2 Reis 23
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NTLH
1 Masacɛ Yoziyasi ka Zuda mara cɛkɔrɔbaw, ani Zeruzalɛmu dugu cɛkɔrɔbaw bɛɛ wele ka na.
1 O rei Josias ordenou que todos os líderes de Judá e de Jerusalém se reunissem com ele,
2 O kɔ, masacɛ tagara Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ale ni Zuda mara mɔgɔw bɛɛ, ani Zeruzalɛmu dugumɔgɔw bɛɛ, ani sarakalasebagaw, ani ciraw, ani jama bɛɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan. O tun ka o kitabu min sɔrɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, o ka o jɛnɲɔgɔnya kitabu kumaw bɛɛ karan jama bɛɛ ɲa na.
2 e eles foram todos juntos até o Templo, acompanhados pelos sacerdotes, pelos profetas e por todo o resto do povo, tanto os mais importantes como os mais humildes. Então o rei leu diante deles todo o Livro da Aliança que havia sido achado no Templo.
3 O y’a sɔrɔ masacɛ tun lɔnin bɛ tintin dɔ kan; a ka jɛnɲɔgɔnya* don kura ye tuun ni Matigi Ala ye, k’a fɔ ko: «An bɛna tugu Matigi Ala le kɔ, k’a ta kumaw, ani a ta ciw, ani a ta cifɔninw bɛɛ sira tagama ni an jusukun bɛɛ ye, ani an nin bɛɛ, janko Ala tun ka kuma minw sɛbɛ a ta jɛnɲɔgɔnya kitabu kɔnɔ kakɔrɔ, an ye o kumaw bɛɛ sira tagama.»
3 Ele ficou perto da coluna real, em pé, e fez com Deus, o Senhor , uma aliança pela qual eles lhe obedeceriam e guardariam as suas leis e mandamentos com todo o coração e com toda a alma. E também cumpririam tudo o que a aliança mandava fazer, como estava escrito no livro. E todo o povo prometeu cumprir a aliança.
4 Masacɛ k’a fɔ sarakalasebagaw kuntigiba Hilikiya ye, ani sarakalasebaga tɔw, ani Alabatoso donda kɔrɔsibagaw ye, ko fɛn o fɛn ye Baali* ta jow ye, ani Asera ta jow, ani karo ni lolow ta sɔnnikɛfɛnw ye, ko o ye o fɛnw bɛɛ labɔ Alabatosoba kɔnɔ. O ka o fɛnw labɔ ka taga o jɛni Zeruzalɛmu dugu kɔ fɛ, Sedɔrɔn kɛnɛgbɛ ra, k’a buguri cɛ ka taga ni a ye fɔ Betɛli.
4 Então Josias ordenou a Hilquias, o Grande Sacerdote , aos sacerdotes-ajudantes e aos guardas que estavam de serviço na entrada do Templo que tirassem para fora do Templo todos os objetos usados na adoração do deus Baal , da deusa Aserá e das estrelas. O rei queimou todos esses objetos fora da cidade, perto do vale do Cedrom, e mandou que levassem as cinzas para Betel.
5 Zuda masacɛw tun ka sɔnnikɛbaga minw sigi fɔlɔfɔlɔ, wagati min o tun bɛ wusunan sarakaw* bɔra sɔnnikɛyɔrɔw ra, kongoriw kunna, Zuda duguw kɔnɔ, ani Zeruzalɛmu kɛrɛfɛduguw ra, o ka o sɔnnikɛbagaw bɛɛ gbɛn. Sɔnnikɛbaga minw fana tun bɛ wusunan sarakaw bɔra Baali ta jo ye, ani minw tun bɛ tere ni karo ni lolow batora, o ka olugu fana gbɛn.
5 Retirou do serviço os sacerdotes pagãos que os reis de Judá haviam nomeado para oferecer sacrifícios sobre os altares dedicados aos ídolos, nas cidades de Judá e nos lugares de perto de Jerusalém. Também retirou todos os sacerdotes que ofereciam sacrifícios ao deus Baal, ao sol, à lua, aos planetas e às estrelas.
