1 Reis 2
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA
1 Ulya Dahudi, ikyanya âli kola agaafwa, anahamagala Sulumaani, anamúlaga kwokuno:
1 Aproximando-se os dias da morte de Davi, deu ele ordens a Salomão, seu filho, dizendo:
2 «E mugala wani, isiku zaani keera zamala, na ngola ngagenda imunda lukalamuka. Ku yukwo, usikamage, unabe kikalage.
2 Eu vou pelo caminho de todos os mortais. Coragem, pois, e sê homem!
3 Ngiisi byo Rurema Nahamwinyu agakizi kubwira, ukizi bisimbaha. Ukizi kulikira imaaja zaage, neꞌmikyulo yage, naꞌmategeko gaage, ngiisi kwo biri biyandike mu maaja za Musa.
3 Guarda os preceitos do Senhor , teu Deus, para andares nos seus caminhos, para guardares os seus estatutos, e os seus mandamentos, e os seus juízos, e os seus testemunhos, como está escrito na Lei de Moisés, para que prosperes em tudo quanto fizeres e por onde quer que fores;
4 Nahano anakizi gira ngiisi kwo akandagaania, ti: “Abandu ba mwiꞌkondo lyawe, iri bangatuula nga kwo bikwaniini, banabe bali mu ngulikira ku bwemeera, kunabe ku mitima yabo yoshi, na ku menge gaabo gooshi, lyo hatâye bule úgakizi bwatala ku kitumbi kyoꞌbwami bwaꞌBahisiraheeri.”
4 para que o Senhor confirme a palavra que falou de mim, dizendo: Se teus filhos guardarem o seu caminho, para andarem perante a minha face fielmente, de todo o seu coração e de toda a sua alma, nunca te faltará sucessor ao trono de Israel.
5 «Hakiri irindi igambo. Uki kengiiri ngiisi kwo Yohabu mugala Zeruya akambubira mu kuyita abakulu babiri baꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri, Habineeri mugala Neeri, na Hamaasa mugala Yeteeri. Ikyanya akabayita, anayihumeera kwo ali mu yihoolera ábakayitirwa mwiꞌzibo. Kundu kwokwo, kyâli kola kyanya kyoꞌmutuula. Imiko ya yabo bandu iri kwiꞌtwe lyage.
5 Também tu sabes o que me fez Joabe, filho de Zeruia, e o que fez aos dois comandantes do exército de Israel, a Abner, filho de Ner, e a Amasa, filho de Jéter, os quais matou, e, em tempo de paz, vingou o sangue derramado em guerra, manchando com ele o cinto que trazia nos lombos e as sandálias nos pés.
6 Ku yukwo, umúgirire ngiisi kwo ubwini. Si utamúleke mbu afwagage mu mutuula.
6 Faze, pois, segundo a tua sabedoria e não permitas que suas cãs desçam à sepultura em paz.
7 «Si bagala Barizilaayi, Umugiryadi, boohe, ukizi bagirira amiija. Ukizi bayegereza ha byokulya ku mutima úgushenguusiri. Mukuba, ikyanya nꞌgapuumuka mukulu wawe wa Habusalumu, bâli kizi nguya-nguya.
7 Porém, com os filhos de Barzilai, o gileadita, usarás de benevolência, e estarão entre os que comem à tua mesa, porque assim se houveram comigo, quando eu fugia por causa de teu irmão Absalão.
8 «Na kwakundi, ukengeere Shimeyi mugala Gera weꞌBahuriimu, mwene Binyamiini. Ulya Shimeyi, ikyanya nꞌgatibitira uluhande lweꞌMahanayimu, anandaaka bweneene. Kundu kwokwo, ikyanya akamanukira ha lwija Yorodaani, nanamúbiikira indahiro kwiꞌziina lya Nahano kwo ndagamúyita.
8 Eis que também contigo está Simei, filho de Gera, filho de Benjamim, de Baurim, que me maldisse com dura maldição, no dia em que ia a Maanaim; porém ele saiu a encontrar-se comigo junto ao Jordão, e eu, pelo Senhor , lhe jurei, dizendo que o não mataria à espada.
