2 Reis 18
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA
1 Ikyanya Hosheya mugala mwami Hela akahisa imyaka ishatu atwaziri mu kihugo kyeꞌHisiraheeri, mu kihugo kyeꞌBuyuda banayimika Hezekiya mugala mwami Ahaazi.
1 No terceiro ano do reinado de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, Ezequias, filho de Acaz, rei de Judá, começou a reinar.
2 Uyo Hezekiya, ikyanya akayima, âli kola neꞌmyaka makumi gabiri niꞌtaanu, anahisa imyaka makumi gabiri na mwenda atwaziri i Yerusaleemu. Nyina ye wâli Habi, munyere Zakariya.
2 Tinha vinte e cinco anos de idade quando começou a reinar e reinou vinte e nove anos em Jerusalém. A mãe dele se chamava Abi e era filha de Zacarias.
3 Uyo Hezekiya anakizi gira íbikwaniini imbere lya Nahano, nga kwo shokuluza wage Dahudi âli kizi gira.
3 Ezequias fez o que era reto aos olhos do Senhor , segundo tudo o que Davi, seu pai, havia feito.
4 Zirya mbeero zooshi zaꞌbandu bakabiika ku marango, mbu lyo bakizi yikumbira mweꞌmigisi, anazishaaza. Naꞌmabuye gaazo mataluule, anagahongola. Na zirya nguliro zoꞌmuzimu Hasheera, anazitemera haashi, anavungula noꞌmujoka gwoꞌmulinga gwo Musa akatula. (Mukuba, halinde yizo siku, Abahisiraheeri bâli kizi guyikumba, iri banaguyokera umubadu. Niꞌziina lyagwo, Nehushitaani.)
4 Removeu os lugares altos, quebrou as colunas e derrubou o poste da deusa Aserá. Também fez em pedaços a serpente de bronze que Moisés havia feito. Os filhos de Israel chamavam essa serpente de Neustã e até aquele dia lhe queimavam incenso.
5 Hezekiya âli kizi langaalira Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri. Mu baami booshi beꞌBuyuda, ndaaye gundi úwâli nga ye, baba mu bakayima imbere lyage, kandi iri mu bakamúlonda.
5 Ezequias confiou no Senhor , Deus de Israel, de maneira que não houve ninguém como ele entre todos os reis de Judá, nem antes nem depois dele.
6 Âli kizi fiitirwa ku bya Nahano, atanamújanda. Zirya maaja zo Nahano akaheereza Musa, âli kizi zikania bweneene.
6 Porque se apegou ao Senhor , não deixou de segui-lo e guardou os mandamentos que o Senhor ordenou a Moisés.
7 Uyo Hezekiya, Nahano bâli yamiinwi. Ngiisi byo Hezekiya âli kizi gira, Nahano anakizi bigenduusa.
7 Assim, o Senhor estava com ele, e ele teve êxito em todos os seus empreendimentos. Rebelou-se contra o rei da Assíria e não o serviu.
8 Kiri naꞌBafirisiti, anagendi bateera, anabahima, halinde ku kaaya keꞌGaza, neꞌkihugo íkyâli kazungulusiri, kaba ka kishyola ákali noꞌlwingo naaho lwaꞌbalaliizi, kandi iri kaaya kahamu kazitire.
8 Derrotou os filisteus até Gaza e o seu território, desde a torre dos vigias até a cidade fortificada.
9 Uyo Hezekiya, iri akahisa imyaka ina atwaziri, mwami Shalimanezeeri weꞌHasuriya anayiji teera akaaya keꞌSamariya. Abasirikaani baage, banatondeera ukukasokanana. (Yibyo, bikakoleka mu mwaka gwa kalinda gwoꞌbutwali bwa Hosheya mugala mwami Hela waꞌBahisiraheeri.)
9 No quarto ano do reinado de Ezequias, que era o sétimo ano do reinado de Oseias, filho de Elá, rei de Israel, Salmaneser, rei da Assíria, atacou a cidade de Samaria e a cercou.
10 Balya Bahasuriya, iri bakahisa imyaka ishatu basokaniini i Samariya, banagigwata. (Ikyanya kakagwatwa, Hezekiya âli kola neꞌmyaka ndatu atwaziri. Na Hosheya waꞌBahisiraheeri, âli kola neꞌmyaka mwenda.)
10 Ao fim de três anos, a cidade foi conquistada. Sim, no ano sexto do reinado de Ezequias, que era o nono ano do reinado de Oseias, rei de Israel, Samaria foi conquistada.
