Lucas 9
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs AAI
1 Ga waŋganymirrnydja waluy ŋayi Djesuy ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi 12-nhan malthunamirriny walalany, bala ŋayi gan ganydjarrnydja gurrupara walalaŋgal, märr walal dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyiny ganydjarryuny nhanukal dhawaṯmaraman ŋunhi wakinŋunhan birrimbirrnha malaŋuny, ga bitjandhi bili walal dhu ga ŋunhi walŋakuman yolŋunhany walalany rerriŋurnydja.
1 Jesu ana bai’ufununayah etei I2 eaf ayuwih hina hitit, demon kakafih nunih isan, naatu sawow yumatah ta ta bosaisiren isan fair itih, naatu eonowahih.
2 Bala ŋayi gan dhunupan djuy'yurra walalany lakaranharawnha God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga ḏukmaranharaw yolŋuwnha walalaŋ rerrimirriwnha mala.
2 Imaibo God ana aiwob binan isan naatu sawusawuwih baiyawasih isan iyafarih hitit hin.
3 Ga bulu ŋayi waŋan walalaŋgal, “Yaka gäŋu dharpa gaṉdji'yunminyawuy, nhä mak ŋatha, nhä mak ŋula nhä rrupiya, nhä mak bathi rrupiyawuy, ga yaka gäŋu ŋula nhä mala bäythinyawuy girri'.
3 Naatu iuwih, “A nanawan isan kwanatitit ana maramaim men sawar afa kwanabow auman kwananamih, men hafoy, tu, kabay, bay, o wanabir.
4 Ga ŋunhi nhuma dhu bunany ŋula wanhaminy wäŋaŋur buṉbu-dharrwamirriŋurnydja, ga ŋuli nhumalaŋ dhu ŋula yol yolŋu wäthundja nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, nhumany dhu dhunupan marrtjin, bala nhinan ŋunhiliyin, ga yan bil-i-i ga ganan nhe dhu ŋunhiyi wäŋa.
4 Kwananan sabuw iyab hina’iti a merar hinay hinabubuwi na’at, nati bar meraramaim kwanama a bowabow kwanisawar imaibo kwanatit.
5 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuŋu yolŋu yakany gumurr-ŋamathirr, nheny ganarrthula ŋunhiyiny wäŋa, bala ḏawaṯawayurra munathany' ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy djalkiriŋurnydja nhokiyingal nhe bala yan marrtjin, märr walal dhu nhänhamirrnydja ŋulatjandhin.” Bitjarr ŋayi gan Djesu waŋanany walalaŋ. Bala walal marrtjinan.
5 Baise sabuw men a merar hinay hinabubuwi na’at, a fofob kwanarutatab nare naatu nati bar merar kwanihamiy kwanatit, baimatnuwen ana orereb na’atube.”
6 Marrtjinany walal gan ŋunhi wiripuŋulila wäŋalilnydja wiripuŋulila, lakaraŋalnydja marrtjin dhäwuny' yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga bitjarryi bili walal marrtjin ŋunhi yolŋunhany bawalamirrinhany walŋakuŋal.
6 Imaibo bai’ufununayah hitit hin bar awan, awan hirun hitit God ana aiwob isan tur gewasin hibinan naatu sawusawuwih hiyayawasih.
7 Ga balanyamirriyyi waluy yolŋu gan nhinan buŋgawany yäku Yarit* ŋuriki Galalipuywuny wäŋaw. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu ŋunhi nhä mala ŋayi gan djäma, yurr dharrwathinan nhanukal ŋunhi guyaŋanhawuynydja, bili wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal yanbi ŋunhi Djonnha ŋunhi Ḻiya-ḻupmarahamirra yolŋu walŋathin rakunyŋura.
7 Herod, Galilee sabuw hai aiwob orot, sawar iti himamatar hai tur nonowar ana veya ana kasiy ra’at, anayabin sabuw afa hio John Baptist morobone matabir maiye,
8 Ga wiripuwurruy gan ŋunhi lakaraŋal yanbi Yilaydjan walalaŋ bunan. Ga walal wiripuwurruy gan yolŋuy walal lakaraŋal, yanbi ŋunhi djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin.
8 sabuw afa hio, Elijah marane ra’iy, sabuw afa hio, “Dinab orot ta marasika momorob i yawas maiye matabir na.”
