Lucas 9
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NAA
1 Ta Yesu ꞌina topaisewao site tuwelo ꞌibwau egogonedima ga ꞌadi loina be waiwai ꞌiꞌebwaꞌedi be ꞌenega sawesawediya yaluyaluwa biꞌi tomota ꞌediyega sida ula apwesedi, ta wate ꞌadi leꞌoasao sida gieboboꞌanedi.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios e para curar doenças.
2 ꞌEnega ꞌietunedi be ꞌaene Yaubada ꞌina etoloina tomotai ꞌediya sida loguguyae, ta wate leꞌoasao sida gieboboꞌanedi.
2 Também os enviou a pregar o Reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Ta wate ꞌina guguya ꞌena ꞌiloinedi, ꞌigwae, “Geyaꞌabo ꞌebweu toꞌase waꞌewaꞌewa. Geyaꞌabo ꞌetoguna nai tana nai masula nai mani, nai ꞌami ꞌoama ꞌeluwena.
3 E disse-lhes:
4 Ta ꞌabo to anuwa ꞌena sibwauyemi be walulugu, anuwa nina ꞌena waeꞌowaga be ꞌana laba sena nina wapilisine.
4 Na casa em que vocês entrarem, fiquem ali até saírem daquele lugar.
5 Ta ꞌeguma to ꞌasa ꞌena nigeya siꞌauꞌauꞌewami ꞌidi anuwa ꞌediya, ꞌasa nina nedilina ꞌaemiyega waloutuutu yauledi ta wapilisinedi be ꞌenega waeꞌitadi ꞌaene ꞌiabe mwau ꞌediya ꞌiapwesa.”
5 E onde quer que não receberem vocês, ao saírem daquela cidade sacudam o pó dos pés em testemunho contra eles.
6 Ta ꞌenega tononoyao nidi sitauya ga sena maiboꞌadi ꞌediya sisakowasi ga tetela boboꞌana siloguguyaena, ta wate toleꞌoasao sena ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya sigie boboꞌanedi.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e fazendo curas por toda parte.
7 Gote ꞌena Elodi, tauna Galili ꞌana toloina, yage getedi siapweapwesa aledi ꞌinonodi ga nuwana ꞌiowana sinabwana manuna ꞌaidi tomota sigwae, “Yoni togiebapitaiso ꞌaene niꞌatu mwawasega ꞌitoolo limana,”
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: “João ressuscitou dentre os mortos.”
8 ta ꞌaidi sigwae, “Nigeya, Ilaitiya ꞌiapwesama,” ta wate ꞌaidi sigwae, ꞌaene “Tauna ꞌebweu palopita lowaenei ꞌimwawasa ga gete tuga ꞌitoolo limanama.”
8 Outros diziam: “Elias apareceu.” E ainda outros diziam: “Um dos antigos profetas ressuscitou.”
9 ꞌEnega Elodi wate ꞌigwae, “Yoni niꞌatu ꞌaboꞌagu ꞌigu loinega ga ꞌotona siꞌupwena. Ta to tai sana gete sionaonae.” Gote ꞌena Elodi ꞌitoo waiwai be ꞌaene Yesu ꞌida loba.
9 Herodes, porém, disse: — Eu mandei decapitar João. Quem, então, é este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava para vê-lo.
10 Ta niꞌatu Yesu ꞌina toguinuwao nidi ꞌidi sakowasiyega siilama ga ꞌidi guinuwa maiboꞌana siemwasalina Yesu ꞌenaya. Ga muliyega ꞌidi ꞌinapwana nina ꞌiꞌauꞌewedi ga maꞌenao sitauya ꞌebweu ꞌasa, ꞌana esana Beteseida ꞌenaya, be ꞌaene taudimo nada sida miyami.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. Ele, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Ta nigeya sawesawediya, manuna boda ale sinonona, ga wate Yesu nina simuliyena ga simai ꞌenaya. ꞌEnega Yesu ꞌediya ꞌitagwala ga Yaubada ꞌina loina manuna ꞌieꞌitedi, ta wate ꞌadi leꞌoasao ꞌigie boboꞌanedi.
11 Mas as multidões souberam disso e o seguiram. Acolhendo-as, Jesus lhes falava a respeito do Reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Simiyami ga sinala ꞌisuguwa, ta site tuwelo nidi simai ga Yesu sieonena, sigwae, “ꞌInapwana, boda getedi ꞌuda etunedi be siila ꞌasa selabedaya ꞌediya, be nada masula be ꞌebeꞌeno siꞌebesa, be ꞌenega ꞌediya sieyawaiꞌata. Manuna bada saꞌi sena mwatui daita.”
