1 Reis 2
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs VC
1 Ulya Dahudi, ikyanya âli kola agaafwa, anahamagala Sulumaani, anamúlaga kwokuno:
1 Aproximando-se o fim de Davi, deu ele ao seu filho Salomão as suas {últimas} instruções:
2 «E mugala wani, isiku zaani keera zamala, na ngola ngagenda imunda lukalamuka. Ku yukwo, usikamage, unabe kikalage.
2 Eu me vou, disse ele, pelo caminho que segue toda a terra. Sê corajoso: porta-te como homem.
3 Ngiisi byo Rurema Nahamwinyu agakizi kubwira, ukizi bisimbaha. Ukizi kulikira imaaja zaage, neꞌmikyulo yage, naꞌmategeko gaage, ngiisi kwo biri biyandike mu maaja za Musa.
3 Guarda os preceitos do Senhor, teu Deus; anda em seus caminhos, observa suas leis, seus mandamentos, seus preceitos e seus ensinamentos, tais como estão escritos na lei de Moisés. Desse modo serás bem-sucedido em tudo o que fizeres e em tudo o que empreenderes,
4 Nahano anakizi gira ngiisi kwo akandagaania, ti: “Abandu ba mwiꞌkondo lyawe, iri bangatuula nga kwo bikwaniini, banabe bali mu ngulikira ku bwemeera, kunabe ku mitima yabo yoshi, na ku menge gaabo gooshi, lyo hatâye bule úgakizi bwatala ku kitumbi kyoꞌbwami bwaꞌBahisiraheeri.”
4 e o Senhor cumprirá a promessa que me fez, isto é, que eu terei sempre um de meus descendentes no trono de Israel, se meus filhos guardarem seus caminhos e andarem diante dele com fidelidade, de todo o seu coração e de toda a sua alma.
5 «Hakiri irindi igambo. Uki kengiiri ngiisi kwo Yohabu mugala Zeruya akambubira mu kuyita abakulu babiri baꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri, Habineeri mugala Neeri, na Hamaasa mugala Yeteeri. Ikyanya akabayita, anayihumeera kwo ali mu yihoolera ábakayitirwa mwiꞌzibo. Kundu kwokwo, kyâli kola kyanya kyoꞌmutuula. Imiko ya yabo bandu iri kwiꞌtwe lyage.
5 Tu sabes tão bem como eu o que me fez Joab, filho de Sarvia, como ele assassinou os dois chefes do exército de Israel, Abner, filho de Ner, e Amasa, filho de Jeter, derramando assim em pleno tempo de paz o sangue da guerra, e manchando com o sangue da guerra o cinto de seus rins e o calçado de seus pés.
6 Ku yukwo, umúgirire ngiisi kwo ubwini. Si utamúleke mbu afwagage mu mutuula.
6 Farás como julgares prudente, e não deixarás que as suas cãs desçam em paz à habitação dos mortos.
7 «Si bagala Barizilaayi, Umugiryadi, boohe, ukizi bagirira amiija. Ukizi bayegereza ha byokulya ku mutima úgushenguusiri. Mukuba, ikyanya nꞌgapuumuka mukulu wawe wa Habusalumu, bâli kizi nguya-nguya.
7 Por outro lado, tratarás com benevolência os filhos de Berzelai, o galaadita; faze-os comer à tua mesa, porque foi esse o gesto que tiveram para comigo quando eu fugia diante de teu irmão Absalão.
8 «Na kwakundi, ukengeere Shimeyi mugala Gera weꞌBahuriimu, mwene Binyamiini. Ulya Shimeyi, ikyanya nꞌgatibitira uluhande lweꞌMahanayimu, anandaaka bweneene. Kundu kwokwo, ikyanya akamanukira ha lwija Yorodaani, nanamúbiikira indahiro kwiꞌziina lya Nahano kwo ndagamúyita.
