Mateus 5
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NVT
1 Jisasɨ agaŋ igɨdaci hulaŋ iamɨgali akape sɨbaŋ vehavɨmi. Vehavɨdaci nɨbu halu hɨvɨ iahumi. Iahua mɨgahɨnidaci nudɨ hulemɨlɨ agɨlaŋ nudɨ pɨŋ vehavɨmi.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Vehavɨci ciaŋ nagadɨ hɨdɨlɨ maha nulɨdɨ abami.
2 e ele começou a ensiná-los.
3 Hulaŋ iamɨgali nulɨdɨ amɨŋ agɨlaŋ vɨdɨvɨdɨŋ apalɨ hɨniavɨdaci ala nɨbɨlaŋ Asɨ saŋ pam igahɨlavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Asɨ nulɨdɨ likɨlɨci nudɨ lɨhu hɨvɨ ci hɨniavadi uami.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Hulaŋ iamɨgali ilɨha ilɨha hɨniavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli Asɨ nulɨdɨ mavɨn ifɨmɨgubali uami.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Hulaŋ iamɨgali nulɨdɨ nukeŋ ibi ma mɨŋaiahavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli Asɨ agaŋ fɨli nagadɨ nulɨsaŋ sɨkasɨkan igubali uami.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Hulaŋ iamɨgali sɨmɨŋ nana saŋ mavɨn hɨniavɨlalɨ hameŋ laci ala Asɨ dɨ ciaŋ sɨhɨvia lubiahɨlahɨla saŋ mavɨn hɨniavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Avɨli nana saŋ mavɨn hɨniavɨlalɨ hameŋ laci ala Asɨ dɨ ciaŋ sɨhɨvia lubiahɨlahɨla saŋ mavɨn hɨniavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli nɨbɨlaŋ hulaŋ iamɨgali sɨmɨŋ nana humɨgaŋ laguavɨlalɨ hameŋ laci ala Asɨ dɨ ciaŋ agadɨ sɨhɨvia lubiahɨlavɨbali uami.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle agɨlasaŋ mavɨn hɨnihɨni nulɨdɨ huaci lamavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli Asɨ nulɨsaŋ avi mavɨn hɨnihɨni nulɨdɨ huaci lamɨbali uami.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Asɨ igɨdaci hulaŋ iamɨgali hɨji humɨgaŋ huaci daŋ hɨniavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli nɨbɨlaŋ Asɨ dɨ igavɨbali uami.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Hulaŋ iamɨgali ciaŋ sagaŋ hɨnilahavɨlalɨ agɨlaŋ hɨjɨŋalavɨm uami. Mufɨli Asɨ nulɨdɨ nameŋ abɨbali uami. Namɨlaŋ iadɨ ninanadi aba abɨbali uami.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Hulaŋ iamɨgali Asɨ dɨ ciaŋ sɨhɨvia lubiahɨlavɨdaci hulaŋ limu hɨhɨle nulɨdɨ sɨbɨlɨ lamavɨlalɨ uami. Nulɨdɨ sɨbɨlɨ lamavɨdaci hɨjɨŋalavɨm uami. Asɨ nulɨdɨ likɨlɨci nudɨ lɨhu hɨvɨ ci hɨniavadi uami.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Namɨlaŋ iadɨ ciaŋ agadɨ lubiahɨlɨdalaŋ naludɨ analɨ aba aba lɨbɨmɨgumɨgu ciaŋ sɨbɨlɨ sɨbɨlɨ abavɨbali uami. Lɨdɨŋ naludɨ sɨbɨlɨ lamavɨbali uami. Hameŋ lɨhavɨdaci namɨlaŋ hɨjɨŋalɨhalaŋ uami.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Vaka nulɨdɨ ave iauacaŋ agɨlaŋ Asɨ dɨ ciaŋ igalahalaha hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ sɨbɨlɨ lamavɨhadami uami. Hameŋ laci ala naludɨ avi sɨbɨlɨ lamavɨbali uami. Akuaba akuaba vɨhɨlɨ naludɨ hɨvɨ iahavɨdaci namɨlaŋ hekɨlɨ hɨjɨŋalaŋala hɨnihalaŋ uami. Ci igɨlaŋ uami. Mufɨli namɨlaŋ akuaba akuaba hekɨlɨ hekɨlɨ vibalaŋ agɨlaŋ Asɨ dɨ haiabɨla heŋ ci hɨniavadi uami.