Juízes 9
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NTLH
1 Lon dɔ, Yerubaali dencɛ Abimelɛki tagara Sikɛmu, a bamuso balemaw ni a bamuso facɛ ta somɔgɔw bɛɛ fɛ, ka taga kuma o fɛ; a ko:
1 Abimeleque, filho de Gideão, foi à cidade de Siquém, onde viviam todos os parentes da sua mãe. Ele pediu
2 «Aw ye sabari ka ne ta kuma lase Sikɛmu dugu cɛkɔrɔbaw bɛɛ ma. Aw ye a fɔ o ye ko: ‹Yerubaali dencɛ biwolonfla bɛɛ ye sigi aw kunna, walama cɛ kelen dɔrɔn ye sigi aw kunna, aw ta miiriya ra, o fla ra juman ka fisa? Aw fana ye aw hakiri to a ra ko ne ni aw le ye mɔgɔ kelenw ye.› »
2 que eles perguntassem aos homens de Siquém: — O que é que vocês preferem: ser governados pelos setenta filhos de Gideão ou por um só homem? Lembrem que Abimeleque é do mesmo sangue de vocês.
3 Abimelɛki belencɛw tagara o kumaw lase Sikɛmu dugu cɛkɔrɔbaw bɛɛ ma, ka Abimelɛki tɔgɔɲuman fɔ o ye. Abimelɛki ta ko ka o jusu mina. O ko: «Abimelɛki ye an yɛrɛ balema le ye.»
3 Então os parentes da sua mãe falaram sobre isso com os homens de Siquém, e eles resolveram seguir Abimeleque porque era parente deles.
4 O ka warigbɛ biwolonfla bɔ o ta jo Baali Beriti ta jobon na, ka o di Abimelɛki ma. Abimelɛki ka mɔgɔkunntanw ani mɔgɔkolon dɔw gban a yɛrɛ kɔ, ka to ka olugu sara ni o wari ye.
4 Deram a ele oitocentos gramas de prata tirados do templo de Baal-Berite. Com essa prata Abimeleque contratou alguns homens ordinários para o seguirem.
5 O kɔ, a tagara a facɛ ta so, Ofira dugu kɔnɔ. A sera yi minkɛ, a k’a balemaw bɛɛ faga kabakuru kelen kan; a facɛ Yerubaali dencɛ biwolonfla bɛɛ. Yerubaali dencɛ fitini, Yotamu kelen le kisira, sabu ale tun borira ka dogo.
5 Abimeleque foi para a casa do seu pai em Ofra e ali, em cima de uma só pedra, ele matou os seus setenta irmãos, os filhos de Gideão. Mas Jotão, o filho mais moço, se escondeu e por isso não foi assassinado.
6 A kɛra ten, Sikɛmu cɛkɔrɔbaw bɛɛ, ani Bɛti Milo dugumɔgɔw bɛɛ nana lajɛn Sikɛmu yirisunba kɔrɔ, kabakuruba kɔrɔ, ka Abimelɛki sigi masaya ra.
6 Então todos os homens de Siquém e de Bete-Milo se reuniram na árvore sagrada de Siquém e ali fizeram de Abimeleque o seu rei.
7 Ayiwa, Yotamu ka o ko mɛn minkɛ, a tagara lɔ Garizimu kuru kunna ka pɛrɛn k’a fɔ ko: «Sikɛmu dugumɔgɔw, ni aw b’a fɛ Ala ye aw lamɛn, o tuma aw fana ye ne lamɛn!
7 Quando Jotão soube disso, subiu até o alto do monte Gerizim e gritou para eles: — Homens de Siquém, me escutem, e Deus escutará vocês!
8 Ayiwa, lon dɔ, yiriw le ko o bɛ masacɛ dɔ ɲini k’a sigi o yɛrɛ kunna. O k’a fɔ oliviyesun ye ko: ‹Ele ye sigi an kunna.›
8 Aí Jotão disse: — Uma vez as árvores resolveram procurar um rei para elas. Então disseram à oliveira: “Seja o nosso rei.”
