1 Reis 11
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs VC
1 Masacɛ Sulemani ka siya wɛrɛ muso caman kanu ka o furu, ka fara Farawona denmuso kan. Mohabukamusow tun b’a fɛ, ani Amɔnkamusow, ani Edɔmukamusow, ani Sidɔnkamusow, ani Hɛtikamusow.
1 O rei Salomão, além da filha do faraó, amou muitas mulheres estrangeiras: moabitas, amonitas, edomitas, sidônias e hitéias,
2 O musow tun bɔra siya wɛrɛw le ra; k’a sɔrɔ Matigi Ala tun k’a fɔ Izirayɛlimɔgɔw ye o siyaw ta ko le ra, ko: «Aw kana o dɔ ta furu ra, aw fana kana a to o ye na aw fɛ furu ra; ni o tɛ, sigiya t’a ra, o bɛna kɛ sababu ye ka aw hakiri yɛlɛma, ka aw nɛgɛ ka taga o ta alaw bato.» Nka o bɛɛ n’a ta, masacɛ Sulemani tara kanuya fɛ ka nɔrɔ o siyaw ta musow le ra.
2 pertencentes às nações das quais o Senhor dissera aos israelitas: Não tereis relações com elas, nem elas tampouco convosco, porque certamente vos seduziriam os corações arrastando-os para os seus deuses.
3 Muso kɛmɛ wolonfla tun b’a fɛ, minw tun ye masadenw ye, ka fara jɔnmuso kɛmɛ saba kan, a tun ka minw fana kɛ a musow ye. O musow le kɛra sababu ye k’a hakiri yɛlɛma,
3 A estas nações uniu-se Salomão por seus amores. Teve setecentas esposas de classe principesca e trezentas concubinas. E suas mulheres perverteram-lhe o coração.
4 sabu masacɛ Sulemani nana kɔrɔ wagati min na, a ta musow k’a hakiri yɛlɛma ka taga ala wɛrɛw kɔ. O ra, a ma tugu Matigi Ala, a ta Ala kɔ ni a jusukun bɛɛ ye tuun, i n’a fɔ a facɛ Dawuda tun k’a kɛ cogo min na.
4 Sendo já velho, elas seduziram o seu coração para seguir outros deuses. E o seu coração já não pertencia sem reservas ao Senhor, seu Deus, como o de Davi, seu pai.
5 A tugura Sidɔnkaw ta ala musoman kɔ, min ye Asera ye, ka o bato; a tugura Amɔnkaw ta ala haramunin fana kɔ, min ye Molɔki ye, ka o fana bato.
5 Salomão prestou culto a Astarte, deusa dos sidônios, e a Melcom, o abominável ídolo dos amonitas.
6 Sulemani ka kojugu kɛ Matigi Ala ɲa kɔrɔ. A ma tugu Matigi Ala kɔ ni a jusukun bɛɛ ye, i n’a fɔ a facɛ Dawuda tun k’a kɛ cogo min na.
6 Fez o mal aos olhos do Senhor, não lhe foi inteiramente fiel como o fora seu pai Davi.
7 A kɛra ten, kongori min bɛ Zeruzalɛmu terebɔyanfan na, masacɛ tagara sɔnnikɛyɔrɔ dɔ lɔ o yɔrɔ ra Kemɔsi ye, min ye Mohabukaw ta ala haramunin ye; a ka dɔ fana lɔ Molɔki ye, min ye Amɔnkaw ta ala haramunin ye.
7 Por esse tempo edificou Salomão no monte, que está a oriente de Jerusalém, um lugar alto a Camos, deus de Moab, e a Moloc, abominação dos amonitas.
8 A kɛra ten, a ka sɔnnikɛyɔrɔ dɔw lɔ a ta siya wɛrɛ musow bɛɛ ta alaw ye, janko o bɛɛ ye se ka kasadiyananw ni sarakaw bɔ o ta alaw ye.
