Lucas 9
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs ARA
1 Ga waŋganymirrnydja waluy ŋayi Djesuy ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi 12-nhan malthunamirriny walalany, bala ŋayi gan ganydjarrnydja gurrupara walalaŋgal, märr walal dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyiny ganydjarryuny nhanukal dhawaṯmaraman ŋunhi wakinŋunhan birrimbirrnha malaŋuny, ga bitjandhi bili walal dhu ga ŋunhi walŋakuman yolŋunhany walalany rerriŋurnydja.
1 Tendo Jesus convocado os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios, e para efetuarem curas.
2 Bala ŋayi gan dhunupan djuy'yurra walalany lakaranharawnha God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga ḏukmaranharaw yolŋuwnha walalaŋ rerrimirriwnha mala.
2 Também os enviou a pregar o reino de Deus e a curar os enfermos.
3 Ga bulu ŋayi waŋan walalaŋgal, “Yaka gäŋu dharpa gaṉdji'yunminyawuy, nhä mak ŋatha, nhä mak ŋula nhä rrupiya, nhä mak bathi rrupiyawuy, ga yaka gäŋu ŋula nhä mala bäythinyawuy girri'.
3 E disse-lhes: Nada leveis para o caminho: nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro; nem deveis ter duas túnicas.
4 Ga ŋunhi nhuma dhu bunany ŋula wanhaminy wäŋaŋur buṉbu-dharrwamirriŋurnydja, ga ŋuli nhumalaŋ dhu ŋula yol yolŋu wäthundja nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, nhumany dhu dhunupan marrtjin, bala nhinan ŋunhiliyin, ga yan bil-i-i ga ganan nhe dhu ŋunhiyi wäŋa.
4 Na casa em que entrardes, ali permanecei e dali saireis.
5 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuŋu yolŋu yakany gumurr-ŋamathirr, nheny ganarrthula ŋunhiyiny wäŋa, bala ḏawaṯawayurra munathany' ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy djalkiriŋurnydja nhokiyingal nhe bala yan marrtjin, märr walal dhu nhänhamirrnydja ŋulatjandhin.” Bitjarr ŋayi gan Djesu waŋanany walalaŋ. Bala walal marrtjinan.
5 E onde quer que não vos receberem, ao sairdes daquela cidade, sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra eles.
6 Marrtjinany walal gan ŋunhi wiripuŋulila wäŋalilnydja wiripuŋulila, lakaraŋalnydja marrtjin dhäwuny' yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga bitjarryi bili walal marrtjin ŋunhi yolŋunhany bawalamirrinhany walŋakuŋal.
6 Então, saindo, percorriam todas as aldeias, anunciando o evangelho e efetuando curas por toda parte.
7 Ga balanyamirriyyi waluy yolŋu gan nhinan buŋgawany yäku Yarit* ŋuriki Galalipuywuny wäŋaw. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu ŋunhi nhä mala ŋayi gan djäma, yurr dharrwathinan nhanukal ŋunhi guyaŋanhawuynydja, bili wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal yanbi ŋunhi Djonnha ŋunhi Ḻiya-ḻupmarahamirra yolŋu walŋathin rakunyŋura.
7 Ora, o tetrarca Herodes soube de tudo o que se passava e ficou perplexo, porque alguns diziam: João ressuscitou dentre os mortos;
8 Ga wiripuwurruy gan ŋunhi lakaraŋal yanbi Yilaydjan walalaŋ bunan. Ga walal wiripuwurruy gan yolŋuy walal lakaraŋal, yanbi ŋunhi djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin.
8 outros: Elias apareceu; e outros: Ressurgiu um dos antigos profetas.
9 Ga ŋayipiny ŋunhi buŋgawany Yarittja waŋan bitjarra, “Way Djonnhany ŋunhi yolŋuny ŋarra bili muka gupa-gulkthun rakunynha ŋayi, ga yolnha ŋayi dhikayiny yolŋu, ŋunhi ŋarra ga dhuwal ŋämany nhanukalaŋuwuy dhäwuny mala?” Bala ŋayi gan ŋunhi Yarittja mirithinan yan djälthin nhänharawndja nhanŋu Djesuwnydja.
9 Herodes, porém, disse: Eu mandei decapitar a João; quem é, pois, este a respeito do qual tenho ouvido tais coisas? E se esforçava por vê-lo.
