1 Reis 1
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NVT
1 Ayiwa, masacɛ Dawuda nana kɔrɔ kosɛbɛ. O tun bɛ birifaniw kɛ k’a datugu, nka o bɛɛ n’a ta, o si tun tɛ nɛnɛ bɔra a ra.
1 O rei Davi já estava muito idoso e, por mais cobertores que pusessem sobre ele, não se aquecia.
2 O ra, a ta jamana kuntigiw k’a fɔ a ye ko: «An matigicɛ masacɛ, a to an ye sungurunin dɔ ɲini i ye, min bɛna to i kɔrɔ, k’a janto i ra, ka to ka la i kɔrɔ; ni o kɛra, nɛnɛ bɛna bɔ an matigicɛ masacɛ ra.»
2 Então seus conselheiros lhe disseram: “Vamos procurar uma jovem virgem para servi-lo e cuidar do senhor, o rei. Ela se deitará em seus braços e o manterá aquecido”.
3 O tagara yaala Izirayɛli jamana yɔrɔ bɛɛ ra, ka sungurunin dɔ ɲini min cɛ ka ɲi. O ka Sunamuka sunguru dɔ le sɔrɔ, min tɔgɔ tun ye ko Abisagi. O nana ni ale ye masacɛ fɛ.
3 Então procuraram em toda a terra de Israel uma jovem bonita e encontraram Abisague, de Suném, e a levaram ao rei.
4 O sunguru tun cɛ ka ɲi yɛrɛ le kosɛbɛ. A nana to masacɛ kɔrɔ, k’a janto a ra. Nka masacɛ ma jɛn ni a ye.
4 A jovem, muito bela, passou a cuidar do rei e a servi-lo. O rei, porém, não teve relações sexuais com ela.
5 O wagati ra, Dawuda tun ka dencɛ min sɔrɔ a muso Hagiti fɛ, min tɔgɔ tun ye ko Adoniya, ale wurira k’a yɛrɛ bla kow ɲa fɛ, ka to k’a fɔ ko: «Ne le bɛna kɛ masacɛ ye!» A ka sowotoro dɔ ɲini, ani soboribaga dɔw, ani cɛ bilooru, minw tun bɛ to ka bori a ta sowotoro ɲa fɛ.
5 Por essa época, Adonias, filho de Davi e Hagite, começou a se gabar: “Eu assumirei o trono”. Providenciou carruagens e cavaleiros, e também cinquenta homens que serviam como sua guarda de honra.
6 Kabini Adoniya tun worora, hali lon kelen a facɛ tun m’a ladi ka ye, walama k’a fɔ a ye ko «i kana nin kɛ». A tun cɛ ka ɲi kosɛbɛ. Ale le tun worora ka gban Abusalɔn na.
6 Seu pai nunca o havia disciplinado, nem sequer lhe perguntava: “Por que está fazendo isso?”. Adonias havia nascido depois de Absalão e também era muito bonito.
7 A tagara kuma ka bɛn ni Seruya dencɛ Yohabu ye, ani sarakalasebaga Abiyatari. Olugu sɔnna ka don a ta jɛn ra.
7 Adonias buscou conselho com Joabe, filho de Zeruia, e com o sacerdote Abiatar, e eles o apoiaram em seu plano.
8 Nka sarakalasebaga Sadɔki, ani Yehoyada dencɛ Benaya, ani cira Natan, ani Simɛyi, ani Ɛrɛyi, ani Dawuda ta kɛrɛkɛcɛfariw, olugu si tun tɛ ni a ye.
8 Mas o sacerdote Zadoque, Benaia, filho de Joiada, o profeta Natã, Simei, Reí e a guarda pessoal de Davi se recusaram a apoiar Adonias.