8 E o mesmo fez para todas as suas mulheres estrangeiras, que queimavam incenso e sacrificavam aos seus deuses.
9 Matigi Ala dimina masacɛ Sulemani kɔrɔ, sabu a k’a hakiri yɛlɛma ka bɔ Matigi Ala kan, Izirayɛli ta Ala min tun k’a yɛrɛ yira a ra fɔ siɲaga fla;
9 O Senhor irritou-se contra Salomão, por se ter seu coração desviado do Senhor, Deus de Israel, que lhe aparecera por duas vezes,
10 k’a sɔrɔ Matigi Ala tun kumana a fɛ nin ko ra, ko a kana tugu siya wɛrɛw ta alaw kɔ. Nka Matigi Ala ka min fɔ, masacɛ Sulemani ma o kɛ.
10 e lhe tinha proibido expressamente que se unisse a deuses estranhos. Mas não seguira as ordens do Senhor.
11 O ra, Matigi Ala k’a fɔ Sulemani ye ko: «I n’a fɔ i ka nin le kɛ, ani ne tun ka jɛnɲɔgɔnya* min don ni i ye i ma to o kan, ani ne tun ka ci minw fɔ i ye, i ma o kɛ, ne bɛna masaya bɔsi ka bɔ i boro, k’a di i ta baaraden dɔ ma.
11 O Senhor disse-lhe então: Já que procedeste assim, e não guardaste a minha aliança, nem as leis que te prescrevi, vou tirar-te o reino e dá-lo ao teu servo.
12 Nka i facɛ Dawuda kosɔn, ne tɛna o kɛ i yɛrɛ ɲa na. Ne bɛna masaya bɔsi i dencɛ ta tere le ra.
12 Todavia, em atenção ao teu pai Davi, não o farei durante a tua vida. Tirá-lo-ei, sim, mas da mão de teu filho.
13 Ne tɛna masaya bɛɛ le bɔsi fana; ne bɛna i dencɛ to masaya ra Izirayɛli gba kelen kunna, ne ta jɔncɛ Dawuda kosɔn, ani Zeruzalɛmu dugu kosɔn, ne ka o dugu min ɲanawoloma k’a kɛ ne ta dugu ye.»
13 Não lhe tirarei o reino todo, mas deixarei ao teu filho uma tribo, por amor de meu servo Davi, e por amor de Jerusalém, a cidade que escolhi.
14 Ayiwa, Matigi Ala nana cɛ dɔ lawuri ka o kɛ masacɛ Sulemani jugu ye; o cɛ kɛra Edɔmukacɛ Hadadi ye. Ale tun ye Edɔmu masacɛ dencɛ dɔ le ye.
14 O Senhor suscitou um inimigo a Salomão: Hadad, o edomita, da linhagem real de Edom.
15 Wagati min na masacɛ Dawuda tun bɛ kɛrɛ ra ni Edɔmukaw ye, Dawuda ta kɛrɛkɛjama kuntigi min ye Yohabu ye, ale tagatɔ, ko a bɛ taga Izirayɛli ta kɛrɛkɛden faganinw sutara, a tun ka Edɔmu jamana cɛw bɛɛ faga.
15 No tempo em que Davi estava em guerra contra Edom, quando Joab, general do exército, foi sepultar os mortos e matou todos os varões de Edom
16 Yohabu ni Izirayɛli kɛrɛkɛjama bɛɛ tun tora Edɔmu ka se fɔ karo wɔɔrɔ, fɔ ka taga Edɔmu jamana cɛw bɛɛ faga ka ban pewu.
16 {Joab, com efeito, demorou-se ali seis meses com todo o Israel, até exterminar todos os varões de Edom.}
17 O wagati le ra, Hadadi tun borira ka taga Misiran, ni Edɔmuka dɔw ye, minw tun ye a facɛ ta baaradenw ye. O wagati ra, Hadadi tun ye kanbelennin le ye belen.
17 Hadad fugiu com os edomitas, servos de seu pai, na direção do Egito.
18 Hadadi ni a nɔfɛmɔgɔw bɔra Madiyan mara ra, ka taga Paran. O ka Paran cɛ dɔw fana fara o yɛrɛ kan, ka taga se Misiran masacɛ Farawona fɛ. Farawona ka bon dɔ di o ma, ka to ka o baro, ka dugukolo dɔ fana di o ma.