10 Yo. Bala ŋunhiwurrnydja ŋunhi 12-tja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal gan gumurr-roŋiyinan. Bala walal gan Djesuwalnydja lakaraŋala ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma. Bala ŋayi Djesuynydja garr'yurra walalany walalawuynhan yan wäŋalil yäkulil Bithdjaydalila.
10 Ao regressarem, os apóstolos relataram a Jesus tudo o que tinham feito. E, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Betsaida.
11 Ga ŋunhi walal yolŋuynydja walal ŋäkul, bala walal ḻarruŋala nhanŋu. Ga ŋayipiny walalaŋ Djesuny gumurr-ŋamathinan, bala ŋayi gan lakaraŋala walalaŋ God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi walŋakuŋalyi rerrimirrinhany yolŋuny walalany ŋunhiliyiny.
11 Mas as multidões, ao saberem, seguiram-no. Acolhendo-as, falava-lhes a respeito do reino de Deus e socorria os que tinham necessidade de cura.
12 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin waluny gulŋiyin, bala nhanŋu ŋunhi 12-tja malthunamirrnydja mala marrtjinan, bala walal waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way! Djuy'yurra dhuwal yolŋunhany walalany, walal dhu marrtjin balan wäŋalila malaŋulil walalaŋgiyingal, ga bäyim walal dhu ŋatha walalaŋguwuy walal maranhuw, ga ŋula walal dhu wäŋa maḻŋ'maram walalaŋguwuy walal ŋorranharaw, bili dhuwandja wäŋa ŋayilpin' yolŋumiriwnha nhämiriwnha.”
12 Mas o dia começava a declinar. Então, se aproximaram os doze e lhe disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e campos circunvizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui em lugar deserto.
13 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarra, “Nhumapi yan walalany maranhu-gurrupul,” bitjarr.
13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós mesmos de comer. Responderam eles: Não temos mais que cinco pães e dois peixes, salvo se nós mesmos formos comprar comida para todo este povo.
14 Bili dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal, 5,000-nha ḏirramuwurrnydja, ga miyalkkurruwurrnydja dharrwayi muka yan, ga djamarrkuḻiny'.
14 Porque estavam ali cerca de cinco mil homens. Então, disse aos seus discípulos: Fazei-os sentar-se em grupos de cinquenta.
15 Bala walal marrtjin mala-gulk-gulkmaranhaminan ŋunhi yolŋuny walal malalila malaŋulil, nhinanan walal marrtjin bukmaknha yan.
15 Eles atenderam, acomodando a todos.
16 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuynydja märraŋala ŋunhi goŋ-waŋganydja ŋatha ga märrmany' guya, bala ŋayi buku-garrwarthinan balan djiwarr'lila, bala ŋayi waŋanan buku-gurrparnydja ŋurikiyi ŋathawnydja God-Waŋarrnhan. Ga bakmaraŋal ŋayi ŋunhiyi ŋathany ga guya, bala marrtjin gurru'-gurrupara malthunamirriwala mala nhanukiyingalaŋuwal ŋayi, ga walalnydja marrtjin ŋunhi gurrupar ŋunhiwurrunhan ŋunhi yolŋunhan walalany.
16 E, tomando os cinco pães e os dois peixes, erguendo os olhos para o céu, os abençoou, partiu e deu aos discípulos para que os distribuíssem entre o povo.
17 Ga bukmakthun walal marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal ḻukanany, ga yan bili ga maranhin walal warrpam'thurr yan. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal marrtjin wapmaraŋala ŋunhi bäythinyawuynydja ŋatha malany ga guyany, ga bäythinyawuyyuny ŋuriŋiyi ŋathay muṉguyyuny dhaŋaŋguŋalnydja 12-nha bathiny.
17 Todos comeram e se fartaram; e dos pedaços que ainda sobejaram foram recolhidos doze cestos.
18 Waŋganymirrnydja ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋala gänan, ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala galki yan ŋunhiliyi. Bala ŋayi walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Yolnha ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram ŋarranhany?” bitjarr.