9 Lon dɔ, Adoniya tagara sagaw, ani misitoranw kɛ saraka ye, ka misiden tɔrɔninw faga Zohelɛti kabakuru kɔrɔ, min bɛ Ɛni Rogɛli kɔrɔ. A balemaw, minw ye masacɛ dencɛw ye, a ka olugu bɛɛ wele o saraka domuni na, ani Zuda mɔgɔ minw bɛɛ tun ye jamana ɲamɔgɔw ye.
9 Adonias foi à pedra de Zoelete, perto de En-Rogel, onde ofereceu sacrifícios de ovelhas, bois e novilhos gordos. Convidou todos os seus irmãos, os outros filhos do rei Davi, e todos os homens de Judá, oficiais do rei.
10 Nka cira Natan ni Benaya ni kɛrɛkɛcɛfariw ni a balemacɛ Sulemani, a ma sɔn ka olugu si wele.
10 Mas não convidou o profeta Natã, nem Benaia, nem a guarda pessoal do rei, nem seu irmão Salomão.
11 A kɛra ten minkɛ, Natan tagara Sulemani bamuso Baseba fɛ, ka taga a fɔ a ye ko: «Ele m’a mɛn ko Hagiti dencɛ Adoniya bɛ a yɛrɛ kɛra masacɛ ye, k’a sɔrɔ an matigicɛ Dawuda ma foyi lɔn o ko ra wa?
11 Então Natã foi falar com Bate-Seba, mãe de Salomão, e lhe perguntou: “Você está sabendo que Adonias, filho de Hagite, se proclamou rei, e nosso senhor Davi nem sabe?
12 Na, ne bɛna i ladi ni kuma kelen ye, min bɛ se k’a to i ye i nin kisi, ka i dencɛ Sulemani fana nin kisi.
12 Se deseja salvar a sua vida e a de seu filho Salomão, siga meu conselho.
13 Taga masacɛ Dawuda fɛ, i ye taga a fɔ a ye ko: ‹E, ne matigicɛ masacɛ, ele tun ma kari i ta jɔnmuso ye k’a fɔ ne ye ko ne dencɛ Sulemani le bɛna kɛ masacɛ ye ele kɔ wa, ko ale le bɛna sigi i nɔ ra masaya ra wa? Mun kosɔn sisan Adoniya le nana kɛ masacɛ ye?› »
13 Vá depressa ao rei Davi e diga-lhe: ‘Meu senhor, o rei, não jurou a mim que meu filho Salomão certamente seria o próximo rei e se sentaria em seu trono? Então por que Adonias se proclamou rei?’.
14 Natan k’a fɔ Baseba ye tuun ko: «Ka i to o kuma ra ni masacɛ ye, ne yɛrɛ bɛna taga yi, ka taga dɔ fara i ta kuma kan.»
14 E, enquanto você ainda estiver falando com ele, eu virei e confirmarei tudo que disse”.
15 Baseba tagara don masacɛ fɛ. O wagati ra masacɛ tun kɔrɔra kosɛbɛ; Sunamuka sunguru, min ye Abisagi ye, ale le tun bɛ a jantora masacɛ ra.
15 O rei Davi, já bastante idoso, estava em seu quarto, onde Abisague cuidava dele. Bate-Seba foi até lá
16 Baseba k’a kinbiri gban masacɛ kɔrɔ. Masacɛ k’a ɲininka ko: «A bɛ di?»
16 e curvou-se diante do rei. “O que você quer?”, perguntou ele.
17 A ko: «Ne matigicɛ, ele yɛrɛ le tun karira i ta jɔnmuso ye Matigi Ala, i ta Ala tɔgɔ ra, ko sigiya t’a ra, ko i dencɛ Sulemani le bɛna kɛ masacɛ ye i kɔ, ko ale le bɛna sigi masaya ra i nɔ ra.
17 Ela respondeu: “Meu senhor jurou diante do S enhor , seu Deus, que Salomão, o filho de sua serva, certamente seria o próximo rei e se sentaria em seu trono.