6 O tun bɛ jo musoman Asera bato nin bere min ye, a ka o bere labɔ Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, ka taga ni a ye Zeruzalɛmu dugu kɔ fɛ, Sedɔrɔn kɔ yɔrɔ ra, ka taga a jɛni o yɔrɔ ra, fɔ k’a kɛ buguri ye. O ka o buguri bɔn dugumɔgɔw ta kaburulo ra.
6 Ele retirou do Templo o poste da deusa Aserá e o levou para fora da cidade, para o vale do Cedrom. Ali ele o queimou e fez virar cinza, que espalhou no cemitério público.
7 Cɛ jatɔyakɛbaga minw ta yɔrɔw tun bɛ Matigi Ala ta batoso lu kɔnɔ, o ka o yɔrɔw bɛɛ cɛn ka bɔ yi. Musow tun bɛ jo musoman Asera ta sɔnnikɛfaniw dan o yɔrɔw le ra fana.
7 Ele destruiu os quartos do Templo onde ficavam os prostitutos . Era nesse lugar que as mulheres teciam as roupas usadas na adoração da deusa Aserá.
8 Yoziyasi ka Zuda duguw ta sarakalasebagaw bɛɛ wele ka na Zeruzalɛmu. Sarakalasebagaw tun bɛ wusunan sarakaw bɔra sɔnnikɛyɔrɔ minw na kongoriw kan, k’a ta Geba ka taga a bla fɔ Bɛri Seba, a ka o yɔrɔw bɛɛ cɛn. O tun ka sɔnnikɛyɔrɔ minw lɔ duguw dondaw ra, a ka o fana cɛn. Min tun bɛ dugutigi Yosuwe yɛrɛ ta donda ra, a ka o fana cɛn; o tun bɛ dugu donda numanboroyanfan fɛ.
8 O rei Josias levou para Jerusalém os sacerdotes que estavam nas cidades de Judá e, por todo o país, desde Geba até Berseba, ele profanou os altares onde esses sacerdotes haviam oferecido sacrifícios . O rei também derrubou os altares dedicados aos demônios do deserto. Esses altares ficavam perto do portão construído por Josué, o governador da cidade. O portão ficava à esquerda de quem entrava na cidade pelo portão principal.
9 Sarakalasebaga minw tun ka sarakaw bɔ sɔnnikɛyɔrɔw ra kongoriw kan, o ma sɔn olugu ye kɛ saraka bɔ ye Matigi Ala ta sarakajɛnifɛn* kan Zeruzalɛmu. O kɔni tun bɛ se ka burufunubariw domu ni sarakalasebaga tɔw ye.
9 Esses sacerdotes estavam proibidos de oferecer sacrifícios no Templo de Deus, o Senhor , mas podiam comer os pães sem fermento junto com os outros sacerdotes.
10 O tun bɛ to ka denmisɛnw jɛni ka o kɛ saraka ye yɔrɔ min na, min ye Tofɛti yɔrɔ ye, Bɛni Hinɔmu kurufurancɛ ra, a ka o yɔrɔ bɛɛ cɛn k’a lanɔgɔ, janko mɔgɔ si kana se k’a dencɛ walama a denmuso jɛni k’a kɛ saraka ye tuun ka Molɔki ta jo bato.
10 O rei Josias também profanou Tofete, o lugar pagão de adoração que ficava no vale do Hinom, para que ninguém queimasse o seu filho ou filha como sacrifício ao deus Moloque .
11 Zuda masacɛw tun ka so minw bla, ka o kɛ ka tere bato, a ka o bɛɛ bɔ yi. O sow tun bɛ Alabatoso lu kɔnɔ; o tun bɛ lu donda ra, dugu ɲamɔgɔ dɔ ta siyɔrɔ kɛrɛ fɛ, min tɔgɔ tun ye ko Netan Melɛki. O tun bɛ sowotoro minw kɛ ka tere bato, a ka olugu fana jɛni.
