Daniel 4
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA
1 Niehe Nebukandeneza, nâli bwatiiri mu kajumiro. Nâli tuuziri mu mutuula, nanâli kizi genduukirwa.
1 O rei Nabucodonosor às pessoas de todos os povos, nações e línguas, que habitam em toda a terra: “Que a paz lhes seja multiplicada!
2 Iri nꞌgaba ngoli gwejiiri, nanaloota ibirooto, nanabona naꞌmabone. Birya byoshi, ikyanya bikalenga-lenga mwiꞌtwe lyani, byanandeera ikyoba bweneene!
2 Pareceu-me bem tornar conhecidos os sinais e as maravilhas que Deus, o Altíssimo, tem feito para comigo.”
3 Yibyo birooto, nanatumira abitegeereza booshi ba mu kihugo kyeꞌBabeeri, gira bayiji mbwira umugeeza gwabyo.
3 “Como são grandes os seus sinais, e como são poderosas as suas maravilhas! O seu reino é um reino eterno, e o seu domínio se estende de geração em geração.”
4 Kwokwo, balya banamaleere banayija kuguma naꞌbalozi, naꞌbanabwenge beꞌndonde, na ábali mu banda imbuko. Yabo booshi, nanabalotololera birya birooto. Kundu kwokwo, ndaaye kiri noꞌmuguma wabo úkahasha ukumbwira umugeeza gwabyo.
4 — Eu, Nabucodonosor, estava tranquilo em minha casa e feliz no meu palácio.
5 Iri hakatama, Danyeri anayija imbere lyani. Naye, nanamúlotololera byo. (Uyo Danyeri, irindi iziina lyage, ye Beriteshaaza, ukukulikirana niꞌziina lyoꞌmuzimu gwani. Emwe! Umutima gwa íbiri mu yikumbwa gwâli múliiri mwo.)
5 Tive um sonho que me espantou. Quando eu estava na minha cama, os pensamentos e as visões que passaram diante dos meus olhos me perturbaram.
6 Kwokwo, nanamúbwira: «E Beriteshaaza, mu banamaleere, we mukulu. Na nyiji kwoꞌmutima gwa íbiri mu yikumbwa gukuli mwo. Ndaanabwo bumbishwa úbwangakuyabira. Aaho! Ibirooto byani, byo byebi! Umbwirage umugeeza gwabyo.
6 Por isso, expedi um decreto, ordenando que fossem trazidos à minha presença todos os sábios da Babilônia, para que me revelassem a interpretação do sonho.
7 «Ikyanya nâli gwejiiri, nꞌgabona amabone. Neꞌkyanya nꞌgalangiiza, nanabona ingaaja-malungu yeꞌkiti, kimeziri ha kati keꞌkihugo. Yikyo kiti, kyâli kila bweneene.
7 Então vieram os magos, os encantadores, os caldeus e os feiticeiros. Eu lhes contei o sonho, mas eles não puderam me revelar a sua interpretação.
8 Emwe! Kyâli hamuusiri ngana-ngana! Amatavi gaakyo gâli kizi hika mu kyanyaanya. Kwokwo, mu mahanga gooshi, bâli kizi kibona.
8 Por fim, apresentou-se Daniel, que é chamado de Beltessazar, em honra ao nome do meu deus. Ele tem o espírito dos santos deuses, e eu lhe contei o sonho, dizendo:
9 Ibyasi byakyo byâli dehiri. Kyanâli tongesiri bweneene, halinde ibitumbwe byakyo byanakizi yigusa amahanga gooshi. Inyamiishwa zâli kizi yiji beera mu kimbehwa kyakyo. Noꞌtunyuni twâli kizi yiji beera mu matavi gaakyo. Yikyo kiti, ibiremwa byoshi byâli kizi kilonga kweꞌbyokulya.
9 “Beltessazar, chefe dos magos, eu sei que você tem o espírito dos santos deuses e que não há mistério que você não possa explicar. Vou lhe contar o sonho que eu tive, para que você me diga o que ele significa.
10 «Ikyanya nâli gwejiiragi yaho, mu kulola galya mabone, nanalangiiza, nanabona umuganda mweru agweti agajooka ukulyoka mwiꞌgulu.
10 Estas foram as visões que passaram diante dos meus olhos quando eu estava deitado na minha cama: eu estava olhando e vi uma árvore no meio da terra, cuja altura era enorme.