12 Mas o dia estava chegando ao fim. Então os doze se aproximaram de Jesus e disseram: — Despeça a multidão, para que, indo às aldeias e campos ao redor, se hospedem e encontrem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 ꞌEnega Yesu ꞌediya ꞌigwae, “Mwaꞌadega, ꞌomi geyaꞌabo waeꞌenidi, aga?”
13 Jesus, porém, lhes disse: Os discípulos responderam: — Não temos mais que cinco pães e dois peixes, a não ser que nós mesmos vamos e compremos comida para todo este povo.
14 Ta boda nidi ꞌediyega tai dimo ꞌadi yau nadigega paibi tausani. ꞌEnega Yesu ꞌina tononoyao ꞌieonedi, ꞌigwae, “Tomotai nidi waweyalidi be ꞌidi boda ꞌediya wasaꞌudi, nadigega tomotai pipiti boda ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya, be nadigega simiyatowaꞌesa.”
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então Jesus disse aos seus discípulos:
15 Ta ꞌina loina nina maiboꞌana nadigega siguinuwena, ga simiyatowa ꞌidi boda ꞌediya.
15 Eles atenderam, fazendo com que todos se assentassem.
16 ꞌEnega Yesu beledi nima ta wate iyana ꞌeluwa ꞌiꞌewedi, ga galewaya ꞌiꞌitatuꞌe, ga masula nidi manudi ꞌiona oboboma. Ta muliyega ꞌigitomwedi ga ꞌina tononoyao ꞌiꞌebwaꞌedi be sida eguyaiye tomota ꞌediya.
16 E Jesus, pegando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 ꞌEnega maiboꞌadi siꞌai ga gamwadi ꞌipawa, ta masula tupwatupwadi siegogonedi, ga kodo tuwelo siloemaedi.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que sobraram foram recolhidos doze cestos.
18 ꞌEnega Yesu ma ina tononoyao sitauya, ga muliyega Yesu tebweuna ꞌimiyami, ga Yaubada ꞌena ꞌisidasida. Ta ꞌina sidasida ꞌigumwalaya ga ꞌina tononoyao ꞌienaida ꞌediya, ꞌigwae, “Mwaꞌadega tomota ꞌidi ona manugu, ꞌaene ꞌaboꞌagu yaita?”
18 E aconteceu que, enquanto Jesus estava orando em particular, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou:
19 Ta tonono nidi sigwae, “Tomota ꞌaidi siona ꞌaene ꞌoyo Yoni togiebapitaiso, ta ꞌaidi sigwae ꞌaene ꞌoyo Ilaitiya, ta ꞌaidi sigwae ꞌaene ꞌoyo ꞌebweu gimipalopita mwawasega ꞌutoolo limanama.”
19 Eles responderam: — Uns dizem que é João Batista; outros dizem que é Elias; e ainda outros dizem que um dos antigos profetas ressuscitou.
20 ꞌEnega wate ꞌienaidedi, ꞌigwae, “Ta ꞌomi mwaꞌadega ꞌimi nuwanuwa ꞌaene ꞌaboꞌagu yaita?”
20 Então Jesus perguntou: Respondendo, Pedro disse: — O Cristo de Deus.
21 Gote ꞌena Yesu ꞌina tononoyao ꞌiloina paꞌaledi be geyaꞌabo sisimasimane tomota ꞌediya.
21 Jesus, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 ꞌEnega wate ꞌieonedi, ꞌigwae, “ꞌAboꞌagu Tomota Natuna be maꞌetamo ꞌelouya sinabwana yaloba. Manuna ꞌInapwanao be totaliyao sinabwadi ta wate loina ꞌana toeꞌitao ꞌiabe sieꞌidiꞌidiyegu be siloemwawasigu, ta ꞌasiyata ꞌetonina ꞌenaya Yaubada ꞌida gietoolo limagu.”
22 dizendo:
23 ꞌEnega muliyega maiboꞌadi ꞌediya ꞌigwae, “ꞌEguma yaita ꞌoyo nuwanuwayo be ꞌumuliyegu, geyaꞌabo tauyo manuyo ꞌunuwanuwa. Ta esi tauyo ꞌamu kelose ꞌuꞌaali ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna, be ꞌenega ꞌumuliyegu.
23 Jesus dizia a todos:
24 Ta ꞌeguma yaita yawasi ꞌiegagale, maꞌetamo yawasi nina ꞌiloseye. Ta ꞌeguma yaita yawasina manugu ꞌitagwale be ꞌimwamwawasa, tauna ꞌiabe yawasina boboꞌana ꞌiloba.