18 Estando ele orando à parte, achavam-se presentes os discípulos, a quem perguntou: Quem dizem as multidões que sou eu?
19 Ga walalnydja waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Wiripuwurruynydja ŋuli ga ŋunhi nhuna lakaram yanbi nhe Djonnha, ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu;* ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga ŋunhi lakaram yanbi nhe Yilaydjan yolŋu; ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga dhuwal lakaram bitjanna, yanbi nhe dhuwal be djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin dhiŋganhaŋura.”
19 Responderam eles: João Batista, mas outros, Elias; e ainda outros dizem que ressurgiu um dos antigos profetas.
20 Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Ga nhumany ŋuli ga ŋunhi nhaltjanna guyaŋa, yanbi yolnha ŋarrany yolŋu dhuwal?”
20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que eu sou? Então, falou Pedro e disse: És o Cristo de Deus.
21 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuynydja waŋanan walalany mirithinan yan ḏälyun dhärukthuny bitjarra, “Yakan nhuma dhu lakaram ŋula yolkalnydja yolŋuwal,” bitjarr.
21 Ele, porém, advertindo-os, mandou que a ninguém declarassem tal coisa,
22 Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi walal nhanŋu ḻundu'mirriŋuny mala bilin marŋgimirra, bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan walalaŋgal, “Yolŋuny Gäthu'mirriŋu dhu ŋunhi mirithirra yan dhaŋga-ḏirryun. Walalnydja ŋanya dhu ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal, ga ŋurru-warryunayŋuynydja ŋaḻapaḻmirriy mala, ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala; ŋapa-ŋurrkaman bala goŋ-gurrupanna bunharawnha murrkay'kunharawnha. Yurr ḻurrkun' dhu ŋunhi waluny djuḻkthurr, bala ŋayi dhu walŋathin dhiŋganhaŋurnydja.”
22 dizendo: É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas, seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas; seja morto e, no terceiro dia, ressuscite.
23 Ga buluyi ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu monhamirra nhunapinya nhe, bala nhe dhu ḻaw'maraman nhuŋuwuy nhe dharpany mälakmaranhawuynydja bala malthunna ŋarrakun.
23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, a si mesmo se negue, dia a dia tome a sua cruz e siga-me.
24 Ga ŋuli nhe djäl nhe dhu walŋakum dhuwaliyiny ŋunhi walŋanhany nhuŋuwuy nhe, nheny dhu yan baḏatjunna nhuŋuwuy nhe walŋany. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirr ŋarrakuny, nheny dhu yan walŋathirra.”
24 Pois quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; quem perder a vida por minha causa, esse a salvará.
25 “Yo, ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ḻuŋ'maramany buku-mangumany nhanukiyingallilyamany ŋayi, ŋunhi ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny bäyŋun märram yuwalktja walŋa ŋunhalnydja God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy. Bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu ŋunhalnydja dhärra yalalany goŋ-waŋaran, ŋula nhämiriwnha; bäyŋun ŋayi dhu ga walŋany nhina ŋunhalnydja galkiny God-Waŋarrwalnydja.
25 Que aproveita ao homem ganhar o mundo inteiro, se vier a perder-se ou a causar dano a si mesmo?
26 Yo, ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gorany ŋarrakalnydja yäku-lakaranharay, ga ŋuyulkthirr ŋayi dhu ga ŋarrakuny dhärukku, ga ŋarrany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan goriyi nhanŋuny ŋurikiyiny yolŋuw. Yo, yalalaŋumirrnydja ŋarrany dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu buluyi roŋiyi räli beŋur djiwarr'ŋurnydja, ŋarrakiyingalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwal djeŋarrayny'tja manymakthun, ga walalnydja dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny dharrpalnydja dhäwu-gänhamirr mala ga malthurryi ŋarraku. Ga balanyamirriyyin ŋarra dhu ŋunhi ḻiya-dhumukthiny yolŋuwnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli ga dhiyaŋ bala ŋarraku ŋathil ŋuyulkthirr.”
26 Porque qualquer que de mim e das minhas palavras se envergonhar, dele se envergonhará o Filho do Homem, quando vier na sua glória e na do Pai e dos santos anjos.
27 “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Wiripuny nhuma, ŋunhi nhuma ga dhärra dhiyal malaŋur, nhumany boŋguŋ bäyŋu dhiŋguŋ yänayiny, ŋany bäy ŋathil nhuma dhu boŋguŋ nhäŋu God-Waŋarrwu latju' dhika ŋunhi rom, manymak mirithirr.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
27 Verdadeiramente, vos digo: alguns há dos que aqui se encontram que, de maneira nenhuma, passarão pela morte até que vejam o reino de Deus.
