Mateus 13
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs ARA
1 Gote ꞌasiyata nina ꞌenaya Yesu anuwa nina ꞌenega ꞌiapwesa ga ꞌidolo leꞌawaya ga ꞌimiyatowa.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 ꞌEnega boda sinabwana siegogonama ꞌenaya, ga ꞌebweu waga ꞌidoedoe ꞌenaya ꞌigelu ga ꞌimiyatowa, ta pwalu leꞌawaya sitootoolo.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ga eꞌita yaudi ꞌiꞌebwaꞌedi onasemalimaliyega, ꞌigwae, “Tobagula ꞌebweu ꞌina bagulaya ꞌitauya, ga witi atuna ꞌilelewanedi,
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 ga ꞌaina atuna ꞌedaya sibeꞌu, ꞌenega manuwa siꞌitedi, ga simwaꞌuta ga siꞌenidi.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Ta ꞌaina atuna bwaꞌa logulegulewana ꞌenaya sibeꞌu, ta muliyega sitabwa manini, manuna bwaꞌa gidalina tuga,
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 ꞌenega ala ꞌitudimwedi ga siꞌoapelu, manuna lamudi nigeya bwaꞌa gonituna silobaloba.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 “Ta ꞌaina atuna kwakwakwala ꞌediya sibeꞌu ga sitabwa enoenowa, ta kwakwakwala ꞌiewaiwai ga ꞌididi emwawasidi.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ta ꞌaina atuna bwaꞌa boboꞌana ꞌenaya sibeꞌu, ga sitabwama ga sisinabwa ga siuwa, ꞌenega ꞌaina atuna uwadi ꞌadi yau analedi, ta ꞌaina sikisiti, be wate ꞌaina teti.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 “ꞌEguma matenami ona gete wada nono.”
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 ꞌEnega ꞌina tononoyao siapwesama ga Yesu sieonena, sigwae, “Toꞌase manuna onasemalimaliyega boda nidi ꞌediya ꞌueꞌieꞌita?”
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 ꞌEnega Yesu ꞌigwae, “ꞌOmi niꞌatu Yaubada ꞌemiya ꞌitagwala be ꞌina loina solaꞌaiꞌailidi ꞌana tomwalatoiyao, ta boda getedi nigeya.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 ꞌEguma yaisigedi nadigega ma idi mwalatoi, ꞌiabe loeposeyana sinabwa wawasae siloba, ta esi ꞌeguma yaisigedi nigeya ꞌidi mwalatoimo ta toꞌase nai ꞌediya simiyami ꞌiabe maiboꞌana siloseyedi.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Gete ꞌalena ꞌenega onasemalimaliyega yaeꞌieꞌita ꞌediya, manuna ꞌidi dune ꞌediyega nigeya sida ꞌita ꞌaiꞌaila, ta wate ꞌidi nono ꞌediyega nigeya sida nuwasabwalena.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Tomota getedi manudi lowa Aisea ꞌigimisimana, ꞌigwae,
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Manuna tomota getedi ꞌidi nuwanuwao
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 “Ta ꞌomi ma imi gwausowala, manuna matamiyega waꞌitaꞌita ta tenamiyega wanonono.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Onaꞌaiꞌaila, yage getedi waꞌitaꞌitadi ta wanononodi lowa palopitao be topalupaluyao nuwanuwadi sinabwana be sida ꞌitadi nai sida nonodi, ta nigeya silobalobadi.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “ꞌEnega atu ꞌana ꞌelelewana ꞌana mwalatoi wada nono.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 ꞌEguma yaita Yaubada ꞌina loina tetelina ꞌinono namo, ta nigeya ꞌinuwanuwa sabwaleni, maꞌetamo togietoꞌumali nina ꞌimamai be ona nidi tai ꞌatenega ꞌiꞌewayauledi. Nate atu nidi sibeꞌubeꞌu ꞌedaya ꞌadi mwalatoi.