1 Reis 20

Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Siri masacɛ Bɛni Hadadi k’a ta kɛrɛkɛjama bɛɛ lajɛn. Masacɛ bisaba ni fla wɛrɛ tun farara a kan, ani o ta sow ni o ta sowotorow. A tagara Samari dugu lamini, ko a bɛ ben dugu kan.
1 Por esse tempo, Ben-Hadade, rei da Síria, mobilizou seu exército com o apoio de 32 reis aliados e seus carros de guerra e cavalos. Eles cercaram Samaria e a atacaram.
2 A nana ciradenw ci ka taga dugu kɔnɔ, Izirayɛli masacɛ Akabu fɛ,
2 Ben-Hadade enviou mensageiros à cidade para dizer a Acabe, rei de Israel: “Assim diz Ben-Hadade:
3 ko o ye taga a fɔ masacɛ ye, ko Bɛni Hadadi ko: «I ta wari ni i ta sanin bɛɛ ye ne ta le ye; i ta musow ni i ta denw bɛɛ ra ɲumanmanw fana ye ne ta le ye.»
3 ‘Sua prata e seu ouro são meus, bem como suas esposas e os melhores de seus filhos’”.
4 Izirayɛli masacɛ k’a jaabi ko: «Ne matigicɛ masacɛ, i ka min fɔ, o lo; ne ni ne borofɛn bɛɛ ye i ta le ye.»
4 “Está bem, ó meu senhor, o rei”, respondeu o rei de Israel. “Tudo que tenho é seu.”
5 Bɛni Hadadi k’a ta ciradenw ci tuun, ka taga a fɔ Akabu ye ko Bɛni Hadadi ko: «Ne ka cira bla k’a fɔ i ye ka ban ko i ye i ta wari ni i ta sanin ni i ta musow ni i ta denw di ne ma.
5 Pouco depois, os mensageiros voltaram e disseram: “Assim diz Ben-Hadade: ‘Já exigi que entregasse sua prata, seu ouro, suas esposas e seus filhos.
6 Nka sini, nin wagati ɲɔgɔn na, ne bɛna ne ta jamana ɲamɔgɔw ci ka taga i fɛ yi; o bɛna taga i ta so yɔrɔw bɛɛ flɛ, ani i ta jamana ɲamɔgɔw ta sow bɛɛ; fɛn o fɛn ye fɛn nafaman ye aw fɛ, o bɛna o bɛɛ ta ka na ni a ye.»
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem seu palácio e as casas de seus oficiais e tomarem tudo que considerarem de valor’”.
7 Izirayɛli masacɛ k’a ta jamana cɛkɔrɔbaw bɛɛ wele k’a fɔ o ye ko: «Aw yɛrɛ ɲa b’a ra ko nin cɛ kɔni bɛ kojugu le ɲinina an fɛ; sabu a tun ka cira bla ko ne ye ne ta musow ni ne ta denw ni ne ta wari ni ne ta sanin di ale ma. Ne ma ban o ma.»
7 Então Acabe convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: “Vejam como esse homem quer nossa desgraça! Já concordei em lhe entregar minhas esposas, meus filhos, minha prata e meu ouro!”.
8 Cɛkɔrɔbaw ni mɔgɔ tɔw bɛɛ ka masacɛ jaabi ko: «I kana a lamɛn; i kana sɔn o kuma ma.»
8 “Não ceda a nenhuma outra exigência!”, aconselharam as autoridades e o povo.
9 Akabu k’a fɔ Bɛni Hadadi ta ciradenw ye ko: «Aw ye taga a fɔ ne matigicɛ masacɛ ye ko a tuun k’a ta ciradenw bla ka na min fɔ ne ye a siɲaga fɔlɔ ra, ko ne bɛ sɔn o bɛɛ ma; ko nka a ka min fɔ sisan kɔni, ne tɛna se ka sɔn o ma.» Ciradenw tagara o kuma fɔ Bɛni Hadadi ye.
9 Portanto, Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: “Digam ao meu senhor, o rei: ‘Eu lhe darei tudo que pediu da primeira vez, mas não posso aceitar sua última exigência’”. Os mensageiros voltaram a Ben-Hadade com essa resposta.
