Lucas 12
Agta, Dupaninan (DUO) vs ARA
1 Idi nakipagtabbeg pala hidi, nagpipisan i rinibribu a totolay hanggan a namagdirkat hidi. Niyaen, inaamatan ni Jesus i toltolduwan na, ket kinagi na, “Magingat kam ha lebadura na Pariseyo a hidi. I kayat ko kagiyan, i ugali di a aginpappiya ken agintatalak. Lisian moy mina i ugali di, a awan moy hidi ahegan.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Ta maski nu anya a paggimet na totolay a netago, iday i mepalapos nokkan. Ket maski nu anya a napalimid na totolay niyaen, iday i makatandiyan na kakpalan nokkan.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Isu, ha bagbagay a paguhonan tam ha kallap, a awan mateman na tolay a hidi, iday mina i mebaheta moy nokkan ha saguppang na ngamin a tolay, maski ha pamalak. Ket maski nu iyanasas tam niyaen, masapul moy nokkan a ibaheta ha saguppang na ngamin a tolay.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Hikam i ilay ko. Ket ipeta ko ha nikam a awan kam mina manteng ha totolay. Mapatay di i baggi moy, ngem awan di maanya i espiritu moy.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Iwadan takam nu heya mina i kantengan moy. Manteng kam mina ha Dios, ta hikuna la i makapatay ha totolay ken makapebanghat bila ha espiritu di ha impyerno. Hikuna mina i kantengan moy,” kagi ni Jesus.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Ngem awan kam mina magburibur a pabiyanan na kam na Dios. Ta kona ha ide i kagbi na Dios. Ikaspangarigan, ha nikitam, malaka la i piyak a manok. Ngem uray nu melako i lima a piyak ha duwa a sentabos la, nakaman na hidi na Dios. Ket awan na lipatan i maski esa.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Ngem ha nakam na Dios, mas mangina kam unay ngem ha piyak a hidi. Ket katandiyan na i maski nu anya a magimet ha nikam, uray nu lompas i esa la a buk ha buntok mo, katandiyan na Dios, ta binilang na dan. Isu, awan kam mina magburibur. Ta hikam i mas mangina ha Dios ngem ha makpal a piyak a manok.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Nakaman moy ide a megipu ha nikan, a Annak na Dios a Nagbalin a Tolay. Ha maski nu heya a mangipeta ha totolay a hikuna i tagabu ko, ipeta ko bila ha anganghel na Dios a hikuna i agum ko.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ket maski nu heya a magmadi ha nikan ha saguppang na totolay, madiyan ko bila hikuna ha saguppang na anganghel na Dios,” kagi ni Jesus.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Ha maski nu heya a magkagi ha pangsenti ha Annak na Dios a Nagbalin a Tolay, mabalin a mapakawan na hikuna na Dios. Ngem ha maski nu heya a magkagi ha pangsenti ha Espiritu na Dios, awan hikuna mapakawan.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 “Nokkan, meyangay kam ha saguppang na kapikapilya na Judyo a hidi, ken ha gobernador a hidi, ken ha hari a hidi. Ngem nokkan, nu paliwatan di kam, gipu ha panahod moy ha nikan, awan kam mina magburibur nu anya i rason moy ha nidi, onu panyan moy a makitabbeg ha nidi.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Gipu ta, ha iday a tiyempo, atoy i Espiritu na Dios a mangitoldu ha nikam nu anya mina i kagi moy,” kon ni Jesus.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Niyaen, atoy i esa a lallaki ha lubuk na kakpalan aye, ket kinagi na, “Maestro, ibon mo bi i hekka ko, penu bunongan na ak ha gihagihak na minama mi.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ngem tinabbeg ni Jesus, “Agay, bakkanak a hukom a magpabunong mina ha gihagihak moy!”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ket kinagi ni Jesus ha nidi ngamin, “Magingat kam a awan moy seniyan i maski nu anya a kalase na bagbagay. Ta bakkan a babaknang i paggipuwan na mappiya a pagbiyag na tolay, maski nu mabaknang unay. Awan a makapappiya i babaknang ha biyag na tolay,” kon ni Jesus.
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ket inestoriya ni Jesus ide a pangipakatandi na, “Idi kan, atoy i esa a mabaknang a lallaki, ket mappiya i pinaggapas na.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Isu, kagin na, a ‘Kulang i paghenan na irik ko! Anya mina i gimetan ko?’ kon na kan.