28 Ga wiripuŋuynha munhay waŋgany Djandi djuḻkthurr, bala ŋayi Djesuynydja gaḏaymara nhanŋuwuy ŋayi ḻundu'mirriŋunhany walalany ḻurrkun'nhany, Betanhany* ga Djayimnhany* ga Djonnhany, bala walal marrtjinan bukulila wäŋalil bukumirriyanharawnha.
28 Cerca de oito dias depois de proferidas estas palavras, tomando consigo a Pedro, João e Tiago, subiu ao monte com o propósito de orar.
29 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋalnydja, bala nhanŋu ŋunhi bukuny manymakthinan dhika wiripuŋuyinan, ga girriny' ŋunhi nhanŋu, mirithinan watharrthin dhika, djeŋarra'yinan.
29 E aconteceu que, enquanto ele orava, a aparência do seu rosto se transfigurou e suas vestes resplandeceram de brancura.
30 — ausente —
30 Eis que dois varões falavam com ele: Moisés e Elias,
31 — ausente —
31 os quais apareceram em glória e falavam da sua partida, que ele estava para cumprir em Jerusalém.
32 Ga walal Betany, Djayimdja ga Djondja ŋorranan walal gan yakurrnha. Ga ŋunhi walal bira'yurrnydja bala walal nhäŋala ŋanya Djesunhany wiripuŋuyinyawuynha rumbalnydja, dhärranany ŋayi gan dhika djeŋarran' wapthurra galumanyaŋnha, ga bitjarryi bili walal nhäŋalyi ŋunhi märrma'nhany yolŋunhany maṉḏany, maṉḏa gan dhärranany galkin yänan nhanukala Djesuwala.
32 Pedro e seus companheiros achavam-se premidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões que com ele estavam.
33 Ga yuṯa muka balaŋ maṉḏa bitjana ganarrthanhan ŋanya Djesunhany, bala ŋayiny Betany waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way Garray! Manymaknha dhuwaliyiny, ŋunhi napurrnydja nhakun dhuwal dhiyal dhiyaŋuny bala. Napurrnydja dhu dhuwal ḻurrkun'nha warrawny'tja djäma, waŋganydja nhuŋuwuy, ga waŋganydja Mawtjitjku, ga waŋganydja Yilaydjaw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Betany waŋan, yurr waŋanany ŋayi gan ŋunhi guyaŋanharaynydja dharaŋanamiriwyun.
33 Ao se retirarem estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Mestre, bom é estarmos aqui; então, façamos três tendas: uma será tua, outra, de Moisés, e outra, de Elias, não sabendo, porém, o que dizia.
34 Ga ŋunhi ŋayi gan baḏak yan Betany waŋan, bala ŋayiny yan dhunupan molnydja maŋan maḻŋ'thurra bala yan dhurrthurryurra walalany, ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja ŋayaŋuny barrarinan mirithinan.
34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem e os envolveu; e encheram-se de medo ao entrarem na nuvem.
35 Ga beŋuryiny ŋunhi maŋanŋurnydja rirrakaynydja gan dhawaṯthurr waŋanany bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu, ga ŋarrakiyinguŋdhi yan ŋayi dhuwali gänaŋ'maranhawuynydja. Buthuru-bitjurra walal nhanŋu, bala yan märraŋun ŋanya walal gi dhäruktja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan walalaŋgal.
35 E dela veio uma voz, dizendo: Este é o meu Filho, o meu eleito; a ele ouvi.
36 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi rirrakaynydja winya'yurr, bala ŋayipin gan waŋganynha Djesun yan dhärranany ŋunhiliyiny walalaŋgal. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ḻundu'mirriŋuynydja walal nhanukal gan ŋayathaŋalnydja ŋayaŋuynha yänan, gayulnha walalawuynha. Yakan walal balanyamirriyyiny lakaranha ŋula yolkalnydja ŋunhi nhä walal gan nhäŋal, nhaltjarr gan maḻŋ'thurr ŋunhiliyi bukuŋur.
36 Depois daquela voz, achou-se Jesus sozinho. Eles calaram-se e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que tinham visto.