18 Nka a flɛ, sisan Adoniya le kɛra masacɛ ye, k’a sɔrɔ ne matigicɛ masacɛ yɛrɛ ma foyi lɔn o ko ra.
18 Mas, agora, Adonias se proclamou rei, e meu senhor, o rei, nem sabe.
19 A ka misitoranw, ani misiden tɔrɔninw, ani saga caman kɛ saraka ye. A ka masacɛ dencɛw bɛɛ wele o domuni na, ani sarakalasebaga Abiyatari, ani kɛrɛkɛjama kuntigi Yohabu; nka a ma sɔn ka i ta jɔncɛ Sulemani wele.
19 Ele ofereceu muitos sacrifícios de bois, novilhos gordos e ovelhas, e convidou todos os filhos do rei para a celebração. Também convidou o sacerdote Abiatar e Joabe, o comandante do exército. Mas não convidou seu servo Salomão.
20 Nka Izirayɛli jamana bɛɛ ɲa lɔnin bɛ ne matigicɛ masacɛ le ra, janko mɔgɔ min ka kan ka sigi masaya ra ne matigicɛ masacɛ nɔ ra, i ye o tigi yira.
20 Agora, ó meu senhor, o rei, todo o Israel espera que o senhor anuncie quem o sucederá no trono.
21 Ni o tɛ, lon min ni ne matigicɛ masacɛ nana kɛ ko a tɛ yan tuun, ni i nana taga kɛ ni i bɛmaw ye, o tuma o bɛna ne ni ne dencɛ Sulemani minako juguya, ka an kɛ i ko an ka mɔgɔ le faga.»
21 Se o senhor não tomar uma providência, meu filho Salomão e eu seremos tratados como criminosos quando meu senhor, o rei, morrer”.
22 Ayiwa, ka Baseba to kuma ra ni masacɛ ye, cira Natan nana.
22 Enquanto ela ainda falava com o rei, chegou o profeta Natã.
23 O tagara a fɔ masacɛ ye ko cira Natan nana. Natan donna masacɛ fɛ, ka na a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma.
23 Os servos do rei lhe disseram: “O profeta Natã deseja vê-lo”. Natã entrou, curvou-se com o rosto no chão diante do rei
24 A k’a fɔ masacɛ ye ko: «E, ne matigicɛ masacɛ, o tuma ele le k’a fɔ ko Adoniya le bɛna kɛ masacɛ ye ele kɔ, ka sigi masaya ra i nɔ ra wa?
24 e perguntou: “Meu senhor, o rei, decidiu que Adonias será o próximo rei e se sentará em seu trono?
25 Sabu bi a tagara misitoranw ni misiden tɔrɔnin ni saga caman faga ka o kɛ saraka ye. A ka masacɛ dencɛw bɛɛ wele o domuni na, ani kɛrɛkɛjama kuntigiw, ani sarakalasebaga Abiyatari. O ye nin ye yi, o bɛ domuni kɛra a ɲa kɔrɔ, ka minnin kɛ, k’a fɔ ko: ‹Ala ye si di masacɛ Adoniya ma!›
25 Hoje ele ofereceu muitos sacrifícios de bois, novilhos gordos e ovelhas, e convidou todos os filhos do rei para a celebração. Também convidou os comandantes do exército e o sacerdote Abiatar. Estão comendo e bebendo com ele e gritando: ‘Viva o rei Adonias!’.
26 Nka ne min ye i ta baaraden ye, a ma ne wele, a ma sarakalasebaga Sadɔki wele, a ma Yehoyada dencɛ Benaya wele, a ma i ta jɔncɛ Sulemani fana wele.
26 Mas ele não convidou a mim, seu servo, nem ao sacerdote Zadoque, nem a Benaia, filho de Joiada, nem a seu servo Salomão.
27 Yala ne matigicɛ masacɛ yɛrɛ le ka nin ko latigɛ wa? Mun na mɔgɔ min bɛna sigi masaya ra i nɔ ra, i ma o fɔ anw ye, anw minw ye i ta jɔncɛw ye?»