8 Tens também perto de ti Semei, filho de Gera, o benjaminita de Baurim, que me insultou tão violentamente no dia em que eu ia para Maanaim. Mas como ele veio ao meu encontro até o Jordão, jurei-lhe por Deus que o não mataria pela espada.
9 Kundu kwokwo, keera akayikululira umwama. Mbwini kwo ulyagagi mwitegeereza, unakoli yiji ngiisi kwo ugamúgirira. Kundu akola mushaaja, utamúleke. Si uyami múyita.»
9 Tu, porém, não o deixarás impune; és bastante sensato para saber como o terás de tratar; farás descer, com sangue, as suas cãs à habitação dos mortos.
10 Mwami Dahudi, ikyanya akashaaja, banamúziika haaho mu kaaya kaage, i Yerusaleemu.
10 Davi adormeceu com seus pais e foi sepultado na cidade de Davi.
11 Dahudi âli mali hisa myaka makumi gana atwaziri mu kihugo kyeꞌHisiraheeri. Akatee hisa imyaka irinda atwaziri i Heburooni, abuli hisa neꞌgindi myaka makumi gashatu niꞌshatu atwaziri i Yerusaleemu.
11 Reinou quarenta anos sobre Israel: sete anos em Hebron e trinta e três em Jerusalém.
12 Mugala wage wa Sulumaani anaba ye bwatiiri ku kitumbi kyage kyeꞌkyami. Ubwami bwage, bwanaba bukoli sikamiri.
12 Salomão sentou-se no trono de Davi, seu pai, e seu reino foi solidamente estabelecido.
13 Lusiku luguma, Hadoniya mugala Hagiti anagenda imunda Batisheeba nyina wa Sulumaani. Batisheeba anamúbuuza: «Ka wayija mu mutuula?» Na wa naye, ti: «Ee, mutuula!
13 Adonias, filho de Hagit, foi ter com Betsabé, mãe de Salomão. Ela disse-lhe: Vens como amigo?
14 Si ngola niꞌgambo lyo ngakuhuuna.» Batisheeba, ti: «Limbwire.»
14 Sim, disse ele, preciso falar-te. Fala.
15 Ulya Hadoniya, ti: «Uyiji kwo nie wâli ngayimikwa, nga kwaꞌBahisiraheeri booshi bâli langaliiri. Haliko, bitakaziga. Si mulumuna wani anaba ye gayima. Kwokwo, kwo Nahano âli loziizi.
15 Ele continuou: Sabes que o reino era meu, e que todo o Israel me considerava como o seu futuro rei. Mas o trono foi transferido a outro, passando para o meu irmão, porque o Senhor lho deu.
16 Buno, nayiji kuhuuna igambo liguma naaho. Nakuyinginga, utandahirire.» Batisheeba anamúbwira: «Lidetage.»
16 Tenho a esse respeito um pedido a fazer-te; não mo recuses. Fala.
17 Hadoniya anamúshuvya kwokuno: «Nakuyinginga umbwirire mwami Sulumaani ambanguule nyange ulya Habishaagi, Umushuneemu-kazi. Nyiji kwo mango wamúmbwirira, atagalahira.»
17 Pede ao rei Salomão, que nada te recusa, que me dê Abisag, a sunamita, por mulher.
18 Batisheeba, ti: «Bwija! Ngagendi ganuuza mwami.»
18 Está bem, respondeu Betsabé, falarei por ti ao rei.
19 Kwokwo, Batisheeba anagendi detera Hadoniya imunda mwami.
19 Betsabé foi, pois, ter com o rei para falar-lhe em favor de Adonias. O rei levantou-se para ir-lhe ao encontro, fez-lhe uma profunda reverência e sentou-se no trono. Mandou colocar um trono para a sua mãe, e ela sentou-se à sua direita:
20 anamúbwira: «E mwami, ndi niꞌgoorwa liniini, lyo ngakubwira. Nakuyinginga utalahire.» Mwami naye, ti: «Ngiisi byo uloziizi, ubihuunage. Ndagakuyima byo.»