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Namɨlaŋ fɨli neŋ lulɨm me hɨnilalaŋ uami. Agadɨ ala lulɨm agaŋ sɨdaŋ apalɨ lavɨla cɨhu huaci ma lɨlalɨ uami. Lulɨm hameŋ agaŋ nɨbu sibɨla apalɨ uami. Nudɨ havɨ mɨŋamɨjiavɨla nudɨ sabɨ hɨvɨ lagulagu uu veve hɨdavɨlalɨ uami.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Namɨlaŋ fɨli neŋ unɨ abɨlu me hɨnilalaŋ uami. Haiabɨla mu halu hɨvɨ hɨnidaci nudɨ unɨ abɨlu agaŋ ma sɨvɨlɨvi uami.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Hulaŋ iamɨgali agɨlaŋ unɨ lubilamavɨci lɨhulɨhu hɨnidaci sɨji agadɨ via iupalavɨci mɨgua unɨ agadɨ ma lalɨgua hɨnilalɨ uami. Nɨbɨlaŋ unɨ agɨladɨ lubilamalama vadɨm sabɨ hɨvɨ lamavɨdaci hɨniavɨlalɨ uami. Hɨniavɨdaci hulaŋ iamɨgali ulaŋ heŋ hɨniavɨlalɨ agɨlaŋ unɨ abɨlu hɨvɨ hɨniavɨlalɨ uami.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Namɨlaŋ unɨ abɨlu me hɨnihɨni akuaba akuaba sibɨla huaci huaci agɨladɨ vihalaŋ uami. Vidalaŋ hulaŋ iamɨgali agɨlaŋ iga iga naludɨ Iaganalu Asɨ iahua hɨvɨ hɨnilalɨ agadɨ ibi mɨŋaiahavɨbali uami.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Namɨlaŋ iasaŋ hɨji nameŋ lamɨmɨlaŋ uami. Nɨbu Asɨ dɨ ciaŋ igalahalaha hɨsɨŋ hulaŋ agɨlaŋ ciaŋ sulavɨhadami agɨladɨdaŋ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ Mosesɨ lɨbami agadɨdaŋ lɨci sɨvɨla sɨvɨla saŋ ve aba abɨmɨlaŋ uami. Viaŋ Asɨ dɨ ciaŋ igalahalaha hɨsɨŋ hulaŋ agɨlaŋ ciaŋ sulavɨhadami agɨladɨdaŋ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ Mosesɨ lɨbami agadɨdaŋ lɨdalɨŋ vɨdɨvɨdɨŋ hɨniavɨbali agasaŋ vemin uami.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Viaŋ naludɨ amɨŋ abadin uami. Fɨli uaiaŋ susu akuaba akuaba agɨlaŋ vakala hɨniavɨdaci ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ Mosesɨ lɨbami agaŋ ma sɨvɨlɨbali uami. Ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ agadɨ ciaŋ limu tɨbɨ cɨki avi ma sɨbaŋ sɨvɨlɨbali uami. Ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ agaŋ hameŋ laci hɨnidaci Asɨ agaŋ akuaba akuaba lɨlɨ saŋ abami agɨlaŋ iahavɨbali uami.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Hulaŋ mu ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ sɨkasɨkan agɨladɨ lubiahɨlɨlalɨ agaŋ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ pabiŋ cɨki agadɨ lulɨlalɨ uami. Lulalula hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle agɨladɨ abɨdaci nudɨ hɨji lubiahɨlavɨdaci uami. Ha Asɨ hulaŋ iamɨgali agɨladɨ likɨlɨci nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨniavɨbali heŋ nɨbu avi hɨnibali uami. Agadɨ ala nɨbu ibi hekɨlɨ daŋ ma hɨnibali uami. Hulaŋ mu ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ agɨladɨ lubiahɨlahɨla hulaŋ iamɨgali hɨhɨle agɨladɨ abɨdaci nudɨ hɨji lubiahɨlavɨdaci uami. Ha nɨbu Asɨ hulaŋ iamɨgali likɨlɨci nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨniavɨbali heŋ nɨbu ibi hekɨlɨ daŋ hɨnibali uami.