24 Pois quem quiser salvar a sua vida a perderá; e quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 ꞌEguma ꞌida esaesao sinabwa wawasae talobadi nate yage besobeso, ta esi yage sinabwana nate yawasida boboꞌana. Manuna ꞌeguma yawasida boboꞌana taloseyedi, nate mwau wawasae.
25 De que adianta uma pessoa ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou causar dano a si mesma?
26 “ꞌAboꞌagu Tomota Natuna, ta ꞌabo yaita ꞌoyo manugu ꞌuomayamaya ta wate ꞌigu eꞌita manuna ꞌuomayamaya be ꞌueyaseyaseyegu, maꞌetamo yada eyaseyaseyeyo tuta nina ꞌabo ma ꞌagu tupu yailama, ta wate Tamagu be ꞌina aniloseyao ma idi esaesa maꞌegwao.
26 Pois quem se envergonhar de mim e das minhas palavras, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 Yaona ꞌaiꞌaila ꞌemiya ꞌaene tomota ꞌaimi geyaꞌabo wamwawamwawasa ga ꞌana laba Yaubada ꞌina loina mamata ꞌiteꞌitemiya ꞌiapwesama bemi.
27 Em verdade lhes digo que alguns dos que aqui se encontram não passarão pela morte até que vejam o Reino de Deus.
28 Ona nidi getedi sigumwala ga nadigega wiki ꞌebweuna mulinaya, ga Pita be Yoni ta wate Yemesa Yesu ꞌiꞌauꞌewedi ga maꞌenao situꞌe ꞌebweu ꞌoya ꞌena sabi sidasida Yaubada ꞌenaya.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, Jesus levou consigo Pedro, João e Tiago e subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Ta ꞌetamo tuga Yesu ꞌisidasida ga maninina ꞌana ꞌita maiboꞌana ꞌidumaduma, ta wate ꞌana ꞌoama ꞌana ꞌita wakewakeke ꞌaiꞌailina.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e a roupa dele ficou de um branco brilhante.
30 Gote ꞌena tai ꞌeluwa siapwesa, ga Yesu maꞌediya siꞌawaꞌawagwae, taudi nate Mosese be Ilaitiya.
30 E eis que dois homens falavam com ele: eram Moisés e Elias,
31 Taudi wate ꞌediyega maedana ꞌisaesae, ta Yesu maꞌediya sieonaona Yesu nina ꞌina mwawasa ꞌetamo Yelusalema ꞌenaya manuna.
31 que apareceram em glória e falavam da morte de Jesus, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Ta Pita magosenao niꞌatu siꞌeno mwataya, ta muliyega siꞌenotoolo, ga maedana sinabwana siꞌitena ꞌisae Yesu magosenao ꞌediya.
32 Pedro e seus companheiros estavam caindo de sono; mas, conservando-se acordados, viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 Ga muliyega be siteluwa nidi Yesu sipilisine, ta Pita ꞌilolagata ga ꞌigwae, “ꞌInapwana, boboꞌana ꞌeguma tai nidi siteluwa maꞌedao bada tada miyami, be ꞌenega ꞌimi yoeyoe ꞌetoi ꞌaꞌabidi, ꞌebweuna ꞌoyo manuyo, ta ꞌebweuna Mosese manuna, ta wate ꞌebweuna Ilaitiya manuna.” Nate Pita ꞌionaona besobeso tuga.
33 Quando estes começaram a se afastar de Jesus, Pedro lhe disse: — Mestre, bom é estarmos aqui. Façamos três tendas: uma para o senhor, outra para Moisés e outra para Elias. Porém, Pedro não sabia o que estava dizendo.
34 Pita ꞌina ona maꞌetamo nigeya ꞌilosalosaloni, ta etanidiya pwana ꞌimwaꞌutama ga ꞌitala kabobodi, ꞌenega tonono nidi simatauta.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu. E ficaram com medo ao entrar na nuvem.
35 Ta pwana ꞌenega ꞌebweu ꞌenana sinonona, ꞌigwae, “Gete Natugu boboꞌaiꞌailina, ꞌina onao wada nonodi.”
35 E dela veio uma voz que dizia: — Este é o meu Filho, o meu eleito; escutem o que ele diz!
36 Ta niꞌatu ꞌenana nina ꞌigumwala, ga Yesu tebweuna siꞌitena ꞌitootoolo. Tuta nina gote ꞌenaya toꞌase nadigega matadiyega siꞌitena nigeya ꞌebweu wate yaita ꞌena sisimasimane, ta sikwaiyena.
36 Depois daquela voz, perceberam que Jesus estava sozinho. Eles ficaram calados e, naqueles dias, não contaram nada a ninguém a respeito do que tinham visto.