20 Tenho um pequeno pedido a fazer-te, disse ela; não mo recuses. Pede, minha mãe, respondeu o rei, porque nada te recusarei.
21 Batisheeba, ti: «Uhanguulage mukulu wawe wa Hadoniya, ayange Habishaagi, Umushuneemu-kazi.»
21 Disse Betsabé: Peço-te que Abisag, a sunamita, seja dada por mulher ao teu irmão Adonias.
22 Na wa Sulumaani, ti: «E maawe, uyo Habishaagi, kutagi leero we wayiji múhuunira Hadoniya? Bwo ye fula, ka kutali kumúhuunira ngana ubwami bwani? Kiri noꞌmugingi Habyataari noꞌmukulu waꞌbasirikaani, Yohabu mugala Zeruya, nabo bakola uluhande lwage.»
22 E o rei Salomão disse à sua mãe: Por que queres que Abisag, a sunamita, seja dada a Adonias? Pede também para ele o reino, que é meu irmão primogênito, assim como para o sacerdote Abiatar e para Joab, filho de Sarvia...
23 Lyeryo, mwami Sulumaani anayami biika indahiro kwiꞌziina lya Nahano, ti: «Uyo Hadoniya, bwo ambuuna yiri igambo, akola agasingulwa itwe. Neꞌri bitangaba kwokwo, Rurema yenyene anyite.
23 Jurou então o rei Salomão em nome de Deus, dizendo: Deus me trate com o último rigor, se Adonias não pagar esta palavra com a sua própria vida!
24 Nahano keera akakwiza umuhango gwage, mu kunzikamya ku kitumbi kyoꞌbwami bwa daata Dahudi. Mbiiti umulangaaliro kwaꞌbaana baani nabo, agabayimika. Kyo kitumiri nabiika indahiro imbere lya Rurema, kwo Hadoniya ayitwe zeene kwa zeene.»
24 Pela vida de Deus que me estabeleceu solidamente no trono de Davi, meu pai, e que fundou a minha casa como tinha prometido, Adonias será morto hoje mesmo.
25 Mwami Sulumaani anayami lungika Benaya mugala Yehoyada, ti: «Genda umúzimiize.» Lyeryo, Benaya anagendi múyita.
25 O rei Salomão enviou Banaías, filho de Jojada, para o matar; e Adonias morreu.
26 Ha nyuma, mwami anabwira umugingi Habyataari: «Undyoke mu masu, ugende mu mbingiro zaawe i Hanatooti. Kundu ukwaniini ukuyitwa, haliko zeene, ndagaki kuyita. Mukuba, ikyanya wâli kuguma na daata, wâli kizi betula Akajumba keꞌKihango kya Nahano. Kiri mu malibu ga daata, mukalibuukira kuguma.»
26 Disse também o rei ao sacerdote Abiatar: Vai para as tuas terras, em Anatot, porque és digno de morte. Entretanto, não te matarei agora, porque levaste a arca do Senhor Javé diante de Davi, meu pai, e compartilhaste todas as suas provações.
27 Sulumaani anayimula Habyataari, ataki be mugingi wa Nahano. Kwokwo, kwo lirya igambo likakoleka, lyo Nahano âli mali gwanwa adeta i Shiilo, hiꞌgulu lyeꞌmbaga ya Heri.
27 Salomão destituiu Abiatar de suas funções sacerdotais, cumprindo-se assim a palavra pronunciada por Deus em Silo contra a casa de Heli.
28 Ulya Yohabu, kundu yaho kare atâli yibiisiri ku Habusalumu, haliko ha nyuma anayiji yibiika ku Hadoniya. Kwokwo, ikyanya Yohabu akayuvwa íbikakoleka ku Hadoniya na ku Habyataari, anayami tibitira mwiꞌheema lya Nahano, anagwata amahembe gaꞌkatanda koꞌkusiriigiza kwaꞌmatuulo.