9 Oliviyesun ka o jaabi ko: ‹Ne bɛ turu min bɔ, o ka di Ala ye, a ka di mɔgɔw ye fana; o tuma aw b’a miiri ko ne bɛna o dabla ka to ka taga fifa aw kunna dɔrɔn, ko ne bɛ kɛ aw ta masacɛ ye wa?›
9 E a oliveira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu azeite, usado para honrar os deuses e os seres humanos.”
10 «Ayiwa, yiriw tagara a fɔ torosun ye ko: ‹Na, ele ye na sigi an kunna!›
10 — Aí as árvores pediram à figueira: “Venha ser o nosso rei.”
11 Torosun ka o jaabi ko: ‹Diya min bɛ ne ra, ani ne bɛ dendiman minw kɛ, aw b’a miiri ko ne bɛna o dabla ka to ka taga fifa aw kunna dɔrɔn ko ne bɛ kɛ aw ta masacɛ ye wa?›
11 Mas a figueira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar os meus figos tão doces.”
12 «Ayiwa, yiriw tagara a fɔ rɛzɛnsun ye ko: ‹Ele ye na sigi an kunna!›
12 — Então as árvores disseram à parreira : “Venha ser o nosso rei.”
13 Rɛzɛnsun ka o jaabi ko: ‹Ne bɛ rɛzɛnji min bɔ, o bɛ Ala ninsɔndiya, a bɛ mɔgɔw fana ninsɔndiya; aw b’a miiri ko ne bɛna o dabla ka to ka taga fifa aw kunna dɔrɔn ko ne bɛ kɛ aw ta masacɛ ye wa?›
13 Mas a parreira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu vinho, que alegra os deuses e os seres humanos.”
14 «Ayiwa, a kɛra ten minkɛ, yiriw bɛɛ bɛnna kelen ma ka taga a fɔ ŋanisun ye ko: ‹Na, ele ye na sigi an kunna!›
14 — Aí todas as árvores pediram ao espinheiro: “Venha ser o nosso rei.”
15 Ayiwa, ŋanisun ka o jaabi, ko: ‹Ni a kɛra ko can lo ko aw b’a fɛ ka ne sigi ka ne kɛ aw ta masacɛ ye, o tuma aw ye na dogo ne suma kɔrɔ; ni o tɛ, tasuma dɔ bɛna bɔ ne ta ŋaniw na ka Liban ta sɛdirisunw bɛɛ jɛni.› »
15 E o espinheiro respondeu: “Se vocês querem mesmo me fazer o seu rei, venham e fiquem debaixo da minha sombra. Se vocês não fizerem isso, sairá fogo do espinheiro e queimará os cedros do Líbano.”
16 Yotamu k’a fɔ o ye tuun ko: «Aw ka Abimelɛki sigi k’a kɛ aw ta masacɛ ye minkɛ, yala aw ka o kɛ can yɛrɛ le ra ni aw jusukun bɛɛ ye wa? Yala aw ka min kɛ Yerubaali ni a ta somɔgɔw ra, o bɛnnin lo wa? A ka baara min kɛ aw ye, aw k’a waleɲumanlɔn o ra wa?
16 E Jotão continuou: — Será que vocês foram sinceros e honestos quando fizeram de Abimeleque um rei? E será que vocês trataram Gideão e a sua família com decência e de acordo com o que ele merecia?
17 Ne facɛ ka kɛrɛ kɛ aw kosɔn, fɔ a bɛ ɲini k’a nin to a ra; a ka aw bɔsi Madiyankaw boro.
17 Lembrem que o meu pai lutou por vocês. Ele arriscou a vida para salvá-los dos midianitas.
18 Nka bi, aw le wurira ne facɛ ta somɔgɔw kama; aw k’a dencɛ cɛ biwolonfla bɛɛ faga kabakuru kelen kan. Aw k’a ta jɔnmuso dencɛ Abimelɛki le sigi k’a kɛ Sikɛmu dugu masacɛ ye, sabu ale ye aw ta dugumɔgɔ le ye.
18 Mas hoje vocês estão contra a família do meu pai. Vocês mataram os seus setenta filhos em cima de uma só pedra! E depois fizeram do seu filho Abimeleque, que é filho de uma escrava, o rei de Siquém. Fizeram isso somente porque ele é parente de vocês.