9 Ga ŋayipiny ŋunhi buŋgawany Yarittja waŋan bitjarra, “Way Djonnhany ŋunhi yolŋuny ŋarra bili muka gupa-gulkthun rakunynha ŋayi, ga yolnha ŋayi dhikayiny yolŋu, ŋunhi ŋarra ga dhuwal ŋämany nhanukalaŋuwuy dhäwuny mala?” Bala ŋayi gan ŋunhi Yarittja mirithinan yan djälthin nhänharawndja nhanŋu Djesuwnydja.
9 Baise Herod eo, “Ayu taiyuwu aso’ob John i ayu sikan ao hi’afuw, naatu iti orot i yait iti bowabow sinaf ana tur anonowar?” Iti na’atube eo naatu kok i orot ana yumat itinamih nuwih.
10 Yo. Bala ŋunhiwurrnydja ŋunhi 12-tja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal gan gumurr-roŋiyinan. Bala walal gan Djesuwalnydja lakaraŋala ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma. Bala ŋayi Djesuynydja garr'yurra walalany walalawuynhan yan wäŋalil yäkulil Bithdjaydalila.
10 Jesu ana tur abarayah himatabir hina hitit, sawar abisa’awat hisisinaf ana tur hi’owen. Naatu nawiyih hitit akisihimo hin tafaram wabin Bethsaida imaim hima.
11 Ga ŋunhi walal yolŋuynydja walal ŋäkul, bala walal ḻarruŋala nhanŋu. Ga ŋayipiny walalaŋ Djesuny gumurr-ŋamathinan, bala ŋayi gan lakaraŋala walalaŋ God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi walŋakuŋalyi rerrimirrinhany yolŋuny walalany ŋunhiliyiny.
11 Baise sabuw maumurih na’in Jesu au Bethsaida inan ana tur hinowar, naatu hi’ufunun hin biyan hitit. Hai merar yi God ana aiwob isan binan hinowar naatu sawusawuwih iyawasih.
12 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin waluny gulŋiyin, bala nhanŋu ŋunhi 12-tja malthunamirrnydja mala marrtjinan, bala walal waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way! Djuy'yurra dhuwal yolŋunhany walalany, walal dhu marrtjin balan wäŋalila malaŋulil walalaŋgiyingal, ga bäyim walal dhu ŋatha walalaŋguwuy walal maranhuw, ga ŋula walal dhu wäŋa maḻŋ'maram walalaŋguwuy walal ŋorranharaw, bili dhuwandja wäŋa ŋayilpin' yolŋumiriwnha nhämiriwnha.”
12 Veya re birabirab auman bai’ufununayah 12 hin Jesu hiu, “Sabuw kwiyafarih ten bar iti yubinamaim naatu masawabar iti yubinamaim taituwah tema’am biyah bay hinanuwet hinabow hinaa, naatu efan auman hinanuwet fai hina’in, anayabin iti efan i owararin.”
13 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarra, “Nhumapi yan walalany maranhu-gurrupul,” bitjarr.
13 Baise Jesu iuwih, “Bay i boro kwa kwanitih hinaa.” Bai’ufununayah hiya’afut, “Rafiy fafar umat roun naatu siy rou’abamo efanamaim ti’inu’in. Kukokok aki anan sabuw etei’imak isah bay anatobon?”
14 Bili dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal, 5,000-nha ḏirramuwurrnydja, ga miyalkkurruwurrnydja dharrwayi muka yan, ga djamarrkuḻiny'.
14 Sabuw nati’imaim hiru’ay hima tur hinonowar nah etei i 5,000 na’atube. Jesu ana bai’ufununayah iuwih, “Sabuw kwa’uwih nah 50 na’atube kou’ay tata’amaim timarir.”
15 Bala walal marrtjin mala-gulk-gulkmaranhaminan ŋunhi yolŋuny walal malalila malaŋulil, nhinanan walal marrtjin bukmaknha yan.
15 Bai’ufununayah Jesu eo na’atube sabuw hi’uwih himarir.
16 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuynydja märraŋala ŋunhi goŋ-waŋganydja ŋatha ga märrmany' guya, bala ŋayi buku-garrwarthinan balan djiwarr'lila, bala ŋayi waŋanan buku-gurrparnydja ŋurikiyi ŋathawnydja God-Waŋarrnhan. Ga bakmaraŋal ŋayi ŋunhiyi ŋathany ga guya, bala marrtjin gurru'-gurrupara malthunamirriwala mala nhanukiyingalaŋuwal ŋayi, ga walalnydja marrtjin ŋunhi gurrupar ŋunhiwurrunhan ŋunhi yolŋunhan walalany.