27 Meu senhor, o rei, fez isso sem informar nenhum de seus conselheiros quem será o próximo rei?”.
28 Masacɛ Dawuda ka Natan jaabi ko: «Aw ye Baseba wele ne ye!» O k’a wele, a donna so kɔnɔ ka taga lɔ masacɛ ɲa kɔrɔ.
28 O rei Davi respondeu: “Chamem Bate-Seba!”. Então ela voltou e ficou em pé diante dele.
29 Masacɛ karira, k’a fɔ Baseba ye ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ale min ka ne kisi ka bɔ ne ta sɛgɛ bɛɛ ra,
29 O rei repetiu seu juramento: “Tão certo como vive o S enhor , que me livrou de todos os perigos,
30 ko ne tun karira i ye Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala tɔgɔ ra, ka min fɔ i ye, ko: ‹I dencɛ Sulemani le bɛna kɛ masacɛ ye ne kɔ, ka sigi masaya ra ne nɔ ra,› ayiwa, ne bɛna o le kɛ bi.»
30 seu filho Salomão será o próximo rei e se sentará em meu trono hoje mesmo, como jurei a você diante do S enhor , o Deus de Israel!”.
31 Baseba k’a kinbiri gban k’a ɲa biri dugu ma masacɛ kɔrɔ, k’a fɔ ko: «E, ne matigicɛ masacɛ Dawuda, Ala ye i to an kɔrɔ tuma bɛɛ!»
31 Então Bate-Seba se curvou diante do rei com o rosto no chão e exclamou: “Que o rei Davi, meu senhor, viva para sempre!”.
32 Ayiwa, Masacɛ Dawuda ko: «Aw ye sarakalasebaga Sadɔki wele ka na, ani cira Natan, ani Yehoyada dencɛ Benaya.» O ka olugu wele, o nana masacɛ fɛ.
32 O rei Davi ordenou: “Chamem o sacerdote Zadoque, o profeta Natã e Benaia, filho de Joiada”. Quando eles chegaram à presença do rei,
33 Masacɛ k’a fɔ o ye ko: «Aw ye ne ta baaradenw wele; aw ye ne dencɛ Sulemani yɛlɛn ne yɛrɛ ta sofali kan, ka taga ni a ye fɔ Giyɔn jida yɔrɔ ra.
33 ele lhes disse: “Levem Salomão e meus conselheiros à fonte de Giom. Salomão deve ir montado em minha mula.
34 Ni aw sera yi, sarakalasebaga Sadɔki ni cira Natan ye turu saninman* kɛ a kun na k’a kɛ Izirayɛli masacɛ ye. Aw ye buru fiyɛ k’a fɔ ko: ‹Ala ye si di masacɛ Sulemani ma!›
34 Ali o sacerdote Zadoque e o profeta Natã o ungirão rei sobre Israel. Toquem a trombeta e gritem: ‘Viva o rei Salomão!’.
35 O kɔ, aw ye bɔ ni a ye o yɔrɔ ra, k’a blasira ka na ni a ye, a ye na sigi ne ta masasiginan kan. Ale le bɛna sigi masaya ra ne kɔ fɛ, sabu ne bɛna ale le sigi Izirayɛli ni Zuda jamana ɲamɔgɔya ra.»
35 Em seguida, acompanhem Salomão de volta para cá, e ele se sentará em meu trono. Será meu sucessor, pois eu decretei que ele reinará sobre Israel e Judá”.
36 Yehoyada dencɛ Benaya ka masacɛ jaabi ko: «Amina!» A ko: «Ne matigicɛ masacɛ ta Ala, min ye Matigi Ala ye, ale ye i ta kuma kɛ can ye!
36 “Amém!”, respondeu Benaia, filho de Joiada. “Que o S enhor , o Deus de meu senhor, o rei, confirme suas palavras.