11 Ele também retirou os cavalos que os reis de Judá haviam dedicado à adoração do sol e queimou os carros usados nessa adoração. Esses carros ficavam guardados no pátio do Templo, perto do portão e perto do quarto de Natã-Meleque, um alto funcionário.
12 Sarakabɔnan minw tun bɛ Ahazi ta biribon kunna, Zuda masacɛw tun ka minw lɔ, masacɛ Yoziyasi ka o bɛɛ cici, ani Manase tun ka minw lɔ Matigi Ala ta batoso lu fla bɛɛ kɔnɔ. A ka o cici, ka o buguri cɛ ka taga o bɔn Sedɔrɔn kɔ kɔnɔ.
12 O rei Josias derrubou os altares que os reis de Judá haviam construído no terraço do palácio, sobre a sala do rei Acaz, e também destruiu os altares construídos pelo rei Manassés nos dois pátios do Templo. Ele os fez em pedaços e jogou no vale do Cedrom.
13 Sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongori kan Zeruzalɛmu dugu terebɔyanfan na, a ka o yɔrɔw fana cɛn. O yɔrɔ tun bɛ oliviyesunw kuru woroduguyanfan fɛ, yɔrɔ min bɛ wele ko halakiri kuru. Izirayɛli masacɛ min tun ye Sulemani ye, ale le tun ka o sɔnnikɛyɔrɔw lɔ Sidɔnkaw ta jo musoman haramunin ye, min ye Asera ye, ani Mohabukaw ta jo haramunin ye, min ye Kemɔsi ye, ani Amɔnkaw ta jo haramuninba ye, min ye Molɔki ye.
13 Josias profanou também os altares que o rei Salomão havia construído a leste de Jerusalém, ao sul do monte das Oliveiras , para a adoração de Astarote , a nojenta deusa dos sidônios, para a adoração de Quemos, o nojento deus dos moabitas, e para a adoração de Moloque, o nojento deus dos amonitas.
14 Yoziyasi ka kabakurujanw cici, ka jo musoman Asera ta berew tigɛtigɛ, ka mɔgɔkolow cɛ, ka o kɛ o nɔ ra, janko k’a cɛn.
14 O rei Josias fez em pedaços as colunas do deus Baal, derrubou os postes da deusa Aserá e cobriu de ossos de gente o lugar onde eles haviam estado.
15 Yoziyasi ka o ko kelen fana kɛ Betɛli; Nebati dencɛ Yerobohamu, masacɛ min tun ka Izirayɛlimɔgɔw bla jurumun na, ale tun ka sɔnnikɛyɔrɔ min lɔ kongori kan, sarakabɔnan min tun bɛ o sɔnnikɛyɔrɔ ra, a ka o fana cɛn. A ka o sarakabɔnan ni o sɔnnikɛyɔrɔ cɛn, ka jo musoman Asera ta sɔnnikɛbere jɛni, k’a sɔnnikɛyɔrɔ jɛni fɔ k’a kɛ buguri ye.
15 Josias também derrubou o lugar de adoração que ficava em Betel e que havia sido construído pelo rei Jeroboão, filho de Nebate, que tinha feito o povo de Israel pecar. Josias derrubou o altar, quebrou as suas pedras em pedaços e as esmigalhou até virarem pó. Ele também queimou o poste da deusa Aserá.
16 Yoziyasi nana a ɲa munu, ka kaburu dɔw ye kongoriw kan yi; a ka mɔgɔw ci ka taga o suw kolow bɔ ka na; o ka o kolow jɛni sɔnnikɛyɔrɔw kan, ka o yɔrɔw lanɔgɔ, i n’a fɔ Matigi Ala tun k’a ta kuma don a ta cira da ra k’a fɔ cogo min na. Ala ta cira tun ka o kumaw le fɔ fɔlɔfɔlɔ.
