Lucas 12
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NAA
1 Ayiwa, o wagati ra, mɔgɔ caman nana lajɛn Yesu kɔrɔ. O cayakojugu fɛ fɔ o tun bɛ yɛlɛnyɛlɛn ɲɔgɔn sen kan. O tun bɛ mɔgɔ waga dama dama bɔ. Yesu k’a damina ka a ta karamɔgɔdenw karan fɔlɔ, k’a fɔ o ye ko: «Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi Farisiw* ta burufunufɛn na: o ye flankafuya le ye.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Sabu fɛn dogonin si tɛ yi, ni min tɛna yira; gundo si tɛ yi, ni min tɛna lɔn.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 O kosɔn, ni aw ka fɛn o fɛn dogo k’a fɔ mɔgɔw ye su fɛ, dibi ra, o bɛna mɛn tere fɛ kɛnɛ kan; ni aw ka fɛn o fɛn ŋunuŋunu mɔgɔ dɔ toro kɔrɔ bon kɔnɔ aw kelen na, dɔ bɛna pɛrɛn ka o fɔ kɛnɛ ma bon san fɛ.»
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Yesu ko: «Ne teriw, ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minw bɛ mɔgɔ faga ka farikolo dɔrɔn halaki, aw kana siran olugu ɲa.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Aw ka kan ka siran min ɲa, o flɛ: Ala min bɛ se ka saya lase aw ma, o kɔ fɛ ka aw firi jahanama kɔnɔ fana, can ra, ne b’a fɔ aw ye ko aw ka kan ka siran ale le ɲa.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 «Yala aw tɛ kɔnɔnin looru fiyeere tama fla dɔrɔn wa? K’a sɔrɔ Ala hakiri bɛ o bɛɛ kelen kelen na.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Aw kɔni, hali aw kunsigiw bɛɛ jateda lɔnnin lo Ala fɛ. O ra, aw kana siran fiyewu. Nafa bɛ aw ra ka tɛmɛ hali kɔnɔnin caman kan!»
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Yesu ko: «Ne b’a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ka sɔn k’a fɔ mɔgɔw ɲa na ko ale ye ne ta mɔgɔ ye, Min kɛra Adamaden ye*, o fana bɛna a fɔ Ala ta mɛlɛkɛw ɲa na ko o tigi ye ale ta ye.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Nka ni mɔgɔ min ma sɔn k’a fɔ mɔgɔw ɲa na ko ale ye ne ta mɔgɔ ye, ne fana bɛna a fɔ Ala ta mɛlɛkɛw ɲa na ko o tigi tɛ ne ta mɔgɔ ye.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Ayiwa, Min kɛra Adamaden ye, ni mɔgɔ o mɔgɔ ka kumajugu fɔ o ma, o tigi bɛna o jurumun yafa sɔrɔ; nka ni mɔgɔ min ka Nin Saninman* tɔgɔ cɛn, o jurumun tɛ yafa o tigi ma fiyewu.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Ni o ka aw mina ko o bɛ taga kiti tigɛ aw kan karansow* kɔnɔ, ani jamana ɲamɔgɔw fɛ, ani kititigɛbagaw fɛ, aw bɛna kuma minw fɔ o yɔrɔ ra ka jo sɔrɔ, ka bɔsi, aw kana hami o ra.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Sabu aw ka kan ka kuma minw fɔ, o wagati yɛrɛ ra Nin Saninman yɛrɛ le bɛna o kumaw yira aw ra.»
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Cɛ dɔ tora jama ra k’a fɔ Yesu ye ko: «An karamɔgɔ, a fɔ ne kɔrɔcɛ ye ko an facɛ ka cɛn min to an ye, ko a ye o taran ka ne ninyɔrɔ di ne ma.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu ka o cɛ jaabi ko: «Cɛ, jɔn le ka ne sigi ka ne kɛ aw ta koɲaw kititigɛbaga ye, walama ka kɛ aw ta cɛn taranbaga ye?»
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 O kɔ, Yesu ko jama ma ko: «Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi, aw ye aw yɛrɛ mina naforo kanuɲɔgɔnya ma, sabu hali ni mɔgɔ ta naforo ka caya cogo o cogo, o tɛ se k’a to i ye ɲanamanya sɔrɔ dɛ!»
15 Então lhes recomendou:
16 Yesu ka o kuma ɲayira o ra ni talen dɔ ye. A ko: «Cɛ naforotigi dɔ ta sɛnɛfɛnw tun ɲana a fɛ kosɛbɛ,
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 fɔ a ka kɛ a jate mina ye a yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Ne bɛna mun le kɛ sa? Simanmarayɔrɔ tɛ ne fɛ!›
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 A miirira, ka na a fɔ ko: ‹Ne bɛna ne ta bondow ci, ka belebelebaba dɔw lɔ, ka ne ta simanw ni ne ta borofɛnw bɛɛ mara o kɔnɔ.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 O tuma ne bɛna a fɔ ne yɛrɛ kɔnɔ ko: Aa, cɛ, i yɛrɛ ɲasuma sisan, fɛn caman maranin bɛ i ye fɔ san caman; o ra, domuni kɛ ka fa, ka min ka fa, ka i yɛrɛ ɲanagbɛ.›
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Nka Ala ko a ma ko: ‹Naloman! Bi su nin na yɛrɛ, i nin bɛna mina i ra. I ka fɛn minw lajɛn i yɛrɛ ye, o bɛna kɛ jɔn ta le ye sa?› »
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 O kɔ, Yesu ko: «Mɔgɔ min bɛ naforo lajɛn a yɛrɛ ye dunuɲa ra, k’a sɔrɔ foyi t’a fɛ Ala tan fan fɛ, o tigi ta bɛ ten le.»