16 Imaibo Jesu rafiy fafar umat roun bow, naatu siy rou’ab bow, au mar nuw ra’at, God ana merar yi igegewasin sawar, im seseb ana bai’ufununayah itih hibow sabuw hifaramih hi’aa.
17 Ga bukmakthun walal marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal ḻukanany, ga yan bili ga maranhin walal warrpam'thurr yan. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal marrtjin wapmaraŋala ŋunhi bäythinyawuynydja ŋatha malany ga guyany, ga bäythinyawuyyuny ŋuriŋiyi ŋathay muṉguyyuny dhaŋaŋguŋalnydja 12-nha bathiny.
17 Sabuw etei hi’aa yah iw naatu bai’ufununayah kaifet etei 12 hibow sabuw bay hi’aau turih hibihamiyen hiwan awah hikufoten.
18 Waŋganymirrnydja ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋala gänan, ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala galki yan ŋunhiliyi. Bala ŋayi walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Yolnha ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram ŋarranhany?” bitjarr.
18 Ana veya ta Jesu akisinamo ma yoyoyoban ana bai’ufununayah hina biyan hitit ibatiyih eo, “Sabuw ayu isau mi’itube’ewat teo kwanonowar?”
19 Ga walalnydja waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Wiripuwurruynydja ŋuli ga ŋunhi nhuna lakaram yanbi nhe Djonnha, ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu;* ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga ŋunhi lakaram yanbi nhe Yilaydjan yolŋu; ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga dhuwal lakaram bitjanna, yanbi nhe dhuwal be djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin dhiŋganhaŋura.”
19 Hiya’afut hio, “Sabuw afa teo o i John Baptist, afa teo o i Elijah, naatu afa teo o i God ana dinab oro’orot marasika himomorob i ta morobone yawas maiye na.”
20 Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Ga nhumany ŋuli ga ŋunhi nhaltjanna guyaŋa, yanbi yolnha ŋarrany yolŋu dhuwal?”
20 Naatu ana bai’ufununayah ibatiyih, “Bo kwa ayu isou mi’itube kwanotanot?” Peter iya’afut eo, “O i God ana Roubininenayan.”
21 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuynydja waŋanan walalany mirithinan yan ḏälyun dhärukthuny bitjarra, “Yakan nhuma dhu lakaram ŋula yolkalnydja yolŋuwal,” bitjarr.
21 Imaibo Jesu eofafarih eo, “Men yait ta ana tur kwana’owenamih.”
22 Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi walal nhanŋu ḻundu'mirriŋuny mala bilin marŋgimirra, bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan walalaŋgal, “Yolŋuny Gäthu'mirriŋu dhu ŋunhi mirithirra yan dhaŋga-ḏirryun. Walalnydja ŋanya dhu ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal, ga ŋurru-warryunayŋuynydja ŋaḻapaḻmirriy mala, ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala; ŋapa-ŋurrkaman bala goŋ-gurrupanna bunharawnha murrkay'kunharawnha. Yurr ḻurrkun' dhu ŋunhi waluny djuḻkthurr, bala ŋayi dhu walŋathin dhiŋganhaŋurnydja.”
22 Naatu Jesu iuwih eo, “Jew hai orot gagamih, firis hai ukwarih na’atube Ofafar Bai’obaiyenayah boro Orot Natun hinakwahir, biyababan gagamin na’in nab, hina’asabun namorob, baise veya baitounin ufunamaim boro morobone namisir maiye.”
23 Ga buluyi ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu monhamirra nhunapinya nhe, bala nhe dhu ḻaw'maraman nhuŋuwuy nhe dharpany mälakmaranhawuynydja bala malthunna ŋarrakun.
23 Naatu etei’imak iuwih eo, “Orot yait ayu bai’ufnunu’umih nakokok na’at, taiyuwin ana yawas i nakwahir, mar etei ana onaf na’abar ayu ni’uf nunu.
24 Ga ŋuli nhe djäl nhe dhu walŋakum dhuwaliyiny ŋunhi walŋanhany nhuŋuwuy nhe, nheny dhu yan baḏatjunna nhuŋuwuy nhe walŋany. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirr ŋarrakuny, nheny dhu yan walŋathirra.”