16 Então Josias olhou em redor e viu algumas sepulturas ali no morro; mandou que tirassem delas os ossos e os queimou sobre o altar. Dessa maneira ele profanou o altar, fazendo aquilo que o profeta tinha dito que ia acontecer, isso há muito tempo, quando o rei Jeroboão estava perto do altar, durante uma festa. O rei Josias olhou em redor e viu a sepultura do profeta que havia feito aquela profecia .
17 Yoziyasi nana a fɔ ko: «Ne ɲa bɛ kaburu juman ta kabakuru le ra yan fɛ yi tan?» Dugumɔgɔw k’a jaabi ko: «Ala ta cira min tun nana ka bɔ Zuda mara ra, ale ta kaburu tagamasiyɛn lo. I ka min kɛ nin sarakabɔnanw kan tan cɔ, o cira tun nana o kumaw le fɔ, ko o le bɛna kɛ nin sarakabɔnanw kan.»
17 Então perguntou: — Que sepultura é esta? O povo de Betel respondeu: — É a sepultura do profeta que veio de Judá e
18 Yoziyasi ko: «Aw ye o kaburu to yi! Mɔgɔ si kana maga a kolow ra.» O ka o cira kolow to yi, ani cira min fana tun nana ka bɔ Samari, o ka ale kolow fana to yi.
18 — Deixem a sepultura como está! — ordenou Josias. — Não mexam nos ossos dele. E assim os ossos daquele profeta ficaram junto com os ossos do profeta que tinha vindo de Samaria.
19 Sɔnnikɛbon minw tun bɛ kongoriw kan Samari duguw kɔnɔ, Izirayɛli masacɛw tun ka minw lalaga ka sɔnni kɛ yi, fɔ ka na Matigi Ala jusu bɔ, Yoziyasi ka o bɛɛ waraga ka bɔ yi. A ka min kɛ Betɛli, a ka o ko kelen le kɛ Samari fana.
19 Em todas as cidades de Israel, Josias derrubou todos os lugares pagãos de adoração que haviam sido construídos pelos reis de Israel e que haviam provocado a ira do Senhor . Com todos esses altares ele fez aquilo que havia feito em Betel.
20 Sɔnnikɛbaga minw tun bɛ o sɔnnikɛyɔrɔ ra, a ka olugu bɛɛ mina ka o faga sarakabɔnanw kan, ka mɔgɔkolow jɛni sarakabɔnanw kan. O kɔ, a sekɔra ka taga Zeruzalɛmu.
20 E também matou todos os sacerdotes pagãos sobre os altares onde eles haviam oferecido sacrifícios e queimou ossos de gente em todos os altares. Depois voltou para Jerusalém.
21 Masacɛ k’a fɔ mɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ye Jɔnyaban ɲanagbɛ* kɛ ka Matigi Ala, aw ta Ala bonya, i n’a fɔ a fɔra Ala ta jɛnɲɔgɔnya* kitabu kɔnɔ cogo min na.»
21 O rei Josias ordenou que todo o povo comemorasse a Festa da Páscoa em honra do Senhor , o Deus deles, conforme estava escrito no Livro da Aliança .
22 O ka Jɔnyaban ɲanagbɛ* min kɛ, o ɲanagbɛ ɲɔgɔn tun ma deri ka kɛ, kabini kuntigiw tun bɛ Izirayɛli jamana kunna wagati min na, fɔ ka na a bla Izirayɛli masacɛw, ani Zuda masacɛw ta wagati ra.
22 Desde a época em que os juízes governavam o país, nunca havia sido feita uma Festa da Páscoa como essa, por nenhum dos reis de Israel ou de Judá.
