1 Samuel 14
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NAA
1 Lon dɔ, Sawuli dencɛ Yonatan k’a fɔ a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Na, an ye taga fɔ Filisikaw sigiyɔrɔ ra, minw bɛ fɔ yan fɛ yi.» O y’a sɔrɔ Yonatan tun ma foyi fɔ a facɛ ye.
1 Um dia, Jônatas, filho de Saul, disse ao seu jovem escudeiro: — Venha, vamos até a guarnição dos filisteus, que está do outro lado. Porém ele não contou isso a seu pai.
2 O wagati ra, Sawuli yɛrɛ tun lɔnin bɛ Gibeha dugu fan dɔ ra, gerenadisun kɔrɔ, min bɛ Migɔrɔn; cɛ minw tun bɛ ni a ye, olugu tun ye cɛ kɛmɛ wɔɔrɔ ɲɔgɔn.
2 Saul se encontrava na extremidade de Gibeá, debaixo da romãzeira em Migrom. E o povo que estava com ele eram cerca de seiscentos homens.
3 Ikabɔdi balemacɛ Ahitubu, o dencɛ min ye Ahija ye, ale tun bɛ o mɔgɔw ra; ale le tun bɛ to ka saninderege don, ka sarakalasebagaya kɛ. Eli min tun ye Matigi Ala ta sarakalasebaga ye Silo, ale dencɛ Finehasi, o dencɛw le tun ye Ikabɔdi ni Ahitubu ye.
3 Aías, filho de Aitube, irmão de Icabô, filho de Fineias, filho de Eli, sacerdote do Senhor em Siló, trazia a estola sacerdotal. O povo não sabia que Jônatas tinha ido.
4 Yonatan tun b’a fɛ ka tɛmɛ sira min fɛ ka taga Filisikaw ta yɔrɔ ra, o sira tun bɛ tɛmɛ farakuru jamijan fla furancɛ ra; o farakuru kelen tɔgɔ tun ye ko Bozɛsi, tɔ kelen tɔgɔ tun ye ko Sene.
4 Entre os desfiladeiros pelos quais Jônatas procurava passar à guarnição dos filisteus, havia um penhasco íngreme de um lado, e outro penhasco íngreme do outro lado. Um se chamava Bozez; o outro, Sené.
5 Farakuru kelen tun bɛ sahiliyanfan na, Mikimasi fan fɛ, tɔ kelen tun bɛ woroduguyanfan na, Geba fan fɛ.
5 Um deles se erguia ao norte, diante de Micmás; o outro, ao sul, diante de Geba.
6 Baaraden kanbelen min tun bɛ Yonatan ta kɛrɛkɛminanw ta, Yonatan k’a fɔ ale ye ko: «Na, an ye taga nin kɛnɛsigibariw ta yɔrɔ ra dɛ! A bɛ se ka kɛ ko Matigi Ala bɛna to ni an ye, ka an dɛmɛ ka se o ra; sabu foyi tɛ se ka Matigi Ala kaɲa. Ni an ka ca o, walama ni an ka dɔgɔ o, a bɛ se ka se di an ma.»
6 Jônatas disse ao seu escudeiro: — Venha, vamos até a guarnição desses incircuncisos. Talvez o
7 A ta kɛrɛkɛminanw tabaga k’a jaabi ko: «Ko o ko bɛ i jusu ra, o kɛ. Taga o kɔ! Ne kɔni bɛ i kɔ ni ne jusu bɛɛ ye, ani ne nin bɛɛ ye.»
7 Então o escudeiro disse: — Faça tudo o que estiver em seu coração. Eu estou com você e farei o que você decidir.
8 Yonatan ko: «Ayiwa, ni o lo, na an ye tɛmɛ ka taga nin mɔgɔw kɔ, janko o ye an ye.
8 Jônatas respondeu: — Então vamos atravessar na direção daqueles homens e deixar que eles nos vejam.
9 Ni o k’a fɔ an ma ko: ‹Aw ye lɔ yi, an bɛ taga aw kɔ›, o tuma an bɛna to an lɔyɔrɔ ra, an tɛna taga o kɔ o ta yɔrɔ ra.
9 Se nos disserem assim: “Fiquem parados até que cheguemos perto de vocês”, então ficaremos onde estamos e não subiremos a eles.