19 Ayiwa, aw ka min kɛ Yerubaali ni a ta so ra, ni a kɛra ko aw ka o kɛ can yɛrɛ le kan, k’a kɛ ni aw jusukun bɛɛ ye, o tuma Ala y’a to Abimelɛki ye aw jusu suma, aw fana ye ale jusu suma.
19 Agora, se o que vocês fizeram hoje com Gideão e a sua família foi sincero e honesto, então sejam felizes com Abimeleque, e que ele seja feliz com vocês!
20 Ni o tɛ, Ala y’a to tasuma dɔ ye bɔ Abimelɛki ra ka Sikɛmu dugumɔgɔw ni Bɛti Milo dugumɔgɔw bɛɛ jɛni; tasuma dɔ fana ye bɔ Sikɛmu dugumɔgɔw ni Bɛti Milo dugumɔgɔw ra, ka Abimelɛki jɛni.»
20 Mas, se não, que de Abimeleque saia fogo e queime os homens de Siquém e de Bete-Milo! E que saia fogo dos homens de Siquém e de Bete-Milo e queime Abimeleque!
21 O kɔ, Yotamu bɔra o yɔrɔ ra; a siranna ka bori ka taga dogo fɔ Bɛri, ka bɔ a balemacɛ Abimelɛki kɔrɔ.
21 Aí Jotão fugiu e foi viver em Beer porque estava com medo do seu irmão Abimeleque.
22 Abimelɛki sigira Izirayɛlimɔgɔw kunna fɔ san saba.
22 Abimeleque governou o povo de Israel durante três anos.
23 O kɔ, Ala ka bɛnbariya don Abimelɛki ni Sikɛmu dugumɔgɔw cɛ. Olugu murutira, ko o bɛ Abimelɛki janfa.
23 Então Deus fez com que Abimeleque e os homens de Siquém se odiassem. E eles se revoltaram contra Abimeleque.
24 Ala ka o bɛnbariya bla o cɛ, janko Abimelɛki tun k’a balemacɛw, Yerubaali dencɛ biwolonfla minw faga, o hakɛ ye bɔ a ra; Sikɛmu dugumɔgɔ minw fana k’a dɛmɛ ka o faga, o hakɛ ye bɔ olugu fana ra.
24 Isso aconteceu para que Abimeleque e os homens de Siquém, que o haviam ajudado a matar os setenta filhos de Gideão, pagassem pelo seu crime.
25 Sikɛmu dugumɔgɔw ka benkannikɛbaga dɔw dogo kuruw sanfɛyɔrɔw ra, Sikɛmu dugu kɔrɔ, janko ka Abimelɛki tɔɔrɔ. O mɔgɔw tun bɛ to ka ben tɛmɛbagaw kan ka o borofɛnw bɔsi o ra. Mɔgɔ dɔw nana o ko fɔ Abimelɛki ye.
25 Os moradores de Siquém puseram homens escondidos no alto das montanhas para matar Abimeleque. Eles assaltavam todos os que passavam por aquele caminho. E Abimeleque soube disso.
26 O wagati ra fana, Ebɛdi dencɛ, min ye Gali ye, ale ni a balemaw tagara sigi Sikɛmu dugu kɔnɔ. Gali ta ko ka dugumɔgɔw kun mina, fɔ o ka o jigi la a kan.
26 Gaal, filho de Ebede, foi com os seus irmãos para Siquém, e os homens dali confiaram nele.
27 Lon dɔ, dugumɔgɔw bɔra ka taga o ta rɛzɛnforow ra, ka taga rɛzɛnmɔ tigɛ, ka na o ji bɔ ka o kɛ duvɛn ye. O kɔ, o ka ɲanagbɛba dɔ kɛ; o donna o ta jobonba kɔnɔ, ka domuniba kɛ yi, ka min, ka kumajuguw fɔ Abimelɛki ma.
27 Eles foram até as suas plantações, apanharam uvas e prepararam vinho. Então fizeram uma festa. Depois entraram no templo do seu deus, comeram, beberam e amaldiçoaram Abimeleque.
