1 Samuel 14
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NTLH
1 Lon dɔ, Sawuli dencɛ Yonatan k’a fɔ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Na, an ye taga fɔ Filisikaw sigiyɔrɔ ra, minw bɛ fɔ yan fɛ yi.» O y’a sɔrɔ Yonatan tun ma foyi fɔ a facɛ ye.
1 Um dia Jônatas disse ao rapaz que carregava as suas armas: — Vamos até o acampamento filisteu, que está no outro lado do desfiladeiro. Mas Jônatas não contou ao pai o que ia fazer.
2 O wagati ra, Sawuli yɛrɛ tun lɔnin bɛ Gibeha dugu fan dɔ ra, gerenadisun kɔrɔ, min bɛ Migɔrɔn; cɛ minw tun bɛ ni a ye, olugu tun ye cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ ɲɔgɔn.
2 Saul estava em Migrom, perto de Gibeá, acampado debaixo de um pé de romã. Com ele estavam mais ou menos seiscentos homens.
3 Ikabɔdi balemacɛ Ahitubu, o dencɛ min ye Ahija ye, ale tun bɛ o mɔgɔw ra; ale le tun bɛ to ka saninderege don, ka sarakalasebagaya kɛ. Eli min tun ye Matigi Ala ta sarakalasebaga ye Silo, ale dencɛ Finehasi, o dencɛw le tun ye Ikabɔdi ni Ahitubu ye.
3 O sacerdote que usava o manto sacerdotal era Aías, filho de Aitube e sobrinho de Icabô. (Icabô era filho de Fineias e neto de Eli, que havia sido sacerdote do Senhor Deus em Siló.) Os homens não sabiam que Jônatas havia saído do acampamento.
4 Yonatan tun b’a fɛ ka tɛmɛ sira min fɛ ka taga Filisikaw ta yɔrɔ ra, o sira tun bɛ tɛmɛ farakuru jamijan fla furancɛ ra; o farakuru kelen tɔgɔ tun ye ko Bozɛsi, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Sene.
4 No desfiladeiro que Jônatas tinha de atravessar para chegar ao acampamento dos filisteus, havia duas grandes pedras, uma de cada lado da passagem. Uma era chamada de Bosês, e a outra, de Senê.
5 Farakuru kelen tun bɛ sahiliyanfan na, Mikimasi fan fɛ, tɔ kelen tun bɛ woroduguyanfan na, Geba fan fɛ.
5 Uma estava no lado norte do desfiladeiro, de frente para Micmás, e a outra, no lado sul, de frente para Geba.
6 Baaraden kanbelen min tun bɛ Yonatan ta kɛrɛkɛminanw ta, Yonatan k’a fɔ ale ye ko: «Na, an ye taga nin kɛnɛsigibariw ta yɔrɔ ra dɛ! A bɛ se ka kɛ ko Matigi Ala bɛna to ni an ye, ka an dɛmɛ ka se o ra; sabu foyi tɛ se ka Matigi Ala kaɲa. Ni an ka ca o, walama ni an ka dɔgɔ o, a bɛ se ka se di an ma.»
6 Jônatas disse ao rapaz que o acompanhava: — Vamos até o acampamento desses filisteus pagãos. Pode ser que o
7 A ta kɛrɛkɛminanw tabaga k’a jaabi ko: «Ko o ko bɛ i jusu ra, o kɛ. Taga o kɔ! Ne kɔni bɛ i kɔ ni ne jusu bɛɛ ye, ani ne nin bɛɛ ye.»
7 O rapaz respondeu: — Faça o que achar melhor! Eu estou com o senhor.
8 Yonatan ko: «Ayiwa, ni o lo, na an ye tɛmɛ ka taga nin mɔgɔw kɔ, janko o ye an ye.
8 — Muito bem! — respondeu Jônatas. — Vamos até lá e deixemos que aqueles homens nos vejam.