11 Uyo muganda anaberangira kwiꞌzu lihamu kwokuno: “Yiki kiti, ukikubage! Naꞌmatavi gaakyo, gashoosholwe. Neꞌbyasi bibugumulwe. Neꞌbitumbwe bishaabulwe. Inyamiishwa, zipuumuke mwiꞌdako lyakyo. Noꞌtunyuni, tubalale mu matavi gaakyo.
11 A árvore cresceu e se tornou forte, de maneira que a sua altura chegou até o céu; ela podia ser vista desde os confins da terra.
12 Halikago, naludakwe yehe, umúlekere i kuzimu kuguma neꞌmizi, akizi beera mu byasi bya mu ndalo. Unamúzingire kwoꞌtubangira tweꞌbyuma, na tweꞌmiringa.
12 A sua folhagem era bela, o seu fruto era abundante, e nela havia sustento para todos. Debaixo dela os animais selvagens achavam sombra, e as aves do céu faziam morada nos seus ramos; e todos os seres vivos se alimentavam dela.
13 Ubwenge bwage bweꞌkimundu, buhinduke bube nga bwa nyamiishwa, halinde ukuhisa ku myaka irinda.
13 No meu sonho, quando eu estava na minha cama, vi um vigilante, um santo, que descia do céu,
14 «“Yiki kihano, abaganda beeru bo bakakimenyeesa, lyaꞌbandu booshi balonga ukumenya kwo Rurema ye riiri hiꞌgulu lya byoshi. Bamenye na kwo ye gweti ubushobozi hiꞌgulu lyaꞌmaami gooshi. Ye mu yimika ngiisi ye aloziizi. Ali mu yimika kiri noꞌmugunda.”
14 gritando em alta voz: ‘Derrubem a árvore, cortem os seus ramos, arranquem as folhas e espalhem os seus frutos. Espantem os animais que estão debaixo dela e as aves que fazem morada nos seus ramos.
15 «Nie mwami Nebukandeneza, yibyo byo birooto nꞌgaloota. Aahago! We Beriteshaaza, umbwirage umugeeza gwabyo. Mukuba, mu bitegeereza booshi ba mu bwami bwani, ndaaye úshobwiri ukumbwira gwo. Si we wangahasha, bwoꞌmutima gwa íbiri mu yikumbwa, binali byeru gukuli mwo.»
15 Mas o toco, com as raízes, deixem na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo. Que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja a erva da terra, junto com os animais.
16 Uyo Danyeri anamala ikyanya agweti agagangaanwa bweneene! Imitono yage yanamúbuligania. Kwokwo, mwami anamúbwira: «E Beriteshaaza, yibi birooto noꞌmugeeza gwabyo, bitakushengule.»
16 Que o coração dele seja mudado, para que não seja mais coração humano, e lhe seja dado coração de animal; e passem sobre ele sete tempos.
17 Kirya kiti ukabonaga kwo kiri ngaaja-malungu, kinasikamiri. Naꞌmatavi gaakyo gashuumiri halinde mu kyanyaanya. Abandu baꞌmahanga gooshi bali mu kibona.
17 Esta sentença é por decreto dos vigilantes, e esta ordem é por mandado dos santos, para que os que vivem saibam que o Altíssimo tem domínio sobre o reino dos homens. Ele dá esse reino a quem quer, e põe sobre ele até o mais humilde dos homens.’”
18 Ibyasi byakyo bidehiri ngana-ngana, kinatongesiri bweneene! Neꞌbitumbwe byakyo, biri mu yigusa ibiremwa byoshi. Inyamiishwa ziri mu kizi beera mu kimbehwa kyakyo. Noꞌtunyuni tuli mu kizi beera mu matavi gaakyo.
18 — Este foi o sonho que eu, rei Nabucodonosor, tive. Você, Beltessazar, diga a interpretação, porque todos os sábios do meu reino não puderam me revelar a interpretação. Mas eu sei que você pode, porque você tem o espírito dos santos deuses.
19 «E mwami, kirya kiti, alyagagi wehe. Keera ukakuzibwa, halinde wanagangaala. Ubukulu bwawe, bwâli kizi kuzibwa halinde mwiꞌgulu. Noꞌbutwali bwawe, keera bukamenyeekana mu mahanga gooshi.
19 Então Daniel, cujo nome era Beltessazar, ficou perplexo por algum tempo, e os seus pensamentos o perturbavam. Então o rei lhe disse: — Beltessazar, não deixe que o sonho ou a sua interpretação o perturbem. Beltessazar respondeu: — Meu senhor, quem dera o sonho fosse a respeito daqueles que o odeiam, e a sua interpretação se aplicasse aos seus inimigos!