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 “Ta wate atu nidi bwaꞌa logulegulewana ꞌenaya sibeꞌubeꞌu taudi tetela boboꞌana sinonoi ta ma idi gwausowala sitatagwala,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 ta nigeya lamudi ꞌipaꞌapaꞌala, ꞌenega tuta gidalina namo ꞌenaya sida miyami, be ꞌabo to tuta ꞌenaya tetela boboꞌana ꞌana emisa manuna mwau nai etalauwala silobai, sibeꞌu manini.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 “Ta atu nidi kwakwakwala ꞌediya sibeꞌuya taudi tetela boboꞌana sinonona, ta ꞌidi nuwanuwa baleꞌu be esaesa ꞌana nuwanuwao ꞌediyega tetela boboꞌana siloemwawasina, ꞌenega nigeya sawesawenaya be siuuwa.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 “Ta atuna nidi bwaꞌa boboꞌana ꞌenaya sibeꞌuya taudi tetela boboꞌana sinonona ga ꞌana mwalatoi ꞌediya ꞌimiyami ga uwadi boboꞌadi sisaꞌudi. ꞌAina uwadiyao analedi, ta ꞌaina sikisiti, ta ꞌaina teti.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 ꞌEnega onasemalimali ꞌebweu wate Yesu ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega ꞌebweu tai witi atuna boboꞌadi ꞌina bagulaya ꞌilelewanedi.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 ꞌEnega boiboiya siꞌeno mwataya, ta ꞌana talauwala ꞌebweu ꞌimai bagulaya ga pwatula ꞌana ꞌita ꞌatuwa witi wate ꞌilelewanedi witi ꞌaiꞌaila soladiya, ga muliyega ꞌitauya.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 ꞌEnega maiboꞌadi sitabwama ga siuwa ga pwatula nidi topaisewao siꞌita lobedi.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 ꞌEnega ꞌinapwana nina ꞌina topaisewao simai ga sieonena, ‘ꞌInapwana, atuna boboꞌana ꞌimu bagulaya lowa ꞌulelewanedi, ta mwaꞌadega ga ꞌenega pwatula maꞌediyao sitabwa leleleyama?’
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 “Ta tonibagula ꞌigwae, ‘Nai ꞌagu talauwala ꞌebweu ꞌilelewanedi.’
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 “Ta ꞌinapwana nina ꞌigwae, ‘Tuwa! Wasaꞌu be sitabwa leleleyama, manuna ꞌeguma watoo be pwatula wadabu yauledi, nai ꞌaina witi wate maꞌediyao wadabu egogonedi.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Ta tuta sesoi esiya ꞌenaya topaisewao yada eonadi be pwatula siegogone nuganedi be sibwagilidi ta ꞌenega sigabu yauledi, ta witi siegogonedi be ꞌigu anuwa masulaya siedododi.”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 ꞌEbweu wate onasemalimali ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina etoloina ꞌatuwa nadigega beno atuna ꞌebweuna tai ꞌiꞌewena ga bagulaya ꞌiasona.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Beno atuna gidalina tuga ta ꞌina tabwa mulinaya ꞌiekaiwe be ꞌenega manuwao simama be nalinao ꞌediya ꞌidi newa siꞌabidi.”
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 ꞌEbweu wate onasemalimali ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Yaubada ꞌina etoloina ꞌatuwa nadigega pwalawa ꞌana ꞌebe gieseseya. Gidalina tuga waine ꞌiꞌewena ga pwalawa sinabwana maꞌiyana ꞌiꞌeinisina, ꞌenega maiboꞌana ꞌiseseya.”
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu ꞌina ona getedi maiboꞌadi onasemalimali ꞌediyega pwalu ꞌieꞌitedi, manuna tauna tuta yauna onasemalimaliyega ꞌieꞌieꞌita tomota ꞌediya.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Gete ꞌenega palopita ꞌina onaupaupa ꞌiapwesa, nate lowaenei ꞌigimisimanena, ꞌigwae,
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 ꞌEnega Yesu pwalu ꞌipilisinedi ga ꞌilugu anuwaya, ta ꞌina tononoyao simai ga ꞌena sigwae, “Onasemalimali pwatula bagulaya ꞌana mwalatoi ꞌuda liꞌami be ꞌada nuwa sabwaleni.”