9 Ni o k’a fɔ an ma ko: ‹Aw ye lɔ yi, an bɛ taga aw kɔ›, o tuma an bɛna to an lɔyɔrɔ ra, an tɛna taga o kɔ o ta yɔrɔ ra.
9 Se eles disserem para ficarmos parados até que cheguem perto de nós, nós obedeceremos.
10 Nka ni o ko: ‹Aw ye na›, o tuma, an bɛna yɛlɛn ka taga o kɔ, sabu o le bɛna kɛ tagamasiyɛn ye an fɛ ko Matigi Ala ka o don an boro.»
10 Mas, se disserem para irmos até o lugar onde eles estão, nós iremos, pois isso será o sinal de que o Senhor Deus nos deu a vitória.
11 O fla bɛɛ tagara o yɛrɛ yira Filisikaw ta sigiyɔrɔ ra. Olugu ka o ye minkɛ, o ko: «Aw ye flɛ, Heburu minw tun dogodogonin bɛ wow kɔnɔ, o bɛ bɔra ka na.»
11 Aí os dois deixaram que os filisteus os vissem. E estes disseram: — Vejam! Alguns hebreus estão saindo das tocas onde estavam escondidos.
12 Filisika minw tun bɛ o yɔrɔ ra, olugu pɛrɛnna k’a fɔ Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Aw ye yɛlɛn yan, an bɛna aw karan ko dɔ ra.»
12 Então os soldados filisteus chamaram Jônatas e o rapaz: — Subam até aqui! Queremos mostrar uma coisa a vocês. Jônatas disse ao rapaz: — Siga-me, pois o
13 Yonatan ka fara mina ni a borow ni a senw ye ka kɛ yɛlɛn ye ka taga; a ta kɛrɛkɛminanw tabaga fana tun gbannin bɛ a kɔ. O tagara ben Filisikaw kan; Yonatan ka kɛ Filisikaw bugɔ ye ka o ben, a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka kɛ o tɔ laban ye ka taga Yonatan kɔ.
13 Ele subiu engatinhando, e o rapaz o seguiu. Jônatas ia atacando e derrubando os filisteus, e o rapaz os ia matando.
14 Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka o kɛrɛ fɔlɔ min kɛ, o ka cɛ mugan ɲɔgɔn le faga o yɔrɔ fitini na yi.
14 Nesse primeiro ataque eles mataram cerca de vinte homens, em uma área de mais ou menos mil e duzentos metros quadrados.
15 Ayiwa, a kɛra ten minkɛ, jatigɛ ka Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ mina. O bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka ben ɲɔgɔn kan; kɛrɛkɛjamaba yɛrɛ o, minw tun bɛ o yɔrɔ maraw ra o, minw tun bɛ o sigiyɔrɔw kɔrɔsi ra o, kɛrɛkɛcɛfariw o, o bɛɛ. Dugukolo fana yɛrɛyɛrɛra ka dɔ fara o ta siranya kan. Ala yɛrɛ le tun ka o siranyaba bla Filisikaw ra.
15 Todos os filisteus que estavam no acampamento ficaram apavorados. Os patrulheiros e os soldados do acampamento tremeram de medo. A terra também tremeu, e houve uma grande confusão.
16 Ayiwa, Sawuli ta kɛrɛkɛden minw tun bɛ Gibeha dugu yɔrɔ kɔrɔsira Boniyaminu ta mara ra, olugu nana a ye ko Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka janjan, o bɛ borira ka taga fan bɛɛ ra.
16 Os espiões de Saul que estavam em Gibeá, no território da tribo de Benjamim, viram que os filisteus estavam tontos, correndo para cá e para lá.
17 O ra, Sawuli k’a fɔ a nɔfɛmɔgɔw ye ko: «Aw ye kɛrɛkɛdenw jate, k’a flɛ jɔn le fɔnna an na.» O ka jateri kɛ, k’a ye ko Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga le fɔnna.
17 Então Saul disse aos seus oficiais: — Contem os nossos soldados e vejam quem está faltando. Eles contaram e descobriram que estavam faltando Jônatas e o rapaz que carregava as suas armas.