9 Kundu kwokwo, keera akayikululira umwama. Mbwini kwo ulyagagi mwitegeereza, unakoli yiji ngiisi kwo ugamúgirira. Kundu akola mushaaja, utamúleke. Si uyami múyita.»
9 Mas, agora, não o tenhas por inculpável, pois és homem prudente e bem saberás o que lhe hás de fazer para que as suas cãs desçam à sepultura com sangue.
10 Mwami Dahudi, ikyanya akashaaja, banamúziika haaho mu kaaya kaage, i Yerusaleemu.
10 Davi descansou com seus pais e foi sepultado na Cidade de Davi.
11 Dahudi âli mali hisa myaka makumi gana atwaziri mu kihugo kyeꞌHisiraheeri. Akatee hisa imyaka irinda atwaziri i Heburooni, abuli hisa neꞌgindi myaka makumi gashatu niꞌshatu atwaziri i Yerusaleemu.
11 Foi o tempo que Davi reinou sobre Israel quarenta anos: sete anos em Hebrom e em Jerusalém trinta e três.
12 Mugala wage wa Sulumaani anaba ye bwatiiri ku kitumbi kyage kyeꞌkyami. Ubwami bwage, bwanaba bukoli sikamiri.
12 Salomão assentou-se no trono de Davi, seu pai, e o seu reino se fortificou sobremaneira.
13 Lusiku luguma, Hadoniya mugala Hagiti anagenda imunda Batisheeba nyina wa Sulumaani. Batisheeba anamúbuuza: «Ka wayija mu mutuula?» Na wa naye, ti: «Ee, mutuula!
13 Então, veio Adonias, filho de Hagite, a Bate-Seba, mãe de Salomão; disse ela: É de paz a tua vinda? Respondeu ele: É de paz.
14 Si ngola niꞌgambo lyo ngakuhuuna.» Batisheeba, ti: «Limbwire.»
14 E acrescentou: Uma palavra tenho que dizer-te. Ela disse: Fala.
15 Ulya Hadoniya, ti: «Uyiji kwo nie wâli ngayimikwa, nga kwaꞌBahisiraheeri booshi bâli langaliiri. Haliko, bitakaziga. Si mulumuna wani anaba ye gayima. Kwokwo, kwo Nahano âli loziizi.
15 Disse, pois, ele: Bem sabes que o reino era meu, e todo o Israel esperava que eu reinasse, ainda que o reino se transferiu e veio a ser de meu irmão, porque do Senhor ele o recebeu.
16 Buno, nayiji kuhuuna igambo liguma naaho. Nakuyinginga, utandahirire.» Batisheeba anamúbwira: «Lidetage.»
16 Agora, um só pedido te faço; não mo rejeites. Ela lhe disse: Fala.
17 Hadoniya anamúshuvya kwokuno: «Nakuyinginga umbwirire mwami Sulumaani ambanguule nyange ulya Habishaagi, Umushuneemu-kazi. Nyiji kwo mango wamúmbwirira, atagalahira.»
17 Ele disse: Peço-te que fales ao rei Salomão (pois não to recusará) que me dê por mulher a Abisague, sunamita.
18 Batisheeba, ti: «Bwija! Ngagendi ganuuza mwami.»
18 Respondeu Bate-Seba: Bem, eu falarei por ti ao rei.
19 Kwokwo, Batisheeba anagendi detera Hadoniya imunda mwami.
19 Foi, pois, Bate-Seba ter com o rei Salomão, para falar-lhe por Adonias. O rei se levantou a encontrar-se com ela e se inclinou diante dela; então, se assentou no seu trono e mandou pôr uma cadeira para sua mãe, e ela se assentou à sua mão direita.
20 anamúbwira: «E mwami, ndi niꞌgoorwa liniini, lyo ngakubwira. Nakuyinginga utalahire.» Mwami naye, ti: «Ngiisi byo uloziizi, ubihuunage. Ndagakuyima byo.»
