1 Reis 22
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs ACF
1 San saba kɛra, kɛrɛ ma don Sirikaw ni Izirayɛlimɔgɔw cɛ.
1 E estiveram quietos três anos, não havendo guerra entre a Síria e Israel.
2 Nka a san sabanan na, Zuda masacɛ Yosafati tagara Izirayɛli masacɛ fɛ.
2 Porém no terceiro ano sucedeu que Jeosafá, rei de Judá, desceu para avistar-se com o rei de Israel.
3 O y’a sɔrɔ Izirayɛli masacɛ tun k’a fɔ a ta jamana ɲamɔgɔw ye ko: «Yala aw m’a lɔn ko Ramɔti dugu min bɛ Galadi mara ra, ko o ye an ta le ye wa? O bɛɛ n’a ta, an tɛ foyi kɛra janko k’a mina Siri masacɛ ra?»
3 E o rei de Israel disse aos seus servos: Não sabeis vós que Ramote de Gileade é nossa, e nós estamos quietos, sem a tomar da mão do rei da Síria?
4 A k’a fɔ Yosafati ye o le ra ko: «Yala i bɛna sɔn ka taga ni ne ye kɛrɛ ra Ramɔti dugu kama Galadi mara ra wa?» Yosafati ka Izirayɛli masacɛ jaabi ko: «Ne ni ele bɛɛ ye mɔgɔ kelen le ye, ne ta mɔgɔw ni i ta mɔgɔw bɛɛ ye kelen ye, ne ta sow fana ye i ta le ye.»
4 Então perguntou a Jeosafá: Irás tu comigo à peleja a Ramote de Gileade? E disse Jeosafá ao rei de Israel: Serei como tu, e o meu povo como o teu povo, e os meus cavalos como os teus cavalos.
5 Nka Yosafati ko Izirayɛli masacɛ ma ko: «Sabari, i ye Matigi Ala ɲininka fɔlɔ.»
5 Disse mais Jeosafá ao rei de Israel: Peço-te, consulta hoje a palavra do Senhor.
6 Izirayɛli masacɛ ka ciraw lajɛn; o tun bɛ cɛ kɛmɛ naani bɔ. A ka o ɲininka ko: «Yala ne ka kan ka taga Ramɔti dugu kɛrɛ Galadi mara ra wa, walama ne ka kan k’a to yi?» Ciraw ko: «Masacɛ, taga! Matigi bɛna dugu don i boro.»
6 Então o rei de Israel reuniu os profetas até quase quatrocentos homens, e disse-lhes: Irei à peleja contra Ramote de Gileade, ou deixarei de ir? E eles disseram: Sobe, porque o Senhor a entregará na mão do rei.
7 Nka Yosafati belen ko: «Yala Matigi Ala ta cira wɛrɛ si tɛ yan tuun, an bɛ se ka Matigi Ala ɲininka min sababu ra wa?»
7 Disse, porém, Jeosafá: Não há aqui ainda algum profeta do Senhor, ao qual possamos consultar?
8 Izirayɛli masacɛ ka Yosafati jaabi ko: «Cɛ kelen dɔrɔn le bɛ yi, an bɛ se ka Matigi Ala ɲininka min sababu ra. Nka a ko man di ne ye fiyewu, sabu a tɛ ciraya kɛ ka koɲuman si le fɔ ne ta ko ra ka ye, ni kojugu dɔrɔn tɛ; Imila dencɛ Mise lo.»
8 Então disse o rei de Israel a Jeosafá: Ainda há um homem por quem podemos consultar ao Senhor; porém eu o odeio, porque nunca profetiza de mim o que é bom, mas só o mal; este é Micaías, filho de Inlá. E disse Jeosafá: Não fale o rei assim.
9 Izirayɛli masacɛ k’a ta masaso ɲamɔgɔ dɔ wele k’a fɔ o ye ko: «Taga a fɔ Imila dencɛ Mise ye ko a ye na yan sisan sisan.»
9 Então o rei de Israel chamou um oficial, e disse: Traze-me depressa a Micaías, filho de Inlá.
10 O y’a sɔrɔ Izirayɛli masacɛ ni Zuda masacɛ Yosafati tun ka o ta masacɛfaniw don; o bɛɛ tun siginin bɛ o ta masasiginan kan kɛnɛ ma, Samari dugu donda ra. Ciraw bɛɛ tun bɛ cirayakumaw fɔra o ɲa kɔrɔ.
