Daniel 2
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs VC
1 Masacɛ Nebukadinɛsari ta masaya san flanan na, a ka siko dɔw kɛ. O ko k’a hakiri ɲagami kosɛbɛ, fɔ k’a bari sunɔgɔ ra.
1 No segundo ano de seu reinado, Nabucodonosor teve sonhos que lhe perturbaram a tal ponto o espírito, que perdeu o sono.
2 A ko o ye a ta lɔnnikɛbagaw bɛɛ wele: jinamoriw, ani lagbɛrikɛbagaw, ani subagaw, ani tagamasiyɛn lɔnbagaw bɛɛ, o ye na ale ta sikow ɲafɔ a ye. O bɛɛ nana masacɛ fɛ.
2 Mandou chamar os escribas, os mágicos, os feiticeiros e os caldeus para lhe fazerem a interpretação. Estes vieram apresentar-se diante do rei.
3 Masacɛ k’a fɔ o ye ko: «Ne ka siko dɔ le kɛ, min ka ne hakiri ɲagami. Ne b’a fɛ aw ye ne ta siko fɔ ne ye.»
3 Tive um sonho, disse-lhes, e meu espírito se consome à procura do significado.
4 Lɔnnikɛbagaw ka masacɛ jaabi aramekan na, ko: «E, Masacɛ, Ala ye i mɛɛn an kɔrɔ! I ta siko fɔ i ta jɔnw ye, ni o kɛra, an bɛna a kɔrɔ fɔ i ye.»
4 Os caldeus responderam ao rei {em língua aramaica}: Senhor, longa vida ao rei! Narra teu sonho para que teus servos dêem a interpretação.
5 Masacɛ k’a fɔ o ye ko: «Ne ka min latigɛ, o le ye nin ye: ni aw ma se ka ne ta siko fɔ ne ye, k’a kɔrɔ fana fɔ, o bɛna aw mina ka aw faga, ka aw ta sow bɛɛ ci k’a ton ɲɔgɔn kan i ko ɲamaɲama.
5 O rei disse aos caldeus: para mim é coisa decidida: se não me explicardes o conteúdo do sonho bem como sua significação, sereis estraçalhados e vossas casas reduzidas a um montão de imundícies.
6 Nka ni aw sera ka siko fɔ ne ye, k’a kɔrɔ fɔ ka la a kan, ne bɛna aw ladiya, ka aw bonya kosɛbɛ. O ra, aw ye siko fɔ ne ye, k’a kɔrɔ fana fɔ.»
6 Mas se me revelardes tanto o conteúdo quanto a significação do sonho, recebereis de mim donativos, presentes e grandes testemunhos de honra. Portanto, dizei-me meu sonho e o que ele significa.
7 Lɔnnikɛbagaw ka masacɛ jaabi tuun ko: «Masacɛ, ele kɔni ye siko fɔ an ye dɔrɔn; an bɛna a kɔrɔ fɔ i ye.»
7 De novo responderam: Que o rei narre o sonho a seus servos e nós faremos a interpretação.
8 Masacɛ ko: «Ne ka aw ta ceguya lɔn! Aw b’a fɛ ka kuma caya le janko aw ye wagati sɔrɔ ka fɛn dɔ sɔrɔ k’a fɔ ne ye, sabu ne ka min latigɛ, aw ka o lɔn.
8 Sei agora perfeitamente, continou o rei, que procurais ganhar tempo, porque sabeis que estou bem decidido
9 Ayiwa, ni aw ma siko fɔ ne ye, min fɔra, o le bɛna kɛ aw bɛɛ ra. Aw b’a fɛ ka bɛn a ra ka na faninyakumaw ni nanbarakuma dɔw le fɔ ne ye, janko sani wagati dɔ cɛ, ne ye ne ta miiriya yɛlɛma. Aw ye siko fɔ ne ye; ni o kɛra, ne bɛna a lɔn ko can ra, aw bɛ se k’a kɔrɔ fana fɔ ne ye.»
9 a aplicar-vos a dita sentença, se não me revelardes o conteúdo de meu sonho. Estais combinados a mentir-me e a enganar-me, esperando que as circunstâncias mudem. Vamos, dizei-me o que sonhei e eu saberei se sois capazes de dar a interpretação.