18 Hadad era então muito criança. Partiram de Madiã e foram a Farã; dali, levando consigo homens de Farã, entraram no Egito e foram ter com o faraó, rei do Egito. Este deu-lhes casa, proveu ao seu sustento e doou-lhes terras.
19 Hadadi ko diyara Farawona ye, fɔ Farawona nana a muso dɔgɔmuso furu a ma, a muso min ye masamuso Tapenɛsi ye.
19 Hadad ganhou a simpatia do faraó, que lhe deu por mulher sua cunhada, irmã da rainha Tafnes.
20 Tapenɛsi dɔgɔmuso ka dencɛ woro Hadadi ye; o ka o tɔgɔ la ko Genubati. Tapenɛsi ka o den lamɔ masacɛ Farawona ta so kɔnɔ; a kɛra ten Genubati tora Farawona ta so kɔnɔ ni Farawona dencɛw ye.
20 Desta irmã de Tafnes teve Hadad um filho, Genubat, que Tafnes criou na casa do faraó. E Genubat habitou no palácio com os filhos do faraó.
21 Ayiwa, Hadadi nana to Misiran k’a mɛn ko masacɛ Dawuda sara, ka taga fara a bɛmaw kan, ko a ta kɛrɛkɛjama kuntigi min tun ye Yohabu ye, ko o ka ale faga. Hadadi k’a fɔ o le ra Farawona ye ko: «A to ne ye taga ne ta jamana ra ten.»
21 Quando Hadad ouviu dizer, no Egito, que Davi adormecera com seus pais, e que Joab, general do exército, estava morto, disse ao faraó: Deixa-me voltar para a minha terra.
22 Farawona k’a ɲininka ko: «Mun le dɛsɛra i boro ne fɛ yan, fɔ i ko i bɛ taga i ta jamana ra?» Hadadi k’a jaabi ko: «Foyi, nka o bɛɛ n’a ta, a to ne ye taga.»
22 O faraó respondeu-lhe: Falta-te algo em minha casa, para que queiras voltar para a tua terra? Nada me falta, respondeu; mas deixa-me partir assim mesmo. Hadad voltou, pois, para a sua terra. E eis o mal que fez: tornou-se rei de Edom e tratou Israel como inimigo.
23 O kɔ, Ala ka cɛ dɔ wɛrɛ lawuri ka o kɛ Sulemani jugu dɔ wɛrɛ ye tuun. O cɛ tun ye Eliyada dencɛ Rezɔn ye; ale tun borira ka bɔ a matigicɛ Hadadezɛri fɛ, min ye Soba jamana masacɛ ye.
23 Deus suscitou outro inimigo a Salomão: Razon, filho de Eliada, que fugira de seu senhor Hadadezer, rei de Soba.
24 Wagati min na masacɛ Dawuda tun ka Rezɔn matigicɛ ta mɔgɔw halaki, o wagati le ra, Rezɔn tun ka mɔgɔ dɔw tugu a yɛrɛ kɔ, ka kɛ olugu ɲamɔgɔ ye. Rezɔn ni o mɔgɔw tagara Damasi, ka taga sigi o yɔrɔ ra, ka kɛ o yɔrɔ kuntigi ye.
24 Após os massacres de Davi, juntara homens em torno de si, tornando-se chefe de quadrilha. Atacaram Damasco, onde se estabeleceram, e constituíram-no rei em Damasco.
25 Rezɔn kɛra Izirayɛlimɔgɔw jugu ye Sulemani ta masaya wagati bɛɛ ra; o wagati kelen le ra, Hadadi fana tun bɛ kojugu caman kɛra Izirayɛlimɔgɔw ra. Rezɔn kɛra Siri jamana masacɛ ye; a ka Izirayɛlimɔgɔw kɔninya kosɛbɛ.
25 Foi inimigo de Israel durante toda a vida de Salomão.
26 Ayiwa, Nebati dencɛ Yerobohamu fana tun wurira masacɛ Sulemani kama. Ale tun ye masacɛ Sulemani ta jamana ɲamɔgɔ dɔ le ye; Efirayimuka tun lo, a tun bɔra Sereda dugu kɔnɔ. A facɛ tun sara k’a bamuso kelen to; a bamuso tɔgɔ tun ye ko Zeruwa.