18 Sawuli k’a fɔ Ahija ye ko: «Aw ye na ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ye.» O wagati ra, jɛnɲɔgɔnya kɛsu* tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw le fɛ.
18 Aí Saul disse a Aías, o sacerdote: — Traga aqui a Ele disse isso porque naquele tempo a arca ia na frente do povo de Israel.
19 Sawuli tun bɛ kumana ni sarakalasebaga ye. Nka mankan nana kɛ bonya ye kosɛbɛ Filisikaw cɛ ra minkɛ, Sawuli k’a fɔ sarakalasebaga ye ko a kana Ala ɲininka tuun; a ko: «A ka ɲi ten, i boro bɔ yi.»
19 Enquanto Saul falava com o sacerdote, a confusão no acampamento filisteu aumentava cada vez mais. Então Saul disse ao sacerdote: — Você não precisa mais consultar o
20 Sawuli ni a ta mɔgɔw bɛɛ jɛnna ka taga kɛrɛ ra. O tagara a sɔrɔ ko Filisikaw bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na, o gbɛrɛgbɛrɛ ka o ta kɛrɛkɛmuruw bɔ ka ben ɲɔgɔn kan ka kɛ ɲɔgɔn faga ye; a kɛra koɲagamininba ye.
20 Aí ele e os seus homens entraram na batalha contra os filisteus. Estes, em completa confusão, estavam lutando uns contra os outros.
21 A kɛra ten, Heburu minw tun tagara to ni Filisikaw ye kabini wagatijan ka to ka baara kɛ o ye, ani ka taga kɛrɛ ra ni o ye, olugu fana sekɔra ka na fara Izirayɛlimɔgɔ tɔw kan, o minw tun bɛ Sawuli ni Yonatan kɔ.
21 Os hebreus que haviam passado para o lado dos filisteus e tinham ido para o acampamento com eles mudaram de lado outra vez e se juntaram com Saul e Jônatas.
22 Izirayɛlimɔgɔ tɔ minw tun tagara dogo Efirayimu kuruyɔrɔw ra, olugu nana a mɛn minkɛ ko Filisikaw bɛ borira, olugu fana nana don kɛrɛ ra, ka kɛ o gbɛn ye.
22 Os israelitas que estavam escondidos nas montanhas de Efraim também souberam que os filisteus estavam fugindo. Eles se reuniram e atacaram os filisteus,
23 Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi o cogo le ra o lon na; o ka kɛrɛ kɛ ka taga tɛmɛ fɔ Bɛti Avɛni yɔrɔ kan.
23 lutando todo o caminho até além de Bete-Avém. E o Senhor Deus deu naquele dia a vitória ao povo de Israel.
24 Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw tun sɛgɛra fɔ ka o baraka ban o lon na, sabu Sawuli tun ka kankarigbɛlɛn le la o ye, k’a fɔ o ye ko fɔ ka taga wula se, fɔ ka taga a to ale ye a dimibɔ a juguw ra, ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ, ko Ala ye o tigi danga. O ra, kɛrɛkɛden si tun ma domuni kɛ.
24 Naquele dia os israelitas estavam fracos de fome porque Saul havia feito este juramento: “Quem comer qualquer coisa hoje, antes de eu me vingar dos meus inimigos, será amaldiçoado.” Por isso, ninguém tinha comido nada o dia inteiro.
25 Kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛnnin nana taga don tu dɔ kɔnɔ; o y’a sɔrɔ li caman tun bɛ o tu kɔnɔ, fɔ a tun bɛ woyo dugu ma.
25 Todos eles chegaram a um bosque e ali acharam mel por toda parte.
26 O tagara se o tu kɔnɔ minkɛ, o ka o li woyotɔ ye; nka mɔgɔ si ma sɔn k’a boro don a ra k’a don a da ra, sabu Sawuli karira ka min fɔ, o tun bɛ siranna o ra.