24 Anayabin orot yait ana yawas i taiyuwin isan eo’oharihar boro nikasiy, baise orot yait ana yawas nakwahir ayu nabi’ufnunu, ma’ama wanatowan boro natita’ur.
25 “Yo, ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ḻuŋ'maramany buku-mangumany nhanukiyingallilyamany ŋayi, ŋunhi ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny bäyŋun märram yuwalktja walŋa ŋunhalnydja God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy. Bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu ŋunhalnydja dhärra yalalany goŋ-waŋaran, ŋula nhämiriwnha; bäyŋun ŋayi dhu ga walŋany nhina ŋunhalnydja galkiny God-Waŋarrwalnydja.
25 Tafaram wanawanan orot ta sawar tutufin etei i bow karam, baise i taiyuwin ana yawas nabi’afiy, o hina bigegesair na’at, iti sawar bow ya ma tototo boro hinibais?
26 Yo, ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gorany ŋarrakalnydja yäku-lakaranharay, ga ŋuyulkthirr ŋayi dhu ga ŋarrakuny dhärukku, ga ŋarrany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan goriyi nhanŋuny ŋurikiyiny yolŋuw. Yo, yalalaŋumirrnydja ŋarrany dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu buluyi roŋiyi räli beŋur djiwarr'ŋurnydja, ŋarrakiyingalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwal djeŋarrayny'tja manymakthun, ga walalnydja dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny dharrpalnydja dhäwu-gänhamirr mala ga malthurryi ŋarraku. Ga balanyamirriyyin ŋarra dhu ŋunhi ḻiya-dhumukthiny yolŋuwnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli ga dhiyaŋ bala ŋarraku ŋathil ŋuyulkthirr.”
26 Orot yait ayu isou biyan eo’ohow, naatu au tur isan biyan nao’ohow na’at, Orot Natun ana bonamanamarinamaim na’atube Tamah God ana bonamanamarinamaim naatu ana tounamatar kakafiyih auman hai bonamanamarinamaim namatabir maiye nanan ana veya, boro ibo isan biyan na’ohow.
27 “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Wiripuny nhuma, ŋunhi nhuma ga dhärra dhiyal malaŋur, nhumany boŋguŋ bäyŋu dhiŋguŋ yänayiny, ŋany bäy ŋathil nhuma dhu boŋguŋ nhäŋu God-Waŋarrwu latju' dhika ŋunhi rom, manymak mirithirr.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
27 Anababatun a tur ao’owen, kwa iyab iti kwama’am boro yawas kwanama’am God ana aiwob kwana’itin.”
28 Ga wiripuŋuynha munhay waŋgany Djandi djuḻkthurr, bala ŋayi Djesuynydja gaḏaymara nhanŋuwuy ŋayi ḻundu'mirriŋunhany walalany ḻurrkun'nhany, Betanhany* ga Djayimnhany* ga Djonnhany, bala walal marrtjinan bukulila wäŋalil bukumirriyanharawnha.
28 Tur iti eo hima fur ta’imon sasawar ufunamaim, Peter, John, naatu James buwih bairi hiyen hin oyaw wan yoyoban isan.
29 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋalnydja, bala nhanŋu ŋunhi bukuny manymakthinan dhika wiripuŋuyinan, ga girriny' ŋunhi nhanŋu, mirithinan watharrthin dhika, djeŋarra'yinan.
29 Naatu hiyen hin yoyoyoban ana maramaim yumatan botabir, ana faifuw hikwes anababatun namanamar ebowabow emamarakaw na’atube.
30 — ausente —
30 Nati ana maramaim naniyan meyemeye orot rou’ab, Moses, Elijah hairi hirerereb,
31 — ausente —
31 mar ana marakaw bonamanamarin auman hira’iy Jesu ana bowabow iti tafaramamaim baisawarin matabir maiye isan, naatu God ana kok abisa Jesu Jerusalemamaim sinaf baiturobe isan bairi hio.
32 Ga walal Betany, Djayimdja ga Djondja ŋorranan walal gan yakurrnha. Ga ŋunhi walal bira'yurrnydja bala walal nhäŋala ŋanya Djesunhany wiripuŋuyinyawuynha rumbalnydja, dhärranany ŋayi gan dhika djeŋarran' wapthurra galumanyaŋnha, ga bitjarryi bili walal nhäŋalyi ŋunhi märrma'nhany yolŋunhany maṉḏany, maṉḏa gan dhärranany galkin yänan nhanukala Djesuwala.