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Namɨlaŋ Asɨ dɨ ciaŋ agadɨ sɨhɨvia sɨbaŋ lubiahɨlɨhalaŋ uami. Lavɨla Asɨ dɨ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ agadɨ lamalubilubi hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨdaŋ Falisi hɨdɨlɨ agɨladɨdaŋ lɨvala lɨvala akuaba akuaba sibɨla huaci huaci sɨbaŋ agɨladɨ vihalaŋ uami. Namɨlaŋ hameŋ lɨlaŋ Asɨ naludɨ likɨlɨci nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨnibalaŋ uami.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Asɨ agaŋ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ nameŋ abami uami. Namɨlaŋ hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle agɨladɨ ifɨhɨmɨmɨlaŋ aba abami uami. Aniaba hulaŋ agaŋ hulaŋ mu dɨ ifɨhɨmavɨla nɨbu hugɨ daŋ hɨnidaci nudɨ ciaŋ hɨvɨ lamavɨbali aba abami uami. Ciaŋ hameŋ agɨladɨ tɨbi sulavɨdaci igahɨlɨlalaŋ uami.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Hulaŋ mu nudɨ isaima me agɨlasaŋ igɨvɨ hɨniavɨla hugɨ daŋ hɨnidaci uami. Ha hulaŋ igɨvɨ daŋ hɨnibali agadɨ ciaŋ hɨvɨ lamavɨbali uami. Hulaŋ mu nudɨ isaima me agɨladɨ ciaŋ sɨbɨlɨ abavɨla nɨbu hugɨ daŋ hɨniavɨla uami. Ha nɨbu hulaŋ cihu tɨbaŋ daŋ agɨladɨ pɨŋ um uami. Hulaŋ mu agaŋ nudɨ isaima me agɨladɨ namɨlaŋ uavauava aba abavɨla uami. Ha nɨbu hugɨ daŋ hɨnidaci Asɨ nudɨ via avɨŋ hɨvɨ havalɨci mɨgubali uami.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Nama sagalɨ hɨlahɨla hɨsɨŋ sɨmɨŋ akuaba akuaba viavɨla Asɨ saŋ sagalɨ hɨlahɨla hɨsɨŋ vadɨm heŋ uavɨla nadɨ isaima me agaŋ hula hugɨ daŋ hɨnidanaŋ agasaŋ igahɨlavɨla uami.
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 Akuaba akuaba Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ via ubanaŋ agɨladɨ sagalɨ hɨlahɨla hɨsɨŋ vadɨm caba heŋ lamɨha uami. Lamavɨla cɨhu ve nadɨ isaima me agaŋ hula ciaŋ hihɨlɨha uami. Hihɨlɨnaŋ ci lɨci heŋ uavɨla Asɨ saŋ sagalɨ iguha uami.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Hulaŋ mu agaŋ nadɨ lɨbɨmɨgumɨgu ciaŋ hɨvɨ lamɨben aba lɨci uami. Nama nɨbu hula hɨbɨ cina uu nɨbu hula ciaŋ hihɨlavɨheha uami. Hameŋ lɨnaŋ hulaŋ agaŋ nadɨ via ua ciaŋ hihɨla hihɨla hɨsɨŋ hulaŋ agadɨ human hɨvɨ ma lamɨbali uami. Ciaŋ ma hihɨlɨmaŋ lɨnaŋ nadɨ via ua ciaŋ hihɨla hihɨla hɨsɨŋ hulaŋ agadɨ human hɨvɨ lamɨbali uami. Lamɨci nadɨ via uavɨla hɨmi sɨbɨlɨ dɨ human hɨvɨ lamɨbali uami. Lamɨci hɨmi sɨbɨlɨ agaŋ nadɨ via ua lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ lamɨbali uami.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Viaŋ nadɨ amɨŋ abadin uami. Lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ lamavɨla anɨm hɨlɨcɨ vameba hɨvɨ lavalava saŋ abavɨci uami. Ha hameŋ laci lavɨbanaŋ uami. Lava fɨhalavɨla haiabɨla heŋ ivavebanaŋ uami. Nama ma lavavɨla uami. Ha haiabɨla ma ivavebanaŋ uami.