10 Nka ni o ko: ‹Aw ye na›, o tuma, an bɛna yɛlɛn ka taga o kɔ, sabu o le bɛna kɛ tagamasiyɛn ye an fɛ ko Matigi Ala ka o don an boro.»
10 Porém se disserem: “Subam até aqui”, então subiremos, pois o Senhor os entregou em nossas mãos. Isto nos servirá de sinal.
11 O fla bɛɛ tagara o yɛrɛ yira Filisikaw ta sigiyɔrɔ ra. Olugu ka o ye minkɛ, o ko: «Aw ye flɛ, Heburu minw tun dogodogonin bɛ wow kɔnɔ, o bɛ bɔra ka na.»
11 Quando os dois se deixaram ver pela guarnição dos filisteus, estes disseram: — Eis que os hebreus estão saindo dos buracos onde estavam escondidos.
12 Filisika minw tun bɛ o yɔrɔ ra, olugu pɛrɛnna k’a fɔ Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ye ko: «Aw ye yɛlɛn yan, an bɛna aw karan ko dɔ ra.»
12 Os homens da guarnição disseram a Jônatas e ao seu escudeiro: — Subam até aqui e nós daremos uma lição em vocês. Então Jônatas disse ao escudeiro: — Venha atrás de mim, porque o
13 Yonatan ka fara mina ni a borow ni a senw ye ka kɛ yɛlɛn ye ka taga; a ta kɛrɛkɛminanw tabaga fana tun gbannin bɛ a kɔ. O tagara ben Filisikaw kan; Yonatan ka kɛ Filisikaw bugɔ ye ka o ben, a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka kɛ o tɔ laban ye ka taga Yonatan kɔ.
13 Então Jônatas subiu engatinhando, e o seu escudeiro foi atrás. Os filisteus caíram diante de Jônatas, e o seu escudeiro os matava atrás dele.
14 Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga ka o kɛrɛ fɔlɔ min kɛ, o ka cɛ mugan ɲɔgɔn le faga o yɔrɔ fitini na yi.
14 Neste primeiro ataque, Jônatas e o seu escudeiro mataram perto de vinte homens, numa pequena área de terra.
15 Ayiwa, a kɛra ten minkɛ, jatigɛ ka Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ mina. O bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka ben ɲɔgɔn kan; kɛrɛkɛjamaba yɛrɛ o, minw tun bɛ o yɔrɔ maraw ra o, minw tun bɛ o sigiyɔrɔw kɔrɔsi ra o, kɛrɛkɛcɛfariw o, o bɛɛ. Dugukolo fana yɛrɛyɛrɛra ka dɔ fara o ta siranya kan. Ala yɛrɛ le tun ka o siranyaba bla Filisikaw ra.
15 Houve grande espanto no arraial, no campo e entre todo o povo. Também a guarnição e os saqueadores tremeram, e até a terra tremeu. Foi um terror causado por Deus.
16 Ayiwa, Sawuli ta kɛrɛkɛden minw tun bɛ Gibeha dugu yɔrɔ kɔrɔsira Boniyaminu ta mara ra, olugu nana a ye ko Filisikaw ta kɛrɛkɛjama bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na ka janjan, o bɛ borira ka taga fan bɛɛ ra.
16 Em Gibeá de Benjamim, as sentinelas de Saul olharam e eis que a multidão dos filisteus se dispersava, correndo uns para cá, outros para lá.
17 O ra, Sawuli k’a fɔ a nɔfɛmɔgɔw ye ko: «Aw ye kɛrɛkɛdenw jate, k’a flɛ jɔn le fɔnna an na.» O ka jateri kɛ, k’a ye ko Yonatan ni a ta kɛrɛkɛminanw tabaga le fɔnna.