10 Lɔnnikɛbagaw ka masacɛ jaabi ko: «Masacɛ, i ka min fɔ, mɔgɔ si tɛ dunuɲa ra yan min bɛ se ka o kɛ. Masacɛ si fana ma nin ko ɲɔgɔn ɲini a ta jinamoriw ni a ta lagbɛrikɛbagaw ni a ta tagamasiyɛn lɔnbagaw fɛ fɔlɔ ni ele tɛ; hali masacɛw bɛɛ ra fangatigi, walama o bɛɛ ra tɔgɔtigi ma nin ɲɔgɔn kɛ.
10 Os caldeus deram ao rei esta resposta: Não há homem algum sobre a terra que possa fazer o que exige o rei. E, de fato, jamais rei algum, por maior e mais poderoso que tenha sido, pediu tamanha coisa a um escriba, mágico ou caldeu.
11 Masacɛ, i ka min fɔ, o ka gbɛlɛn. Mɔgɔ si tɛ se ka nin ko fɔ masacɛ ye, ni an ta alaw tɛ, k’a sɔrɔ olugu fana tɛ adamadenw cɛ ra yan.»
11 A questão proposta pelo rei é difícil e ninguém poderia dar a solução ao rei, a não ser os deuses que estão excluídos do trato com os seres carnais.
12 O ka o kuma fɔ minkɛ, masacɛ dimina kosɛbɛ. A ko o ye Babilɔni lɔnnikɛbagaw bɛɛ faga.
12 Com isso, o rei encolerizou-se e, na sua fúria, deu ordem para matarem todos os sábios de Babilônia.
13 O ko latigɛra minkɛ dɔrɔn, o ka kɛ lɔnnikɛbagaw mina ye ko o bɛ taga o faga. O tagara Daniyɛli ni a tɔɲɔgɔnw fana yɔrɔɲini ko o bɛ o faga.
13 A sentença foi publicada e o massacre dos sábios começou. Procuravam Daniel e seus comapanheiros para matá-los,
14 Daniyɛli ka o mɛn minkɛ, a tagara kuma masacɛ ta sorasikuntigi fɛ, min tɔgɔ ye ko Ariyɔki. O tun ka Babilɔni lɔnnikɛbagaw fagari ko baara don ale le boro. Daniyɛli kumana a fɛ ni hakiritigiya ani bonya ye.
14 quando este dirigiu a Arioc, chefe da guarda do rei, que havia saído para executar todos os sábios babilônios, palavras cheias de prudência e sabedoria:
15 A ka Ariyɔki ɲininka ko: «Mun le k’a to masacɛ ka nin kogbɛlɛn ɲɔgɔn latigɛ?» Ayiwa, Ariyɔki k’a ko bɛɛ ɲafɔ Daniyɛli ye.
15 Por que, perguntou-lhe, uma sentença tão severa da parte do rei? Arioc expôs-lhe o assunto,
16 Daniyɛli teliyara ka taga masacɛ fɛ, ka taga a fɔ a ye ko a ye muɲu dɔɔnin, ko sani wagati dɔ cɛ, ale bɛna a ta siko fɔ a ye.
16 e logo Daniel decidiu-se ir ao rei, para pedir-lhe a concessão de uma prorrogação: daria então ao rei a interpretação {pedida}.
17 Ayiwa, Daniyɛli bɔra ka taga a ta so, ka taga o ko ɲafɔ a tɔɲɔgɔnw ye, Hananiya, ani Misahɛli ni Azariya.
17 Logo que voltou do rei, Daniel pôs a par do assunto seus companheiros Ananias, Misael e Azarias.
18 A ko o ye sankolo tigi Ala daari, janko Ala ye makari o ra ka siko gundo yira o ra, janko o kana olugu ni Babilɔni lɔnnikɛbaga tɔw bɛɛ faga.
18 Pediu-lhes para implorarem a misericórdia do Deus dos céus a respeito desse enigma, a fim de que não matassem Daniel e seus companheiros com o resto de Babilônia.
19 Ayiwa, Ala ka o siko gundo yira Daniyɛli ra su fɛ siko ra. Daniyɛli ka sankolo tigi Ala fo.
19 O mistério foi então revelado a Daniel numa visão noturna. Pelo que, bendizendo o Deus dos céus,
20 Daniyɛli ko:
20 Daniel expressou-se como segue: Bendito seja o nome de Deus de eternidade em eternidade, porque a ele pertencem a sabedoria e o poder!
21 Ale le bɛ se ka wagatiw ni ko nataw yɛlɛma k’a kɛ a sago ye.
21 É ele quem faz mudar os tempos e as circunstâncias; é ele quem depõe os reis e os enaltece; é ele quem dá sabedoria aos sábios e talento aos inteligentes.