23 Nka masacɛ Yoziyasi ta masaya san tan ni seeginan le ra, o ɲanagbɛ sɔrɔra ka kɛ Zeruzalɛmu, ka Matigi Ala tɔgɔ bonya.
23 Foi no ano dezoito do reinado de Josias que essa Páscoa foi festejada em Jerusalém, em honra de Deus, o Senhor .
24 Ka fara o bɛɛ kan, mɔgɔ minw tun b’a fɔ ko o bɛ kuma ni suw ye, ani minw bɛ lagbɛri kɛ, Yoziyasi ka o mɔgɔw bɛɛ gbɛn. Yirimɔgɔninw, ani jow, ani fɛn haramunin minw bɛɛ tun bɛ Zuda mara ra, ani Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ, a ka o bɛɛ bɔ yi, janko sariya ta kuma minw sɛbɛra kitabu kɔnɔ, sarakalasebaga Hilikiya ka kitabu min ye Matigi Ala ta batoso kɔnɔ, mɔgɔw ye o kitabu kumaw sira tagama.
24 A fim de cumprir as leis escritas no livro que Hilquias, o Grande Sacerdote , havia achado no Templo, o rei Josias retirou de Jerusalém e do resto de Judá todos os médiuns e adivinhos e todos os deuses do lar, os ídolos e todos os outros objetos de adoração pagã.
25 Masacɛ minw tɛmɛna Yoziyasi ɲa, o dɔ si ma sekɔ ka na Matigi Ala fɛ ni a jusukun bɛɛ ye, ani a nin bɛɛ, ani a baraka bɛɛ, ka Musa ta sariyaw bɛɛ sira tagama i ko Yoziyasi k’a kɛ cogo min na. A ɲɔgɔn masacɛ fana ma wuri a kɔ fɛ tuun.
25 Não houve antes nenhum rei como ele, que servisse a Deus, o Senhor , com todo o seu coração, mente e força, obedecendo a toda a Lei de Moisés; e depois nunca houve outro rei igual a ele.
26 Nka o bɛɛ n’a ta, Matigi Ala tun dimina Zuda ta mɔgɔw kɔrɔ cogo min na, fɔ k’a jusu bɔ, o dimi tun ma ban, sabu Manase tun ka ko minw bɛɛ kɛ, o kow tun ka Ala jusu bɔ.
26 Mas a ira terrível do Senhor havia sido provocada contra Judá por causa das coisas que o rei Manassés havia feito e essa ira ainda não havia passado.
27 O kosɔn Matigi Ala ko: «Ne bɛna Zuda mara mɔgɔw fana gbɛn ka bɔ ne ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ ne ka Izirayɛlimɔgɔw gbɛn cogo min na. Ne bɛna ban nin dugu fana ra, ne tun ka nin dugu min ɲanawoloma, min ye Zeruzalɛmu ye; ne bɛna ban nin Alabatoso fana ra, ne tun k’a fɔ ko o min bɛna kɛ ne tɔgɔ sigiyɔrɔ ye.»
27 O Senhor disse: — Eu farei com Judá o mesmo que fiz com Israel: expulsarei da minha presença o povo de Judá e rejeitarei Jerusalém, a cidade que escolhi, e o Templo, o lugar onde eu disse que seria adorado.
28 Ayiwa, Yoziyasi ta kɛwale tɔw, a ka ko minw bɛɛ kɛ, o kow bɛɛ sɛbɛra Zuda masacɛw ta kibaroyaw kitabuw kɔnɔ.
28 Todas as outras coisas que o rei Josias fez estão escritas na História dos Reis de Judá .
29 Yoziyasi ta masaya wagati ra, Misiran masacɛ Farawona, min tɔgɔ tun ye ko Neko, ale wurira ko a bɛ taga Asiri masacɛ fɛ Efirati ba fan fɛ. Masacɛ Yoziyasi tagara lɔ a ɲa ko a b’a kɛrɛ; nka Farawona ka Yoziyasi faga o kɛrɛ ra Megido.
29 Durante o reinado de Josias, Faraó Neco, rei do Egito, levou o seu exército até o rio Eufrates para ajudar o rei da Assíria. O rei Josias saiu para lutar contra o rei Neco, em Megido, e foi morto em batalha.