32 Peter ana ofonah bairi i nuhih bur hi’inu’in ufut iti sawar himatar, baise matah nuw himimisir auman Jesu biyanamaim bobonamanamar hi’itin naatu orot rou’ab bairi hibatabat hi’itih.
33 Ga yuṯa muka balaŋ maṉḏa bitjana ganarrthanhan ŋanya Djesunhany, bala ŋayiny Betany waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way Garray! Manymaknha dhuwaliyiny, ŋunhi napurrnydja nhakun dhuwal dhiyal dhiyaŋuny bala. Napurrnydja dhu dhuwal ḻurrkun'nha warrawny'tja djäma, waŋganydja nhuŋuwuy, ga waŋganydja Mawtjitjku, ga waŋganydja Yilaydjaw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Betany waŋan, yurr waŋanany ŋayi gan ŋunhi guyaŋanharaynydja dharaŋanamiriwyun.
33 Naatu orot rou’ab Jesu hibihamiy auman, Peter Jesu isan eo, “Regah igewasin aki iti ama’amamaim sis tounu ana wowab, ta o isa ta Moses isan naatu Elijah isan!” Iti na’atube eo anayabin i men so’ob abisa eo.
34 Ga ŋunhi ŋayi gan baḏak yan Betany waŋan, bala ŋayiny yan dhunupan molnydja maŋan maḻŋ'thurra bala yan dhurrthurryurra walalany, ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja ŋayaŋuny barrarinan mirithinan.
34 Peter iti na’at bat eo auman sakusakuk ra’iy ana youninamaim tar sumih, naatu wanawanan hirur auman, bai’ufununayah yah birubir fafar.
35 Ga beŋuryiny ŋunhi maŋanŋurnydja rirrakaynydja gan dhawaṯthurr waŋanany bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu, ga ŋarrakiyinguŋdhi yan ŋayi dhuwali gänaŋ'maranhawuynydja. Buthuru-bitjurra walal nhanŋu, bala yan märraŋun ŋanya walal gi dhäruktja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan walalaŋgal.
35 Sakukuw wanawanan God eafatait eo, Iti Orot i Ayu Natu, ayu arubin imih nao’o kwananowar.”
36 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi rirrakaynydja winya'yurr, bala ŋayipin gan waŋganynha Djesun yan dhärranany ŋunhiliyiny walalaŋgal. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ḻundu'mirriŋuynydja walal nhanukal gan ŋayathaŋalnydja ŋayaŋuynha yänan, gayulnha walalawuynha. Yakan walal balanyamirriyyiny lakaranha ŋula yolkalnydja ŋunhi nhä walal gan nhäŋal, nhaltjarr gan maḻŋ'thurr ŋunhiliyi bukuŋur.
36 Iti tur hinowar in sasawar ufunamaim Jesu akisinamo batabat hi’itin. Naatu bai’ufununayah sawar abisa nati ana veya’amaim hi’itin men yait ta ana tur hi’owen awah hibofot hima.
37 Ga wiripuŋuynydja waluy walalnydja ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋu walal nhanŋu ŋunhi ḻurrkun' marrtjin yarru'-yarrupthurra beŋurnydja bukuŋurnydja, bala ŋunhi dharrwan yolŋuny walal gumurr-waṉḏinany nhanŋu.
37 Marto Jesu ana bai’ufununayah bairi hire hina oyaw an hitit, naatu nati’imaim sabuw hima’am hina biyah hitit.
38 Ga ŋayiny waŋganydja ḏirramu beŋuryiny malaŋur waŋan yatjurra Djesuwalnydja bitjarra, “Marŋgikunhamirr buku-djulŋi, walŋakuŋ ŋarraku dhuwal ḏirramuny gäthu'mirriŋuny. Nhäŋu ŋathil ŋanya ŋunha, ya ŋunha, ŋunhan bili ŋarraku waŋganynha yan yothuny walkurnydja.
38 Orot ta sabuw rau’ay wanawanahimaim batabat e’af eo, “Bai’obaiyenayan, abifefeyani kunuw natu ku’itin, natu ta’imon maiyow!
