. Noꞌmundu mubi naye, amabi go ali mu gira, gali mu lyoka mu mabi masingule mu mutima gwage. Ee! Amagambo goꞌmundu agweti agaadeta, gali mu lyoka mu biyijuliiri mu mutima gwage.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 «Kituma kikagi mugweti mugambwira: “E Nahano, e Nahano!”, mutanali mu gira byo ndi mu mùbwira?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Yaga magambo gaani, iri umundu anganyijira, anagayuvwe, anabe agasimbahiri, ngamùyereka ngiisi kwo ali.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Ali mu ba nga mundu úkalooza ukuyubaka inyumba. Uyo mundu anatee humba haashi bweneene, halinde anahike ku lwala, abuli luyubakira kwoꞌlutaliro. Neꞌkyanya ulwiji lukayijula, amiiji ganayipukula kwiꞌyo nyumba, puku! Kundu kwokwo, itanashagana, bwo yâli dediiri.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 «Halikago, iri umundu angaba ali mu yuvwa amagambo gaani, atanakizi gasimbaha, ali nga úkayubakira inyumba ku luvu lumaata, buzira lutaliro. Neꞌkyanya imigezi ikagiyifuka kwo, yanayami yihongoleka haashi. Yanashereera lwoshi.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.