28 Gali ko: «Abimelɛki ye mun le ye an Sikɛmukaw fɛ, ka na a fɔ ko ale le bɛ sigi an kunna? Mun le kosɔn an b’a to Abimelɛki ye sigi an kunna k’a sɔrɔ Yerubaali dencɛ lo? A ka Zebuli le ta ka o kɛ Sikɛmu dugu ɲamɔgɔ ye. Aw ka kan ka sɔn Hamɔri ta mɔgɔw ta fanga le ma, ale min ka Sikɛmu dugu sigi. An man kan ka sɔn Abimelɛki ta fanga ma fiyewu!»
28 Aí Gaal disse: — Por que estamos sendo dominados por Abimeleque? Que tipo de homens somos nós, os homens de Siquém? E quem é ele? É o filho de Gideão. No entanto, Zebul recebe ordens dele. Por que devemos ser dominados por ele? Sejam fiéis ao seu antepassado Hamor, pai de Siquém.
29 Gali k’a fɔ tuun ko: «Ni a kɛra ko aw tun ka Sikɛmu dugu kuntigiya di ne le ma, ne tun bɛna Abimelɛki gbɛn ka bɔ fanga ra, k’a fɔ a ye ko: ‹Abimelɛki, dɔ fara i ta kɛrɛkɛdenw kan ka na ne kɛrɛ!› »
29 Ah! Se eu fosse o líder deste povo! Expulsaria Abimeleque e diria: “Já que o seu exército é tão grande, então saia e lute!”
30 Ayiwa, Ebɛdi dencɛ Gali tun ka o kuma minw fɔ, o kumaw sera dugutigi Zebuli ma. Zebuli dimina kosɛbɛ.
30 Zebul, o governador da cidade, ficou com muita raiva quando soube o que Gaal tinha dito.
31 A ka mɔgɔ dɔw ci dogo ra Abimelɛki fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «A flɛ, Ebɛdi dencɛ Gali ni a balemaw nana Sikɛmu dugu kɔnɔ, ka na to ka mɔgɔw kɔnɔnɔsu i kama.
31 E mandou mensageiros a Abimeleque, que estava em Arumá, para dizerem a ele: — Gaal, filho de Ebede, e os seus irmãos vieram a Siquém e estão atiçando o povo da cidade contra você.
32 O ra, bi su fɛ, i ni i ta mɔgɔw ye bɔ ka taga dogo kongo kɔnɔ.
32 Por isso faça o seguinte: durante a noite você e os seus homens saiam e se escondam nos campos.
33 Sini sɔgɔma, teresun bɔwagati ra, aw ye bara ka na ben dugu kan. Ni Gali ni a ta mɔgɔw bɔra ko o bɛna i kɛrɛ, ni i baraka ka se ka min kɛ, i ye o kɛ o ra.»
33 Amanhã levantem-se ao nascer do sol e ataquem de surpresa a cidade. E, quando Gaal e os seus homens saírem para lutar, ataquem com tudo o que vocês tiverem!
34 Abimelɛki ni a ta mɔgɔw bɛɛ bɔra su fɛ ka taga dogo Sikɛmu dugu kɔ fɛ. A tun k’a ta kɛrɛkɛdenw taran ka o kɛ jɛnkuru naani.
34 Então Abimeleque e todos os seus homens saíram durante a noite e se esconderam fora de Siquém, divididos em quatro grupos.
35 Ayiwa, o dugusagbɛ sɔgɔmada fɛ, Gali bɔra ka taga lɔ dugu donda ra. O wagati ra, Abimelɛki ni a ta mɔgɔw bɛɛ barara ka bɔ o dogoyɔrɔ ra.
35 Gaal se levantou e foi para o portão da cidade. Aí Abimeleque e os seus homens saíram de onde estavam escondidos.
36 Gali ka o ye minkɛ, a k’a fɔ Zebuli ye ko: «Ne ɲa bɛ mɔgɔ dɔw jigitɔ ra ka bɔ kuruw kunna.» Zebuli k’a jaabi ko: «Mɔgɔw tɛ, kuruw ja lo.»
36 Quando Gaal os viu, disse a Zebul: — Veja! Vem gente descendo do alto das montanhas! Mas Zebul respondeu: — Não são homens. São as sombras das montanhas.
37 Gali ko: «Can lo dɛ, mɔgɔ dɔw le bɛ jigira ka bɔ kuruw sanfɛyɔrɔw ra; kɛrɛkɛden dɔw le bɛ nana lagbɛrikɛbagaw ta yirisunba sira fɛ.»