39 Wiripuny ŋanya ŋuli ga dhuwal yätjkurr birrimbirryu mokuywal ŋayathaman, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi yothuny ga yatjundja mirithirra, bala ŋayi ŋuli ŋanya ŋurrkamany munatha'lila, bala nhanukal ŋuli ga dhurrwarakurrnydja nhakun ŋälnydja-waṉḏirra. Bitjanna bili ŋayi ŋuli ga dhuwal buman yan rerrikmaraman, ga bäyŋu ŋanya ŋayi ŋuli ŋula ganarrthulnydja.
39 Demon kakafih kaun teyey ana veya eororsair iwow ere erab awan fusifusin ekubar in erabirab biyan riririr ebiwa’an. Naatu iti na’atube i mar etei esisinaf men kafa’imo ebihamiyimih.
40 Ga waŋan ŋarra dhuwal ŋunhi malthunamirrinhany mala dhiyakiyi wakinŋuw birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw, ga walalany gan ŋunhi birrka'yurr dhawaṯmaraŋal gulkurun.”
40 A bai’ufununayah ai fefeyanih, demon nuninamih auwih, baise men karam.”
41 Bala ŋayi Djesuny waŋanan, “Nhä bili nhuma dhuwal? … märr-yuwalkthinyamiriwnydja mala? Baḏak yan nhuma ga dhuwal guyaŋany djarrpi'kum yan muka? Nhämunha'mirra ŋarra nhumalaŋ dhu dhiyalnydja nhina, galkundja nhumalaŋ? Nhäthan nhuma dhu märr-yuwalkthirrnydja?” Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyi bäpa'mirriŋuwnydja bitjarra, “Go gäŋun ŋanya rälin ŋarrakala dhuwaliyi gäthu'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe.”
41 Jesu iyafutih eo, “Kwa sabuw iti boun ana veya aur baitumatum naatu ayawas etei i hibibir. Kwanotanot ayu boro bairit manin tanama abit ana’abar? A kek kubai kuna aitin.”
42 Ga ŋunhi ŋayi ŋanya gan bäpa'mirriŋuynydja gäŋal Djesuwalnydja, bala dhunupan ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny wakinŋuynydja birrimbirryu ŋurrkaŋala ŋunhiyi yothunhany balan munatha'lila, bala ŋayi gan ḏur'yunminan, ga dhäkurrnydja marrtjin ŋunhi ŋälnydja waṉḏinan. Bala yan ŋayi Djesuny dhunupan waŋanan dhawaṯmaraŋala ŋunhiyiny wakinŋunhany birrimbirrnha beŋuryiny yothuwalnydja. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yothuny walŋathinan, bala ŋanya ŋayi Djesuynydja gurrupara ŋunhiyiny yothunhany roŋanmaraŋala bäpa'mirriŋuwala goŋlil.
42 Kek nan auman demon kakafin kek bai rab rouw me yan re naatu ifiruruw in hub itaiy re. Baise Jesu demon kakafin kwarar tatab nun tit kek iyawas bai tamah itin.
43 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ganyim'thurra dhika mirithinan ŋunhi God-Waŋarrwuny ganydjarr yindiny.
43 Sabuw etei’imak God ana fair hi’itin hifofofor men kafaita. Sabuw Jesu abisa sisinaf isan, hibat hibifofofor wanawanan Jesu ana bai’ufununayah isah eo,
44 “Buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋun yan dhiyakuny dhärukku ŋunhi ŋarra dhu lakaram, ga galkurra nhokiyingal nhe ḻiyalila. Waluny dhuwal galkin, ŋunhi walal dhu Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny goŋ-gurrupanna ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi yolŋuwala walalaŋgal ganydjarrlil,” bitjarr.
44 “Tain kwanarub gewas tur iti anao kwananowar. Orot Natun i boro baban hinao naatu hinab sabuw umahimaim hinayai.”
45 Yurr walalnydja nhanukal ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja walal yaka warray dharaŋana ŋunhiyi dhäruk, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan lakaraŋal walalaŋgal. Bili mayaliny' gan ŋunhi ŋorran djuḻuḻ'yurra; bäyŋun walal dharaŋana. Ga bäyŋun walal ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yunany, bili walal gan ŋunhi rum'rumdhurra nhanŋu waŋanharawnydja.
45 Baise bai’ufununayah iti tur naniyan men hibai, tur anayabin hai notamaim ibun, naatu baibatiyin tur anayabin o nowar isan hibir.
46 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, walalnydja gan ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja waŋanhaminan dhä-ḏälthinyaminan, yol ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu ŋunhili walalaŋgal malaŋur.