17 Então Saul disse ao povo que estava com ele: — Contem os soldados e vejam quem é que saiu do acampamento. Contaram, e eis que nem Jônatas nem o seu escudeiro estavam ali.
18 Sawuli k’a fɔ Ahija ye ko: «Aw ye na ni Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ye.» O wagati ra, jɛnɲɔgɔnya kɛsu* tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw le fɛ.
18 Saul disse a Aías: — Traga aqui a arca de Deus. Isso porque, naquele dia, ela estava com os filhos de Israel.
19 Sawuli tun bɛ kumana ni sarakalasebaga ye. Nka mankan nana kɛ bonya ye kosɛbɛ Filisikaw cɛ ra minkɛ, Sawuli k’a fɔ sarakalasebaga ye ko a kana Ala ɲininka tuun; a ko: «A ka ɲi ten, i boro bɔ yi.»
19 Enquanto Saul falava ao sacerdote, o alvoroço que havia no arraial dos filisteus aumentava cada vez mais. Então Saul disse ao sacerdote: — Desista de trazer a arca.
20 Sawuli ni a ta mɔgɔw bɛɛ jɛnna ka taga kɛrɛ ra. O tagara a sɔrɔ ko Filisikaw bɛɛ ɲagamina ɲɔgɔn na, o gbɛrɛgbɛrɛ ka o ta kɛrɛkɛmuruw bɔ ka ben ɲɔgɔn kan ka kɛ ɲɔgɔn faga ye; a kɛra koɲagamininba ye.
20 Saul e todo o povo que estava com ele se reuniram e foram à batalha. E eis que a espada de um era contra o outro, e houve grande tumulto.
21 A kɛra ten, Heburu minw tun tagara to ni Filisikaw ye kabini wagatijan ka to ka baara kɛ o ye, ani ka taga kɛrɛ ra ni o ye, olugu fana sekɔra ka na fara Izirayɛlimɔgɔ tɔw kan, o minw tun bɛ Sawuli ni Yonatan kɔ.
21 Também os hebreus que anteriormente haviam estado com os filisteus e que tinham ido com eles ao arraial, também estes se juntaram com os israelitas que estavam com Saul e Jônatas.
22 Izirayɛlimɔgɔ tɔ minw tun tagara dogo Efirayimu kuruyɔrɔw ra, olugu nana a mɛn minkɛ ko Filisikaw bɛ borira, olugu fana nana don kɛrɛ ra, ka kɛ o gbɛn ye.
22 Quando todos os homens de Israel que estavam escondidos na região montanhosa de Efraim ouviram que os filisteus estavam fugindo, também eles entraram na batalha e os perseguiram.
23 Matigi Ala ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi o cogo le ra o lon na; o ka kɛrɛ kɛ ka taga tɛmɛ fɔ Bɛti Avɛni yɔrɔ kan.
23 Assim o Senhor livrou Israel naquele dia. E a batalha passou além de Bete-Áven.
24 Ayiwa, Izirayɛlimɔgɔw tun sɛgɛra fɔ ka o baraka ban o lon na, sabu Sawuli tun ka kankarigbɛlɛn le la o ye, k’a fɔ o ye ko fɔ ka taga wula se, fɔ ka taga a to ale ye a dimibɔ a juguw ra, ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ, ko Ala ye o tigi danga. O ra, kɛrɛkɛden si tun ma domuni kɛ.
24 Naquele dia os homens de Israel estavam angustiados, porque Saul havia levado o povo a fazer um juramento, dizendo: — Maldito o homem que comer algo antes de anoitecer, antes de eu me vingar dos meus inimigos. Por isso todo o povo se absteve de comer naquele dia.
25 Kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛnnin nana taga don tu dɔ kɔnɔ; o y’a sɔrɔ li caman tun bɛ o tu kɔnɔ, fɔ a tun bɛ woyo dugu ma.
25 Todo o povo chegou a um bosque onde havia mel no chão.
26 O tagara se o tu kɔnɔ minkɛ, o ka o li woyotɔ ye; nka mɔgɔ si ma sɔn k’a boro don a ra k’a don a da ra, sabu Sawuli karira ka min fɔ, o tun bɛ siranna o ra.