37 Matigi Ala tora ni ne matigicɛ masacɛ yɛrɛ ye cogo min na, a ye to ni Sulemani fana ye o cogo kelen na; Ala ye Sulemani ta fanga labonya ka tɛmɛ ne matigicɛ masacɛ Dawuda ta fanga kan belen!»
37 E que o S enhor esteja com Salomão como esteve com meu senhor, o rei, e que torne o reinado de Salomão ainda maior que o seu!”
38 Ayiwa, sarakalasebaga Sadɔki ni cira Natan ni Yehoyada dencɛ Benaya ni Keretikaw, ani Peletikaw ka Sulemani sigi masacɛ Dawuda ta sofali kan, ka jigi ni a ye Giyɔn jida yɔrɔ ra.
38 Então o sacerdote Zadoque, o profeta Natã, Benaia, filho de Joiada, e a guarda pessoal do rei levaram Salomão à fonte de Giom, e Salomão foi montado na mula que pertencia ao rei Davi.
39 Sarakalasebaga Sadɔki ka sogogban ta, turu saninman* tun bɛ min kɔnɔ, yɔrɔ saninman kɔnɔ. A ka o turu kɛ Sulemani kun na k’a sigi masaya ra. O kɔ, o ka buru fiyɛ; mɔgɔ bɛɛ ka kɛ a fɔ ye ko: «Ala ye si di masacɛ Sulemani ma!»
39 Ali o sacerdote Zadoque pegou uma vasilha de óleo da tenda sagrada e ungiu Salomão. Em seguida, tocaram a trombeta, e todo o povo gritou: “Viva o rei Salomão!”.
40 Mɔgɔ camanba gbanna o kɔ, dɔw ka kɛ filenw fiyɛ ye, o bɛɛ ka kɛ ɲagari ye ka kɛ mankanba ci ye fɔ ka dugukolo yɛrɛyɛrɛ.
40 E todos acompanharam Salomão, tocando flautas e soltando gritos de alegria. A celebração era tão animada e barulhenta que fazia o chão tremer.
41 Adoniya ni mɔgɔ minw bɛɛ tun bɛ ni a ye domunikɛyɔrɔ ra, olugu ka o mankan mɛn; o y’a sɔrɔ o tun ka domuni kɛ ka ban. Yohabu ka burufiyɛkan mɛn minkɛ, a ko: «Nin ye mun mankanba le ye dugu kɔnɔ tan?»
41 Adonias e seus convidados ouviram a celebração bem na hora em que terminavam o banquete. Quando Joabe ouviu o som da trombeta, perguntou: “O que está acontecendo? Por que a cidade está nesse alvoroço?”.
42 K’a to o kuma ra, sarakalasebaga Abiyatari dencɛ Yonatan nana. Adoniya ko ale ma ko: «Na yan, sabu ele ye mɔgɔsɔbɛ le ye; sigiya t’a ra, i nana kibaroɲuman le fɔ an ye.»
42 Enquanto ele ainda falava, chegou Jônatas, filho do sacerdote Abiatar. “Entre”, disse-lhe Adonias. “Você é um homem de bem. Com certeza traz boas notícias.”
43 Yonatan ka Adoniya jaabi ko: «Fiyewu! Kibaroɲuman tɛ nin ye dɛ! An matigicɛ masacɛ Dawuda le ka Sulemani kɛ masacɛ ye.
43 “Pelo contrário!”, respondeu Jônatas. “O rei Davi, nosso senhor, proclamou Salomão o novo rei!
44 Masacɛ ka sarakalasebaga Sadɔki ni cira Natan ni Yehoyada dencɛ Benaya ni Keretikaw ni Peletikaw bla ni a ye; o k’a layɛlɛn masacɛ yɛrɛ ta sofali kan ka taga ni a ye.