20 «E mwami, ukabona umuganda mweru agweti agajooka ukulyoka mwiꞌgulu, anadeta: “Kino kiti, mukikubage, kinasiriizibwe. Halikago, naludakwe alekerwe i kuzimu kuguma neꞌmizi, akizi beera mu byasi bya mu ndalo. Anabe azingiirwi kwoꞌtubangira tweꞌbyuma na tweꞌmiringa. Uyo naludakwe, umúleke akizi loba neꞌkimi kya mwiꞌgulu. Atuulage kuguma neꞌnyamiishwa, halinde ukuhisa ku myaka irinda.”
20 A árvore que o senhor viu, que cresceu e se tornou forte, cuja altura chegou até o céu, que foi vista por toda a terra,
21 «E mwami, umugeeza gweꞌbirooto byawe, gwo gwogu: Rurema keera akutwira ulubaaja, anali hiꞌgulu lya byoshi!
21 cuja folhagem era bela, cujo fruto era abundante, na qual havia sustento para todos, debaixo da qual os animais selvagens achavam sombra, e em cujos ramos as aves do céu faziam morada,
22 Ugayimulwa mu bandu, unagendi tuula kuguma neꞌnyamiishwa. Neꞌyo munda, ugakizi lya ubwasi nga ngaavu. Ikimi kinakizi lyoka mwiꞌgulu, kinakulovye. Ugaahisa imyaka irinda uli kwokwo, halinde unayiji kebukwa kwo Rurema ye riiri hiꞌgulu lya byoshi. Ye na gweti ubushobozi hiꞌgulu lyaꞌmaami gooshi. Yehe, ali mu yimika ngiisi ye aloziizi.
22 aquela árvore é o senhor, ó rei, que cresceu e veio a ser forte. A sua grandeza, ó rei, cresceu e chega até o céu, e o seu domínio se estende até a extremidade da terra.
23 «Na yulwo lubaaja, mbu nyaludakwe alekerwe i kuzimu kuguma neꞌmizi, kuli kudeta kweꞌkyanya ugakebukwa kwo Rurema ye mutwali, na kwo ali hiꞌgulu lya byoshi, lyo ugashubi yimikwa.
23 Quanto ao vigilante ou santo que o rei viu, que descia do céu e que dizia: “Cortem e destruam a árvore, mas deixem o toco com as raízes na terra, amarrado com correntes de ferro e de bronze, em meio à erva do campo; que esse toco seja molhado pelo orvalho do céu, e que a parte que lhe cabe seja com os animais selvagens, até que passem sobre ele sete tempos”,
24 Ku yukwo, e mwami! Yiri ihano lyani, nakuyinginga ulisimbahe. Utwikirage ku byaha byawe, na ku mabi gaawe, we kongwa! Na ngiisi bo wâli kizi libuza, leero ukizi bagirira amiija. Ngeeka wangaki genduukirwa mu butwali bwawe.»
24 esta é a interpretação, ó rei, e este é o decreto do Altíssimo, que virá contra meu senhor, o rei:
25 Uyo mwami Nebukandeneza, yibyo byoshi bikamúkoleka kwo.
25 o senhor será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; o senhor comerá capim como os bois, e será molhado pelo orvalho do céu; e passarão sete tempos, até que o senhor, ó rei, reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
26 Iri hakalenga mwaka muguma, Nebukandeneza anaba agweti agayihuguusa ku kajumiro kaage mu kaaya keꞌBabeeri,
26 Quanto ao que foi dito, que se deixasse o toco da árvore com as suas raízes, isto significa que o seu reino voltará a ser seu, depois que o senhor tiver reconhecido que o Céu domina.
27 iri anayidundulika, ti: «Niehe nie mwami! Ala yaka kaaya keꞌBabeeri! Ka ndali nie kakayubaka, gira kabe kaaya kaani kahamu ko ngatuula mwo? Nꞌgakayubaka ku njira yoꞌbuhagarusi bwani. Naꞌkalimbi kaako, ngizi longa mwoꞌbulangashane bweneene!»
27 Portanto, ó rei, aceite o meu conselho: abandone os seus pecados, praticando a justiça, e acabe com as suas iniquidades, usando de misericórdia para com os pobres; assim talvez a sua tranquilidade se prolongue.