10 Bɛni Hadadi ka cira dɔ wɛrɛ ci ka taga a fɔ Akabu ye ko: «Kɛrɛkɛden minw bɛɛ bɛ ne kɔ, ni Samari dugu cinin buguri sera ka olugu bɛɛ borotɛgɛ fa kɔni, o tuma ne ta batofɛnw ye tɔɔrɔ suguya bɛɛ la ne kan.»
10 Então Ben-Hadade enviou a seguinte mensagem a Acabe: “Que os deuses me castiguem severamente se restar pó suficiente de Samaria para dar um punhado a cada um de meus soldados!”.
11 Izirayɛli masacɛ fana ka Bɛni Hadadi jaabi ko: «Aw ye taga a fɔ Bɛni Hadadi ye ko: ‹Mɔgɔ min bɛ kɛrɛkɛminan donna a yɛrɛ ra, o man kan waso fɔlɔ; min bɛ a bɔra k’a bla, o le bɛ se ka waso.› »
11 O rei de Israel respondeu: “O guerreiro que se arma com sua espada para lutar não deve se vangloriar como o guerreiro que já venceu”.
12 Wagati min o kuma sera Bɛni Hadadi ma, o y’a sɔrɔ ale ni a ta masacɛ ɲɔgɔnw tun bɛ dɔrɔ minna o ta fanibonw kɔnɔ. A k’a fɔ a ta kɛrɛkɛcɛw ye ko: «Aw ye wuri!» O wurira ka lɔ ka o ɲa sin Samari dugu ma.
12 A resposta de Acabe chegou a Ben-Hadade e aos outros reis quando bebiam em suas tendas. “Preparem-se para atacar!”, ordenou Ben-Hadade a seus oficiais. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 O wagati ra, Ala ta cira dɔ nana Izirayɛli masacɛ Akabu fɛ, ka na a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ko: ‹I ka nin kɛrɛkɛjamaba min ye tan, ne bɛna o bɛɛ don i boro bi; ni o kɛra, i bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.› »
13 Enquanto isso, um profeta foi a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Está vendo esse enorme exército inimigo? Hoje eu o entregarei em suas mãos. Com isso, você saberá que eu sou o S enhor ’”.
14 Akabu ko: «O bɛna kɛ jɔntigi le sababu ra sa?» Cira ko: «Matigi Ala ko: ‹O bɛna kɛ jamana kuntigiw ta baaraden kanbelenw le sababu ra.› » Akabu ko: «Jɔn le bɛna kɔn ka kɛrɛ damina?» Cira ko: «Ele lo!»
14 Acabe perguntou: “Por meio de quem ele fará isso acontecer?”. O profeta respondeu: “Assim diz o S “Devemos atacar primeiro?”, perguntou Acabe. “Sim”, respondeu o profeta.
15 Akabu ka jamana kuntigiw ta baaraden kanbelenw bɛɛ jate; o kɛra cɛ kɛmɛ fla ni cɛ bisaba ni fla (232). O kɔ, a ka Izirayɛli ta kɛrɛkɛcɛw bɛɛ jate; olugu kɛra cɛ waga wolonfla (7 000).
15 Então Acabe convocou os 232 soldados dos comandantes das províncias. Em seguida, reuniu o restante do exército de Israel, cerca de sete mil homens.
16 O bɔra ka taga kɛrɛ ra teregban fɛ. O y’a sɔrɔ Bɛni Hadadi ni a ta masacɛ bisaba ni fla tun bɛ o ta fanibonw kɔnɔ, o bɛ dɔrɔ minna fɔ ka ɲanamini.
16 Por volta do meio-dia, quando Ben-Hadade e os 32 reis aliados ainda estavam em suas tendas, bebendo até ficarem bêbados,
17 Izirayɛli kuntigiw ta baaraden kanbelenw le kɔnna ka bɔ. Bɛni Hadadi ka mɔgɔ dɔw ci ka taga a flɛ min bɛ yi. Olugu sekɔra ka na a fɔ a ye ko: «Mɔgɔ dɔw bɛ bɔra Samari dugu kɔnɔ ka na.»
17 o primeiro contingente, formado pelos soldados dos comandantes das províncias, saiu da cidade. Quando eles se aproximavam, os espiões de Ben-Hadade o avisaram: “Há alguns soldados vindo de Samaria”.
18 Bɛni Hadadi ko: «Ni o bɛ hɛra le ɲinina o, aw ye o ɲanaman mina ka na ni o ye; ni o fana bɛ nana kɛrɛ le ra o, aw ye o ɲanaman mina ka na ni o ye.»