28 Quando chegou esta notícia a Joab, que tinha seguido o partido de Adonias, embora não tivesse seguido o de Absalão, ele fugiu e refugiou-se no tabernáculo do Senhor, agarrando-se aos cornos do altar.
29 Mwami Sulumaani, iri akabwirwa kwo Yohabu agendi yifunda mwiꞌheema lya Nahano, analungika Benaya mugala Yehoyada, ti: «Genda umúzimiize.»
29 Foram dizer ao rei Salomão: Joab refugiou-se no tabernáculo do Senhor, e está junto do altar. Salomão mandou Banaías, filho de Jojada dizendo-lhe: Vai e mata-o.
30 Benaya anagendaga mwiꞌheema lya Nahano, anamúbwira: «E Yohabu, mwami akyula mbu uhuluke.» Na wa naye, ti: «Nanga! Ngafwira haahano.» Benaya anagalukira imunda mwami, anamúganuulira ngiisi byo Yohabu adeta.
30 Banaías, chegando ao tabernáculo do Senhor, disse a Joab: O rei ordena que saias daqui. Não saio, respondeu Joab; quero morrer aqui. Banaías foi ao rei e disse-lhe: Eis o que me disse Joab, e o que me respondeu.
31 Mwami Sulumaani anayami kyula kwokuno: «Bwija! Ngiisi kwo adesiri yenyene, kwo uganagira. Ugendi múyitira haaho-haaho ha katanda, ukabuli múziika. Kwokwo, lyo ngayifwongooza ku mahube go akagira. Mukuba, keera akayita abandu bazira buhube.
31 O rei disse-lhe: Faze como ele disse. Mata-o e enterra-o, para que assim se afaste de mim e da casa de meu pai o sangue que ele derramou sem motivo.
32 Akayita abandu babiri, buzira kutumwa na daata Dahudi. Ubwa mbere, akayita Habineeri mugala Neeri, umukulu waꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri. Ha nyuma, anayita na Hamaasa mugala Yeteeri, umukulu waꞌBasirikaani baꞌBayuda. Yabo bombi, bo bâli riiri bandu boꞌkuli ukumúhima. Kwokwo kwo Yohabu, imiko ya yabo bandu, Nahano akamúbetuza yo.
32 O Senhor fará cair esse sangue sobre a sua própria cabeça, porque ele matou, feriu à espada, sem que o soubesse Davi, meu pai, dois homens mais justos e melhores do que ele: Abner, filho de Ner, general do exército de Israel, e Amasa, filho de Jeter, general do exército de Judá.
33 «Ee! Imiko yabo bombi, igayama iri kwiꞌtwe lya Yohabu, na ku lyeꞌmbaga yage, halinde imyaka neꞌmyakuula. Haliko Dahudi, kuguma naꞌbandu beꞌbibusi byage, boohe, bagayama bali noꞌmutuula gwa Nahano.»
33 O sangue deles recairá para sempre sobre a cabeça de Joab e de sua posteridade; mas a Davi, à sua raça e ao seu trono, dará o Senhor paz para sempre.
34 Kwokwo, ulya Benaya anagalukira imunda Yohabu, anayami múyita, anagendi múziika mu ndalo yage íyâli mwiꞌshamba.
34 Banaías, filho de Jojada, voltou ao tabernáculo e feriu de morte a Joab. Sepultaram-no em sua casa, no deserto.
35 Ikyanya mwami akaba keera ashaaza Yohabu, anakuza Benaya mugala Yehoyada, akizi ba ye mukulu waꞌbasirikaani. Naꞌhandu hoꞌlya mugingi Habyataari, anabiika Saadoki.
35 Em seu lugar pôs o rei à frente do exército Banaías, filho de Jojada, e em lugar de Abiatar, estabeleceu Sadoc como sacerdote.
36 Ha nyuma, mwami anatumira Shimeyi. Neꞌri akayija, anamúbwira: «Uyubakage muno mu kaaya keꞌYerusaleemu, unatuule mwomuno. Si utakolwe kwo wahuluka mwo.