37 Ga wiripuŋuynydja waluy walalnydja ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋu walal nhanŋu ŋunhi ḻurrkun' marrtjin yarru'-yarrupthurra beŋurnydja bukuŋurnydja, bala ŋunhi dharrwan yolŋuny walal gumurr-waṉḏinany nhanŋu.
37 No dia seguinte, ao descerem eles do monte, veio ao encontro de Jesus grande multidão.
38 Ga ŋayiny waŋganydja ḏirramu beŋuryiny malaŋur waŋan yatjurra Djesuwalnydja bitjarra, “Marŋgikunhamirr buku-djulŋi, walŋakuŋ ŋarraku dhuwal ḏirramuny gäthu'mirriŋuny. Nhäŋu ŋathil ŋanya ŋunha, ya ŋunha, ŋunhan bili ŋarraku waŋganynha yan yothuny walkurnydja.
38 E eis que, dentre a multidão, surgiu um homem, dizendo em alta voz: Mestre, suplico-te que vejas meu filho, porque é o único;
39 Wiripuny ŋanya ŋuli ga dhuwal yätjkurr birrimbirryu mokuywal ŋayathaman, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi yothuny ga yatjundja mirithirra, bala ŋayi ŋuli ŋanya ŋurrkamany munatha'lila, bala nhanukal ŋuli ga dhurrwarakurrnydja nhakun ŋälnydja-waṉḏirra. Bitjanna bili ŋayi ŋuli ga dhuwal buman yan rerrikmaraman, ga bäyŋu ŋanya ŋayi ŋuli ŋula ganarrthulnydja.
39 um espírito se apodera dele, e, de repente, o menino grita, e o espírito o atira por terra, convulsiona-o até espumar; e dificilmente o deixa, depois de o ter quebrantado.
40 Ga waŋan ŋarra dhuwal ŋunhi malthunamirrinhany mala dhiyakiyi wakinŋuw birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw, ga walalany gan ŋunhi birrka'yurr dhawaṯmaraŋal gulkurun.”
40 Roguei aos teus discípulos que o expelissem, mas eles não puderam.
41 Bala ŋayi Djesuny waŋanan, “Nhä bili nhuma dhuwal? … märr-yuwalkthinyamiriwnydja mala? Baḏak yan nhuma ga dhuwal guyaŋany djarrpi'kum yan muka? Nhämunha'mirra ŋarra nhumalaŋ dhu dhiyalnydja nhina, galkundja nhumalaŋ? Nhäthan nhuma dhu märr-yuwalkthirrnydja?” Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyi bäpa'mirriŋuwnydja bitjarra, “Go gäŋun ŋanya rälin ŋarrakala dhuwaliyi gäthu'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe.”
41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze o teu filho.
42 Ga ŋunhi ŋayi ŋanya gan bäpa'mirriŋuynydja gäŋal Djesuwalnydja, bala dhunupan ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny wakinŋuynydja birrimbirryu ŋurrkaŋala ŋunhiyi yothunhany balan munatha'lila, bala ŋayi gan ḏur'yunminan, ga dhäkurrnydja marrtjin ŋunhi ŋälnydja waṉḏinan. Bala yan ŋayi Djesuny dhunupan waŋanan dhawaṯmaraŋala ŋunhiyiny wakinŋunhany birrimbirrnha beŋuryiny yothuwalnydja. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yothuny walŋathinan, bala ŋanya ŋayi Djesuynydja gurrupara ŋunhiyiny yothunhany roŋanmaraŋala bäpa'mirriŋuwala goŋlil.
42 Quando se ia aproximando, o demônio o atirou no chão e o convulsionou; mas Jesus repreendeu o espírito imundo, curou o menino e o entregou a seu pai.
43 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ganyim'thurra dhika mirithinan ŋunhi God-Waŋarrwuny ganydjarr yindiny.
43 E todos ficaram maravilhados ante a majestade de Deus. Como todos se maravilhassem de quanto Jesus fazia, disse aos seus discípulos:
44 “Buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋun yan dhiyakuny dhärukku ŋunhi ŋarra dhu lakaram, ga galkurra nhokiyingal nhe ḻiyalila. Waluny dhuwal galkin, ŋunhi walal dhu Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny goŋ-gurrupanna ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi yolŋuwala walalaŋgal ganydjarrlil,” bitjarr.