11 Ulya mwami weꞌHasuriya anayabiira Abahisiraheeri, anabatwala halinde i Hasuriya. Baguma baabo, anabatwala i Hala. Naꞌbandi, anababiika hoofi noꞌlwiji Habori, mu kaaya keꞌGozani. Naꞌbandi, anababiika mu twaya twaꞌBameedi.
11 O rei da Assíria levou os israelitas para a Assíria e os fez habitar em Hala, junto a Habor, rio de Gozã, e nas cidades dos medos.
12 Na íbikatuma Abahisiraheeri bagaahanwa kwokwo, bwo batâli kizi simbaha Rurema Nahamwabo. Si bakahongola ikihango kyage. Na kundu Musa âli riiri mukozi wa Nahano, haliko byoshi byo akababwira, batâli kizi bisimbaha.
12 Isso aconteceu porque não obedeceram à voz do Senhor , seu Deus, mas quebraram a sua aliança, a saber, tudo o que Moisés, servo do Senhor , havia ordenado; não o ouviram, nem o fizeram.
13 Uyo mwami Hezekiya, ikyanya akahisa imyaka ikumi niꞌna atwaziri, lyo mwami Senakeribu weꞌHasuriya akayiji teera utwaya twoshi tuzitire tweꞌBuyuda, anatugwata.
13 No décimo quarto ano do reinado de Ezequias, Senaqueribe, rei da Assíria, atacou todas as cidades fortificadas de Judá e as conquistou.
14 Kwokwo, Hezekiya anatuma indumwa imwa Senakeribu iyo munda i Lakishi kwokuno: «E waliha, nahuba! We kongwa, ulekage ukundeera. Ngiisi byo ugambuuna, ngakuheereza byo.»
14 Então Ezequias, rei de Judá, enviou mensageiros ao rei da Assíria, que estava em Laquis, dizendo: — Eu errei. Pare de me atacar, e cumprirei tudo o que você me impuser. Então o rei da Assíria impôs a Ezequias, rei de Judá, um tributo de dez toneladas de prata e uma tonelada de ouro.
15 Kwokwo, Hezekiya anamúheereza iharija zooshi ízâli riiri mu nyumba ya Nahano, kiri na mu kihinda kyeꞌbwami.
15 Ezequias deu toda a prata que havia na Casa do Senhor e nos tesouros do palácio real.
16 Na kwakundi, analyosa inooro ku nyiivi zeꞌnyumba ya Nahano, kiri neꞌnooro ya ku bihamambiro byazo. Yibyo byoshi, anabiheereza Senakeribu.
16 Foi quando Ezequias arrancou o ouro que havia nas portas do templo do Senhor e nas ombreiras, o ouro com que ele, o rei de Judá, as havia revestido, e o deu ao rei da Assíria.
17 Ha nyuma, uyo mwami weꞌHasuriya analungika abakulu bashatu, kuguma naꞌkandaharuurwa kaꞌbasirikaani. Bâli lyosiri i Lakishi, banagenda bali giri-giri, halinde i Yerusaleemu, imwa mwami Hezekiya. Ikyanya bakahika yo, banatee yimanga hoofi neꞌngera yeꞌkirigo íkiri uluhande lweꞌlugulu. (Yaho, hâli riiri hoofi neꞌnjira yoꞌkugenda imunda bali mu fulira imirondo.)
17 Mas o rei da Assíria, que estava em Laquis, enviou Tartã, Rabe-Saris e Rabsaqué, com um grande exército, ao rei Ezequias, em Jerusalém. Eles vieram a Jerusalém e, quando chegaram, pararam na extremidade do aqueduto do tanque superior, junto ao caminho do campo do Lavandeiro.
18 Yabo basirikaani, ikyanya bakatumira mwami Hezekiya, Heryakimu mugala Hirikiya, anagendi bayakiira, bwo ye wâli mwimangizi waꞌkajumiro. Banayakiirwa kwakundi na Sebuna umwandisi wa mwami, na Yoha mugala Hasafu, umwandisi wa íbikakoleka.
18 Mandaram chamar o rei, e quem saiu ao encontro deles foram Eliaquim, filho de Hilquias, o responsável pelo palácio, Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista.
19 Umukulu wa balya basirikaani anadeta: «Mugendi bwira Hezekiya, kwo mwami weꞌHasuriya abuuza kwokuno:
19 Rabsaqué disse: — Digam a Ezequias: Assim diz o grande rei, o rei da Assíria: “Que confiança é essa que você tem?
20 Ugweti ugayihaya kwo uli noꞌbuhagarusi bwingi, kiri noꞌbulenga bwoꞌkugira izibo. Aahago! Nyandi ye ulangaliiri, halinde umbinduke?