20 Então, disse ela: Só um pequeno pedido te faço; não mo rejeites. E o rei lhe disse: Pede, minha mãe, porque to não recusarei.
21 Batisheeba, ti: «Uhanguulage mukulu wawe wa Hadoniya, ayange Habishaagi, Umushuneemu-kazi.»
21 Disse ela: Dê-se Abisague, a sunamita, a Adonias, teu irmão, por mulher.
22 Na wa Sulumaani, ti: «E maawe, uyo Habishaagi, kutagi leero we wayiji múhuunira Hadoniya? Bwo ye fula, ka kutali kumúhuunira ngana ubwami bwani? Kiri noꞌmugingi Habyataari noꞌmukulu waꞌbasirikaani, Yohabu mugala Zeruya, nabo bakola uluhande lwage.»
22 Então, respondeu o rei Salomão e disse a sua mãe: Por que pedes Abisague, a sunamita, para Adonias? Pede também para ele o reino (porque é meu irmão maior), para ele, digo, e também para Abiatar, o sacerdote, e para Joabe, filho de Zeruia.
23 Lyeryo, mwami Sulumaani anayami biika indahiro kwiꞌziina lya Nahano, ti: «Uyo Hadoniya, bwo ambuuna yiri igambo, akola agasingulwa itwe. Neꞌri bitangaba kwokwo, Rurema yenyene anyite.
23 E jurou o rei Salomão pelo Senhor , dizendo: Deus me faça o que lhe aprouver, se não falou Adonias esta palavra contra a sua vida.
24 Nahano keera akakwiza umuhango gwage, mu kunzikamya ku kitumbi kyoꞌbwami bwa daata Dahudi. Mbiiti umulangaaliro kwaꞌbaana baani nabo, agabayimika. Kyo kitumiri nabiika indahiro imbere lya Rurema, kwo Hadoniya ayitwe zeene kwa zeene.»
24 Agora, pois, tão certo como vive o Senhor , que me estabeleceu e me fez assentar no trono de Davi, meu pai, e me edificou casa, como tinha dito, hoje, morrerá Adonias.
25 Mwami Sulumaani anayami lungika Benaya mugala Yehoyada, ti: «Genda umúzimiize.» Lyeryo, Benaya anagendi múyita.
25 Enviou o rei Salomão a Benaia, filho de Joiada, o qual arremeteu contra ele, de sorte que morreu.
26 Ha nyuma, mwami anabwira umugingi Habyataari: «Undyoke mu masu, ugende mu mbingiro zaawe i Hanatooti. Kundu ukwaniini ukuyitwa, haliko zeene, ndagaki kuyita. Mukuba, ikyanya wâli kuguma na daata, wâli kizi betula Akajumba keꞌKihango kya Nahano. Kiri mu malibu ga daata, mukalibuukira kuguma.»
26 E a Abiatar, o sacerdote, disse o rei: Vai para Anatote, para teus campos, porque és homem digno de morte; porém não te matarei hoje, porquanto levaste a arca do Senhor Deus diante de Davi, meu pai, e porque te afligiste com todas as aflições de meu pai.
27 Sulumaani anayimula Habyataari, ataki be mugingi wa Nahano. Kwokwo, kwo lirya igambo likakoleka, lyo Nahano âli mali gwanwa adeta i Shiilo, hiꞌgulu lyeꞌmbaga ya Heri.
27 Expulsou, pois, Salomão a Abiatar, para que não mais fosse sacerdote do Senhor , cumprindo, assim, a palavra que o Senhor dissera sobre a casa de Eli, em Siló.
28 Ulya Yohabu, kundu yaho kare atâli yibiisiri ku Habusalumu, haliko ha nyuma anayiji yibiika ku Hadoniya. Kwokwo, ikyanya Yohabu akayuvwa íbikakoleka ku Hadoniya na ku Habyataari, anayami tibitira mwiꞌheema lya Nahano, anagwata amahembe gaꞌkatanda koꞌkusiriigiza kwaꞌmatuulo.
28 Chegando esta notícia a Joabe (porque Joabe se tinha desviado seguindo a Adonias, ainda que se não desviara seguindo a Absalão), fugiu ele para o tabernáculo do Senhor e pegou nas pontas do altar.