30 A ta jamana kuntigiw k’a su ta sowotoro dɔ kɔnɔ. O k’a ta ka bɔ Megido, ka taga ni a ye Zeruzalɛmu, ka taga a su don a ta kaburu kɔnɔ. Jamanamɔgɔw k’a dencɛ Yohahazi ta, ka turu saninman* kɛ ale kun na, k’a sigi masaya ra a facɛ nɔ ra.
30 Os seus oficiais puseram o corpo dele num carro de guerra e o levaram de volta para Jerusalém, onde foi sepultado no seu túmulo. O povo de Judá escolheu Joacaz, filho de Josias, e o
31 Yohahazi sigira masaya ra k’a si to san mugan ni saba. A ka karo saba le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Hamutali; ale tun ye Yeremi denmuso le ye, o tun bɛ bɔ Libina.
31 Joacaz tinha vinte e três anos de idade quando se tornou rei de Judá. Ele governou três meses em Jerusalém. A mãe dele se chamava Hamutal e era filha de Jeremias, da cidade de Libna.
32 A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ a bɛmaw tun k’a kɛ cogo min na.
32 Seguindo o exemplo dos seus antepassados, Joacaz fez coisas erradas, que não agradam a Deus, o Senhor .
33 Farawona min tun ye Neko ye, ale nana a mina k’a siri ni nɛgɛjɔrɔkɔ ye, Ribila dugu kɔnɔ, Hamati jamana ra, ko a kana sigi masaya ra Zeruzalɛmu tuun. Farawona ka warida dɔ ben Zuda mara kan, ko o ka kan ka to ka o sara; o tun ye warigbɛ kilo waga saba ni kɛmɛ naani ye (3 400), ani sanin kilo bisaba ni naani.
33 O seu reinado acabou quando o rei Neco mandou prendê-lo em Ribla, na terra de Hamate, e obrigou o povo de Judá a entregar três mil e quatrocentos quilos de prata e trinta e quatro quilos de ouro.
34 Farawona, min tɔgɔ tun ye ko Neko, ale ka Yoziyasi dencɛ Eliyakimu le kɛ Zuda masacɛ ye a facɛ Yoziyasi nɔ ra. A ka Eliyakimu tɔgɔ yɛlɛma k’a kɛ Yehoyakimu ye. A ka Yohahazi mina ka taga ni a ye Misiran; a tagara sa o yɔrɔ ra yi.
34 Faraó Neco pôs Eliaquim, filho de Josias, como rei de Judá, no lugar de Josias, o seu pai, e mudou o nome dele para Jeoaquim. Joacaz foi levado pelo rei Neco para o Egito e morreu ali.
35 Farawona tun ka warigbɛ ni sanin hakɛya min fɔ, Yehoyakimu tun bɛ o dira a ma. O ra, a ka jamana mɔgɔ bɛɛ kelen kelen ta wari sɔrɔta jate mina, ka warigbɛ ni sanin hakɛya dɔ mina bɛɛ kelen kelen fɛ, ka kaɲa ni bɛɛ ta sɔrɔta ye. A ka o le kɛ janko ka Farawona ta wari sɔrɔ k’a di a ma.
35 O rei Jeoaquim cobrou do povo um imposto de acordo com as posses deles, a fim de juntar a prata e o ouro necessários para pagar o que o rei do Egito havia exigido.
36 Yehoyakimu sigira masaya ra k’a si to san mugan ni looru. A ka san tan ni kelen le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Zebuda. Ale tun ye Pedaya denmuso le ye; o tun bɛ bɔ Ruma dugu kɔnɔ.
36 Jeoaquim tinha vinte e cinco anos de idade quando se tornou rei de Judá. Ele governou onze anos em Jerusalém. A mãe dele se chamava Zebida e era filha de Pedaías, da cidade de Ruma.
37 A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, i n’a fɔ a bɛmaw tun k’a kɛ cogo min na.
37 Seguindo o exemplo dos seus antepassados, Jeoaquim fez coisas erradas, que não agradam a Deus, o Senhor .
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.