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 ‘Ay, katandi ko dan! Rakrakan ko mina i kamalig ko a alegid, ket pataknagan ko i dakdakkal a kamalig a pagdattonan ha irik ko, ken ngamin a aruwatan ko,’ kon na kan.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Sa na, kinagi na lallaki ha baggi na, ‘Masuwerteyak agay! Kusto dan i ginayak ko. Malaka la i biyag ko hanggan ha maski nu hangan a tawen. Isu a magkanak la, ken maginumak la, ken magragsakak la,’ kon na kan na Mabaknang.
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Ngem inpeta na Dios ha nikuna, ‘Madagel ka, ta yenan a kallap ket matay ka. Ket heya dod i makingbagay ha dagende a inkemot mo?’ kon na Dios ha lallaki a mabaknang.
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Isu,” kinagi ni Jesus, “kona bila hito i magimet ha maski nu heya a magpuhon ha babaknang para ha baggi na, ngem magpabiyan ha nebilang na Dios a kinabaknang ha biyag a magnanayon,” kon ni Jesus ha kakpalan aye.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Ket kinagi ni Jesus ha toltolduwan na, “Gipu ta kona hito, ipeta ko ha nikam, a awan kam mina magburibur ha pagbiyag moy, onu kasapulan moy.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Ta nu atdinan na kam na Dios ha biyag moy, awan moy mina kagin a awan na kam atdinan ha kasapulan moy. Malaka la iday ha Dios. Ta mas mangina i biyag moy ngem kanan onu badu.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Entan moy i manok a hidi. Awan hidi magmula, ket awan hidi maganni. Ket awan ha kamalig di. Pakanan na hidi na Dios. Ket hikam i mas mangina ha Dios ngem manok a hidi.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ket tahod bila a awan ha pagserbe ha buribur. Nu dumemat i tiyempo na katay mo, awan ka makapaalay ha biyag mo gipu ha buribur mo.
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 “Isu, nu awan kam makapaalay ha biyag moy, maski ha ballik la, apay a buriburan moy i maski nu anya a aruwatan moy?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Hikam i mas mangina ngem ha budbudak. Ngem entan moy i budak a hidi. Awan hidi magtarabaho, awan hidi maggimet ha badu. Ngem nabaduwan dan hidi. Ket mas inaamakan i badu na esa a budak ngem ha ngamin a badu ni Hari Solomon, i mamabaknang a Hari ha Israel.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Isu, nu baduwan na Dios i budak a hidi ha inamakan, maski nu matutod hidi nokkan, anya dod ha nikam? Sigurado a pabaduwan na kam bila. Apay wade a ballik la i panahod moy?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 “Awan kam mina magburibur! Awan kam umangburibur nu anya i pangikan moy onu pangiinum moy.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Kona hay i ugali na ngamin a tolay a awan a manahod ha Dios. Ngem ha nikam, awan kam mina magaheg ha nidi. Ta nakatandiyan na Dios a masapul moy idagende a bagbagay.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Imbes na, nakaman moy mina i pinagtongpal moy ha Dios, ket atdinan na kam ha ngamin a kasapulan moy.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Hikam a agagum ko, awan kam mina manteng. Maski nu awan kam makpal, kayat na Hama moy a sakopan na kam ha paghariyan na.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Isu, ilako moy dan i aruwatan moy, ket iyatad moy i korinat ha napobre a hidi. Nu kona hito i gimetan moy, maalap moy nokkan i sabali a baknang ha langit. Bakkan i babaknang ha langit, ta awan hidi mobosan. Bakan hidi ha kinabaknang moy a matakneg, onu makutem na uhad.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Isu, nanakaman moy mina i paghariyan na Dios. Ta maski nu anya i nanakaman moy, iday i kaskasorhan moy ken ibilang moy a kinabaknang,” kon ni Jesus.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Mappiya i kasasaad di nu sigagayak hidi, a awan hidi makakilap ha pagsoli na happo di. Ta ha ide a happo di, hikuna i magitennon ha tennon na tagabu. Ket hikuna i magpaetnod ha nidi, ken magserbe ha nidi. Ket hikuna i mangpakan ha nidi.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Isu, mappiya i kasasaad na sigagayak a hidi, uray nu sumoli i happo di ha maski nu anya a oras. Maski nu pagsigram dan, o maski nu lubuk na kallap.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Ket kona bila hito ha nikitam,” kinagi ni Jesus, “Halimbawa: nu atoy i makingbilay a makatandi nu hangan i pangsaddap na mahagtakaw ha bilay na, siyempre, madiyan na a palobusan a sumadap i mahagtakaw.