18 Ele ordenou: “Quer tenham vindo em paz, quer para guerrear, tragam esses soldados com vida!”.
19 Jamana kuntigiw ta baaraden kanbelenw bɔra dugu kɔnɔ; Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama gbanna o kɔ.
19 Os soldados dos comandantes das províncias de Acabe e todo o exército haviam saído para lutar.
20 O bɛɛ kelen kelen benna Sirikacɛ kelen kelen kan ka o faga. A kɛra ten minkɛ, Sirikaw borira; Izirayɛlimɔgɔw ka kɛ o gbɛn ye. Siri masacɛ Bɛni Hadadi yɛlɛnna so dɔ kan ka bori ni sotigi dɔw ye ka bɔsi.
20 Cada soldado israelita matou seu adversário sírio e, de repente, todo o exército sírio fugiu. Os israelitas os perseguiram, mas o rei Ben-Hadade e alguns dos cavaleiros fugiram a cavalo.
21 Izirayɛli masacɛ ka Sirikaw kɛrɛ; a ka o ta sow faga, ka sowotorow cɛn, ka cɛnriba lase Sirikaw ma.
21 O rei de Israel destruiu os outros cavalos e carros de guerra e massacrou os sírios.
22 Ala ta cira nana Izirayɛli masacɛ fɛ tuun, ka na a fɔ a ye ko: «Baraka don i yɛrɛ ra, ka i ja gbɛlɛya, k’a flɛ i ka kan ka min kɛ; sabu san wɛrɛ ɲɔgɔntumasi, Siri masacɛ bɛna na i kɛrɛ tuun.»
22 Depois disso, o profeta disse ao rei Acabe: “Prepare-se para outro ataque. Comece a planejar desde já, pois o rei da Síria voltará na virada do ano”.
23 O wagati ra, Siri masacɛ ta jamana ɲamɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «Izirayɛlimɔgɔw ta alaw bɛ kuruyɔrɔw le ra; o le kosɔn o sera an na. An ye taga o kɛrɛ kɛnɛgbɛ ra; sigiya t’a ra, an bɛna se o ra.»
23 Depois da derrota, os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Os deuses israelitas são deuses dos montes; por isso venceram. Mas podemos derrotá-los com facilidade nas planícies.
24 O k’a fɔ o ta masacɛ ye tuun ko: «I ka kan ka min kɛ, o ye nin ye: I ka kan ka masacɛw bɛɛ bɔ kuntigiya ra, ka kuntigi wɛrɛw bla o nɔ ra.
24 Desta vez, porém, substitua os reis por outros comandantes.
25 I ta kɛrɛkɛjama min halakira, i ka kan ka o kɛrɛkɛjama ɲɔgɔn hakɛya le labɛn, so hakɛya min fagara, ka o ɲɔgɔn ɲini, sowotoro hakɛya min fana cɛnna, ka o ɲɔgɔn ɲini. O kɔ, an bɛ taga Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ kɛnɛgbɛ ra. Ni o kɛra, sigiya t’a ra, an bɛna se o ra.» Masacɛ sɔnna o ta ma. O ka min fɔ, a k’a kɛ ten.
25 Reúna outro exército como o que o senhor perdeu. Dê-nos o mesmo número de cavalos e carros de guerra, e lutaremos contra os israelitas nas planícies. Certamente os derrotaremos!”. O rei Ben-Hadade fez conforme aconselharam.
26 O sanyɛlɛma ra, o wagati kelen na, Bɛni Hadadi ka Sirikaw jate tuun; o kɔ, o tagara Afɛki dugu fan na, ko a bɛ taga Izirayɛlimɔgɔw kɛrɛ.
26 Na virada do ano, convocou o exército sírio e marchou novamente contra Israel, dessa vez em Afeque.
27 Akabu fana ka Izirayɛlimɔgɔw jate, ka domunifɛnw di o ma. O kɔ, o tagara Sirikaw kunbɛn. Izirayɛlimɔgɔw tagara lɔ o ɲa fɛ. Izirayɛlimɔgɔw tun bɛ fitini, i ko bakuru fitini fla, k’a sɔrɔ Sirikaw tun ka jamana yɔrɔ bɛɛ fa.