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 ꞌEnega Yesu ꞌigwae, “Witi atuna ꞌana tolelewana nate Tomota Natuna,
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 ta bagula nate baleꞌu maiboꞌana, ta witi nate taudi Yaubada ꞌina loina ꞌana tomuliyao, ta pwatula nate taudi toꞌumalina ꞌana toguinuwao,
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 ta pwatula ꞌana tolelewana nate tauna Seitani, ta tuta sesoi nate tuta ꞌana ꞌebe losalowa, ta tosesoi taudi aniloseyao,
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 be tuta ꞌana ꞌebe losalowa ꞌenaya totoꞌumalidi taudi ꞌatuwa pwatula sida egogonedi be sida gabu yauledi.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Ta Tomota Natuna ꞌina aniloseyao ꞌida etunedi be toꞌumalina ꞌana toeꞌitao be ꞌana toguinuwao sida egogonedima be ꞌina ꞌebeloina ꞌenega
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 sida ula apwesedi kaiwe ꞌalaꞌalasina solanaya, nate sena nina ꞌenaya tomota sida dedoi be sida esalaꞌiꞌita ꞌelouya ꞌenega.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 “Be muliyega topalupaluyao Tamadi ꞌina ꞌebeloina solanaya sida tuyayala, sinala nadigega.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 “Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega esaesa sinabwana, lowa ꞌebweu bwaꞌa ꞌenaya sikwaiyena ta ꞌebweu tai ꞌilobena, ga ꞌikwaiya limena, ꞌenega ma ina gwausowala ꞌitauya ga ꞌina gwegweyao maiboꞌadi ꞌiegimwaneyedi, ga ꞌadi maisa ꞌiꞌewena ga bwaꞌa nina ꞌigimwanena.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 “Ta wate Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega toꞌune ꞌebweuna mwali boboꞌana nuwanuwana.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 ꞌEnega ꞌebweu mwali boboꞌana wawasae ꞌilobena ga ꞌenega tauna ꞌina bagi maiboꞌadi ꞌipeledi be ꞌaene mwali nina boboꞌana wawasae ꞌida ꞌewa.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Ta wate Yaubada ꞌina loina ꞌatuwa nadigega gomana tomota siyauyena olaya, ga mali iyana be mali iyana siꞌonedi,
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 ga gomana nina ꞌimaa geyogeyoi ta silisina dabalaya, ga simiyatowa, ta iyana maiboꞌadi siweyalidi, be iyana boboꞌadi gaeba ꞌediya sisaꞌudi ta iyana toꞌumalidi siuledi.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Nadigega wate, tuta ꞌana ꞌebe losalowa ꞌenaya, aniloseyao sida ma be totoꞌumalidi sida weyalidi toboboꞌadi ꞌediyega,
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 be sida ula apwesedi kaiwe ꞌalaꞌalasina solanaya, be ꞌena sida dedoi ta siesalaꞌiꞌita ꞌelouya ꞌenega.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 ꞌEnega Yesu ꞌienaidedi, ꞌigwae, “Mwaꞌadega onasemalimali getedi maiboꞌadi wamwalatonidiya?” Ta sinono ga silotamo, sigwae, “O!”
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 ꞌEnega ꞌieonedi, “Gete tuga wada mwalatoni ꞌaene loina ꞌana toeꞌitao ꞌeguma niꞌatu Yaubada ꞌina loina sipanaita ꞌaiꞌailena, taudi ꞌatuwa nadigega ꞌebweu tonianuwa ꞌina gwegwe kadekadelidi ta auwaudi soladiya esaesa ꞌimiyami.”
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Yesu ꞌina onasemalimali getedi ꞌilosalonidi, ga sena gote ꞌipilisinena,
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 ga ꞌiila ꞌina ꞌasaya, ta ꞌidi Anuwa Tapwalolo ꞌena ꞌilugu ga ꞌieꞌitedi, ta tomota nuwadi ꞌiowana ga sigwae, “Tai gete mane ꞌenega ꞌina sinasinapu be ꞌina guinuwa waiwaidi ꞌiꞌewaꞌewa?”
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ta wate sigwae, “Nai tai gete toꞌabiꞌabi tuga natuna? Ta sinana Meli, ta tasinao Yemesa be Yosepa be Saimoni be Yudasa,
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 ta wate nuunao maꞌedao tamiyami. Ta mwaꞌadega sana ga tai gete nadigega ꞌisinasinapuꞌesa?”
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 ꞌEnega siguitoyasena. Ta Yesu ꞌieonedi, ꞌigwae, “Palopitao ꞌadi ꞌamayaba silobaloba mali ꞌasa ꞌediya. Ta taudi ꞌidi ꞌasaya nai ꞌidi anuwaya nigeya ꞌadi ꞌamayabamo.”
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 ꞌEnega Yesu nada ꞌina guinuwa waiwaidi nigeya yaudi ꞌiguiguinuwedi, manuna nigeya sida emisena.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.