João 6
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs AAI
1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny buḏapthurra ŋurikiyiny guḻungu Galalipuywuny,* ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Däybiriyatj.
1 Nati ufunamaim ana veya ta, Jesu Galilee harew isobon rabon rewan rounane (wabin ta Taibirias kukuf.)
2 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu malthurr, bili walal gan ŋunhi nhäŋal ŋanya, ŋunhi ŋayi gan walŋakuŋal dhaŋaŋnhan rerrimirriny yolŋuny walalany ŋuriŋin ŋunhi ganydjarryuny ŋoy-ganyim'thunamirriynha.
2 Naatu sabuw rou’ay gagamin maiyow hi’ufunun hin anayabin sabuw sawusawuwih biyahimaim ina’inan sinaf biyawasih hi’itan isan.
3 Bala ŋayi Djesuny ḏuwaṯthurra bukulila, dhutnha nhinan rrambaŋin walalnha ŋunhi malthunamirra mala nhanŋu.
3 Naatu Jesu yen in oyaw sisibinamaim tit naatu ana bai’ufununayah hina biyanamaim himarir hima.
4 “Yurr waluny ŋunhi galkin Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.”
4 Jew sabuw hai Tar Nowaten hiyuw ana veya i na biyubin.
5 Ga ŋunhi walal gan nhina'-nhinanany, bala yan ŋayi Djesuynydja nhäŋala dharrwanhan yolŋunhany walalany, walal marrtjin yurrum'thurr guwatjmar ŋanya. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan Bilipnhan bitjarra, “Way Bilip, wanha napurr dhu ŋathany maḻŋ'maram dhiyakuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuwnydja?”
5 Jesu nuw ra’at sabuw rou’ay gagamin maiyow isan hinan itih, naatu Philip ibatiy, “Rafiy menamaim boro tanatobon iti sabuw tanituwih?”
6 Ga waŋanany ŋayiny ŋunhi ŋanya Bilipnhany Djesuynydja bitjarryiny, yan nhakun ŋayi ŋanya ŋunhi birrka'yurr. Yurr yuwalktja ŋayi ŋunhi marŋgi ŋäthil nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi djäma.
6 Iti i Philip fufunin isan ibibatiy, anayabin i ana notamaim so’obaka i boro abistan nasinaf.
7 Ga ŋayiny Biliptja buku-roŋanmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal bay? Ŋuli balaŋ limurr ŋunhi 200-dhuny rrupiyay ŋatha bäyim, ŋunhiyiny mak balaŋ yakayi yan gana' dhiyakuwurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ maranhu-gurrupanaraw.”
7 Philip iya’afut eo, “Orot ana baiyan sumar eight ana fofonin tatab rafiy tatutubun sabuw ta’ita’imon tatabituwih i kikimin kwanekwan.”
8 Ga ŋayiny waŋganydja nhanukal malthunamirriy yäkuy Wanduruynydja*, ŋunhi ŋayi yukuyuku'mirriŋu Djäyman-Betaw, ŋäkul ŋayi maṉḏany waŋanhaminyawuy Djesuny ga Bilipnha, bala ŋayi marrtjinan, bala lakaraŋala Djesuwalnydja bitjarra,
8 Imaibo ana bai’ufununayah orot ta, Andrew, Simon Peter tain awan tara’ah eo,
9 “Way, dhuwal waŋgany yothu ḏirramu goŋ-ŋathamirrnydja, ga ŋayathamany ŋayi ga dhuwal goŋ-waŋgany yumurrku dämba malany ga märrma' guyany, yurr yaka dhuwal dhaŋaŋdja, ganany' nhakun bukmakkuny yolŋuw walalaŋ.”
9 “Kek ta iti’imaim rafiy afu’afusar umat roun naatu siy rou’ab umanamaim hima’am aitin. Baise anotanot boro men nakaram, sabuw i ra’at kwanekwan.”
10 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Gatjuy waŋin yolŋunhany walalany, walal dhu nhinan, bukmak yan.” Bala walal nhina'-nhinanan bukmaknha yan, yurr mulmumirriŋura wäŋaŋurnydja walal marrtjin ŋunhi nhinanany. Ga yolŋuny ŋunhi malany dharrwan mirithirra, bukmaktja ŋunhi 5,000 ḏirramuwurrnydja, ga bulu miyalkkurruwurr ga djamarrkuḻi' ŋapa-manapar.
10 Nati’imaim samar gewasin tuw inu’in, imih Jesu eo, “Sabuw kwa’uwih samar yan timarir. naatu sabuw samar yan himarir hima, naatu oro’orotowat hibiyab etei 5,000.
11 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋunhiyi ḻurrkun'tja dämba yumurrkuny yothuwuŋuny gurrupanawuy, bala ŋayi buku-gurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyi ŋathawnydja, bala yan gurrupara ḻundu'mirriŋuwala mala nhanukiyingalaŋuwala ŋayi, ga walalnydja marrtjin gurrupar ŋunha yolŋunhan walalany. Ga bitjarryi bili ŋayi guyawnydja, bala walal marrtjin ŋunhi ḻukanany bukmakthun yan, gana'yinan yan maranhinan walal ŋuriŋiyi ŋathaynydja.
11 Jesu faraw bai, God ana merar yi, naatu sabuw himarir hima’am faramih, siy bai ef ta’imon sinaf, etei hi’aa yah gadid hai fofonin bai.