44 Fixai nos vossos ouvidos as seguintes palavras: o Filho do Homem está para ser entregue nas mãos dos homens.
45 Yurr walalnydja nhanukal ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja walal yaka warray dharaŋana ŋunhiyi dhäruk, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan lakaraŋal walalaŋgal. Bili mayaliny' gan ŋunhi ŋorran djuḻuḻ'yurra; bäyŋun walal dharaŋana. Ga bäyŋun walal ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yunany, bili walal gan ŋunhi rum'rumdhurra nhanŋu waŋanharawnydja.
45 Eles, porém, não entendiam isto, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a este respeito.
46 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, walalnydja gan ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja waŋanhaminan dhä-ḏälthinyaminan, yol ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu ŋunhili walalaŋgal malaŋur.
46 Levantou-se entre eles uma discussão sobre qual deles seria o maior.
47 Bala ŋayi Djesuny marŋgithinan yan walalaŋ nhaltjarr walal gan ŋunhi waŋanhamin, ga märraŋal ŋayi yothuny ḻaw'maraŋal, bala nhirrpara ŋanya nhanukiyingala ŋayi gali'lil.
47 Mas Jesus, sabendo o que se lhes passava no coração, tomou uma criança, colocou-a junto a si
48 Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr nyumukuṉiny'kuny yothuw balanyarawnydja nhakun dhuwal gay'yi, ŋarrakalnydja yäkuy, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi ŋarrakuny; ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr ŋarrakuny, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu nyilŋ'maranhamirrnydja, ga nyumukuṉiny'kunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, ŋayiny dhu ŋunhiyin yolŋu yuwalktja ŋurruŋu.”
48 e lhes disse: Quem receber esta criança em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; porque aquele que entre vós for o menor de todos, esse é que é grande.
49 Bala ŋayi Djondja waŋanan bitjarra, “Way Garray, ŋunha ŋanapurr yolŋuny nhäŋal, ŋayi gan dhawaṯmaraŋal wakinŋuny birrimbirrnha mala nhokal yäkuy. Ga ŋanapurrnydja ŋanya waŋan ḏaḏawmaraŋal, bili ŋayi ŋunhi yaka napurruŋgal malaŋur.”
49 Falou João e disse: Mestre, vimos certo homem que, em teu nome, expelia demônios e lho proibimos, porque não segue conosco.
50 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal waŋan walalaŋguny bitjarra, “Ganarrthul walal ŋanya, bäy ŋayi dhu ga djäma; yaka ŋanya ḏaḏawmaraŋ. Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu ṉuŋgaṯmaraŋ nhumalany, ŋunhiyiny yolŋu nhumalaŋgala gali'ŋur; guŋga'yunamirra nhumalaŋ.”
50 Mas Jesus lhe disse: Não proibais; pois quem não é contra vós outros é por vós.
51 Yo, waluny marrtjin ŋunhi djuḻkthurra, ga nhanŋuny walu Djesuwnydja marrtjin galkithinan ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny ŋanya märraman balan djiwarr'lila. Bala yan ŋayi Djesuny ḻiya-ŋamaŋamayunminan, bala yan ŋayi marrtjinan balan Djurutjalamlila.
51 E aconteceu que, ao se completarem os dias em que devia ele ser assunto ao céu, manifestou, no semblante, a intrépida resolução de ir para Jerusalém
52 Bala yan ŋayi djuy'yurr märrman'nha dhäwumirriny maṉḏany, maṉḏa dhu ŋäthilmirriyaman wäŋan nhanŋu Djesuwnha. Ga marrtjin maṉḏa ga bunan maṉḏa waŋganyŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djamariyan ŋarakaŋur wäŋaŋur.
52 e enviou mensageiros que o antecedessem. Indo eles, entraram numa aldeia de samaritanos para lhe preparar pousada.
53 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋuny walal ŋunhi yakan ganha djälthinya nhanŋu Djesuwnydja, bili walal marŋgithin nhanŋu ŋunhi ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunminan ŋayi dhu marrtjin balan Djurutjalamlila.