29 Mwami Sulumaani, iri akabwirwa kwo Yohabu agendi yifunda mwiꞌheema lya Nahano, analungika Benaya mugala Yehoyada, ti: «Genda umúzimiize.»
29 Foi dito ao rei Salomão que Joabe havia fugido para o tabernáculo do Senhor ; e eis que está junto ao altar. Enviou, pois, Salomão a Benaia, filho de Joiada, dizendo: Vai, arremete contra ele.
30 Benaya anagendaga mwiꞌheema lya Nahano, anamúbwira: «E Yohabu, mwami akyula mbu uhuluke.» Na wa naye, ti: «Nanga! Ngafwira haahano.» Benaya anagalukira imunda mwami, anamúganuulira ngiisi byo Yohabu adeta.
30 Foi Benaia ao tabernáculo do Senhor e disse a Joabe: Assim diz o rei: Sai daí. Ele respondeu: Não, morrerei aqui. Benaia tornou com a resposta ao rei, dizendo: Assim falou Joabe e assim me respondeu.
31 Mwami Sulumaani anayami kyula kwokuno: «Bwija! Ngiisi kwo adesiri yenyene, kwo uganagira. Ugendi múyitira haaho-haaho ha katanda, ukabuli múziika. Kwokwo, lyo ngayifwongooza ku mahube go akagira. Mukuba, keera akayita abandu bazira buhube.
31 Disse-lhe o rei: Faze como ele te disse; arremete contra ele e sepulta-o, para que tires de mim e da casa de meu pai a culpa do sangue que Joabe sem causa derramou.
32 Akayita abandu babiri, buzira kutumwa na daata Dahudi. Ubwa mbere, akayita Habineeri mugala Neeri, umukulu waꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri. Ha nyuma, anayita na Hamaasa mugala Yeteeri, umukulu waꞌBasirikaani baꞌBayuda. Yabo bombi, bo bâli riiri bandu boꞌkuli ukumúhima. Kwokwo kwo Yohabu, imiko ya yabo bandu, Nahano akamúbetuza yo.
32 Assim, o Senhor fará recair a culpa de sangue de Joabe sobre a sua cabeça, porque arremeteu contra dois homens mais justos e melhores do que ele e os matou à espada, sem que Davi, meu pai, o soubesse; isto é: a Abner, filho de Ner, comandante do exército de Israel, e a Amasa, filho de Jéter, comandante do exército de Judá.
33 «Ee! Imiko yabo bombi, igayama iri kwiꞌtwe lya Yohabu, na ku lyeꞌmbaga yage, halinde imyaka neꞌmyakuula. Haliko Dahudi, kuguma naꞌbandu beꞌbibusi byage, boohe, bagayama bali noꞌmutuula gwa Nahano.»
33 Assim, recairá o sangue destes sobre a cabeça de Joabe e sobre a cabeça da sua descendência para sempre; mas a Davi, e à sua descendência, e à sua casa, e ao seu trono, dará o Senhor paz para todo o sempre.
34 Kwokwo, ulya Benaya anagalukira imunda Yohabu, anayami múyita, anagendi múziika mu ndalo yage íyâli mwiꞌshamba.
34 Subiu Benaia, filho de Joiada, arremeteu contra ele e o matou; e foi sepultado em sua casa, no deserto.
35 Ikyanya mwami akaba keera ashaaza Yohabu, anakuza Benaya mugala Yehoyada, akizi ba ye mukulu waꞌbasirikaani. Naꞌhandu hoꞌlya mugingi Habyataari, anabiika Saadoki.
35 Em lugar de Joabe constituiu o rei por comandante do exército a Benaia, filho de Joiada, e, em lugar de Abiatar, a Zadoque por sacerdote.
36 Ha nyuma, mwami anatumira Shimeyi. Neꞌri akayija, anamúbwira: «Uyubakage muno mu kaaya keꞌYerusaleemu, unatuule mwomuno. Si utakolwe kwo wahuluka mwo.