10 E o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, estavam assentados cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, na praça, à entrada da porta de Samaria; e todos os profetas profetizavam na sua presença.
11 Kenaana dencɛ Sedesiyasi, ale tun ka sogogban nɛgɛraman dɔw lalaga; a ko masacɛ ma ko: «Matigi Ala ko: ‹I bɛna taga Sirikaw tu ni nin ye, fɔ ka taga o bɛɛ halaki pewu.› »
11 E Zedequias, filho de Quenaaná, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Assim diz o Senhor: Com estes ferirás aos sírios, até de todo os consumir.
12 Cira tɔw bɛɛ tun bɛ o kelen le fɔra masacɛ ye fana, ko: «Taga Ramɔti, Galadi mara ra! I bɛna se sɔrɔ o kan. Matigi Ala bɛna dugu don masacɛ boro.»
12 E todos os profetas profetizaram assim, dizendo: Sobe a Ramote de Gileade, e triunfarás, porque o Senhor a entregará na mão do rei.
13 Ayiwa, ciraden min tun tagara Mise wele, ale k’a fɔ Mise ye ko: «A flɛ, ciraw bɛɛ bɛnna, ka o kan kɛ kelen ye ka kumaɲuman le fɔ masacɛ ye. A to i ta kuma ni o ta ye kɛ kelen ye dɛ! Kumaɲuman fɔ a ye!»
13 E o mensageiro que foi chamar a Micaías falou-lhe, dizendo: Vês aqui que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei; seja, pois, a tua palavra como a palavra de um deles, e fala bem.
14 Mise ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko ni Matigi Ala nana kuma min yira ne ra, ne bɛna o le fɔ.»
14 Porém Micaías disse: Vive o Senhor que o que o Senhor me disser isso falarei.
15 O tagara se masacɛ kɔrɔ minkɛ, masacɛ ko: «Mise, yala an ka kan ka taga Ramɔti dugu kɛrɛ Galadi mara ra wa, walama an ka kan k’a to yi?» Mise ko: «Ele ye taga faasi masacɛ! I bɛna se sɔrɔ; Matigi Ala bɛna o don i boro.»
15 E, vindo ele ao rei, o rei lhe disse: Micaías, iremos a Ramote de Gileade à peleja, ou deixaremos de ir? E ele lhe disse: Sobe, e serás bem sucedido; porque o Senhor a entregará na mão do rei.
16 Nka masacɛ ko: «Ne m’a fɔ i ye ka ban siɲaga caman ko i ye kari, ko ni i bɛ kuma ne fɛ Matigi Ala tɔgɔ ra, ko i ye can dɔrɔn le fɔ ne ye wa?»
16 E o rei lhe disse: Até quantas vezes te conjurarei, que não me fales senão a verdade em nome do Senhor?
17 Mise ko o le ra, ko:
17 Então disse ele: Vi a todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não tem pastor; e disse o Senhor: Estes não têm senhor; torne cada um em paz para sua casa.
18 Izirayɛli masacɛ k’a fɔ Yosafati ye ko: «Ne m’a fɔ i ye wa? A tɛ ciraya kɛ ka koɲuman si le fɔ ne ta ko ra, ni kojugu dama tɛ!»
18 Então o rei de Israel disse a Jeosafá: Não te disse eu, que nunca profetizará de mim o que é bom, senão só o que é mal?
19 Mise ko tuun ko: «Ayiwa, Matigi Ala ta kuma lamɛn. Ne ka Matigi Ala siginin ye a ta masasiginan kan; sankolo danfɛnw bɛɛ tun lɔnin bɛ a kɔrɔ, dɔw bɛ a kininboroyanfan fɛ, dɔw bɛ a numanboroyanfan fɛ.
19 Então ele disse: Ouve, pois, a palavra do Senhor: Vi ao Senhor assentado sobre o seu trono, e todo o exército do céu estava junto a ele, à sua mão direita e à sua esquerda.
20 Matigi Ala k’a fɔ ko: ‹Jɔn le bɛna taga Akabu lafiri, k’a to a ye taga Ramɔti dugu kɛrɛ, Galadi mara ra, janko a ye sa o kɛrɛ ra yi?› Danfɛnw bɛɛ ka o ta fɔ.
20 E disse o Senhor: Quem induzirá Acabe, para que suba, e caia em Ramote de Gileade? E um dizia desta maneira e outro de outra.