22 A bɛ fɛnbaw, ani fɛn dogoninw yira.
22 É ele quem revela os profundos e secretos mistérios, quem conhece o que está mergulhado nas trevas, junto ao qual habita a luz.
23 Ne bɛmaw ta Ala,
23 Ó Deus de meus pais, eu vos exalto e vos louvo, porque vós me destes a prudência e a força, e porque vós nos manifestastes o que vos pedimos, revelando-nos o sonho do rei.
24 Ayiwa, o kɔ, Daniyɛli tagara Ariyɔki fɛ, masacɛ tun k’a fɔ min ye ko a ye Babilɔni lɔnnikɛbagaw faga. Daniyɛli tagara a fɔ a ye ko a kana lɔnnikɛbagaw faga, ko a ye taga ni ale ye masacɛ fɛ, ale bɛna taga siko ɲafɔ masacɛ ye.
24 Depois disso, Daniel foi procurar Arioc, a quem o rei tinha incumbido do massacre dos sábios de Babilônia. E falou-lhe assim: Não mandes matar os sábios de Babilônia. Introduze-me à presença do rei para que eu lhe dê a explicação.
25 Ariyɔki teliyara ka taga ni Daniyɛli ye masacɛ fɛ. O sera yi minkɛ, Ariyɔki k’a fɔ masacɛ ye ko: «Zuda ta mɔgɔ minw minana, ne ka cɛ kelen sɔrɔ olugu ra, min bɛ se ka i ta siko ɲafɔ i ye.»
25 Arioc apressou-se em conduzir Daniel junto ao rei, dizendo-lhe: Achei, entre os deportados da Judéia, um homem que dará ao rei a explicação desejada.
26 Masacɛ ka Daniyɛli ɲininka. O tun bɛ Daniyɛli wele ko Bɛlisasari. Masacɛ ko: «Yala can lo ko ele bɛ se ka ne ta siko fɔ ne ye, k’a kɔrɔ fana fɔ ka la a kan wa?»
26 O rei dirigiu a palavra a Daniel {que tinha o cognome de Baltazar}: És realmente capaz, disse-lhe, de desvendar-me o sonho que tive e fornecer-me a interpretação?
27 Daniyɛli ka masacɛ jaabi ko: «Masacɛ, i ka fɛn min ɲini, o ye gundo le ye, lagbɛrikɛbagaw ni jinamoriw ni jotigiw si tɛ se ka min lɔn k’a fɔ i ye.
27 O mistério cuja revelação o rei pede, respondeu Daniel ao rei, nem os sábios, nem os mágicos, nem os feiticeiros, nem os astrólogos são capazes de revelar-lhos.
28 Nka Ala dɔ bɛ san fɛ, ale bɛ gundow lɔn. Ale Ala le ka ko nataw yira masacɛ ra siko ra. Ayiwa, i ka siko min kɛ, ani i ka fɛn minw ye ka i to sunɔgɔ ra, ne bɛna o fɔ i ye.
28 Mas no céu existe um Deus que desvenda os mistérios, o qual quis revelar ao rei Nabucodonosor o que deve suceder no decorrer dos tempos. Eis, portanto, teu sonho e as visões que se apresentaram a teu espírito quando estavas em teu leito.
29 «E, masacɛ, ko minw bɛna kɛ wagati nataw ra, o le nana i ta miiriya ra, ka i to sunɔgɔ ra. Ala min bɛ gundow lɔn, ale le ka ko nataw yira i ra.
29 Senhor, os pensamentos que vieram ao teu espírito, enquanto estavas em teu leito, são previsões do futuro: aquele que revela os mistérios mostrou-te o futuro.
30 Ayiwa, ne kɔni, nin kow yirara ne ra, nka o t’a yira ko ne ta hakiritigiya le ka bon danfɛn tɔw bɛɛ ta ye dɛ! Ala le b’a fɛ ko i ta siko kɔrɔ ye fɔ i ye, ani miiriya minw nana i hakiri ra, i ye o kɔrɔ lɔn.
30 Quanto a mim, se esse mistério me foi desvendado, não é que haja mais sabedoria em mim do que nos outros homens, mas para eu dar ao rei a interpretação, a fim de que se faça luz nos pensamentos do teu coração.
31 «E, masacɛ! I ta siko ra, i ka mɔgɔ bisigiya dɔ le lɔnin ye, belebeleba jamijan, a bɛ manamanana. Siranyafɛnba tun lo fana.