20 Bem posso dizer que o seu conselho e o seu poder para a guerra são meras palavras. Em quem você está confiando agora, para que se rebele contra mim?
21 «“Lolaga buno! Kundu ugweti ugalangaalira i Miisiri, haliko liri ngiꞌsanga livune. Ikyanya umundu ali mu lishendamira, liri mu múyijomba mu kigasha. Ku yukwo, ngiisi ábali mu langaalira mwami weꞌMiisiri, kwokwo kwo bali mu komeresibwa.
21 Você confia nesse bordão de caniço esmagado que é o Egito. Se alguém se apoiar no caniço, ele vai espetar e furar a mão. Assim é Faraó, rei do Egito, para todos os que nele confiam.
22 «“Ngeeka wangambwira, ti: ‘Twehe tulangaliiri Rurema Nahamwitu.’ Aaho! Si Hezekiya keera akashereeza ahandu ho bâli kizi yikumbira Nahano ku marango, anashereeza noꞌtutanda twage. Anabwiraga abandu beꞌBuyuda, naꞌbeꞌYerusaleemu, ti: ‘Mukwaniini mukizi yikumbira i Yerusaleemu naaho, imbere lya kaakalya katanda kaguma.’
22 Mas, se vocês me dizem: ‘Confiamos no Senhor , nosso Deus’, eu pergunto: não é esse aquele cujos lugares altos e altares Ezequias removeu, dizendo a Judá e a Jerusalém que deveriam adorar somente diante do altar em Jerusalém?
23 «“Kwokwo, nayija gira mulagaane na nahamwitu, mwami weꞌHasuriya. Ye wanduma kwokuno: Nga mwangabiiri muhiiti abasirikaani bihumbi bibiri ábayiji ukushonera ku fwarasi, nangamùheereza ifwarasi bihumbi bibiri zo bagashonera kwo. Haliko ndaabo!
23 Agora, pois, comprometa-se com meu senhor, o rei da Assíria, e eu lhe darei dois mil cavalos, se você puder achar cavaleiros para montá-los.
24 Aahago! Mu bakulu ba nahamwitu, si mutashobwiri ukugalula kiri umukulu muguma muniini. Na kundu mwangalangaalira i Miisiri, mbu mulonge yaꞌmagaare giꞌzibo naꞌbasirikaani, mutagashobola.
24 Como você poderia repelir um oficial do meu senhor, o rei, mesmo que seja um dos menores, e confiar no Egito para obter carros de guerra e cavaleiros?
25 Na kwakundi, ka mutoniri kwo nayiji teera hano, ninahashereeze buzira kutee hanguulwa na Nahano? Si Nahano yenyene ye kambwira kwo ndeere kino kihugo, halinde ngishereeze!”»
25 Será que você pensa que é sem o consentimento do Senhor Deus que eu vim contra este lugar, para o destruir? Foi o próprio Senhor quem ordenou que eu atacasse esta terra e a destruísse.”
26 Ulya mukulu, ikyanya akayusa ukudeta, Heryakimu mugala Hirikiya, na Sebuna, na Yoha, banamúshuvya: «E waliha, utuganuulire mu ndeto yeꞌkiharaamu, bwo tuli mu giyuvwa. Uleke ukudeta mu ndeto yeꞌkiheburaniya, lyaꞌbandu ábali ku luzitiro batayuvwe.»
26 Então Eliaquim, filho de Hilquias, Sebna e Joá disseram a Rabsaqué: — Por favor, fale com estes seus servos em aramaico, porque nós o entendemos. Não fale em hebraico, aos ouvidos do povo que está sobre a muralha.
27 Uyo mukulu anashuvya: «Ka mutoniri kwo nahamwitu anduma imwinyu, neꞌmwa nahamwinyu naaho? Aahabi! Yaga magambo gaani, galyagagi neꞌmwa bandu booshi ábabwatiiri ku luzitiro. Mweshi kuguma, mugaki lya amavi giinyu, munanywe naꞌmashwi giinyu.»
27 Mas Rabsaqué lhes respondeu: — Você pensa que o meu senhor me enviou para dizer estas palavras apenas a você e ao seu rei? Ele me enviou para falar também aos homens que estão sentados sobre a muralha e que, junto com vocês, terão de comer o seu próprio excremento e beber a sua própria urina!
28 Ha nyuma, ulya mukulu anayimuka, anateerera umulaga mu ndeto yeꞌkiheburaniya kwokuno: «Muyuvwagwe amagambo ga mwami mukulu weꞌHasuriya.