21 Ka o to o ra, nin dɔ bɔra ka na lɔ Matigi Ala ɲa fɛ, k’a fɔ ko: ‹Ne bɛna a lafiri!› Matigi Ala k’a ɲininka, ko: ‹Cogo di?›
21 Então saiu um espírito, e se apresentou diante do Senhor, e disse: Eu o induzirei. E o Senhor lhe disse: Com quê?
22 A ko: ‹Ne bɛna bɔ, ka taga faninyakumaw le don a ta ciraw bɛɛ da ra.› Matigi Ala ko: ‹Sigiya t’a ra, ele kɔni bɛna se k’a lafiri; bɔ i ye taga a kɛ ten.› »
22 E disse ele: Eu sairei, e serei um espírito de mentira na boca de todos os seus profetas. E ele disse: Tu o induzirás, e ainda prevalecerás; sai e faze assim.
23 Mise ko tuun ko: «Ayiwa, a kɛra o cogo le ra; Matigi Ala ka nin dɔ le don i ta ciraw bɛɛ kɔnɔ yan, min b’a to o daw bɛ faninya le fɔ; sabu Matigi Ala ka kojuguba le latigɛ ele kama.»
23 Agora, pois, eis que o Senhor pôs o espírito de mentira na boca de todos estes teus profetas, e o Senhor falou o mal contra ti.
24 Kenaana dencɛ Sedesiyasi wurira o le ra, ka Mise fata, k’a fɔ a ye ko: «Matigi Ala Nin bɔra ne ra cogo di ka taga kuma ele fɛ?»
24 Então Zedequias, filho de Quenaaná, chegou, e feriu a Micaías no queixo, e disse: Por onde saiu de mim o Espírito do Senhor para falar a ti?
25 Mise k’a jaabi ko: «Lon min na i bɛna bori ka taga dogo fɔ i ta bon kɔnɔnɔyɔrɔ ra, o lon le ra i bɛna o lɔn.»
25 E disse Micaías: Eis que o verás naquele mesmo dia, quando entrares de câmara em câmara para te esconderes.
26 Izirayɛli masacɛ ko a ta baaraden dɔ ma ko: «Mise mina ka taga ni a ye dugutigi Amɔn ni ne dencɛ Yohasi fɛ.
26 Então disse o rei de Israel: Tomai a Micaías, e tornai a levá-lo a Amom, o governador da cidade e a Joás filho do rei.
27 A fɔ o ye ko masacɛ ko: ‹Aw ye cɛ nin bla kaso ra; aw ye to ka domuni dɔɔnin ni ji dɔɔnin dɔrɔn le di a ma, fɔ ka taga ne kɔsegi ka na hɛra ra.› »
27 E direis: Assim diz o rei: Colocai este homem na casa do cárcere, e sustentai-o com o pão de angústia, e com água de amargura, até que eu venha em paz.
28 Mise ko: «Ni ele kɔni kɔsegira ka na hɛra ra, o tuma Matigi Ala le ma a ta kuma don ne da ra.» Mise ko fana, ko: «Aw tɔw bɛɛ ye nin kuma lamɛn dɛ!»
28 E disse Micaías: Se tu voltares em paz, o Senhor não tem falado por mim. Disse mais: Ouvi, povos todos!
29 Izirayɛli masacɛ ni Zuda masacɛ Yosafati wurira ka taga Ramɔti dugu kama, Galadi mara ra.
29 Assim o rei de Israel e Jeosafá, rei de Judá, subiram a Ramote de Gileade.
30 Izirayɛli masacɛ k’a fɔ Yosafati ye ko ale bɛna fani gbansan dɔw don k’a yɛrɛ yɛlɛma ka taga kɛrɛkɛyɔrɔ ra; ko nka Yosafati ye a ta masacɛfaniw don a yɛrɛ ra. O ra, Izirayɛli masacɛ ka fani gbansan dɔw don a yɛrɛ ra, o ka taga kɛrɛ ra.
30 E disse o rei de Israel a Jeosafá: Eu me disfarçarei, e entrarei na peleja; tu porém veste as tuas roupas. Disfarçou-se, pois o rei de Israel, e entrou na peleja.
31 O y’a sɔrɔ Siri masacɛ tun k’a fɔ a ta sowotoro kuntigi bisaba ni fla ye, ko o kana ben mɔgɔ fitini kan, o kana ben mɔgɔba kan, nka o ye ben Izirayɛli masacɛ dɔrɔn le kan.