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Asɨ agaŋ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ nameŋ abami uami. Hulaŋ iamɨgali daŋ namɨlaŋ naludɨ abinadinalu agɨladɨ valavala uu iamɨgali mu mu agɨladɨ sɨgɨlɨ vimɨlaŋ aba abami uami. Iamɨgali hulaŋ daŋ namɨlaŋ naludɨ muŋanadinalu agɨladɨ valavala uu hulaŋ mu mu agɨladɨ sɨgɨlɨ vimɨlaŋ aba abami uami. Ciaŋ hameŋ agɨladɨ tɨbi sulavɨdaci igahɨlɨlalaŋ uami.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Hulaŋ mu agaŋ iamɨgali mu hulaŋ dɨ agadɨ havɨ mavɨn igɨci uami. Asɨ igɨci nɨbu nudɨ hɨji hɨvɨ abinu dɨ vala ua iamɨgali mu sɨgɨlɨ ci vivi me hɨnilalɨ uami.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Nadɨ lamɨgaŋ sɨmi kɨlikɨli agaŋ lɨci nama lusɨŋ sɨbɨlɨ viavɨla uami. Nadɨ lamɨgaŋ sɨmi kɨlikɨli agadɨ mɨŋatɨhua havalɨha uami. Hameŋ lɨbanaŋ agaŋ nɨbu huaci uami. Lɨnaŋ nadɨ lamɨgaŋ limu laci hɨnidaci Asɨ agaŋ nadɨ hadipɨlɨ sɨkasɨkan agadɨ avɨŋ hɨvɨ ma havalɨci mɨgubali uami. Nadɨ lamɨgaŋ sɨmi kɨlikɨli agaŋ lɨci lusɨŋ sɨbɨlɨ viavɨla nudɨ ma mɨŋatɨhua havalɨnaŋ uami. Ha Asɨ agaŋ nadɨ hadipɨlɨ sɨkasɨkan agadɨ avɨŋ hɨvɨ havalɨci mɨgubali uami.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Nadɨ human sɨmi agaŋ lɨci lusɨŋ sɨbɨlɨ viavɨla uami. Human sɨmi agadɨ ihalaha havalɨha uami. La human limu laci daŋ hɨniha uami. Lɨnaŋ Asɨ agaŋ nadɨ hadipɨlɨ sɨkasɨkan agadɨ avɨŋ hɨvɨ ma havalɨbali uami. Nadɨ human sɨmi agaŋ lɨci lusɨŋ sɨbɨlɨ viavɨla nudɨ ma ihalaha havalɨnaŋ uami. Ha Asɨ nadɨ hadipɨlɨ sɨkasɨkan agadɨ avɨŋ hɨvɨ havalɨbali uami.
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Mosesɨ agaŋ nameŋ abami uami. Hulaŋ mu abinu dɨ valavɨla lahuben aba nusaŋ manasɨŋ lɨbavɨla igum aba abami uami.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Iamɨgali mu hɨvɨkalɨ saŋ ma hɨdɨvi uami. Agadɨ ala muŋanu nudɨ lahuci ua havɨ hɨnivi uami. Hɨnidaci hulaŋ mu nudɨ sabivi uami. Sabici Asɨ iamɨgali agadɨ igɨci nɨbu muŋanu lɨvɨlu agadɨ vala ua muŋaŋ hɨhi agaŋ hula hɨnivi agasaŋ nɨbu hugɨ daŋ hɨnivi uami. Iamɨgali hulaŋ mu mu sɨgɨlɨ vihavɨlalɨ agɨlaŋ me hɨnivi uami. Muŋanu lɨvɨlu agaŋ nukeŋ lɨci iamɨgali agaŋ hugɨ daŋ hɨnivi uami. Lɨci Asɨ agaŋ muŋanu hɨhi agadɨ igɨci iamɨgali agaŋ hula hɨniavɨla nɨbu avi hugɨ daŋ hɨnivi uami. Hulaŋ agɨlaŋ iamɨgali mu mu sɨgɨlɨ vihavɨlalɨ agɨlaŋ me hɨnivi uami.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Asɨ agaŋ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ nameŋ abami uami. Namɨlaŋ akuaba akuaba lɨlɨ saŋ analɨ abavɨla hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ aba abami uami. Namɨlaŋ naludɨ Hekɨlɨ dɨ ibi hɨvɨ akuaba akuaba lɨlɨ saŋ hɨvɨ hekɨlɨ aba abavɨla aba abami uami. Ha hameŋ laci ala lɨhalaŋ aba abami uami. Ciaŋ hameŋ agɨladɨ tɨbi sulavɨdaci igahɨlɨlalaŋ uami.