26 Também Jeroboão, filho de Nabat, efrateu de Sareda {filho de uma viúva chamada Sarva}, que estava a serviço de Salomão, revoltou-se contra o rei.
27 A wurira masacɛ Sulemani kama cogo min na, o flɛ nin ye. O wagati y’a sɔrɔ masacɛ Sulemani tun bɛ Milo yɔrɔw labɛnna ka ɲa, ani k’a facɛ Dawuda ta masabonba kogow wo dɔw datugu.
27 Eis em que circunstâncias ele se revoltou contra o rei: Salomão construía Milo para fechar a brecha da cidade de Davi, seu pai.
28 Yerobohamu tun ye kanbelen barakaman jagbɛlɛn dɔ le ye. Masacɛ Sulemani k’a baarakɛtɔ ye minkɛ, Yusufu ta mɔgɔ minw tun bɛ jagboyabaaraw kɛra, a k’a sigi olugu bɛɛ kunna ka o kɔrɔsi.
28 Ora, Jeroboão era um jovem enérgico, e Salomão, vendo-o tão laborioso, confiou-lhe a superintendência de todos os trabalhadores da casa de José.
29 Lon dɔ, Yerobohamu bɔra Zeruzalɛmu ka taga bɛn ni Ala ta cira dɔ ye sira ra, min tɔgɔ tun ye ko Ahiya; ale tun bɛ bɔra Silo. Deregebakura dɔ le tun bɛ Ahiya ra. O cɛ fla dɔrɔn le tun tagara bɛn ni ɲɔgɔn ye kongo kɔnɔ yi.
29 E aconteceu que um dia, saindo Jeroboão de Jerusalém, encontrou-se em caminho com o profeta Aías de Silo, vestido com um manto novo. Estavam os dois sós no campo.
30 Deregebakura min tun bɛ Ahiya ra, Ahiya ka o mina k’a faranfaran k’a kɛ fɔ kunkurun tan ni fla.
30 Então Aías, tomando o manto novo que trazia, rasgou-o em doze pedaços.
31 A ko Yerobohamu ma ko: «Kunkurun tan ta! Sabu Matigi Ala, Izirayɛli ta Ala ko: ‹A flɛ, ne bɛna masaya bɔsi Sulemani na, ka ele sigi masaya ra Izirayɛli ta gba tan kunna.
31 Toma para ti dez pedaços, disse ele a Jeroboão, pois isto diz o Senhor, Deus de Israel: Vou arrancar o reino das mãos de Salomão, e dar-te-ei dez tribos.
32 Nka ne bɛna gba kelen to a fɛ ne ta jɔncɛ Dawuda kosɔn, ani Zeruzalɛmu dugu kosɔn, ne ka o dugu min ɲanawoloma Izirayɛli ta gbaw ta dugu tɔw bɛɛ cɛ ra, k’a kɛ ne ta dugu ye.
32 Mas, em atenção ao meu servo Davi e à cidade de Jerusalém, que escolhi dentre todas as tribos de Israel, ficar-lhe-á ainda uma tribo.
33 Ne bɛna o kɛ, sabu o banna ne ra, ka taga o kinbiri gban Sidɔnkaw ta ala musoman kɔrɔ, min ye Asera ye, ka o bato, ani Mohabukaw ta ala min ye Kemɔsi ye, ani Amɔnkaw ta ala min ye Molɔki ye; o ma sɔn ka ne ta siraw tagama. Ko minw terennin lo ne ɲa kɔrɔ, o ma o kɛ; o ma ne ta cifɔninw ni ne ta kolatigɛninw sira tagama i n’a fɔ Sulemani facɛ Dawuda k’a kɛ cogo min na.
33 Abandonaram-me, prostraram-se diante de Astarte, deusa dos sidônios, diante de Camos, deus de Moab e diante de Melcom, deus dos amonitas. Não andaram em meus caminhos, para fazer o que é bom diante de meus olhos e observar minhas leis e ordens, como o fez Davi, pai de Salomão.