31 E o rei da Síria dera ordem aos capitães dos carros, que eram trinta e dois, dizendo: Não pelejareis nem contra pequeno nem contra grande, mas só contra o rei de Israel.
32 Sowotoro kuntigiw nana Yosafati ye minkɛ, o ko: «Sigiya t’a ra, Izirayɛli masacɛ lo.» O tagara a kɔ ko o bɛ taga ben a kan. Nka Yosafati kulera ka mɔgɔw wele.
32 Sucedeu que, vendo os capítães dos carros a Jeosafá, disseram eles: Certamente este é o rei de Israel. E chegaram-se a ele, para pelejar com ele; porém Jeosafá gritou.
33 Sowotoro kuntigiw k’a ye ko Izirayɛli masacɛ tɛ minkɛ, o bɔra a kɔ.
33 E sucedeu que, vendo os capitães dos carros que não era o rei de Israel, deixaram de segui-lo.
34 Dɔ nana biɲɛ dɔ bon a yɛrɛ kun fɛ ni a ta kalan ye; o biɲɛ tagara bɛn Izirayɛli masacɛ ma, k’a sɔgɔ a ta nɛgɛderege fan fla tuguda ra. Masacɛ k’a fɔ a ta sowotoro boribaga ye ko: «Ne mandimina; sow ɲa yɛlɛma, i ye bɔ ni ne ye kɛrɛkɛyɔrɔ ra.»
34 Então um homem armou o arco, e atirou a esmo, e feriu o rei de Israel por entre as fivelas e as couraças; então ele disse ao seu carreteiro: Dá volta, e tira-me do exército, porque estou gravemente ferido.
35 O lon na, kɔni, kɛrɛ gbanna kosɛbɛ. O ka Izirayɛli masacɛ mina k’a lɔ a ta sowotoro kɔnɔ, k’a ɲasin Sirikaw ma. Nka wulada fɛ a sara. A tun mandimina yɔrɔ min na, jori tun bɔra yi ka bɔn a ta sowotoro kɔnɔ.
35 E a peleja foi crescendo nequele dia, e o rei foi sustentado no carro defronte dos sírios; porém ele morreu à tarde; e o sangue da ferida corria para o fundo do carro.
36 Terebenda wagati ra, pɛrɛnkan dɔ bɔra kɛrɛkɛfogo ra ko: «Bɛɛ ye taga a ta dugu ra, bɛɛ ye taga a ta jamana ra.»
36 E depois do sol posto passou um pregão pelo exército, dizendo: Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Izirayɛli masacɛ sara o cogo le ra. O k’a ta ka taga ni a ye Samari, ka taga a su don yi.
37 E morreu o rei, e o levaram a Samaria; e sepultaram o rei em Samaria.
38 O nana taga a ta sowotoro ko Samari kɔ dɔ ra minkɛ, wuruw tagara kɛ a jori nɛmu ye; jatɔmusow fana tun bɛ kora o ji ra; o kow kɛra ka kaɲa ni Matigi Ala ta kuma le ye.
38 E, lavando-se o carro no tanque de Samaria, os cães lamberam o seu sangue (ora as prostitutas se lavavam ali), conforme à palavra que o Senhor tinha falado.
39 Akabu ta kɛwale tɔw bɛɛ, a ka ko minw bɛɛ kɛ, a ka bon min lɔ ni samaɲin ye, ani a ka dugu minw bɛɛ lɔ, o kow bɛɛ sɛbɛra Izirayɛli masacɛw ta kibaroyaw kitabu kɔnɔ.
39 Quanto ao mais dos atos de Acabe, e a tudo quanto fez, e à casa de marfim que edificou, porventura não está escrito no livro das crônicas dos reis de Israel?
40 O kɔ, Akabu sara, ka taga fara a bɛmaw kan. A dencɛ Ahaziya sigira masaya ra a nɔ ra.
40 Assim dormiu Acabe com seus pais; e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Asa dencɛ Yosafati sigira masaya ra Zuda mara kunna, Izirayɛli masacɛ Akabu ta masaya san naaninan le ra.
41 E Jeosafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano de Acabe, rei de Israel.
42 Yosafati sigira masaya ra k’a si to san bisaba ni looru; a ka san mugan ni looru le kɛ masaya ra; a siginin tun bɛ Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ye ko Azuba; Sili denmuso le tun ye ale ye.
