Mateus 13
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NAA
1 Gote ꞌasiyata nina ꞌenaya Yesu anuwa nina ꞌenega ꞌiapwesa ga ꞌidolo leꞌawaya ga ꞌimiyatowa.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 ꞌEnega boda sinabwana siegogonama ꞌenaya, ga ꞌebweu waga ꞌidoedoe ꞌenaya ꞌigelu ga ꞌimiyatowa, ta pwalu leꞌawaya sitootoolo.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ga eꞌita yaudi ꞌiꞌebwaꞌedi onasemalimaliyega, ꞌigwae, “Tobagula ꞌebweu ꞌina bagulaya ꞌitauya, ga witi atuna ꞌilelewanedi,
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 ga ꞌaina atuna ꞌedaya sibeꞌu, ꞌenega manuwa siꞌitedi, ga simwaꞌuta ga siꞌenidi.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ta ꞌaina atuna bwaꞌa logulegulewana ꞌenaya sibeꞌu, ta muliyega sitabwa manini, manuna bwaꞌa gidalina tuga,
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 ꞌenega ala ꞌitudimwedi ga siꞌoapelu, manuna lamudi nigeya bwaꞌa gonituna silobaloba.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 “Ta ꞌaina atuna kwakwakwala ꞌediya sibeꞌu ga sitabwa enoenowa, ta kwakwakwala ꞌiewaiwai ga ꞌididi emwawasidi.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ta ꞌaina atuna bwaꞌa boboꞌana ꞌenaya sibeꞌu, ga sitabwama ga sisinabwa ga siuwa, ꞌenega ꞌaina atuna uwadi ꞌadi yau analedi, ta ꞌaina sikisiti, be wate ꞌaina teti.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 “ꞌEguma matenami ona gete wada nono.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 ꞌEnega ꞌina tononoyao siapwesama ga Yesu sieonena, sigwae, “Toꞌase manuna onasemalimaliyega boda nidi ꞌediya ꞌueꞌieꞌita?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 ꞌEnega Yesu ꞌigwae, “ꞌOmi niꞌatu Yaubada ꞌemiya ꞌitagwala be ꞌina loina solaꞌaiꞌailidi ꞌana tomwalatoiyao, ta boda getedi nigeya.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 ꞌEguma yaisigedi nadigega ma idi mwalatoi, ꞌiabe loeposeyana sinabwa wawasae siloba, ta esi ꞌeguma yaisigedi nigeya ꞌidi mwalatoimo ta toꞌase nai ꞌediya simiyami ꞌiabe maiboꞌana siloseyedi.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Gete ꞌalena ꞌenega onasemalimaliyega yaeꞌieꞌita ꞌediya, manuna ꞌidi dune ꞌediyega nigeya sida ꞌita ꞌaiꞌaila, ta wate ꞌidi nono ꞌediyega nigeya sida nuwasabwalena.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Tomota getedi manudi lowa Aisea ꞌigimisimana, ꞌigwae,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Manuna tomota getedi ꞌidi nuwanuwao
15 Porque o coração deste povo
16 “Ta ꞌomi ma imi gwausowala, manuna matamiyega waꞌitaꞌita ta tenamiyega wanonono.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Onaꞌaiꞌaila, yage getedi waꞌitaꞌitadi ta wanononodi lowa palopitao be topalupaluyao nuwanuwadi sinabwana be sida ꞌitadi nai sida nonodi, ta nigeya silobalobadi.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “ꞌEnega atu ꞌana ꞌelelewana ꞌana mwalatoi wada nono.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 ꞌEguma yaita Yaubada ꞌina loina tetelina ꞌinono namo, ta nigeya ꞌinuwanuwa sabwaleni, maꞌetamo togietoꞌumali nina ꞌimamai be ona nidi tai ꞌatenega ꞌiꞌewayauledi. Nate atu nidi sibeꞌubeꞌu ꞌedaya ꞌadi mwalatoi.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 “Ta wate atu nidi bwaꞌa logulegulewana ꞌenaya sibeꞌubeꞌu taudi tetela boboꞌana sinonoi ta ma idi gwausowala sitatagwala,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 ta nigeya lamudi ꞌipaꞌapaꞌala, ꞌenega tuta gidalina namo ꞌenaya sida miyami, be ꞌabo to tuta ꞌenaya tetela boboꞌana ꞌana emisa manuna mwau nai etalauwala silobai, sibeꞌu manini.