26 As árvores estavam cheias de mel, mas ninguém comeu nada porque eles estavam com medo do juramento de Saul.
27 Yonatan tun m’a lɔn ko a facɛ tun karira k’a fɔ ko mɔgɔ si kana domuni kɛ. O ra, bere min tun bɛ a boro, a ka o bere kun su li ra k’a don a da ra; o yɔrɔnin bɛɛ a ɲamalɔra.
27 Mas Jônatas não tinha ouvido o seu pai dar a ordem ao povo. Por isso, estendeu o bastão que tinha na mão, molhou a ponta num favo e comeu um pouco de mel. E logo se sentiu melhor.
28 O wagati ra, kɛrɛkɛden dɔ k’a fɔ Yonatan ye ko: «I facɛ ka kankarigbɛlɛn la an ye, k’a fɔ kɛrɛkɛjama ye ko: ‹Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ bi, ko Ala ye o tigi danga!› O le k’a to mɔgɔw sɛgɛra fɔ ka o baraka ban tan.»
28 Mas um dos homens disse: — Todos estão fracos de fome porque o seu pai nos ameaçou, dizendo: “Quem comer qualquer coisa hoje será amaldiçoado!”
29 Yonatan ko: «Ne facɛ bɛ mɔgɔw tɔɔrɔra gbansan le. Ne ka li dɔɔnin domu minkɛ, aw y’a flɛ ne ɲamalɔra cogo min na.
29 Então Jônatas respondeu: — O meu pai fez uma coisa terrível com o nosso povo. Vejam como estou me sentindo melhor depois de comer um pouco deste mel!
30 Kɛrɛkɛdenw ka fɛn minw mina o juguw ra, ni o tun ka o fɛn dɔw domu, o tun bɛna fisaya o ma, ani fagari min lara Filisikaw kan bi, o fagari tun bɛna bonya ka tɛmɛ nin kan pewu.»
30 Teria sido bem melhor se hoje o nosso povo tivesse comido o alimento que tomou do inimigo quando o derrotou. Imaginem quantos filisteus mais eles teriam matado!
31 O lon na, Izirayɛlimɔgɔw ka Filisikaw faga tuun, k’a ta Mikimasi, ka taga se fɔ Ayalɔn. O kɔ, o sɛgɛkojugu fɛ,
31 Naquele dia os israelitas derrotaram os filisteus, lutando desde Micmás até Aijalom. A essa altura os israelitas estavam muito fracos de fome.
32 o tun ka bɛgan minw mina o juguw ra, o nana girin ka ben o bɛganw kan, ka sagaw ni misiw ni misidenw mina, ka o kannatigɛ o yɔrɔnin bɛɛ ra yi, ka kɛ a sogo ni a jori bɛɛ domu ye.
32 Por isso, avançaram sobre o que haviam tirado dos inimigos, isto é, as ovelhas, as vacas e os bezerros, e os mataram ali mesmo e comeram a carne com o sangue.
33 Mɔgɔ dɔ tagara a fɔ Sawuli ye ko: «A flɛ, kɛrɛkɛdenw bɛ sogo ni a jori bɛɛ domuna ka Matigi Ala hakɛ ta.»
33 Aí alguém foi dizer a Saul: — Olhe! O povo está pecando contra Deus, comendo carne sem primeiro deixar escorrer o sangue. Saul gritou: — Isso é traição! Rolem aqui para mim uma pedra grande.
34 A ko: «Aw ye don jama cɛ ra k’a fɔ mɔgɔw ye ko o bɛɛ kelen kelen ye na ni o ta saga walama ni o ta misi ye yan, ka na a kannatigɛ yan ka a domu. Aw kana sɔn ka sogo domu ni a jori ye tuun ka Matigi Ala hakɛ ta.»
34 E ordenou ainda: — Vão para o meio do povo e digam a eles que tragam aqui o seu gado e as suas ovelhas. E que os matem e os comam aqui. E que não pequem contra Deus, comendo carne com sangue. Por isso, naquela noite, todos trouxeram o seu gado e o mataram ali.