44 Enviou-o à fonte de Giom acompanhado do sacerdote Zadoque, do profeta Natã e de Benaia, filho de Joiada, sob a proteção da guarda pessoal do rei. Salomão ia montado na mula que pertence ao rei,
45 «Sarakalasebaga Sadɔki ni cira Natan ka turu saninman* kɛ a kun na, k’a sigi masaya ra Giyɔn jida yɔrɔ ra. O bɔra o yɔrɔ le ra, mɔgɔw ɲagarininba ka kɛ kule ci ye ka na; o mankan le bonyara ka dugu bɛɛ labɔ. Aw ka o mankan le mɛn tan.
45 e Zadoque e Natã o ungiram rei na fonte de Giom. Acabam de voltar, e a cidade inteira está festejando com grande alegria. Esse é o motivo de todo esse alvoroço.
46 Sulemani yɛrɛ sigira masasiginan kan ka ban.
46 Além disso, agora mesmo Salomão está sentado no trono real,
47 Jamana ɲamɔgɔw fana nana an matigicɛ masacɛ Dawuda fo, k’a fɔ ko: ‹Ala ye Sulemani kɛ tɔgɔtigi ye ka tɛmɛ ele yɛrɛ kan; Ala ye a ta fanga kɔrɔta ka tɛmɛ ele ta kan!› O tuma masacɛ k’a kinbiri gban a ta layɔrɔ ra k’a fɔ ko:
47 e todos os oficiais do rei foram cumprimentar Davi e lhe disseram: ‘Que o seu Deus torne a fama de Salomão ainda maior que a sua, e que o reinado de Salomão seja ainda maior que o seu!’. E, deitado na cama, o rei curvou-se em adoração
48 ‹Matigi Ala baraka, Izirayɛli ta Ala, sabu a ka ne yɛrɛ dencɛ dɔ sigi masaya ra ne nɔ ra, k’a to ne yɛrɛ ɲa ka o ye bi.› »
48 e disse: ‘Louvado seja o S enhor , o Deus de Israel, que hoje escolheu um sucessor para sentar-se em meu trono enquanto ainda estou vivo para ver isso acontecer’.”
49 Ayiwa, Adoniya ni a nɔfɛmɔgɔw ka o kuma mɛn minkɛ, o bɛɛ siranninba wurira ka janjan, bɛɛ tagara a ta fan na.
49 Então, em pânico, os convidados de Adonias se levantaram da mesa do banquete e se dispersaram.
50 Adoniya yɛrɛ sirankojugu fɛ Sulemani ɲa, a wurira ka taga sarakajɛnifɛn* gbanw mina.
50 Adonias, com medo de Salomão, correu para a tenda sagrada e se agarrou às pontas do altar.
51 O tagara o fɔ Sulemani ye ko: «Adoniya siranna masacɛ Sulemani ɲa fɔ a tagara sarakajɛnifɛn gbanw mina, a b’a fɔra ko: ‹Masacɛ Sulemani ye kari ne ye ko a tɛna a ta jɔncɛ faga ni kɛrɛkɛmuru ye.› »
51 Salomão soube que Adonias, por medo, estava agarrado às pontas do altar e dizia: “Que o rei Salomão jure hoje que não matará a mim, seu servo!”.
52 Sulemani ko: «Ni a k’a yɛrɛ kɛ mɔgɔsɔbɛ ye, hali a kunsigiden kelen tɛna ben dugu ma; foyi tɛna a sɔrɔ. Nka ni a ka kojugu kɛ, o tuma a bɛ faga.»
52 Salomão respondeu: “Se ele for leal, não se tocará num só fio de cabelo de sua cabeça. Mas, se ele demonstrar más intenções, morrerá”.
53 O kɔ, masacɛ Sulemani ka mɔgɔ dɔw ci ka taga a lajigi ka bɔ sarakajɛnifɛn kan. Adoniya nana ka na a kinbiri gban masacɛ Sulemani kɔrɔ. Sulemani ko a ma ko: «Taga so kɔnɔ!»
53 Então o rei Salomão mandou chamar Adonias, e eles o retiraram de junto do altar. Ele veio e se curvou diante do rei Salomão, que lhe disse: “Vá para casa”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.