27 Israel reuniu seu exército, organizou linhas de abastecimento e saiu para lutar. Mas, em comparação com o enorme exército sírio que cobria todo o campo, os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras.
28 Ala ta cira nana Izirayɛli masacɛ fɛ tuun, ka na a fɔ a ye ko: «Matigi Ala ko: ‹Sirikaw k’a fɔ minkɛ ko Matigi Ala bɛ kuruyɔrɔw le ra, ko a tɛ kɛnɛgbɛ ra, o kosɔn ne bɛna nin kɛrɛkɛjamaba bɛɛ don i boro; ni o kɛra, aw bɛna a lɔn ko ne le ye Matigi Ala ye.› »
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Os sírios pensam que o S enhor é um deus dos montes, e não das planícies. Por isso, entregarei todo o enorme exército sírio em suas mãos. Então vocês saberão que eu sou o S enhor ’”.
29 Kɛrɛkɛjama fla tagara lɔ ka o ɲa sin ɲɔgɔn ma fɔ tere wolonfla. A tere wolonflanan, o ka kɛrɛ damina. Izirayɛlimɔgɔw ka Sirika sennaman cɛ waga kɛmɛ (100 000) faga o tere kelen na.
29 Os dois exércitos acamparam um de frente para o outro durante sete dias e, no sétimo dia, a batalha começou. Os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria dos sírios em um só dia.
30 Tɔw borira ka taga Afɛki dugu kɔnɔ. Nka dugu laminikogo benna Sirika cɛ waga mugan ni wolonfla (27 000) kan o yɔrɔ ra, ka olugu faga.
30 O restante fugiu para a cidade de Afeque, mas o muro caiu sobre eles e matou mais 27 mil. Ben-Hadade fugiu para a cidade e se escondeu num quarto secreto.
31 A ta jamana ɲamɔgɔw k’a fɔ a ye ko: «A flɛ, an k’a mɛn ko Izirayɛli masacɛw ye mɔgɔɲumanw le ye. A to an ye bɔrɔw don an yɛrɛ ra, ka juruw melege an kun na, ka bɔ ka taga kuma Izirayɛli masacɛ fɛ. A bɛ se ka kɛ ko a bɛna sɔn ka i to yi.»
31 Os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Senhor, ouvimos que os reis de Israel são misericordiosos. Vamos nos humilhar, usar panos de saco na cintura e cordas na cabeça e nos render ao rei de Israel. Talvez ele deixe o senhor viver”.
32 O ka bɔrɔw don o yɛrɛ ra, ka juruw melege o kun na, ka taga Izirayɛli masacɛ fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «I ta jɔncɛ Bɛni Hadadi ko i ye sabari ka ale to yi.» Akabu ko: «A ma sa wa? Ayiwa, ne balemacɛ lo.»
32 Então vestiram panos de saco e cordas, foram ao rei de Israel e suplicaram: “Seu servo Ben-Hadade diz: ‘Peço que me deixe viver!’”. O rei de Israel respondeu: “Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão!”.
33 O mɔgɔw ka o kuma ye kumadiman ye; Akabu ka min fɔ, o lara o ra. O ko: «Can lo, Bɛni Hadadi ye i balemacɛ le ye.» Akabu ko: «Aw ye taga a yɔrɔɲini ka na ni a ye yan!» Bɛni Hadadi bɔra a dogoyɔrɔ ra, ka na Akabu fɛ. Akabu k’a don a ta sowotoro kɔnɔ.
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e, aproveitando essas palavras, responderam: “Sim, seu irmão Ben-Hadade!”. “Vão buscá-lo”, disse o rei de Israel. E, quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir em sua carruagem.
34 Bɛni Hadadi k’a fɔ Akabu ye ko: «Ne facɛ tun ka dugu minw mina i facɛ ra, ne bɛna o bɛɛ sekɔ i ma. I bɛ se ka fiyeerekɛyɔrɔ dɔw lɔ Damasi dugu kɔnɔ fana, i n’a fɔ ne facɛ tun ka dɔw lɔ Samari dugu kɔnɔ cogo min na.»
34 Ben-Hadade lhe disse: “Devolverei as cidades que meu pai tomou de seu pai, e você poderá estabelecer centros de comércio em Damasco, como meu pai fez em Samaria”. Acabe disse: “Sob essas condições, eu o libertarei”. Então os dois fizeram um acordo, e Ben-Hadade foi liberto.