28 Ulya mwami, mbu ayusagye ukudeta kwokwo, izu lyanalyoka hiꞌgulu, lyanadeta: «E mwami Nebukandeneza! Iyi ndumwa, we wagitumirwa. Ugiyuvwirizagye! Ubwami bwawe, bwamala.
28 Tudo isso, de fato, aconteceu com o rei Nabucodonosor.
29 Ukolaga ugayimulwa mu bandu, unagendi tuula mu kishuka kuguma neꞌnyamiishwa. Unakizi lya ubwasi nga ngaavu. Ugaahisa imyaka irinda uli kwokwo, halinde unakebukwe kwo Rurema ye riiri hiꞌgulu lya byoshi. Ye na gweti ubushobozi hiꞌgulu lyaꞌmaami gooshi, anali mu yimika ngiisi ye aloziizi.»
29 Passados doze meses, quando estava passeando no terraço do palácio real da cidade da Babilônia,
30 Haaho-haaho, lirya igambo lyanayami kolekaga. Ulya mwami anayimulwa mu bandu, anakizi gendi lya ubwasi nga ngaavu. Amagala gaage ganakizi loba neꞌkimi ukulyoka mwiꞌgulu. Umushaku gwage gwanalaaha nga mashala ga nyunda. Neꞌnyunu zaage zanalaaha, nga za kanyuni.
30 o rei disse: — Não é esta a grande Babilônia que eu construí para a casa real, com o meu grandioso poder e para glória da minha majestade?
31 Iyo myaka irinda, iri hakaba keera yalengaga, niehe Nebukandeneza nanalegamira mwiꞌgulu. Lyeryo, ubwenge bwanashubi ngalukira. Nanayami tanga kongwa imwa Rurema, iri ninamúhuuza. Mukuba, yehe, ye riiri hiꞌgulu lya byoshi, ye na yamiri ho.
31 Enquanto o rei ainda falava, veio uma voz do céu, que disse: — A você, rei Nabucodonosor, se anuncia o seguinte: Este reino lhe foi tirado.
32 Aba mu mahanga gooshi, bali mu boneka nga kindu busha.
32 Você será expulso do meio das pessoas, e a sua morada será com os animais selvagens; você comerá capim como os bois, e passarão sete tempos, até que você reconheça que o Altíssimo tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
33 Ku kyekyo kyanya, ubwenge bwanashubi ngalukira. Rurema anashubi ngingika, anangalulira ubulangashane bwoꞌbwami bwani, noꞌbushobozi bwabwo. Abagingi baani, kuguma naꞌbakulu baꞌbasirikaani, banayiji ndooza. Nanashubi yingira ku bwami bwani, halinde nanashubi yiji gingikwa ukuhima ubwa mbere.
33 No mesmo instante, se cumpriu a palavra sobre Nabucodonosor. Ele foi expulso do meio das pessoas e começou a comer capim como os bois. O seu corpo foi molhado pelo orvalho do céu, até que lhe cresceram os cabelos como as penas da águia, e as suas unhas, como as garras das aves.
34 Kwokwo buno, ngola mu huuza Mwami wa mwiꞌgulu. Na ngweti ngamúyivuga, noꞌkumúhimbaaza, iri ninamúgingika. Mukuba, imikolezi yage, iri yoꞌkuli. Si ngiisi ábali mu yiheemya boohe, ali mu batindimaza.
34 — Mas ao fim daqueles dias, eu, Nabucodonosor, levantei os olhos ao céu, e recuperei o entendimento. Então eu bendisse o Altíssimo, e louvei e glorifiquei aquele que vive para sempre: “O seu domínio é eterno, e o seu reino se estende de geração em geração.
35 — ausente —
35 Todos os moradores da terra são considerados como nada, e o Altíssimo faz o que quer com o exército do céu e com os moradores da terra. Não há quem possa deter a sua mão, nem questionar o que ele faz.”
36 — ausente —
36 — Nesse tempo, recuperei o entendimento e, para a dignidade do meu reino, recuperei também a minha majestade e o meu resplendor. Os meus conselheiros e os homens importantes vieram me procurar, fui restabelecido no meu reino, e a minha grandeza se tornou ainda maior.
37 — ausente —
37 Agora eu, Nabucodonosor, louvo, engrandeço e glorifico o Rei do céu, porque todas as suas obras são verdadeiras, e os seus caminhos são justos. Ele tem poder para humilhar os orgulhosos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 4, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.