28 Então Rabsaqué se pôs em pé e gritou em hebraico: — Escutem as palavras do grande rei, o rei da Assíria.
29 Adeta kwokuno: “Mutayemeere kwo Hezekiya amùtebe. Mukuba, atagahasha ukumùkiza mu maboko gaani.
29 Assim diz o rei: “Não deixem que Ezequias os engane, pois ele não poderá livrá-los da minha mão.
30 Hezekiya ali mu mùteba, mbu Nahano agamùkiza, mbu na yaka kaaya katagabiikwa mu maboko ga mwami weꞌHasuriya. Kundu kwokwo, mutayemeere kwo amùhendereze, mbu mulangaalire Nahano.”
30 Não deixem que Ezequias os leve a confiar no Senhor , dizendo: ‘O Senhor certamente nos livrará, e esta cidade não será entregue nas mãos do rei da Assíria.’
31 «E maashi, mutayuvwe Hezekiya! Si mwami weꞌHasuriya adeta kwokuno: “Mutuuze, munayije, gira tunywane. Ha nyuma, ngiisi muguma winyu akabuli lya ibitumbwe byeꞌmizabibu yage, kiri neꞌbitumbwe byeꞌmitiini, ananywe na ku magoloovi mu kirigo kyage.
31 Não deem ouvidos a Ezequias. Porque assim diz o rei da Assíria: ‘Façam as pazes comigo e se entreguem. Então cada um comerá da sua própria videira e da sua própria figueira, e beberá a água da sua própria cisterna,
32 Ngamùtwala mu kindi kihugo íkiri nga kino. Yikyo kihugo, kiri mweꞌngano neꞌdivaayi. Kiri na mweꞌmikate, neꞌndalo zeꞌmizabibu, naꞌmavuta goꞌmutiini, kiri noꞌbuuki. Aahago! Mutoolage ukuba ho. Si mutayifunde mu lufu.”
32 até que eu venha e os leve para uma terra como a de vocês, terra de cereal e de vinho, terra de pão e de vinhas, terra de oliveiras e de mel, para que vocês vivam e não morram.’ Não deem ouvidos a Ezequias, porque ele está enganando vocês, ao dizer: ‘O Senhor nos livrará.’
33 Ka hali umuzimu gwoshi úgukahasha ukukiza ikihugo mu maboko ga mwami weꞌHasuriya?
33 Será que os deuses das nações puderam livrar, cada um a sua terra, das mãos do rei da Assíria?
34 Aahago! Gulya muzimu gweꞌHamaati, na gweꞌHaripaadi, iryagagi hayi? Kiri noꞌmuzimu gweꞌSefarwayimu, na gweꞌHena, na gweꞌHiva, nayo iryagagi hayi? Si itakakiza i Samariya mu maboko gaani!
34 Onde estão os deuses de Hamate e de Arpade? Onde estão os deuses de Sefarvaim, Hena e Iva? Será que eles livraram Samaria das minhas mãos?
35 Mu mizimu ya yibyo bihugo, guhi úgukabakiza mu maboko gaani? Kwokwo, kiri na Rurema Nahamwinyu atahiiti ubushobozi bwoꞌkumbangirira, halinde ndagwate i Yerusaleemu.»
35 De todos os deuses destes países, quais foram os que livraram a sua terra das minhas mãos? Então como o Senhor poderá livrar Jerusalém das minhas mãos?”
36 Abahisiraheeri, kundu bakayuvwa kwokwo, ndaalyo igambo lyo bakashuvya, banaba shee! Mukuba, mwami Hezekiya âli mali babwira: «Hatagirage úgamúdesa.»
36 O povo ficou calado e não lhe respondeu palavra, porque assim lhe havia ordenado o rei: “Não lhe respondam.”
37 Ha nyuma, Heryakimu mugala Hirikiya, umwimangizi waꞌkajumiro, na Sebuna, umwandisi wa mwami, na Yoha mugala Hasafu, umwandisi wa íbikakoleka, banagendera mwami Hezekiya. Yabo booshi bâli koli datwiri imirondo yabo hiꞌgulu lyoꞌmwizingeerwe. Amagambo gooshi goꞌyo mukulu waꞌbasirikaani, banagendi múganuulira go.
37 Então Eliaquim, filho de Hilquias, o responsável pelo palácio, e Sebna, o escrivão, e Joá, filho de Asafe, o cronista, voltaram para junto do rei Ezequias, com as suas roupas rasgadas, e lhe contaram o que Rabsaqué tinha dito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.