37 Porém Gaal disse: — Veja! Vem gente descendo bem na nossa frente, e um grupo vem vindo da árvore sagrada.
38 Zebuli ko: «Ele tun bɛ dabayakuma minw fɔra, i ɲinana o kɔ wa? Ele le tun t’a fɔra ko: ‹Abimelɛki ye mun le ye ko a bɛ a ta fanga sigi an kan?› I tun bɛ mɔgɔ minw dɔgɔyara, olugu le ye nin ye tan. Wuri, i ye taga o kɛrɛ sisan!»
38 Então Zebul disse: — Onde foi parar toda a sua conversa? Não foi você quem perguntou por que devíamos servir Abimeleque? Pois são estes os homens de quem você estava caçoando. Saia agora e lute contra eles.
39 Gali blara Sikɛmu dugumɔgɔw ɲa ko o bɛ taga Abimelɛki kɛrɛ.
39 Aí Gaal saiu na frente dos homens de Siquém e lutou contra Abimeleque.
40 Abimelɛki ka Gali gbɛn, Gali borira a ɲa. Abimelɛki ta mɔgɔw ka Sikɛmukaw caman faga sani o ye bori ka taga se o ta dugu donda ma.
40 Abimeleque o atacou, e Gaal fugiu. Muitos homens caíram feridos, até perto do portão da cidade.
41 O kɔ, Abimelɛki tagara sigi Aruma dugu kɔnɔ. Zebuli ka Gali ni a balemaw bɛɛ gbɛn, ko o kana sekɔ Sikɛmu tuun.
41 Então Abimeleque voltou para Arumá, e Zebul foi até Siquém e expulsou de lá Gaal e os seus irmãos.
42 Ayiwa, o dugusagbɛ, Sikɛmu dugumɔgɔw bɔra ko o bɛ taga o ta forow ra. Abimelɛki ka o mɛn.
42 No dia seguinte o povo de Siquém saiu para os campos. E Abimeleque ficou sabendo disso.
43 A k’a ta kɛrɛkɛdenw taran jɛnkuru saba. O tagara dogo kongo kɔnɔ. O nana mɔgɔw bɔtɔ ye dugu kɔnɔ minkɛ, o tagara o kama ka taga o kɛrɛ.
43 Então ele dividiu os seus homens em três grupos e os deixou escondidos no campo, esperando. Quando Abimeleque viu o povo saindo da cidade, saiu de onde estava escondido e os matou.
44 Abimelɛki ni a ta kɛrɛkɛjama kelen borira ka taga lɔ Sikɛmu dugu donda ra. Jɛnkuru tɔ fla tagara ben mɔgɔw kan kongo kɔnɔ yi ka o kɛrɛ.
44 Abimeleque e o seu grupo atacaram de surpresa e tomaram conta do portão da cidade. Os outros dois grupos atacaram o povo que estava nos campos e mataram todos.
45 Abimelɛki ka Sikɛmu dugumɔgɔw kɛrɛ o lon tere bɛɛ. A laban, a sera ka dugu mina. A ka dugumɔgɔw faga, ka dugu ci, ka ban ka kɔgɔ seri dugukolo yɔrɔ bɛɛ ra.
45 Abimeleque combateu os homens da cidade o dia todo. Tomou a cidade e matou os seus moradores. Então destruiu a cidade e espalhou sal no chão.
46 Ayiwa, sankasojan min tun bɛ Sikɛmu dugu kɔrɔ, min bɛ wele ko Migidali Sikɛmu, o yɔrɔ mɔgɔw ka o mɛn minkɛ, olugu tagara dogo o ta jo Baali Beriti ta jobonba jukɔrɔyɔrɔ so kɔnɔ.
46 Quando os chefes de Torre de Siquém souberam disso, foram todos para a fortaleza do templo de Baal-Berite para ficar em segurança.
47 Dɔ tagara a fɔ Abimelɛki ye ko Migidali Sikɛmu mɔgɔw bɛɛ tagara lajɛn o ta jobonba kɔnɔ.
47 Mas Abimeleque soube que eles estavam reunidos lá.
48 Abimelɛki tagara ni a ta mɔgɔw bɛɛ ye Salimɔn kuru kan. A ka jende ta ka yiriboro dɔ tigɛ, ka o la a kan na, k’a fɔ a ta kɛrɛkɛdenw ye ko: «Ne ka min kɛ aw ka o ye kɛ! Aw fana ye teliya ka o dɔ kɛ.»