26 Quando o povo entrou no bosque, eis que o mel estava escorrendo. Mas ninguém provou do mel, porque o povo estava com medo do juramento.
27 Yonatan tun m’a lɔn ko a facɛ tun karira k’a fɔ ko mɔgɔ si kana domuni kɛ. O ra, bere min tun bɛ a boro, a ka o bere kun su li ra k’a don a da ra; o yɔrɔnin bɛɛ a ɲamalɔra.
27 Jônatas, porém, não sabia que o pai havia levado o povo a fazer aquele juramento. Por isso, estendeu a ponta da vara que tinha na mão, e a molhou no favo de mel. Quando comeu, os seus olhos voltaram a brilhar.
28 O wagati ra, kɛrɛkɛden dɔ k’a fɔ Yonatan ye ko: «I facɛ ka kankarigbɛlɛn la an ye, k’a fɔ kɛrɛkɛjama ye ko: ‹Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka domuni kɛ bi, ko Ala ye o tigi danga!› O le k’a to mɔgɔw sɛgɛra fɔ ka o baraka ban tan.»
28 Então alguém do meio do povo disse: — O seu pai levou o povo a jurar solenemente, dizendo: “Maldito o homem que comer algo no dia de hoje.” Por isso o povo está exausto.
29 Yonatan ko: «Ne facɛ bɛ mɔgɔw tɔɔrɔra gbansan le. Ne ka li dɔɔnin domu minkɛ, aw y’a flɛ ne ɲamalɔra cogo min na.
29 Então Jônatas disse: — Meu pai trouxe desastre sobre a terra. Vejam como os meus olhos brilham por ter eu provado um pouco deste mel.
30 Kɛrɛkɛdenw ka fɛn minw mina o juguw ra, ni o tun ka o fɛn dɔw domu, o tun bɛna fisaya o ma, ani fagari min lara Filisikaw kan bi, o fagari tun bɛna bonya ka tɛmɛ nin kan pewu.»
30 Teria sido muito melhor se hoje o povo tivesse comido livremente do que encontrou entre os despojos de seus inimigos. A derrota dos filisteus teria sido bem maior!
31 O lon na, Izirayɛlimɔgɔw ka Filisikaw faga tuun, k’a ta Mikimasi, ka taga se fɔ Ayalɔn. O kɔ, o sɛgɛkojugu fɛ,
31 Naquele dia derrotaram os filisteus, desde Micmás até Aijalom. O povo estava muito exausto.
32 o tun ka bɛgan minw mina o juguw ra, o nana girin ka ben o bɛganw kan, ka sagaw ni misiw ni misidenw mina, ka o kannatigɛ o yɔrɔnin bɛɛ ra yi, ka kɛ a sogo ni a jori bɛɛ domu ye.
32 Então, lançando-se sobre o despojo, pegaram ovelhas, bois e bezerros, e os mataram no chão, e comeram a carne com sangue.
33 Mɔgɔ dɔ tagara a fɔ Sawuli ye ko: «A flɛ, kɛrɛkɛdenw bɛ sogo ni a jori bɛɛ domuna ka Matigi Ala hakɛ ta.»
33 Foram contar isto a Saul, dizendo: — Eis que o povo está pecando contra o Saul gritou: — Traidores! Rolem para aqui uma grande pedra.
34 A ko: «Aw ye don jama cɛ ra k’a fɔ mɔgɔw ye ko o bɛɛ kelen kelen ye na ni o ta saga walama ni o ta misi ye yan, ka na a kannatigɛ yan ka a domu. Aw kana sɔn ka sogo domu ni a jori ye tuun ka Matigi Ala hakɛ ta.»
34 E Saul disse mais: — Espalhem-se entre o povo e digam a eles que cada um me traga o seu boi, a sua ovelha, e que os matem aqui, e então comam. E que não pequem contra o Então todo o povo trouxe, de noite, cada um o seu boi e o matou ali.