31 Senhor: contemplavas, e eis que uma grande, uma enorme estátua erguia-se diante de ti; era de um magnífico esplendor, mas de aspecto aterrador.
32 A kunkolo tun ye sanin yɛrɛworo ye, a disi ni a borow tun ye warigbɛ ye, a kɔnɔbara ni a wotow tun ye siranɛgɛ ye,
32 Sua cabeça era de fino ouro, seu peito e braços de prata, seu ventre e quadris de bronze,
33 a senkalaw tun ye nɛgɛ ye, a senw yɔrɔ dɔw tun ye nɛgɛ ye, yɔrɔ dɔ tun ye bɔgɔ ye.
33 suas pernas de ferro, seus pés metade de ferro e metade de barro.
34 Ayiwa, ka i to flɛri ra, kabakuru dɔ bɔra yi a yɛrɛ ma, ka na o mɔgɔ bisigi sen gbasi, k’a sen nɛgɛraman ni a bɔgɔraman karikari.
34 Contemplavas {essa estátua} quando uma pedra se descolou da montanha, sem intervenção de mão alguma, veio bater nos pés, que eram de ferro e barro, e os triturou.
35 O kɛra minkɛ, nɛgɛ o, bɔgɔ o, siranɛgɛ o, warigbɛ o, sanin o, o bɛɛ cira ɲɔgɔn fɛ, fɔ ka mugumugu. Fɔɲɔ k’a ta i n’a fɔ fɔɲɔ bɛ ɲɔkalaw ta cogo min na ɲɔgbasituma ra; a yɔrɔ si ma ye tuun. Nka kabakuru min k’a gbasi k’a ben, o kabakuru kɛra kuru belebele ye, fɔ ka dugukolo bɛɛ fa.
35 Então o ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro foram com a mesma pancada reduzidos a migalhas, e, como a palha que voa da eira durante o verão, foram levados pelo vento sem deixar traço algum, enquanto que a pedra que havia batido na estátua tornou-se uma alta montanha, ocupando toda a região.
36 «Ayiwa, masacɛ, i ta siko ye nin le ye. Sisan an bɛna a kɔrɔ fɔ i ye.
36 Eis o sonho. Agora vamos dar ao rei a interpretação.
37 E, masacɛ, ele le ye masacɛw ta masacɛ ye, sabu sankolo tigi Ala ka masaya ni sebagaya ni fanga ni bonya di i ma.
37 Senhor: tu que és o rei dos reis, a quem o Deus dos céus deu realeza, poder, força e glória;
38 A ka adamadenw ni bɛganw ni kɔnɔw bla i ta fanga kɔrɔ dugukolo yɔrɔ bɛɛ ra. A ka i sigi o bɛɛ kunna. I ka mɔgɔ bisigi min ye siko ra, o kunkolo saninlaman ye ele yɛrɛ le ye.
38 a quem ele deu o domínio, onde quer que habitem, sobre os homens, os animais terrestres e os pássaros do céu, tu és a cabeça de ouro.
39 Nka masaya dɔ wɛrɛ bɛna na i ta masaya kɔ fɛ, min tɛna bonya ka i ta bɔ. O kɔ, masaya sabanan bɛna na fana; o le bɛna kɛ i ko siranɛgɛ. O fanga bɛna sigi dunuɲa yɔrɔ bɛɛ kunna.
39 Depois de ti surgirá um outro reino menor que o teu, depois um terceiro reino, o de bronze, que dominará toda a terra.
40 O kɔ, masaya wɛrɛ bɛna na, o bɛna kɛ a naaninan ye. O masacɛ ta fanga bɛna gbɛlɛya i ko nɛgɛ. Nɛgɛ bɛ ciri ni tigɛri kɛ cogo min na, o masacɛ bɛna masaya tɔw bɛɛ cici ka bɔ yi, ka o bɛɛ mugumugu o cogo le ra.
40 Um quarto reino será forte como o ferro: do mesmo modo que o ferro esmaga e tritura tudo, da mesma maneira ele esmagará e pulverizará todos os outros.
41 Nka i n’a fɔ i k’a senw ni a senmandenw ye, o yɔrɔ dɔw ye bɔgɔ ye, a yɔrɔ dɔw ye nɛgɛ ye, ayiwa, o masaya bɛna taran fla le. Nka o bɛɛ n’a ta, fanga belen bɛna kɛ a ra i ko nɛgɛ ta fanga, sabu nɛgɛ ni bɔgɔ le tun ɲagaminin bɛ ɲɔgɔn na.