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Ket kona hito nokkan i pagdemat na Annak na Dios a Nagbalin a Tolay. Ta kona ha mahagtakawak a dumemat ha sigida. Isu, magayak kam mina, a kona ha tagabu a hidi, penu makipagsalpak kitam. Ta sumoliyak nokkan ha tiyempo a awan moy mapugtowan,” kon ni Jesus.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Sinalodsod ni Pedro, “Apo, inestoriya mo ide para ha nikami la a agum mo, onu para ha ngamin a totolay?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ket tinabbeg ni Jesus, “Inestoriya ko ide para ha maski nu heya a malaing a tagabu, a makaunod perpermi ha happo na. Hikuna i tagabu a meturayan na happo na ha bilay na. Ket i tagabu hito i magpakan ha ngamin a sabali a tagabu ha kanan di a husto.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Ket mappiya i kasasaad na ide a tagabu nu sumoli i happo na, ket maenta na a nagtongpal i tagabu na ha ngamin a nebon ha nikuna.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ta ipeta ko ha nikam, a meturayan na happo i tagabu na heya ha ngamin a aruwatan na.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 “Ngem kagbi hikuna nu sabali i nakam na. Ket nu nakaman na a maalay pala, a awan pala dumemat i happo na. Ket nu mangrugi hikuna a magbaot ha sabali a tagtagabu, a maski lallallaki, onu babbey a hidi. Ket nu magkan la hikuna, onu maginum la hikuna, ken maging mabartek hikuna. Agay, kagbi hikuna.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Ta sumoli i happo na ha tiyempo a awan na mapugto. Ta awan na katandi i tiyempo na pagdemat na happo na. Ket nu dumemat i happo na, siyempre, isina na i tagabu aye, a ipaagum na hikuna ha nagsalungasing a hidi.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Dakdakkal i parusa ha tagabu a makatandi ha panggep na happo na, ngem awan na pagayakan i baggi na a magtongpal.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Ket balballik i parusa ha tagabu a awan makatandi ha panggep na happo na, maski nu gimetan na i madukas a pakaparusaan na mina. Ket kona bila ha ide, a ipeta ko ha nikam. Nu makpal i neyatad ha esa a tolay, siyempre, makpal mina i mesulet na nokkan. Onu makpal unay i neyatad ha esa a tolay, siyempre, makpal bas i mesulet na,” kinagi ni Jesus ha agagum na.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 “I pagdemat ko ha lutak i kona ha esa a lallaki a umangay a magtutod ha sikaw na. Ket i kona ha gangatan ko i pangpadalus ko ha totolay a manahod. Ket kona ha pangpasina i gangatan ko ha totolay a magmadi a manahod. Ket kayat ko gamen a mangrugi dan ide a gangatan!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Ngem ha palungo a makapagangatak ha ide a gangatan, masapul a magattamak ha makpal a rigrigat. Ket matagegak hanggan mobos idenday a rigrigat.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 “Baka kagin moy a inumangayak ha he penu maadya ko i ngamin a rigrigat. Awan agay! Awan a makapatalna i pinagdidinaggap ko, nu awan a mapasina na pagditang ko aye.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Ta mangrugi ha niyaen, gipu ta hikan, masinasina i totolay. Kona nu atoy i lima a tolay ha esa a pamilya, ket magsina hidi. Ta magkasenti i tallu ha duwa, ket magkasenti bila i duwa ha denday a tallu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Magsina i pattama, ket magsina i pattena, ket magsina bila i magmanugang a hidi,” kon ni Jesus.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Tinumulos ni Jesus ha pagitoldu na, ha kakpalan a hidi, “Nu maenta moy i madiklam a ulap ha daya, ikagi moy a dagus a maguden nokkan. Ket nokkan, maguden man.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ket nu mabati moy i pahas a magipu ha abagat, ikagi moy a maging mapassi nokkan. Ket nokkan, naging mapassi dan.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Ngem aginmalmalaing kam agay! Ta malaing kam, nu pugtowan moy i uden, onu passi. Ngem madiyan moy a makatandiyan i tiplad a pangpakatandi ha tiyempo aye.
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 Apay a madiyan moy a makatandiyan i paggimet a mappiya? Nokkan, nu matay kam, madusa kam, gipu ta madukas i paggimet moy.
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 — ausente —
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 — ausente —
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.