35 Sawuli ka sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye; o le kɛra a ta sarakabɔnan fɔlɔ ye, a ka min lɔ Matigi Ala ye.
35 E Saul construiu um altar para o Senhor Deus, e esse foi o primeiro que ele construiu.
36 Sawuli k’a fɔ a ta kɛrɛkɛjama ye tuun ko: «An ye jigi Filisikaw kɔ su fɛ ka taga o borofɛnw bɛɛ cɛ fɔ ka taga dugu gbɛ, an kana hali mɔgɔ kelen ɲanaman to.» Kɛrɛkɛdenw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, an ye a kɛ ten.» Nka sarakalasebaga ko: «Aw y’a to an ye Ala ɲininka nin ko ra yan fɔlɔ.»
36 Aí Saul disse aos seus soldados: — Vamos descer de noite e atacar os filisteus. Até o amanhecer nós tomaremos tudo o que eles têm e não deixaremos nenhum filisteu vivo. Eles responderam: — Faça o que achar melhor. Mas o sacerdote disse: — Primeiro vamos consultar a Deus.
37 Sawuli ka Ala ɲininka, ko: «Yala ne ka kan ka jigi ka taga Filisikaw kɔ wa? Yala i bɛna o don Izirayɛlimɔgɔw boro wa?» Ala ma Sawuli jaabi o lon na.
37 Aí Saul perguntou a Deus: — Devo atacar os filisteus? Tu darás a vitória ao povo de Israel? Mas naquele dia Deus não respondeu nada.
38 O ra, Sawuli ko: «Aw minw bɛɛ ye kɛrɛkɛjama kuntigiw ye, aw ye na yan. Jurumun min kɛra bi an cɛ ra, an ye o sɛgɛsɛgɛ k’a lɔn.
38 Então Saul disse aos oficiais: — Venham aqui e descubram que pecado foi cometido hoje.
39 Matigi Ala ɲanaman min ka Izirayɛli dɛmɛ, ne bɛ kari o tɔgɔ ra, ko hali ni a kɛra ko ne yɛrɛ dencɛ Yonatan le ka kojugu kɛ, a ka kan ka faga.» Nka mɔgɔ si ma kuma.
39 Eu prometo pelo Senhor , o Deus vivo, o Salvador de Israel, que, mesmo que o culpado seja o meu filho Jônatas, eu o matarei. Mas ninguém respondeu nada.
40 O ra, Sawuli k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ye lɔ fan kelen fɛ, ne ni ne dencɛ Yonatan, anw bɛ lɔ fan dɔ fɛ.» Mɔgɔw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, i ye a kɛ ten.»
40 Então Saul ordenou: — Fiquem todos de um lado. Eu e o meu filho Jônatas ficaremos do outro. — Faça o que achar melhor! — responderam eles.
41 Sawuli ka Matigi Ala daari k’a fɔ ko: «Izirayɛli ta Ala, mun kosɔn i ma i ta jɔncɛ jaabi bi? Ni a kɛra ko jurumun bɛ ne le ra walama ni a bɛ ne dencɛ Yonatan le ra, o tuma i ye ne jaabi ni Urimi ye; nka ni a kɛra ko Izirayɛlimɔgɔw le firira ka jurumun kɛ, ne jaabi ni Tumimi ye.»
41 Então Saul disse ao Senhor , o Deus de Israel: — Ó Deus, por que não me respondeste hoje? Ó E a resposta indicou Jônatas e Saul e não os soldados.
42 Sawuli ko: «Aw ye Matigi Ala ɲininka sisan k’a lɔn ne ni Yonatan fla ra, jɔn le ka jurumun kɛ.» O ka Ala ɲininka tuun; Ala ka Yonatan le yira.