35 Sawuli ka sarakabɔnan dɔ lɔ Matigi Ala ye; o le kɛra a ta sarakabɔnan fɔlɔ ye, a ka min lɔ Matigi Ala ye.
35 E Saul edificou um altar ao Senhor . Foi o primeiro altar que lhe edificou.
36 Sawuli k’a fɔ a ta kɛrɛkɛjama ye tuun ko: «An ye jigi Filisikaw kɔ su fɛ ka taga o borofɛnw bɛɛ cɛ fɔ ka taga dugu gbɛ, an kana hali mɔgɔ kelen ɲanaman to.» Kɛrɛkɛdenw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, an ye a kɛ ten.» Nka sarakalasebaga ko: «Aw y’a to an ye Ala ɲininka nin ko ra yan fɔlɔ.»
36 Então Saul disse: — Vamos descer esta noite no encalço dos filisteus. Vamos saqueá-los até o raiar do dia, e não deixemos que fique nem sequer um deles. Eles responderam: — Faça como achar melhor.
37 Sawuli ka Ala ɲininka, ko: «Yala ne ka kan ka jigi ka taga Filisikaw kɔ wa? Yala i bɛna o don Izirayɛlimɔgɔw boro wa?» Ala ma Sawuli jaabi o lon na.
37 Mas o sacerdote disse: — Vamos primeiro nos aproximar de Deus. Então Saul consultou a Deus, dizendo: — Devo descer no encalço dos filisteus? Tu os entregarás nas mãos de Israel? Porém naquele dia Deus não lhe respondeu.
38 O ra, Sawuli ko: «Aw minw bɛɛ ye kɛrɛkɛjama kuntigiw ye, aw ye na yan. Jurumun min kɛra bi an cɛ ra, an ye o sɛgɛsɛgɛ k’a lɔn.
38 Então Saul disse: — Venham cá, todos os chefes do povo, e informem-se e descubram qual é o pecado que foi cometido hoje.
39 Matigi Ala ɲanaman min ka Izirayɛli dɛmɛ, ne bɛ kari o tɔgɔ ra, ko hali ni a kɛra ko ne yɛrɛ dencɛ Yonatan le ka kojugu kɛ, a ka kan ka faga.» Nka mɔgɔ si ma kuma.
39 Porque tão certo como vive o Senhor , que salva Israel, ainda que o meu filho Jônatas seja o culpado, certamente morrerá. Porém ninguém de todo o povo lhe respondeu.
40 O ra, Sawuli k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ye ko: «Aw ye lɔ fan kelen fɛ, ne ni ne dencɛ Yonatan, anw bɛ lɔ fan dɔ fɛ.» Mɔgɔw k’a jaabi ko: «Ni min ka bɛn i ma, i ye a kɛ ten.»
40 Então Saul disse a todo o Israel: — Fiquem vocês de um lado, e eu e o meu filho Jônatas ficaremos do outro. E o povo disse a Saul: — Faça como achar melhor.
41 Sawuli ka Matigi Ala daari k’a fɔ ko: «Izirayɛli ta Ala, mun kosɔn i ma i ta jɔncɛ jaabi bi? Ni a kɛra ko jurumun bɛ ne le ra walama ni a bɛ ne dencɛ Yonatan le ra, o tuma i ye ne jaabi ni Urimi ye; nka ni a kɛra ko Izirayɛlimɔgɔw le firira ka jurumun kɛ, ne jaabi ni Tumimi ye.»
41 Então Saul falou ao Senhor , Deus de Israel: — Mostra a verdade. Então Jônatas e Saul foram indicados por sorteio, e o povo saiu livre.
42 Sawuli ko: «Aw ye Matigi Ala ɲininka sisan k’a lɔn ne ni Yonatan fla ra, jɔn le ka jurumun kɛ.» O ka Ala ɲininka tuun; Ala ka Yonatan le yira.