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Hulaŋ hɨhɨle agɨlaŋ naludɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla amɨŋ ala aba abavɨbali aba hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ uami. Namɨlaŋ akuaba akuaba saŋ abɨben aba uaiaŋ susu agadɨ ibi luvɨla luvɨla hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ uami. Uaiaŋ susu nɨbu Asɨ dɨ mɨgahɨnihɨni hɨsɨŋ uvɨ me uami.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Lavɨla fɨli nagadɨ ibi luvɨla luvɨla hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ uami. Ha Asɨ dɨ hɨcɨ lamalama hɨsɨŋ fipɨ me uami. La Jelusalem haiabɨla agadɨ ibi luvɨla luvɨla hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ uami. Ha manɨgali hekɨlɨ agadɨ haiabɨla uami.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Namɨlaŋ naludɨ hali mɨnɨ agɨladɨ lɨlaŋ mila ma hɨniavɨvi uami. Cɨbɨŋ avi ma hɨniavɨvi uami. Hameŋ sadaŋ namɨlaŋ akuaba akuaba saŋ abɨben aba naludɨ nukeŋ hali agadɨ ibi luvɨla luvɨla hɨvɨ hekɨlɨ aba abɨmɨlaŋ uami.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Amɨŋ lɨci amɨŋ aba abɨhalaŋ uami. Hɨma lɨci hɨma aba abɨhalaŋ uami. Ciaŋ hɨhɨle abavɨlalɨ ha laguŋ dɨ hɨji agadɨ lubiahɨlahɨla abavɨlalɨ uami.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Asɨ agaŋ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ nameŋ abami uami. Hulaŋ mu agaŋ hulaŋ mu dɨ lamɨgaŋ ifɨcɨpɨlɨci aba abami uami. Hɨbɨŋ nudɨ lamɨgaŋ agadɨ avi ifɨcɨpɨlɨhalaŋ aba abami uami. Mɨka ifɨtaualɨci hɨbɨŋ nudɨ mɨka agadɨ avi ifɨtaualɨhalaŋ aba abami uami. Ciaŋ hameŋ agɨladɨ tɨbi sulavɨdaci igahɨlɨlalaŋ uami.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Hulaŋ iamɨgali hɨhɨle naludɨ sɨbɨlɨ lamavɨci uami. Namɨlaŋ hɨbɨŋ nulɨdɨ sɨbɨlɨ lamɨmɨlaŋ uami. Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle naludɨ mɨhum human sɨmi kɨlikɨli agadɨ ifavɨci uami. Cɨhu limu cimɨlɨlaŋ mɨhum limu agadɨ avi ifavɨm uami.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle naludɨ hadi hɨlahɨla vivi saŋ naludɨ ciaŋ hɨvɨ lamavɨbali uami. Lamavɨla naludɨ hadi hɨlahɨla agɨladɨ vihavɨbali uami. Vihavɨci namɨlaŋ naludɨ hadi hɨlahɨla hutesɨ mu agadɨ avi valɨlaŋ vihavɨm uami.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Sagaŋ hɨsɨŋ hulemɨlɨ limu hɨhɨle agɨlaŋ uami. Namɨlaŋ nulɨdɨ akuaba akuaba agɨladɨ viavɨla ua fipɨ abeba lamalama saŋ vɨdɨvɨdɨŋ aba lɨbɨsɨlɨvavɨci uami. Namɨlaŋ nulɨdɨ ahɨliahua akuaba akuaba agɨladɨ via ua fipɨ abavɨbali agadɨ lɨvalɨhalaŋ uami. Lɨvalavɨla hɨbɨ hutesɨ hɨdɨlɨ maha vameba vebalaŋ hameŋ laci ala uavɨla lamɨhalaŋ uami.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle naludɨ akuaba akuaba agɨladɨ nulɨsaŋ igu igu saŋ abavɨci uami. Nulɨsaŋ iguhalaŋ uami. Naludɨ akuaba akuaba viavɨla cɨhu hɨbɨŋ nalusaŋ igubalu aba abavɨci nulɨsaŋ iguhalaŋ uami. Mɨlɨmɨŋɨmɨlaŋ uami.