37 Niꞌatu tomwa ꞌiulisina ga Yesu ma ina tononoyao ꞌoyega simwaꞌuta ꞌasaya ga boda sinabwana maꞌediyao sielobaloba.
37 No dia seguinte, quando eles desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro de Jesus.
38 Ta ꞌebweu tai boda nidi ꞌediyega Yesu ꞌiꞌitena ga ꞌibwau, ꞌigwae, “Toeꞌita, nuwanuwagu be natugu ꞌuda gieboboꞌane, tauna natugu ꞌebweuna namo tuga.
38 E eis que, do meio da multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: — Mestre, peço que o senhor olhe o meu filho, porque é o único que tenho.
39 Ta tuta yauna ꞌabo yaluyaluwa biꞌi gwama nina ꞌigiyai, natuguna ꞌibwaubwau sinabwana ta ꞌana lobwebwai manuna ꞌitatai ta ꞌawanega busobuso siapweapwesa. Tuta yauyauna nadigega ꞌigiegie ꞌelouyae.
39 Um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o convulsiona até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter maltratado.
40 Ta ꞌimu tonono nidi niꞌatu yasidedi be ꞌaene yaluyaluwa biꞌi nina siula apwese, ta nigeya sawesawediya.”
40 Pedi aos seus discípulos que o expulsassem, mas eles não puderam.
41 ꞌEnega Yesu ꞌediya ꞌigwae, “ꞌOmi sana mwaꞌadega? Ga debami paꞌala yaita! Nai nigeya waemiemisegu, aga? Niꞌatu ꞌimi debapaꞌala ꞌenega yaloꞌameꞌame.” ꞌEnega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Natumuna ꞌumeꞌe ꞌeguya.”
41 Jesus exclamou:
42 Ta niꞌatu gwama nina ꞌimai Yesu ꞌena, ga yaluyaluwa biꞌi gwama nina ꞌiula mwaꞌutena baleꞌuya ga ꞌitaiya. ꞌEnega Yesu ꞌiloina ga yaluyaluwa nina ꞌiapwesa ga gwama ꞌiboboꞌana. Ga muliyega Yesu gwama nina ꞌiꞌauꞌewena tamana ꞌena.
42 Quando o menino estava se aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou ao pai.
43 Tuta gote ꞌenaya tomota maiboꞌadi Yaubada ꞌina waiwai niꞌatu siꞌitenaya, ꞌenega nuwadi ꞌiowana sinabwana.
43 E todos ficaram maravilhados com a majestade de Deus. Como todos estavam admirados com tudo o que Jesus fazia, ele disse aos seus discípulos:
44 ꞌigwae, “ꞌIgu ona gete ꞌiabe yasimane ꞌemiya wada nuwaꞌiꞌita ꞌaiꞌaili, nate Tomota Natuna ꞌiabe sisipupuye be ꞌana talauwalao ꞌediya siꞌeꞌebwayae.”
44 — Prestem bem atenção nas seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Gote ꞌena ꞌigiekwani ꞌaiꞌailidi, ꞌenega nigeya sawesawenaya be yage gete manudi nuwadi ꞌisabwalena, ta Yesu ꞌena nigeya sienaenaida be ꞌaene ꞌida giemaedana ꞌediya, manuna simatauta.
45 Eles, porém, não entendiam isso, e lhes foi encoberto para que não o compreendessem. E temiam fazer perguntas a Jesus a respeito deste assunto.
46 ꞌEnega muliyega tonono nidi siegewagewana ꞌaene yaita ꞌediyega ꞌadi toanugana.
46 Surgiu entre os discípulos uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Ta Yesu saꞌi niꞌatu ꞌidi nuwanuwa ꞌimwalatonina. ꞌEnega ꞌebweu gwama ꞌiꞌauꞌewenama ga selabenaya ꞌietoolona, ta ꞌieonedi, ꞌigwae,
47 Mas Jesus, sabendo o que se passava no coração deles, pegou uma criança, colocou-a junto de si
48 “Gwama gete waꞌita. ꞌAbo yaita ꞌoyo gwama gete nadigega manugu ꞌuobobome, ꞌoyo nate niꞌatu ꞌuobobomegu, ta wate ꞌagu Toetune nina niꞌatu ꞌuobobomena. ꞌEnega ꞌabo yaita ꞌemiyega ꞌana esana nigeya sinabwana tauna ꞌiloetana sinemi.”