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Ayiwa, o kɔ, Yesu ko a ta karamɔgɔdenw ma ko: «O kosɔn ne b’a fɔ aw ye ko aw kana hami aw baroko ra, ko aw bɛna mun domu, aw bɛna mun min; walama aw farikolo ko ra, ko aw bɛna fiyɛrɛbɔ sɔrɔ cogo di.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Sabu si nafa ka bon ka tɛmɛ domuni kan, farikolo fana nafa ka bon ka tɛmɛ fiyɛrɛbɔ kan.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 «Ayiwa, aw ye kankanw flɛ kɛ! O kɔnɔw tɛ sɛnɛ kɛ, o tɛ siman tigɛ, bondo tɛ o fɛ, simanmarayɔrɔ tɛ o fɛ fana; nka Ala bɛ o baro. K’a sɔrɔ aw ka fisa ni o kɔnɔw ye pewu!
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Aw ra jɔntigi le bɛ se ka hali dɔɔnin fara a si kan hami fɛ?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ni aw tɛ se ka hali o fɛn fitini ɲɔgɔnna kɛ, o tuma mun na aw bɛ hami ko tɔw ra?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Aw ye binfiyerenw wuricogo flɛ; o tɛ baara kɛ, o tɛ jese dan k’a kɛ fani ye. Nka ne b’a fɔ aw ye ko hali masacɛ Sulemani ni a ta bonya bɛɛ, a ma fani si don min cɛɲa ka o binfiyeren kelen cɛɲa bɔ.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Ayiwa, bin min bɛ kongo kɔnɔ bi, k’a sɔrɔ sini tasuma bɛna a jɛni, ni Ala bɛ o cɛɲa tan, yala a tɛna aw fiyɛrɛbɔ ka tɛmɛ o kan wa? Aw ta lanaya ka dɔgɔ dɛ!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 «Ayiwa, aw kana hami tuma bɛɛ ka aw hakiri ɲagami ko aw bɛna mun domu, walama aw bɛna mun min.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Sabu Alalɔnbariw bɛ bori o fɛnw bɛɛ le kɔ. Nka aw Fa Ala k’a lɔn ko aw mako o fɛnw na.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Aw ye jija ka ale ta Masaya* le ɲini. Ni o kɛra, Ala bɛna o fɛn tɔw di aw ma, ka fara o kan.»
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Yesu ko: «Aw kana siran, ne ta sagakurunin; sabu aw ko diyara aw Fa Ala ye, o le kosɔn, a ka aw don a ta Masaya* ra.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Aw ye aw borofɛnw fiyeere ka mɔgɔ tɔw sɔn ni o wari ye. Aw ye naforomarayɔrɔ kɛ aw yɛrɛ ɲa sankolo ra, naforomarayɔrɔ min tɛ se ka cɛn; ka naforo mara aw yɛrɛ ye sankolo ra, naforo min tɛ se ka ban, sonw tɛna a sɔrɔ ka a sonya, tumu fana tɛna don a ra yi.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Sabu i ta naforo bɛ yɔrɔ min na, i jusukun ta miiriya fana bɛ o yɔrɔ le kan.»
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Yesu ko a lamɛnbagaw ma ko: «Aw ye aw yɛrɛ cɛsiri ka labɛn baara kama, ka aw ta fitina mana ka bla.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Aw ye kɛ i ko baaraden minw bɛ o matigicɛ makɔnɔna so kɔnɔ, janko ni a nana ka bɔ kɔɲɔya ra ka na da gbasi dɔrɔn, o ye da yɛlɛ a ye.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ayiwa, ni matigicɛ nana ka na baaraden minw sɔrɔ ɲana, ni o ma sunɔgɔ fiyewu, o baaradenw ta bɛna diya. Sabu, can ra, ne b’a fɔ aw ye, matigicɛ yɛrɛ bɛna a yɛrɛ cɛsiri ka o baaradenw wele ka na domuni sigi o kɔrɔ.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 O kosɔn ni matigicɛ nana su dugutarama fɛ le o, walama ni a nana dondokasituma le ra o, ni a kɔni nana baaraden minw sɔrɔ ɲana, o baaradenw ta bɛna diya.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 «Aw yɛrɛ k’a lɔn ko ni bontigi tun bɛ soncɛ nawagati lɔn, a tun tɛna la ka sunɔgɔ k’a to soncɛ ye na a ta bonda kari ka don!