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 Lavɨla Jisasɨ cɨhu abami. Vaka Asɨ agaŋ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ nameŋ abami uami. Naludɨ isagalinalu imahalinalu agɨlasaŋ pam mavɨn hekɨlɨ hɨnihalaŋ aba abami uami. Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle naludɨ nagɨli lamavɨlalɨ agɨlasaŋ igɨvɨ hɨnihalaŋ aba abami uami. Ciaŋ hameŋ agɨladɨ tɨbi sulavɨdaci igahɨlɨlalaŋ uami.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Agadɨ ala viaŋ naludɨ abadin agadɨ igahɨlɨhalaŋ uami. Hulaŋ iamɨgali naludɨ nagɨli lamavɨlalɨ agɨlasaŋ mavɨn hekɨlɨ hɨnihalaŋ uami. Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle naludɨ sɨbɨlɨ lamavɨci uami. Namɨlaŋ Asɨ dɨ abɨlaŋ nulɨdɨ huaci lamam uami.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Hameŋ lavɨla namɨlaŋ Iaganalu Asɨ iahua hɨvɨ hɨnilalɨ agadɨ ninanadi hɨnibalaŋ uami. Nɨbu ala lɨdaci uaiaŋ agaŋ hulaŋ iamɨgali huaci huaci agɨladɨ hɨvɨ hɨlɨlalɨ uami. Hulaŋ iamɨgali sɨbɨlɨ sɨbɨlɨ agɨladɨ hɨvɨ avi hɨlɨlalɨ uami. Nɨbu ala lɨdaci avɨli agaŋ hulaŋ iamɨgali Asɨ dɨ ciaŋ sɨhɨvia lubiahɨlavɨlalɨ agɨladɨ hɨvɨ mɨgɨlalɨ uami. Hulaŋ iamɨgali Asɨ dɨ ciaŋ sɨhɨvia ma lubiahɨlavɨlalɨ agɨladɨ hɨvɨ avi mɨgɨlalɨ uami.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Hulaŋ huban saŋ anɨm hɨlɨcɨ vihavɨlalɨ agɨlaŋ uami. Nɨbɨlaŋ hulaŋ nulɨsaŋ mavɨn hekɨlɨ hɨniavɨlalɨ agɨlasaŋ pam mavɨn hekɨlɨ hɨniavɨlalɨ uami. Hameŋ sadaŋ Asɨ nulɨsaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ ma igubali uami. Namɨlaŋ nɨbɨlaŋ lɨhavɨlalɨ hameŋ lɨmɨlaŋ uami. Hulaŋ nalusaŋ mavɨn hekɨlɨ hɨniavɨlalɨ agɨlasaŋ pam mavɨn hekɨlɨ hɨnimɨlaŋ uami. Namɨlaŋ hulaŋ iamɨgali nalusaŋ mavɨn hekɨlɨ ma hɨniavɨlalɨ agɨlasaŋ avi mavɨn hekɨlɨ hɨnihalaŋ uami. Hameŋ lavɨla namɨlaŋ hulaŋ huban saŋ anɨm hɨlɨcɨ vihavɨlalɨ agɨladɨ lɨvalɨbalaŋ uami. Lɨlaŋ Asɨ nalusaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ igubali uami.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Hulaŋ hɨdɨlɨ mu mu agɨlaŋ uami. Nɨbɨlaŋ nulɨdɨ isaima agɨlasaŋ pam mavɨn hɨnihɨni lamulavɨlalɨ uami. Hameŋ sadaŋ Asɨ nulɨsaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ ma igubali uami. Namɨlaŋ nɨbɨlaŋ lɨhavɨlalɨ hameŋ lɨmɨlaŋ uami. Naludɨ isaima agɨlasaŋ pam mavɨn hɨnihɨni lamulɨmɨlaŋ uami. Hulaŋ iamɨgali limu hɨhɨle agɨlasaŋ avi mavɨn hɨnihɨni lamulɨhalaŋ uami. Hameŋ lavɨla namɨlaŋ hɨdɨlɨ mu mu agɨladɨ lɨvalɨbalaŋ uami. Lɨlaŋ Asɨ nalusaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ igubali uami.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Naludɨ Iaganalu Asɨ iahua hɨvɨ hɨnilalɨ agaŋ nɨbu huaci sɨbaŋ hɨnilalɨ uami. Hameŋ sadaŋ namɨlaŋ avi huaci laci nɨbu me sɨbaŋ hɨnihalaŋ uami.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.