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 “Ta atu nidi kwakwakwala ꞌediya sibeꞌuya taudi tetela boboꞌana sinonona, ta ꞌidi nuwanuwa baleꞌu be esaesa ꞌana nuwanuwao ꞌediyega tetela boboꞌana siloemwawasina, ꞌenega nigeya sawesawenaya be siuuwa.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 “Ta atuna nidi bwaꞌa boboꞌana ꞌenaya sibeꞌuya taudi tetela boboꞌana sinonona ga ꞌana mwalatoi ꞌediya ꞌimiyami ga uwadi boboꞌadi sisaꞌudi. ꞌAina uwadiyao analedi, ta ꞌaina sikisiti, ta ꞌaina teti.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 ꞌEnega onasemalimali ꞌebweu wate Yesu ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega ꞌebweu tai witi atuna boboꞌadi ꞌina bagulaya ꞌilelewanedi.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 ꞌEnega boiboiya siꞌeno mwataya, ta ꞌana talauwala ꞌebweu ꞌimai bagulaya ga pwatula ꞌana ꞌita ꞌatuwa witi wate ꞌilelewanedi witi ꞌaiꞌaila soladiya, ga muliyega ꞌitauya.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 ꞌEnega maiboꞌadi sitabwama ga siuwa ga pwatula nidi topaisewao siꞌita lobedi.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 ꞌEnega ꞌinapwana nina ꞌina topaisewao simai ga sieonena, ‘ꞌInapwana, atuna boboꞌana ꞌimu bagulaya lowa ꞌulelewanedi, ta mwaꞌadega ga ꞌenega pwatula maꞌediyao sitabwa leleleyama?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 “Ta tonibagula ꞌigwae, ‘Nai ꞌagu talauwala ꞌebweu ꞌilelewanedi.’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 “Ta ꞌinapwana nina ꞌigwae, ‘Tuwa! Wasaꞌu be sitabwa leleleyama, manuna ꞌeguma watoo be pwatula wadabu yauledi, nai ꞌaina witi wate maꞌediyao wadabu egogonedi.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Ta tuta sesoi esiya ꞌenaya topaisewao yada eonadi be pwatula siegogone nuganedi be sibwagilidi ta ꞌenega sigabu yauledi, ta witi siegogonedi be ꞌigu anuwa masulaya siedododi.”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 ꞌEbweu wate onasemalimali ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina etoloina ꞌatuwa nadigega beno atuna ꞌebweuna tai ꞌiꞌewena ga bagulaya ꞌiasona.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Beno atuna gidalina tuga ta ꞌina tabwa mulinaya ꞌiekaiwe be ꞌenega manuwao simama be nalinao ꞌediya ꞌidi newa siꞌabidi.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 ꞌEbweu wate onasemalimali ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina etoloina ꞌatuwa nadigega pwalawa ꞌana ꞌebe gieseseya. Gidalina tuga waine ꞌiꞌewena ga pwalawa sinabwana maꞌiyana ꞌiꞌeinisina, ꞌenega maiboꞌana ꞌiseseya.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yesu ꞌina ona getedi maiboꞌadi onasemalimali ꞌediyega pwalu ꞌieꞌitedi, manuna tauna tuta yauna onasemalimaliyega ꞌieꞌieꞌita tomota ꞌediya.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Gete ꞌenega palopita ꞌina onaupaupa ꞌiapwesa, nate lowaenei ꞌigimisimanena, ꞌigwae,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 ꞌEnega Yesu pwalu ꞌipilisinedi ga ꞌilugu anuwaya, ta ꞌina tononoyao simai ga ꞌena sigwae, “Onasemalimali pwatula bagulaya ꞌana mwalatoi ꞌuda liꞌami be ꞌada nuwa sabwaleni.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 ꞌEnega Yesu ꞌigwae, “Witi atuna ꞌana tolelewana nate Tomota Natuna,
37 E Jesus respondeu:
38 ta bagula nate baleꞌu maiboꞌana, ta witi nate taudi Yaubada ꞌina loina ꞌana tomuliyao, ta pwatula nate taudi toꞌumalina ꞌana toguinuwao,
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 ta pwatula ꞌana tolelewana nate tauna Seitani, ta tuta sesoi nate tuta ꞌana ꞌebe losalowa, ta tosesoi taudi aniloseyao,