46 Bai’ufununayah taiyuwih wanawanahimaim, yait orot gagamin isan hio hinan gamin matar.
47 Bala ŋayi Djesuny marŋgithinan yan walalaŋ nhaltjarr walal gan ŋunhi waŋanhamin, ga märraŋal ŋayi yothuny ḻaw'maraŋal, bala nhirrpara ŋanya nhanukiyingala ŋayi gali'lil.
47 Jesu abisa hinotanot itin, basit kek kafa’i ta bai na sisibinamaim iu bat.
48 Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr nyumukuṉiny'kuny yothuw balanyarawnydja nhakun dhuwal gay'yi, ŋarrakalnydja yäkuy, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi ŋarrakuny; ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr ŋarrakuny, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu nyilŋ'maranhamirrnydja, ga nyumukuṉiny'kunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, ŋayiny dhu ŋunhiyin yolŋu yuwalktja ŋurruŋu.”
48 Imaibo iuwih, “Orot yait kek kafai iti na’atube nab ayu wabu’umaim ana merar nayiy, i ayu au merar eyiy. Naatu orot yait ayu au merar eyiy i orot yait ayu iyunu anan i ana merar eyiy. Anayabin orot yait kwa wanawanamaim wabin en kek kikimin na’atube ema’am, nati orot i gagamin.”
49 Bala ŋayi Djondja waŋanan bitjarra, “Way Garray, ŋunha ŋanapurr yolŋuny nhäŋal, ŋayi gan dhawaṯmaraŋal wakinŋuny birrimbirrnha mala nhokal yäkuy. Ga ŋanapurrnydja ŋanya waŋan ḏaḏawmaraŋal, bili ŋayi ŋunhi yaka napurruŋgal malaŋur.”
49 John misir eo, “Regah, orot ta o wabimaim demon kakafih nununih a’itin naatu a’otan. Anayabin nati orot i men it ata kou’ayomaim ema’ama.”
50 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal waŋan walalaŋguny bitjarra, “Ganarrthul walal ŋanya, bäy ŋayi dhu ga djäma; yaka ŋanya ḏaḏawmaraŋ. Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu ṉuŋgaṯmaraŋ nhumalany, ŋunhiyiny yolŋu nhumalaŋgala gali'ŋur; guŋga'yunamirra nhumalaŋ.”
50 Jesu iya’afut eo, “Men ina’otanimih, anayabin orot yait kwa isa men ebirakit i kwa isa ebatabat.”
51 Yo, waluny marrtjin ŋunhi djuḻkthurra, ga nhanŋuny walu Djesuwnydja marrtjin galkithinan ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny ŋanya märraman balan djiwarr'lila. Bala yan ŋayi Djesuny ḻiya-ŋamaŋamayunminan, bala yan ŋayi marrtjinan balan Djurutjalamlila.
51 Jesu au mar yen isan ana veya na kakabom auman, ana not bogaigiwas yen in au Jerusalem.
52 Bala yan ŋayi djuy'yurr märrman'nha dhäwumirriny maṉḏany, maṉḏa dhu ŋäthilmirriyaman wäŋan nhanŋu Djesuwnha. Ga marrtjin maṉḏa ga bunan maṉḏa waŋganyŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djamariyan ŋarakaŋur wäŋaŋur.
52 Naatu kob wan iyafarih hin Samaria bar merar hitit ana efan hitayabuna tanan imaim ta’in isan.
53 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋuny walal ŋunhi yakan ganha djälthinya nhanŋu Djesuwnydja, bili walal marŋgithin nhanŋu ŋunhi ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunminan ŋayi dhu marrtjin balan Djurutjalamlila.
53 Baise Samaria sabuw men ana merar hiyi hibai efan hitinimih, anayabin hiso’ob Jesu i au Jerusalem yey.
54 Bäyŋun nhanŋu walal ŋunhi gumurr-ŋamathinyany, yänan walal ŋanya gan ŋunhi ḻikandhu ŋurrkaŋala, bala maṉḏany ŋunhi Djondja* ga Djayimdja mirithinan yan maḏakarritjthinany walalaŋ, bala maṉḏa waŋanan bitjarra Djesuwnydja, “Way Garray, nhämirr balaŋ linyu dhu wäthun gurthawnha ŋayi dhu rälin yarrupthun djiwarr'ŋurnydja, bala dhu bathanna dhuwal yolŋunhany walalany warrpam'thunna yan? Balanyarawnydja nhe ŋula djäl muka?”