36 Depois, mandou o rei chamar a Simei e lhe disse: Edifica-te uma casa em Jerusalém, e habita aí, e daí não saias, nem para uma parte nem para outra.
37 Iri nangabona kwo wahuluka mwo, unajabuke umusima gweꞌKidorooni, iri ulwawe lwahika. Umuko gwawe, gugaaba guli kwiꞌtwe lyawe wenyene.»
37 Porque há de ser que, no dia em que saíres e passares o ribeiro de Cedrom, fica sabendo que serás morto; o teu sangue cairá, então, sobre a tua cabeça.
38 Shimeyi anashuvya: «E waliha, ngiisi kwo wadeta, buli bwija ngana.» Shimeyi anahisa isiku nyingi, atuuziri i Yerusaleemu.
38 Simei disse ao rei: Boa é essa palavra; como disse o rei, meu senhor, assim fará o teu servo. E Simei habitou em Jerusalém muitos dias.
39 Ulya Shimeyi, iri hakalenga imyaka ishatu, abaja baage babiri banatolokera imwa mwami Hakishi mugala Maka. Shimeyi, mbweꞌmyazi imúhikire, kwaꞌbakozi baage bakoli ba i Gaati,
39 Ao cabo de três anos, porém, dois escravos de Simei fugiram para Aquis, filho de Maaca, rei de Gate; e deram parte a Simei, dizendo: Eis que teus servos estão em Gate.
40 anashonera ku punda wage, anagenda yo, imwa mwami Hakishi, gira agendi balooza. Neꞌri akababona, anabagalulira i kaaya.
40 Então, Simei se dispôs, albardou o seu jumento e foi a Gate ter com Aquis em busca dos seus escravos; e trouxe de Gate os seus escravos.
41 Mwami Sulumaani anabwirwa kwo Shimeyi akahuluka mu Yerusaleemu, anagenda i Gaati, keera anagaluka.
41 Foi Salomão avisado de que Simei de Jerusalém fora a Gate e já havia voltado.
42 Lyeryo, mwami anamútumira, anamúbwira kwokuno: «Si nꞌgakubikiisa indahiro kwiꞌziina lya Nahano kwo utahuluke mu Yerusaleemu! Nanakukengula ku bweranyange kweꞌri wangahuluka mu kano kaaya, unagende ahandi kwo hakaba hooshi, iri ulwawe lwahika. Wananjuvya, ti: “Kwo wadeta, buli bwija. Nayuvwa.”
42 Então, mandou o rei chamar a Simei e lhe disse: Não te fiz eu jurar pelo Senhor e não te protestei, dizendo: No dia em que saíres para uma ou outra parte, fica sabendo que serás morto? E tu me disseste: Boa é essa palavra que ouvi.
43 Aaho! Si keera wahongola indahiro yo ukabiika kwiꞌziina lya Nahano. Kundu nꞌgakuheereza ulubaaja, utanaki lutwaza.
43 Por que, pois, não guardaste o juramento do Senhor , nem a ordem que te dei?
44 «Amabi go ukakolera daata Dahudi, ugayiji-yiji ku bweranyange. Kyo kitumiri naawe buno, Nahano akola agakuhana.
44 Disse mais o rei a Simei: Bem sabes toda a maldade que o teu coração reconhece que fizeste a Davi, meu pai; pelo que o Senhor te fez recair sobre a cabeça a tua maldade.
45 Si niehe, Nahano agakizi ngashaanira. Ikitumbi kyoꞌbwami kya Dahudi kigayama kisikamiri imbere lyage imyaka neꞌmyakuula.»
45 Mas o rei Salomão será abençoado, e o trono de Davi, mantido perante o Senhor , para sempre.
46 Lyeryo, mwami anahanguula Benaya mugala Yehoyada, kwo agendi yabiira Shimeyi. Neꞌri akamúhulukana, anamúyita.
46 O rei deu ordem a Benaia, filho de Joiada, o qual saiu e arremeteu contra ele, de sorte que morreu; assim se firmou o reino sob o domínio de Salomão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.