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 O ra, aw fana ye labɛn, sabu aw tɛ miiri wagati min na, Min kɛra Adamaden ye*, ale bɛna na o wagati le ra.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ayiwa, Yesu ka o kumaw fɔ minkɛ, Piyɛri ka a ɲininka ko: «Matigi, i bɛ nin talen fɔra an dɔrɔn le ye wa, walama, i bɛ a fɔra mɔgɔw bɛɛ le ye?»
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Matigi Yesu ko: «Jɔn le bɛna kɛ o baaraden terennin hakiriman ye sa, min matigicɛ bɛna a sigi a ta baarakɛbagaw kunna, janko a ye o ta siman ninyɔrɔ di o ma a wagati ra?
42 O Senhor respondeu:
43 Ayiwa, o baaraden min matigicɛ bɛna a sɔrɔ ko a bɛ o baaraɲuman kɛra, o baaraden ta bɛna ɲa.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Can ra ne b’a fɔ aw ye ko a matigicɛ bɛna a sigi a borofɛnw bɛɛ kunna.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 «Nka ni o baaraden k’a miiri k’a fɔ ko: ‹Ne matigicɛ bɛna mɛɛn ka sɔrɔ ka na,› ni a ka kɛ a baaradenɲɔgɔn cɛmanw ni a musomanw bugɔ ye, ka to ka domuni kɛ ka fa, ka dɔrɔ min ka a yɛrɛ ɲanamini,
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 ayiwa, o baaradenjugu tɛ miiri lon min na, ani a tɛ wagati min lɔn, a matigicɛ bɛna na ka na bara a ra o wagati le ra. A bɛna a bugɔ kosɛbɛ, ka a bla ni Alaɲasiranbariw ye.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 «Ni baaraden min ka a matigicɛ diyanyako lɔn cɔ, nka a ma sɔn ka foyi labɛn k’a matigicɛ diyanyako kɛ, o baaraden bɛna bugɔri caman mina dɛ!
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Nka ni baaraden min ma a matigicɛ diyanyako lɔn, ni a ka firi ka kɛwalejugu dɔ kɛ min ka kan ni bugɔri ye, o baaraden bɛna bugɔri dɔɔnin dɔrɔn le mina. Sabu caman dira ele mɔgɔ min ma, caman bɛna ɲini ele le fɛ; caman karifara ele mɔgɔ min ma, caman bɛna ɲini ele le fɛ fana.»
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 O kɔ, Yesu ko mɔgɔw ma ko: «Ne nana tasuma le kɛ dugukolo kan. Ne tun b’a fɛ a ye sɔrɔ ko a manana ka ban.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Nka tɔɔrɔba dɔ ka kan ka ne sɔrɔ fɔlɔ. O le bɛ kɛ i ko ne ta batizeri*. Ne jusu ɲagaminin lo fɔ ka taga o kɛlon se.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Aw b’a miiri ko ne nana ni hɛra le ye dugukolo kan wa? Ne ma na ni hɛra ye dugukolo kan dɛ! Ne nana bɛnbariya le bla mɔgɔw cɛ ra.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 «Sabu ka bɔ bi ra, mɔgɔ looru bɛna kɛ lu kelen kɔnɔ, nka o bɛna taran: saba bɛna kɛ fla kama, fla bɛna kɛ saba kama.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Facɛ bɛna kɛ a dencɛ kama, dencɛ fana bɛna kɛ a facɛ kama; bamuso bɛna kɛ a denmuso kama, denmuso fana bɛ kɛ a bamuso kama; bamuso bɛna kɛ a dencɛ muso kama, muso fana bɛna kɛ a buranmuso kama.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Yesu tun b’a fɔra jama ye fana ko: «Ni aw ka san finnin ye tereben na dɔrɔn, aw b’a fɔ ko sanji le bɛna ben. A fana bɛna kɛ ten tigitigi.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Ni aw ka fɔɲɔ wuritɔ ye ka bɔ kongokolon fan fɛ dɔrɔn, aw b’a fɔ ko fundɛnin bɛna kɛ. A fana bɛ kɛ ten.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Aw flankafuw! O tagamasiyɛn minw bɛ kɛra sankolo ni dugukolo kan, aw bɛ se ka olugu faranfasi ka o lɔn. Mun kosɔn ko minw bɛ kɛra sisan wagatiw ra, aw tɛ o faamuna?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 «Mun na ko minw terenna, aw tɛ o jate mina aw yɛrɛ ma ka o kɛ?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 «Ayiwa, ni ko bɛ i ni mɔgɔ dɔ cɛ, ni o tigi b’a fɛ ka taga ni o ko ye fagamaw fɛ, i ka kan ka cogoya ɲini ka o ko ɲanabɔ ka aw to sira ra le. Ni o tɛ, ni a tagara i don kititigɛbagaw boro, kititigɛbagaw bɛ i di kasobon kɔrɔsibaga ma, ale bɛ i bla kaso ra.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Ni i kɔni donna o yɔrɔ ra, ne b’a fɔ i ye ko o ka wari min ben i kan, ni i ma o bɛɛ sara ka ban pewu, i tɛ bɔ kaso ra fiyewu.»
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.