41 Os pés e os dedos, parte de terra argilosa de modelar, parte de ferro, indicam que esse reino será dividido: haverá nele algo da solidez do ferro, já que viste ferro misturado ao barro.
42 Ayiwa, i n’a fɔ a senmanden dɔw tun ye nɛgɛ ye, dɔw tun ye bɔgɔ ye, o masaya baraka bɛna bonya fan dɔ ra, k’a baraka dɔgɔya fan dɔ ra.
42 Mas os dedos, metade de ferro e metade de barro, mostram que esse reino será ao mesmo tempo sólido e frágil.
43 I ka nɛgɛ ni bɔgɔ ɲagaminin ye cogo min na, o b’a yira ko o masacɛ fla bɛna don ɲɔgɔn na, fɔ ka furuw don o ta mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ. Nka o tɛna se ka bɛn ka o kan kɛ kelen ye, sabu nɛgɛ ni bɔgɔ tɛ se ka ɲɔgɔn mina ka kɛ kelen ye.
43 Se viste o ferro misturado ao barro, é que as duas partes se aliarão por casamentos, sem porém se fundirem inteiramente, tal como o ferro que não se amalgama com o barro.
44 «Nka o masayaw wagati ra, sankolo tigi Ala bɛna masaya wɛrɛ sigi. O masaya tɛna ban ka ye, siya wɛrɛ si tɛna se ka fanga bɔsi o masacɛ ra fana. A bɛna masaya tɔw bɛɛ ci ka bɔ yi; a yɛrɛ bɛna sigi a ta fanga ra wagati bɛɛ.
44 No tempo desses reis, o Deus dos céus suscitará um reino que jamais será destruído e cuja soberania jamais passará a outro povo: destruirá e aniquilará todos os outros, enquanto que ele subsistirá eternamente.
45 I ka kabakuru min ye, min wɔrɔra a yɛrɛ ma ka bɔ kuru ra, k’a sɔrɔ mɔgɔ boro ma maga a ra, ka na nɛgɛ ni siranɛgɛ ni bɔgɔ ni warigbɛ ni sanin ci, o kabakuru bɛ o masayakura tagamasiyɛn le ye.
45 Foi o que pudeste ver na pedra deslocando-se da montanha sem a intervenção de mão alguma, e reduzindo a migalhas o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. Deus, que é grande, dá a conhecer ao rei a sucessão dos acontecimentos. O sonho é bem exato, e sua interpretação é digna de fé.
46 Ayiwa, Nebukadinɛsari ka o mɛn minkɛ, a k’a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma Daniyɛli kɔrɔ k’a bonya. A ko o ye saraka bɔ Daniyɛli ye, ka wusunan saraka don a ye.
46 Nesse instante, o rei Nabucodonosor atirou-se de rosto em terra, prostrado diante de Daniel; depois ordenou que lhe fossem oferecidos oblações e perfumes.
47 Masacɛ ka kuma lase Daniyɛli ma k’a fɔ a ye ko: «Can ra, aw ta Ala le ye alaw bɛɛ ta Ala ye, ani masaw bɛɛ ta Matigi. Ale le bɛ se ka gundow yira; o kosɔn i sera ka nin gundo lɔn k’a fɔ.»
47 Dirigindo-se a Daniel, disse o rei: Vosso Deus é verdadeiramente o Deus dos deuses, o Senhor dos reis; é também o revelador dos mistérios, já que pudeste revelar este.
48 O kɔ, masacɛ ka Daniyɛli bonya kosɛbɛ, ka fɛnɲanaman caman di a ma. A ka Daniyɛli sigi Babilɔni* mara bɛɛ kunna, k’a kɛ lɔnnikɛbagaw bɛɛ ta ɲamɔgɔba ye.
48 O rei elevou Daniel em dignidade, deu-lhe numerosos e ricos presentes; constituiu-o governador de toda a província de Babilônia e o tornou chefe supremo de todos os sábios de Babilônia.
49 Nka Daniyɛli ka masacɛ daari ko a ye Babilɔni mara kuntigiya di Sadaraki ni Mesaki ni Abɛdi Nego ma. Ale yɛrɛ tora masacɛ ta masaso lu kɔnɔ.
49 Daniel pediu ao rei e confiou a Sidrac, Misac e Abdênago a administração da província de Babilônia. E Daniel permaneceu na corte real.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.