34 Nka ne tɛna masaya bɔsi Sulemani yɛrɛ le ra; ne bɛna a to kuntigiya ra fɔ ka taga a sa. Ne bɛna o kɛ ne ta jɔncɛ Dawuda le kosɔn, ne tun ka min ɲanawoloma; sabu ale ka ne ta kumaw ni ne ta cifɔninw bɛɛ sira tagama.
34 Contudo, não lhe tirarei todo o reino, mas deixá-lo-ei governar todos os dias de sua vida, por amor de meu servo Davi, a quem escolhi, o qual guardou os meus mandamentos e os meus preceitos.
35 Ne bɛna masaya bɔsi Sulemani dencɛ le boro, ka ele sigi masaya ra Izirayɛli ta gba tan kunna.
35 Tirarei, porém, o reino das mãos do filho de Salomão, para dar-te dez tribos.
36 Ne bɛna gba kelen di Sulemani dencɛ ma, janko ne ta jɔncɛ Dawuda dencɛ dɔ ye to masaya ra wagati bɛɛ ne ɲa kɔrɔ Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ, ne ka o dugu min ɲanawoloma ka ne tɔgɔ sigi o dugu ra.
36 Deixarei uma tribo ao seu filho, para que meu servo Davi tenha sempre uma lâmpada diante de mim em Jerusalém, cidade que escolhi para estabelecer nela o meu nome.
37 Ele kɔni, ne bɛna ele sigi masaya ra Izirayɛli jamana kunna; min o min ka i diya, i bɛna o kɛ.
37 Tomo-te, pois, para reinares sobre tudo o que possas desejar. Serás rei de Israel.
38 Ne ka kuma minw fɔ i ye, ni i ka sɔn ka o bɛɛ lamɛn, ka sɔn ka ne ta siraw tagama, ani ko minw terennin lo ne ɲa kɔrɔ ni i ka o kɛ, ka ne ta cifɔninw ni ne ta kumaw bɛɛ sira tagama, i n’a fɔ ne ta jɔncɛ Dawuda k’a kɛ cogo min na, o tuma ne bɛna kɛ ni i ye, ka i ta somɔgɔw to masaya ra tuma bɛɛ, i n’a fɔ ne k’a kɛ Dawuda ye cogo min na; ne bɛna Izirayɛli jamana di i ma.
38 E se obedeceres a todas as minhas ordens, se andares pelos meus caminhos, se fizeres o bem diante de mim, observando os meus preceitos e os meus mandamentos, como fez meu servo Davi, eu estarei contigo. Edificar-te-ei uma casa estável, como edifiquei para Davi, e te entregarei Israel.
39 Ne bɛna Dawuda ta duruja majigi o cogo le ra; nka o majiginin tɛna to ten wagati bɛɛ.› »
39 Humilharei assim a descendência de Davi, mas não para sempre.
40 Ayiwa, o kow kɔ, masacɛ Sulemani ko a bɛ Yerobohamu faga. Yerobohamu wurira o le ra ka bori ka taga Misiran, Sisaki fɛ, min tun ye Misiran masacɛ ye. A tora Misiran fɔ ka taga se Sulemani saya ma.
40 Salomão procurou matar Jeroboão, mas este fugiu para junto do rei Sesac, no Egito, onde permaneceu até a morte de Salomão.
41 Ayiwa, masacɛ Sulemani ta ko tɔw, a ka ko minw bɛɛ kɛ, ani a ta hakiritigiya, o bɛɛ sɛbɛra Sulemani ta kow kitabu le kɔnɔ.
41 O resto da história de Salomão, todos os seus atos, a sua sabedoria, tudo está escrito no livro dos Atos de Salomão.
42 Sulemani ka wagati min kɛ masaya ra Zeruzalɛmu, ani Izirayɛli jamana bɛɛ kunna, o kɛra san binaani.
42 Salomão reinou sobre todo o Israel durante quarenta anos, em Jerusalém.
43 O kɔ, Sulemani sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don a facɛ Dawuda ta masabonba kɔnɔ. A dencɛ Robohamu sigira masaya ra a nɔ ra.
43 Depois adormeceu com seus pais e foi enterrado na cidade de seu pai Davi. Roboão, seu filho, tornou-se rei em seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.