35 Lon dɔ, ciraw ta jɛnkuru karamɔgɔden dɔ k’a fɔ a karamɔgɔdenɲɔgɔn dɔ ye ko: «Matigi Ala ko i ye ne sɔgɔ ni kɛrɛkɛmuru ye!» Nka a tɔɲɔgɔncɛ ma sɔn.
35 Enquanto isso, o S enhor instruiu um dos membros de um grupo de profetas a dizer a outro: “Dê um soco em mim!”, mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 A ko a tɔɲɔgɔncɛ ma ko: «I n’a fɔ i banna Matigi Ala ta kuma ma, ni i nana bɔ ne kɔrɔ yan, ka taga dɔrɔn, jara dɔ bɛna taga ben i kan ka i faga.» A tɔɲɔgɔncɛ nana bɔ a kɔrɔ ka taga minkɛ dɔrɔn, jara dɔ tagara bɛn ni a ye, k’a faga.
36 Então o profeta lhe disse: “Como você não obedeceu à voz do S enhor , um leão o matará assim que você sair daqui”. E, quando ele partiu, um leão o atacou e o matou.
37 O cira karamɔgɔden tagara a tɔɲɔgɔn dɔ wɛrɛ fɛ, ka taga a fɔ o ye ko: «Sabari, i ye ne sɔgɔ ni kɛrɛkɛmuru ye.» O cɛ k’a sɔgɔ ni kɛrɛkɛmuru ye fɔ k’a mandimi.
37 Em seguida, o profeta se dirigiu a outro homem e disse: “Dê um soco em mim!”. O homem deu um soco no profeta e o feriu.
38 Cira karamɔgɔden ka fani dɔ melege a ɲa ra, k’a yɛrɛ kɛ i ko mɔgɔ suguya wɛrɛ, ka bɔ ka taga lɔ masacɛ Akabu ɲa sirada ra, k’a tɛmɛtɔ makɔnɔ.
38 O profeta colocou uma faixa de pano sobre os olhos para se disfarçar e esperou pelo rei junto à estrada.
39 Masacɛ nana kɛ tɛmɛ ye minkɛ, cira k’a kan kɔrɔta k’a wele, k’a fɔ a ye ko: «I ta jɔncɛ tun bɛ kɛrɛkɛyɔrɔ le ra. Ka an to kɛrɛ ra, cɛ dɔ bɔra kɛrɛkɛdenw cɛ ra, ka na ni mɔgɔ minanin dɔ ye ne fɛ, k’a fɔ ne ye ko: ‹Nin cɛ kɔrɔsi; ni i k’a to a bɔsira, ele le bɛna faga a nɔ ra, walama i bɛna warigbɛ waga saba di.›
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: “Eu, seu servo, estava no meio da batalha acirrada quando, de repente, alguém me trouxe um prisioneiro e disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, você morrerá ou pagará uma multa de 35 quilos de prata!’.
40 Nka ka ne to munumunu na yɔrɔw ɲa fɛ, cɛ tununa.» Masacɛ k’a jaabi ko: «Ele yɛrɛ ka i ta kiti tigɛ ka ban kɛ.»
40 Contudo, enquanto eu estava ocupado fazendo outra coisa, o prisioneiro desapareceu”. “A culpa é sua”, respondeu o rei. “Você mesmo pronunciou sua condenação.”
41 Nka o yɔrɔnin bɛɛ, cira ka fani bɔ a ɲada ra. Masacɛ sinna k’a lɔn ko cira karamɔgɔden dɔ lo.
41 Então, sem demora, o profeta tirou a faixa dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 A k’a fɔ masacɛ ye ko: «Matigi Ala ko: ‹Ne tun ka mɔgɔ min haramuya, ko a ka kan ka halaki, ele ka o bla ka taga. Ayiwa, sisan ele le bɛna faga ale nɔ ra, ka i ta jamana mɔgɔw faga ale ta jamana mɔgɔw nɔ ra.› »
42 O profeta lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Uma vez que você poupou o homem que eu havia ordenado que fosse destruído, você deve morrer em lugar dele, e seu povo, em lugar do povo dele’”.
43 Masacɛ ka o kuma mɛn minkɛ, a jusu kasininba ni a ɲanasisininba tagara a ta so, Samari.
43 O rei de Israel foi para casa, em Samaria, indignado e aborrecido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.