42 Então Saul disse: — Façam o sorteio para saber se a culpa é minha ou do meu filho Jônatas. E Jônatas foi indicado.
43 Sawuli k’a fɔ Yonatan ye ko: «I ka min kɛ, o fɔ!»
43 Então Saul perguntou: — O que foi que você fez? — Eu comi um pouco de mel que tirei com a ponta do bastão que eu tinha na mão! — respondeu Jônatas. — E estou aqui, pronto para morrer.
44 Sawuli ko: «Yonatan, ni ne kɔni ma ele faga, o tuma Ala kana ne to yi fiyewu!»
44 — Que Deus me mate se você não for morto! — disse Saul.
45 Mɔgɔw ka Sawuli jaabi ko: «Mun? Ka Yonatan faga? Ale min kɛra sababu ye k’a to an bɔsira nin kɛrɛba ra wa? O tɛ se ka kɛ fiyewu! An kɔni bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra ko hali a kunsigiden kelen tɛna bɔ a kun na; sabu Ala yɛrɛ le k’a dɛmɛ ka nin baaraba kɛ bi.»
45 Mas os soldados responderam: — Isso, nunca! Jônatas, que deu esta grande vitória ao povo de Israel, não deve morrer. Nós prometemos pelo E assim os soldados salvaram Jônatas da morte.
46 O kɔ, Sawuli ka Filisikaw gbɛnni dabla. Filisikaw sekɔra ka taga o ta jamana ra.
46 Saul parou de perseguir os filisteus, e eles voltaram para a sua terra.
47 Kabini Izirayɛli jamana masaya dira Sawuli ma, a jugu minw tun k’a lamini, a ka olugu bɛɛ kɛrɛ. Mohabukaw, ani Amɔnkaw, ani Edɔmukaw, ani Soba jamana masacɛw, ani Filisikaw. Ni a tun ka taga fan o fan, a tun bɛ se sɔrɔ a juguw kan.
47 Depois que se tornou o rei de Israel, Saul lutou contra todos os povos vizinhos que eram seus inimigos: os povos de Moabe, de Amom e de Edom, os reis de Zoba e os filisteus. E em toda parte em que lutava era vitorioso.
48 A k’a ta cɛfariya yira, ka se sɔrɔ Amalɛkikaw fana kan. Minw tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw borofɛn cɛ, a ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi olugu bɛɛ boro fana.
48 Saul lutou corajosamente e venceu os amalequitas. E defendeu o povo de Israel de todos os ataques.
49 Sawuli dencɛw tun ye Yonatan, ani Isivi ni Malikisuwa ye. A denmuso kɔrɔba tɔgɔ tun ye ko Merabu; fitini tɔgɔ tun ye ko Mikali.
49 Saul tinha três filhos homens: Jônatas, Isvi e Malquisua. A sua filha mais velha chamava-se Merabe, e a mais nova, Mical.
50 A muso tɔgɔ tun ye ko Ahinohamu; Asimati denmuso tun lo. Sawuli ta kɛrɛkɛjama kuntigi tɔgɔ tun ye ko Abinɛri; Abinɛri facɛ tɔgɔ tun ye ko Nɛri. Sawuli belencɛ le tun ye Nɛri ye,
50 A sua mulher chamava-se Ainoã e era filha de Aimaás. O comandante do exército de Saul era o seu primo Abner, filho de seu tio Ner.
51 sabu Kisi, min tun ye Sawuli facɛ ye, ani Nɛri min tun ye Abinɛri facɛ ye, olugu tun ye Abiyɛli dencɛw le ye.
51 Quis, o pai de Saul, e Ner, o pai de Abner, eram filhos de Abiel.
52 Sawuli ta tere bɛɛ ra, a ka kɛrɛba kɛ ni Filisikaw ye. Ni a tun ka cɛ barakaman, walama cɛfari dɔ ye yɔrɔ o yɔrɔ, a tun bɛ o tigi ta k’a kɛ a ta kɛrɛkɛden dɔ ye.
52 Durante toda a sua vida Saul lutou ferozmente contra os filisteus. E, sempre que encontrava um homem forte e valente, ele o alistava no seu exército.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.