54 Naatu bai’ufununayah orot rou’ab James John hairi iti na’atube hi’i’itin yah so’ar hio, “Regah, kukokok wairaf marane anao nara’iy iti sabuw nagurusih?”
55 Ga dhunupan ŋayiny Djesuny bilyurrnydja, bala ḏaḏawmaraŋala maṉḏany bitjarra, “Yaka maṉḏa biyakiyi! Dhuwaliyiny yätjkurr,” bitjarr.
55 Baise Jesu tatabir hairi’ika kwararih.
56 Bala walal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil.
56 Naatu Jesu ana bai’ufununayah bairi hin bar merar ta hitit.
57 Ga ŋunhi walal marrtjin Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala wäŋgaŋalnydja bala dhukarrkurrnydja Djurutjalamlila, ga ŋunhiliyi gandarrŋurnydja bala ŋayi waŋganydhuny yolŋuy waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way Garray, ŋarrany dhuwal djälnha malthunarawnha nhuŋu, ŋunhi ŋula nhäkurr nhe dhu marrtji.”
57 Ef hiyen hinan naiwanamaim orot ta Jesu ana tur eowen eo, “Ayu boro ani’ufnuni o menamaim kwenan boro imaim tanan.”
58 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu buku-bakmaraŋal waŋan bitjarr, “Ḏäl dhuwal yolŋuwnydja malthunaraw ŋarrakuny. Ŋunha wakinŋuwnydja warrakan'ku ga, wäŋa ŋarŋga' dhärra, wäŋamirr walal ŋunhi warrpam', ga buṯthunamirriwnydja warrakan'ku mala marrtji yalu' gorru'-gurrum. Yurr ŋarrakuwuynydja Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw bäyŋu ŋula wäŋa ŋorranharaw.”
58 Jesu orot iya’afut iu, “Haruharu hai sau tema’am, naatu mamu hai batar tema’am, baise Orot Natun mare ma biyan tubaiwa’an isan aurin efan i en.”
59 Ga bala ŋayi Djesu waŋan ŋunhi wiripuŋuw yolŋuw bitjarr, “Go malthurra ŋarrakun.”
59 Naatu Jesu tatabir orot ta isan eo, “Kwi’ufnunu airit tan.” Baise orot eo, “Regah akokok wan i boro inihamiyu anan tamai morob inu’in anab anan ana yai imaibo ani’ufnuni?”
60 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Ŋuriŋiwurruynha yolŋuy walal dhu ga dholkum dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal ga nhina dhiŋganhamirriŋura yan romŋur. Nheny dhu marrtjin, ga dhäwun' lakaram birrŋ'maraman yolŋuwala walalaŋgal, ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy.”
60 Baise Jesu orot iya’afut eo, “Murubih kwaihamiyih boro murubih taiyuwih hinaya’ih. Baise o i kwen, God ana aiwob isan kubinan.”
61 Ga wiripu yolŋu ḏirramu waŋan Djesuw bitjarr, “Garray, ŋarrany dhu dhuwal malthunna nhuŋun. Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu balayi roŋiyirryi, ga waŋa ŋarra dhu walalany ŋunha ŋunhi gurruṯumirriny ŋarrakuwuy ŋarra, nhäma marrtji ŋarra dhu walalany, ga yurrnha ŋarra dhu malthundja nhuŋu.”
61 Naatu orot ta na maiye eo, “Regah ayu i boro o ani’ufnuni, baise wan i boro anan hinai tamai naatu taitu tuwai’inah anao tuturih.”
62 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋuny bitjarr, “Ŋuli ŋayi dhu yolŋuy ŋurruyirr'yun munathany' marrtji baw'maram, buḻŋu'kumany dhu marrtji bala, ŋayiny ŋathil dhu ŋurruŋuny nhäma bäkumirriyam, dhunupayam wanhawal ŋayi dhu ga ŋunhi marrtji. Ga ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ḏawa'-ḏawa'yundja, roŋiyirryi marrtji nhäma balayi dhuḏitjthuny, balanyayiny yolŋu yakan nhakun gana' nhinanharaw ŋurukuny ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwnydja romgu.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
62 Jesu iya’afut iu, “Orot yait busuruf ana me bifufubiy, naatu misir maiye bat au’uf enunutabitabir, God ana aiwobomaim boro men karam nabow.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.