48 Aí subiu o monte Salmom com os seus homens. Pegou um machado, cortou um galho de árvore e o pôs no ombro. Disse aos homens para fazerem depressa a mesma coisa.
49 O bɛɛ ka yiriboro kelen kelen tigɛtigɛ, ka gban Abimelɛki kɔ. O tagara o yiriborow ton jobonba jukɔrɔyɔrɔ ra, k’a lala bon kan, ka tasuma don a ra, ka bonba ni a kɔnɔmɔgɔw bɛɛ jɛni. Migidali Sikɛmu ta mɔgɔw bɛɛ sara o cogo le ra. O tun bɛ mɔgɔ waga kelen bɔ, cɛw ni musow.
49 E cada um deles cortou um galho de árvore. Depois eles seguiram Abimeleque e fizeram uma pilha de galhos encostados na fortaleza. Em seguida puseram fogo nos galhos e queimaram a fortaleza com toda a gente dentro. Assim morreram todos os moradores de Torre de Siquém, mais ou menos mil homens e mulheres.
50 O kɔ, Abimelɛki tagara Tebɛsi dugu kama. A ka dugu lamini, ka dugu mina.
50 Depois Abimeleque foi a Tebes, cercou a cidade e a conquistou.
51 Nka sankasojan barakaman dɔ tun bɛ dugu cɛ ma, dugumɔgɔw bɛɛ tagara dogo o sankaso kɔnɔ, cɛw, ani musow. O ka sankaso da sɔgɔ o yɛrɛ da ra, ka yɛlɛn ka taga to sankaso kunna.
51 Em Tebes havia uma forte torre. Todos os homens e mulheres e os líderes da cidade correram e entraram nela. Fecharam as portas e foram para o terraço.
52 Abimelɛki nana se fɔ sankaso ma. A benna sankaso kan, ko a bɛ tasuma don a ra.
52 Abimeleque avançou, atacou a torre e chegou até a porta, para pôr fogo nela.
53 Muso dɔ tora sankaso kunna ka mugusikaba dɔ firi Abimelɛki kun kan, k’a kun ci.
53 Mas uma mulher jogou uma pedra de moinho na cabeça dele e quebrou o seu crânio.
54 O yɔrɔnin bɛɛ, Abimelɛki ta kɛrɛkɛminanw tun bɛ kanbelen min boro, a ka o wele k’a fɔ o ye ko: «I ta kɛrɛkɛmuru bɔ ka ne faga, janko o kana na a fɔ ko muso le ka ne Abimelɛki faga.» Kanbelen ka Abimelɛki sɔgɔ ni kɛrɛkɛmuru ye; Abimelɛki sara.
54 Aí ele chamou depressa o moço que carregava as suas armas e disse: — Tire a sua espada e me mate. Não quero que digam que fui morto por uma mulher. Então o rapaz tirou a espada e o matou.
55 Izirayɛlimɔgɔw k’a ye ko Abimelɛki sara minkɛ, o bɛɛ sekɔra ka taga o ta so.
55 Quando os israelitas viram que Abimeleque estava morto, voltaram todos para casa.
56 O cogo ra, Abimelɛki tun ka kojugu min kɛ, k’a balemacɛ biwolonfla faga, k’a facɛ hakɛ ta, Ala ka o kojugu hakɛ bɔ Abimelɛki ra.
56 E assim Deus castigou Abimeleque pelo crime que havia cometido contra o seu pai — o crime de matar os seus setenta irmãos.
57 Sikɛmu dugumɔgɔw fana tun ka kojugu minw bɛɛ kɛ, Ala ka olugu fana ta kojuguw hakɛ bɔ o ra. A kɛra ten, Yerubaali dencɛ Yotamu ta danga benna o kan.
57 E, como castigo pela maldade dos homens de Siquém, Deus fez com que eles sofressem. E assim aconteceu o que Jotão, filho de Gideão, tinha dito que ia acontecer quando os amaldiçoou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.