53 Mas não o receberam, porque o aspecto dele era de quem, decisivamente, ia para Jerusalém.
54 Bäyŋun nhanŋu walal ŋunhi gumurr-ŋamathinyany, yänan walal ŋanya gan ŋunhi ḻikandhu ŋurrkaŋala, bala maṉḏany ŋunhi Djondja* ga Djayimdja mirithinan yan maḏakarritjthinany walalaŋ, bala maṉḏa waŋanan bitjarra Djesuwnydja, “Way Garray, nhämirr balaŋ linyu dhu wäthun gurthawnha ŋayi dhu rälin yarrupthun djiwarr'ŋurnydja, bala dhu bathanna dhuwal yolŋunhany walalany warrpam'thunna yan? Balanyarawnydja nhe ŋula djäl muka?”
54 Vendo isto, os discípulos Tiago e João perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir?
55 Ga dhunupan ŋayiny Djesuny bilyurrnydja, bala ḏaḏawmaraŋala maṉḏany bitjarra, “Yaka maṉḏa biyakiyi! Dhuwaliyiny yätjkurr,” bitjarr.
55 Jesus, porém, voltando-se os repreendeu [e disse: Vós não sabeis de que espírito sois].
56 Bala walal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil.
56 [Pois o Filho do Homem não veio para destruir as almas dos homens, mas para salvá-las.] E seguiram para outra aldeia.
57 Ga ŋunhi walal marrtjin Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala wäŋgaŋalnydja bala dhukarrkurrnydja Djurutjalamlila, ga ŋunhiliyi gandarrŋurnydja bala ŋayi waŋganydhuny yolŋuy waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way Garray, ŋarrany dhuwal djälnha malthunarawnha nhuŋu, ŋunhi ŋula nhäkurr nhe dhu marrtji.”
57 Indo eles caminho fora, alguém lhe disse: Seguir-te-ei para onde quer que fores.
58 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu buku-bakmaraŋal waŋan bitjarr, “Ḏäl dhuwal yolŋuwnydja malthunaraw ŋarrakuny. Ŋunha wakinŋuwnydja warrakan'ku ga, wäŋa ŋarŋga' dhärra, wäŋamirr walal ŋunhi warrpam', ga buṯthunamirriwnydja warrakan'ku mala marrtji yalu' gorru'-gurrum. Yurr ŋarrakuwuynydja Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw bäyŋu ŋula wäŋa ŋorranharaw.”
58 Mas Jesus lhe respondeu: As raposas têm seus covis, e as aves do céu, ninhos; mas o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça.
59 Ga bala ŋayi Djesu waŋan ŋunhi wiripuŋuw yolŋuw bitjarr, “Go malthurra ŋarrakun.”
59 A outro disse Jesus: Segue-me! Ele, porém, respondeu: Permite-me ir primeiro sepultar meu pai.
60 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Ŋuriŋiwurruynha yolŋuy walal dhu ga dholkum dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal ga nhina dhiŋganhamirriŋura yan romŋur. Nheny dhu marrtjin, ga dhäwun' lakaram birrŋ'maraman yolŋuwala walalaŋgal, ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy.”
60 Mas Jesus insistiu: Deixa aos mortos o sepultar os seus próprios mortos. Tu, porém, vai e prega o reino de Deus.
61 Ga wiripu yolŋu ḏirramu waŋan Djesuw bitjarr, “Garray, ŋarrany dhu dhuwal malthunna nhuŋun. Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu balayi roŋiyirryi, ga waŋa ŋarra dhu walalany ŋunha ŋunhi gurruṯumirriny ŋarrakuwuy ŋarra, nhäma marrtji ŋarra dhu walalany, ga yurrnha ŋarra dhu malthundja nhuŋu.”
61 Outro lhe disse: Seguir-te-ei, Senhor; mas deixa-me primeiro despedir-me dos de casa.
62 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋuny bitjarr, “Ŋuli ŋayi dhu yolŋuy ŋurruyirr'yun munathany' marrtji baw'maram, buḻŋu'kumany dhu marrtji bala, ŋayiny ŋathil dhu ŋurruŋuny nhäma bäkumirriyam, dhunupayam wanhawal ŋayi dhu ga ŋunhi marrtji. Ga ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ḏawa'-ḏawa'yundja, roŋiyirryi marrtji nhäma balayi dhuḏitjthuny, balanyayiny yolŋu yakan nhakun gana' nhinanharaw ŋurukuny ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwnydja romgu.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
62 Mas Jesus lhe replicou: Ninguém que, tendo posto a mão no arado, olha para trás é apto para o reino de Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.