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 be tuta ꞌana ꞌebe losalowa ꞌenaya totoꞌumalidi taudi ꞌatuwa pwatula sida egogonedi be sida gabu yauledi.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Ta Tomota Natuna ꞌina aniloseyao ꞌida etunedi be toꞌumalina ꞌana toeꞌitao be ꞌana toguinuwao sida egogonedima be ꞌina ꞌebeloina ꞌenega
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 sida ula apwesedi kaiwe ꞌalaꞌalasina solanaya, nate sena nina ꞌenaya tomota sida dedoi be sida esalaꞌiꞌita ꞌelouya ꞌenega.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 “Be muliyega topalupaluyao Tamadi ꞌina ꞌebeloina solanaya sida tuyayala, sinala nadigega.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega esaesa sinabwana, lowa ꞌebweu bwaꞌa ꞌenaya sikwaiyena ta ꞌebweu tai ꞌilobena, ga ꞌikwaiya limena, ꞌenega ma ina gwausowala ꞌitauya ga ꞌina gwegweyao maiboꞌadi ꞌiegimwaneyedi, ga ꞌadi maisa ꞌiꞌewena ga bwaꞌa nina ꞌigimwanena.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Ta wate Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega toꞌune ꞌebweuna mwali boboꞌana nuwanuwana.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 ꞌEnega ꞌebweu mwali boboꞌana wawasae ꞌilobena ga ꞌenega tauna ꞌina bagi maiboꞌadi ꞌipeledi be ꞌaene mwali nina boboꞌana wawasae ꞌida ꞌewa.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 “Ta wate Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega gomana tomota siyauyena olaya, ga mali iyana be mali iyana siꞌonedi,
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 ga gomana nina ꞌimaa geyogeyoi ta silisina dabalaya, ga simiyatowa, ta iyana maiboꞌadi siweyalidi, be iyana boboꞌadi gaeba ꞌediya sisaꞌudi ta iyana toꞌumalidi siuledi.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Nadigega wate, tuta ꞌana ꞌebe losalowa ꞌenaya, aniloseyao sida ma be totoꞌumalidi sida weyalidi toboboꞌadi ꞌediyega,
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 be sida ula apwesedi kaiwe ꞌalaꞌalasina solanaya, be ꞌena sida dedoi ta siesalaꞌiꞌita ꞌelouya ꞌenega.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 ꞌEnega Yesu ꞌienaidedi, ꞌigwae, “Mwaꞌadega onasemalimali getedi maiboꞌadi wamwalatonidiya?” Ta sinono ga silotamo, sigwae, “O!”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 ꞌEnega ꞌieonedi, “Gete tuga wada mwalatoni ꞌaene loina ꞌana toeꞌitao ꞌeguma niꞌatu Yaubada ꞌina loina sipanaita ꞌaiꞌailena, taudi ꞌatuwa nadigega ꞌebweu tonianuwa ꞌina gwegwe kadekadelidi ta auwaudi soladiya esaesa ꞌimiyami.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yesu ꞌina onasemalimali getedi ꞌilosalonidi, ga sena gote ꞌipilisinena,
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 ga ꞌiila ꞌina ꞌasaya, ta ꞌidi Anuwa Tapwalolo ꞌena ꞌilugu ga ꞌieꞌitedi, ta tomota nuwadi ꞌiowana ga sigwae, “Tai gete mane ꞌenega ꞌina sinasinapu be ꞌina guinuwa waiwaidi ꞌiꞌewaꞌewa?”
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ta wate sigwae, “Nai tai gete toꞌabiꞌabi tuga natuna? Ta sinana Meli, ta tasinao Yemesa be Yosepa be Saimoni be Yudasa,
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 ta wate nuunao maꞌedao tamiyami. Ta mwaꞌadega sana ga tai gete nadigega ꞌisinasinapuꞌesa?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 ꞌEnega siguitoyasena. Ta Yesu ꞌieonedi, ꞌigwae, “Palopitao ꞌadi ꞌamayaba silobaloba mali ꞌasa ꞌediya. Ta taudi ꞌidi ꞌasaya nai ꞌidi anuwaya nigeya ꞌadi ꞌamayabamo.”
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 ꞌEnega Yesu nada ꞌina guinuwa waiwaidi nigeya yaudi ꞌiguiguinuwedi, manuna nigeya sida emisena.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.