42 Então Saul disse: — Lancem a sorte entre mim e Jônatas, meu filho. E Jônatas foi indicado.
43 Sawuli k’a fɔ Yonatan ye ko: «I ka min kɛ, o fɔ!»
43 Então Saul disse a Jônatas: — Diga-me o que foi que você fez. E Jônatas respondeu: — Eu apenas provei um pouco de mel com a ponta da vara que tinha na mão. Eis-me aqui; estou pronto para morrer.
44 Sawuli ko: «Yonatan, ni ne kɔni ma ele faga, o tuma Ala kana ne to yi fiyewu!»
44 Então Saul disse: — Que Deus me castigue se você não for morto, Jônatas.
45 Mɔgɔw ka Sawuli jaabi ko: «Mun? Ka Yonatan faga? Ale min kɛra sababu ye k’a to an bɔsira nin kɛrɛba ra wa? O tɛ se ka kɛ fiyewu! An kɔni bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra ko hali a kunsigiden kelen tɛna bɔ a kun na; sabu Ala yɛrɛ le k’a dɛmɛ ka nin baaraba kɛ bi.»
45 Porém o povo disse a Saul: — Como é que Jônatas pode ser morto, ele que efetuou tamanha salvação em Israel? Nada disso! Tão certo como vive o Assim o povo salvou Jônatas, para que não morresse.
46 O kɔ, Sawuli ka Filisikaw gbɛnni dabla. Filisikaw sekɔra ka taga o ta jamana ra.
46 E Saul deixou de perseguir os filisteus, e estes voltaram para a sua terra.
47 Kabini Izirayɛli jamana masaya dira Sawuli ma, a jugu minw tun k’a lamini, a ka olugu bɛɛ kɛrɛ. Mohabukaw, ani Amɔnkaw, ani Edɔmukaw, ani Soba jamana masacɛw, ani Filisikaw. Ni a tun ka taga fan o fan, a tun bɛ se sɔrɔ a juguw kan.
47 Quando assumiu o reinado de Israel, Saul lutou contra todos os seus inimigos ao redor: contra Moabe, os filhos de Amom e Edom; contra os reis de Zobá e os filisteus; e, para onde quer que se voltava, era vitorioso.
48 A k’a ta cɛfariya yira, ka se sɔrɔ Amalɛkikaw fana kan. Minw tun bɛ Izirayɛlimɔgɔw borofɛn cɛ, a ka Izirayɛlimɔgɔw bɔsi olugu bɛɛ boro fana.
48 Lutou com coragem, derrotando os amalequitas e libertando Israel das mãos dos que o saqueavam.
49 Sawuli dencɛw tun ye Yonatan, ani Isivi ni Malikisuwa ye. A denmuso kɔrɔba tɔgɔ tun ye ko Merabu; fitini tɔgɔ tun ye ko Mikali.
49 Os filhos de Saul eram Jônatas, Isvi e Malquisua. Os nomes de suas duas filhas eram Merabe, a mais velha, e Mical, a mais nova.
50 A muso tɔgɔ tun ye ko Ahinohamu; Asimati denmuso tun lo. Sawuli ta kɛrɛkɛjama kuntigi tɔgɔ tun ye ko Abinɛri; Abinɛri facɛ tɔgɔ tun ye ko Nɛri. Sawuli belencɛ le tun ye Nɛri ye,
50 A mulher de Saul se chamava Ainoã, filha de Aimaás. O nome do general do seu exército era Abner, filho de Ner, tio de Saul.
51 sabu Kisi, min tun ye Sawuli facɛ ye, ani Nɛri min tun ye Abinɛri facɛ ye, olugu tun ye Abiyɛli dencɛw le ye.
51 Quis era pai de Saul; e Ner, pai de Abner, era filho de Abiel.
52 Sawuli ta tere bɛɛ ra, a ka kɛrɛba kɛ ni Filisikaw ye. Ni a tun ka cɛ barakaman, walama cɛfari dɔ ye yɔrɔ o yɔrɔ, a tun bɛ o tigi ta k’a kɛ a ta kɛrɛkɛden dɔ ye.
52 Durante todo o reinado de Saul, houve forte guerra contra os filisteus. Por isso, sempre que via um homem forte e valente, Saul o agregava a si.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.