48 e lhes disse:
49 Ta Yoni ꞌilolagata ga ꞌigwae, “ꞌInapwana, ꞌebweu tai ꞌaꞌitena ta ꞌamu esanega yaluyaluwa biꞌi ꞌiulaula apwesedi. ꞌEnega ꞌaꞌetobodena, manuna tai nina nigeya ꞌida boda.”
49 João tomou a palavra e disse: — Mestre, vimos certo homem que expulsava demônios em seu nome, mas nós o proibimos de fazer isso, porque não segue conosco.
50 Ta Yesu ꞌigwae, “Geyaꞌabo waꞌetoꞌetobode! Manuna ꞌabo yaita tauna nigeya ꞌietaetalauwalemi, tauna ꞌami tolema.”
50 Mas Jesus lhe disse:
51 Niꞌatu ꞌasiyata ꞌiloselabena be Yesu ꞌiila limana galewaya, ꞌenega ꞌina nuwanuwa ꞌisaꞌuna be ꞌaene ꞌitatauya Yelusalema. ꞌEnega ꞌitoolo ga ma ina tononoyao sitauya.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que seria elevado ao céu, Jesus manifestou, no semblante, a firme resolução de ir para Jerusalém.
52 Sitautauya ta Yesu ꞌina tononoyao ꞌaidi ꞌietune nuganedi, me Samelia ꞌidi ꞌasaya, be ꞌaene ꞌebe eyawaiꞌata manudi sigibubu.
52 E enviou mensageiros que fossem na frente. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Ta esi tomiyaꞌasa nidi nigeya ꞌediya sitagwatagwala, manuna sinuwena Yesu nigeya ꞌidi ꞌasa ꞌena ꞌitautauya ta esiya ꞌitautauya Yelusalema.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Ta Yemesa be Yoni ona gete sinonona, ga Yesu ꞌena sigwae, “ꞌInapwana, mwaꞌadega? Sawesawenaya taloina be kaiwe sabesabeluluna galewega ꞌimwaꞌutama be ꞌiꞌala egumwalidi?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: — Senhor, quer que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ta Yesu ꞌigwae, “Tuwa! Geyaꞌabo nadigega.”
55 Mas Jesus, voltando-se, os repreendeu.
56 Ga ꞌenega mali ꞌasaya silaga.
56 E seguiram para outra aldeia.
57 Ta niꞌatu sitautauya, ga ꞌebweu tai ꞌimai ga Yesu ꞌena ꞌigwae, “ꞌAboꞌagu nuwanuwagu be yamuliyeyo. To sena ꞌena ꞌutautauya, ꞌaboꞌagu yada muliyeyo.”
57 Enquanto seguiam pelo caminho, alguém disse a Jesus: — Vou segui-lo para onde quer que o senhor for.
58 ꞌEnega Yesu tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Kedewa bomitawa ma idi gaula ta wate manuwa ma idi newa, ta ꞌaboꞌagu Tomota Natuna nigeya ꞌigu ꞌebe ꞌenomo.”
58 Mas Jesus lhe respondeu:
59 ꞌEnega ꞌeluwena wate ꞌimai ga Yesu tai nina ꞌena ꞌigwae, “ꞌUmuliyegu.” Ta tauna ꞌiona, “ꞌInapwana, ꞌuda tagwalegu be nugana yaila be tamagu yayamwa ꞌina mwawasa manuna be yada saꞌu ꞌaliꞌaliye ta muliyega yamuliyeyo.”
59 A outro Jesus disse: Mas ele respondeu: — Senhor, deixe-me ir primeiro sepultar o meu pai.
60 Ta Yesu ꞌigwae, “Tuwa nada tamayo, ta taudi tomwawasa ꞌidi tomwawasao sida saꞌuꞌaliꞌaliyedi. Ta ꞌoyo esiya ꞌimu paisewa ꞌaene ꞌuda etosimana Yaubada ꞌina etoloina manuna.”
60 Mas Jesus insistiu:
61 Ta ꞌetonina wate ꞌimai, ga ꞌigwae, “ꞌInapwana, boboꞌana be yamuliyeyo, ta ꞌuda tagwalegu be nugana yada ila be ꞌigu susuyao ꞌediya yada lokaiyoni ta muliyega yamuliyeyo.”
61 Outro lhe disse: — Senhor, quero segui-lo, mas permita que antes disso eu me despeça das pessoas da minha casa.
62 ꞌEnega Yesu wate ꞌieonena, ꞌigwae, “ꞌEguma yaita ꞌoyo nuwanuwayo be ꞌupaisewa ta ma imu enuwanaluwa, nigeya ꞌilobwelobweneyo be Yaubada ꞌina ꞌebeloina manuna ꞌupaisewa.”
62 Mas Jesus lhe respondeu:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.