36 Depois mandou o rei chamar Semei e disse-lhe: Faze para ti uma casa em Jerusalém e habita aí; dela não sairás para ir aonde quer que seja.
37 Iri nangabona kwo wahuluka mwo, unajabuke umusima gweꞌKidorooni, iri ulwawe lwahika. Umuko gwawe, gugaaba guli kwiꞌtwe lyawe wenyene.»
37 No dia em que o fizeres e passares a torrente do Cedron, sabes que serás morto: serás responsável pelo que acontecer.
38 Shimeyi anashuvya: «E waliha, ngiisi kwo wadeta, buli bwija ngana.» Shimeyi anahisa isiku nyingi, atuuziri i Yerusaleemu.
38 Semei respondeu ao rei: Está bem; teu servo fará como ordenou o rei, meu senhor. E Semei habitou longo tempo em Jerusalém.
39 Ulya Shimeyi, iri hakalenga imyaka ishatu, abaja baage babiri banatolokera imwa mwami Hakishi mugala Maka. Shimeyi, mbweꞌmyazi imúhikire, kwaꞌbakozi baage bakoli ba i Gaati,
39 Três anos depois, aconteceu que dois escravos de Semei fugiram para junto de Aquis, filho de Maaca, rei de Get. Vieram avisar a Semei, dizendo: Teus escravos estão em Get.
40 anashonera ku punda wage, anagenda yo, imwa mwami Hakishi, gira agendi balooza. Neꞌri akababona, anabagalulira i kaaya.
40 Semei levantou-se, selou o jumento e foi ter com Aquis a Get, em busca de seus escravos.
41 Mwami Sulumaani anabwirwa kwo Shimeyi akahuluka mu Yerusaleemu, anagenda i Gaati, keera anagaluka.
41 Disseram a Salomão que Semei fora de Jerusalém a Get e estava de volta.
42 Lyeryo, mwami anamútumira, anamúbwira kwokuno: «Si nꞌgakubikiisa indahiro kwiꞌziina lya Nahano kwo utahuluke mu Yerusaleemu! Nanakukengula ku bweranyange kweꞌri wangahuluka mu kano kaaya, unagende ahandi kwo hakaba hooshi, iri ulwawe lwahika. Wananjuvya, ti: “Kwo wadeta, buli bwija. Nayuvwa.”
42 O rei chamou-o e disse-lhe: Não te fiz eu jurar em nome de Deus, não te avisei formalmente, dizendo-te que em qualquer dia que saísses para onde quer que fosse, haverias de morrer? E não me respondeste: Está bem; eu compreendi?
43 Aaho! Si keera wahongola indahiro yo ukabiika kwiꞌziina lya Nahano. Kundu nꞌgakuheereza ulubaaja, utanaki lutwaza.
43 Por que não guardaste tu o juramento do Senhor e a ordem que eu te havia dado?
44 «Amabi go ukakolera daata Dahudi, ugayiji-yiji ku bweranyange. Kyo kitumiri naawe buno, Nahano akola agakuhana.
44 Tu sabes, ajuntou o rei, todo o mal que fizeste a Davi, meu pai; tens consciência disso. Por isso o Senhor faz recair a tua malícia sobre a tua cabeça.
45 Si niehe, Nahano agakizi ngashaanira. Ikitumbi kyoꞌbwami kya Dahudi kigayama kisikamiri imbere lyage imyaka neꞌmyakuula.»
45 O rei Salomão será abençoado e o trono de Davi será consolidado para sempre diante do Senhor.
46 Lyeryo, mwami anahanguula Benaya mugala Yehoyada, kwo agendi yabiira Shimeyi. Neꞌri akamúhulukana, anamúyita.
46 Ordenou o rei a Banaías, filho de Jojada, o qual saiu e feriu Semei, e este morreu. E o reino foi consolidado nas mãos de Salomão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.