42 E era Jeosafá da idade de trinta e cinco anos quando começou a reinar; e vinte e cinco anos reinou em Jerusalém; e era o nome de sua mãe Azuba, filha de Sili.
43 A k’a facɛ Asa ta sira le ta fɛn bɛɛ ra; a ma jɛngɛ ka bɔ o sira kan. Ko minw terennin bɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ, a ka o le kɛ.
43 E andou em todos os caminhos de seu pai Asa, não se desviou deles, fazendo o que era reto aos olhos do Senhor.
44 O bɛɛ n’a ta, sɔnnikɛyɔrɔ minw tun bɛ kongoriw kan, olugu tora yi. Mɔgɔw belen tun bɛ sarakaw fagara, ka wusunan sarakaw bɔ o sɔnnikɛyɔrɔw ra, kongoriw kunna.
44 Todavia os altos não se tiraram; ainda o povo sacrificava e queimava incenso nos altos.
45 Hɛra tun bɛ Yosafati ni Izirayɛli masacɛ cɛ.
45 E Jeosafá esteve em paz com o rei de Israel.
46 Ayiwa, Yosafati ta kɛwale tɔw, ani a ka cɛfariya min kɛ kɛrɛ ra, o kow bɛɛ sɛbɛra Zuda masacɛw ta kibaroyaw kitabu kɔnɔ.
46 Quanto ao mais dos atos de Jeosafá, e ao poder que mostrou, e como guerreou, porventura não está escrito no livro das crônicas dos reis de Judá?
47 Mɔgɔ minw tun bɛ jatɔya kɛ josɔnyɔrɔw ra, olugu tɔ min tun tora kabini a facɛ Asa ta wagati ra, a ka olugu tɔ bɛɛ labɔ jamana kɔnɔ.
47 Também expulsou da terra o restante dos sodomitas, que ficaram nos dias de seu pai Asa.
48 Masacɛ tun tɛ Edɔmu jamana kunna. Masacɛ Yosafati tun k’a ta jamana ɲamɔgɔ dɔ le sigi o jamana kunna.
48 Então não havia rei em Edom, porém um vice-rei.
49 Yosafati tun ka jirakurunba dɔw lalaga, janko olugu ye taga sanin ɲini Ofiri mara ra. Nka o tagama ma bɔ, sabu o kurunw tagara cɛn Esiyɔn Gebɛri dugu yɔrɔ ra.
49 E fez Jeosafá navios de Társis, para irem a Ofir por causa do ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 O wagati ra, Akabu dencɛ Ahaziya k’a fɔ Yosafati ye ko: «A to ne ta baaradenw ni i ta baaradenw ye jɛn ka kurun baara kɛ ɲɔgɔn fɛ.» Nka Yosafati ma sɔn.
50 Então Acazias, filho de Acabe, disse a Jeosafá: Vão os meus servos com os teus servos nos navios. Porém Jeosafá não quis.
51 O bɛɛ kɔ, Yosafati sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a bɛmacɛw suw kɛrɛ fɛ, a facɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Yoramu sigira masaya ra a nɔ ra.
51 E Jeosafá dormiu com seus pais, e foi sepultado junto a eles, na cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 Akabu dencɛ Ahaziya sigira masaya ra Izirayɛli mara kunna Samari, Zuda masacɛ Yosafati ta masaya san tan ni wolonflanan na. A ka san fla le kɛ masaya ra Izirayɛli mara kunna.
52 E Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel, em Samaria, no ano dezessete de Jeosafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 A ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. A k’a facɛ ni a bamuso ta sira le tagama, ani Nebati dencɛ Yerobohamu ta sira, ale min tun ka Izirayɛlimɔgɔw bla jurumun na.
53 E fez o que era mau aos olhos do Senhor; porque andou no caminho de seu pai, como também no caminho de sua mãe, e no caminho de Jeroboão, filho de Nebate, que fez pecar a Israel.
54 Jo min ye Baali* ye, a tun bɛ a kinbiri gban o kɔrɔ, k’a sɔn. A ka Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala jusu wuri, k’a kɛ i n’a fɔ a facɛ tun k’a kɛ cogo min na.
54 E serviu a Baal, e adorou-o, e provocou a ira do Senhor Deus de Israel, conforme a tudo quanto fizera seu pai.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.