12 Ga ŋunhi walal marrtjin wanaŋa-dhawar'yurrnydja ḻukanhaŋurnydja, bala ŋayi Djesuynydja waŋanan nhanŋuwuy malthunamirrinhany walalany bitjarra, “Gatjuy wapmaraŋun walal marrtji dhuwaliyiny ŋatha mala bäythinyawuynydja, märr ŋayi dhu yaka dhuwali ŋatha bäythirr.”
12 Naatu hai fofonin baib ufunamaim, Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Hi’aa tuturih etei kwaita’ay, men ta kwanihamiy.”
13 Bala walalnydja marrtjin wapmaraŋala muṉguynydja ŋunhi ŋatha bäythinyawuynydja mala, yan bili-i-i ga dhaŋaŋguŋal 12-nha bathiny ŋuriŋiyi ŋathaynydja mala bäythinyawuyyuny.
13 Basit hi’aa tuturih hi’o’on naatu kaifet hibiwanen etei 12, iti i rafiy fafar umat roun naatu siy rou’abamaim sabuw bituwih.
14 Ga ŋunhi walal gan yolŋuynydja walal nhäŋal ŋunhiyiny ŋunhi nhaltjarr ŋayi Garrayyu djäma mirithirr manymak ŋoy-ganyim'thunamirr rom, bala walal marrtjin waŋanhaminan walalanhawuynha walal bitjanminan, “Way, muka dhuwanna ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja yolŋu, God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy? … ŋunhi limurr gan ŋäkul ŋanya ŋäthil, ŋunhi ŋayi dhu yalalany bunan limurruŋ dhiyala. Go limurr märraman ŋanya, ŋurruŋuyaman, märr dhu ŋayin limurruŋguny buŋgawany.”
14 Iti ina’inan Jesu sinaf sabuw hi’i’itin ufunamaim hibusuruf hi’o, “Turobe iti orot i dinabamon, i namih hi’o’oban na tafaramamaim tit.”
15 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny walalaŋ marŋgithin warray ŋunhi walal gan waŋanhaminany nhanŋu walal balaŋ ŋanya buŋgawayanhan walalaŋgiyingala djälyu. Bala yan ŋayiny Djesuny gayulnha marrtjin winya'yurr walalaŋgal balan bitjarra bukulila wäŋalil, gänan ŋayipin.
15 Jesu itih so’ob boro kafa’imo hinan hinab naatu hinau’kikin ni’aiwob, imih i hamenamo nati efan ihamiy naatu akisinamo yen in oyaw wan.
16 — ausente —
16 Veya re birabirab ana bai’ufununayah hire hin harew kukuf hitit,
17 — ausente —
17 Jesu isan hima hikakaif mar bu’u’um, men na biyah tit, imih wa hibai hiboy hirabon au Capernaum.
18 Bala ŋayiny bäy wata warray marrtjin bunan ŋunhiliyiny dhulmuŋurnydja, bulun dhika ḏälnha rirri'rirrin, mirithinan gan ŋunhi galkirrinany, ga gapuny ŋunhi rur'yurr bitjarryi bili yan mirithindhi.
18 Nati ana veya kotar bitufuwan wanawanan hin naatu yabat busuruf ra’at.
19 Manymak, ḻiw'yurrnydja walal gan ŋunhi märr-wiyinnha, bala walal nhäŋala ŋanyanhany Djesunhany, ŋayi gan djartjaryurr räli galkin, yurr ŋapakurra gapukurra ŋayi gan ŋunhi marrtjinany. Marrtjinany ŋayi ga-a-an, galkithinan marrtjin marthaŋaynydja ŋunhi, bala walalnydja ŋunhi mirithinan nhanŋu barrarinany.
19 Hiboy hitit hire hikuyowen five o six kilometres na’atube hinuwanuw Jesu nahine riy yan bat remor wa isan nan hi’itin yah birubir fafar.
20 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan, “Yaka walal barrari. Dhuwandja ŋarra muka.”
20 Baise isah eaf eo, “Ayu o! men kwanabirumih!”
21 Bala walalnydja yan goŋmirriyinan nhanŋu mirithinan, bala walal wapmaraŋala ŋanya. Wapthurrnydja ŋayi ŋunhi, bala dhunupan yan ŋunhi marthaŋaynydja djayaŋdhurra gumurrŋura wäŋaŋura ŋunhi wanhawal walal gan marrtjin.
21 Imaibo ereyasisir hiu na wa afe’en yen, naatu men yok efan hinot hinanamaim awar hiyut.
22 Yo. Yolŋuny walal gan ŋunhi bukmaknha ŋorra'-ŋurranan ŋunhiliyin ḻaypan, ga yan bili ga djaḏaw'yurr. Ga ŋunhi walal goḏarrny'tja rur'yurr, bala walal yan dhunupan maŋutji-ḻarruŋala Djesuwnydja. Ga waŋanhaminany walal ŋunhi bitjanminan, “Way barpuruny ga ŋunhi waŋgany yan marthaŋay dhärra dhiyal, ga ŋuriŋiyi marthaŋayyu walalnydja ŋunhi Djesuwnydja malthunamirr mala buḏapthun, yurr walalawuy yan. Ŋayiny Djesuny bäyŋu warray barpuru malthurr walalaŋ; ganandja walal ŋanya ŋunhi dhipal muka yan banydjiwal.”
22 Marto, sabuw rou’ay nati harew kukuf rounane hima hinunuwabon wa ta’imon nati’imaim batabat hi’inan, naatu hiso’ob Jesu i men nati wa’amaim isra’at bairi hinamih, baise ana bai’ufununayah akisihimo hinan hi’itih.
23 Bala walal marrtjin nhäŋal wiripun marthaŋay malany, ŋunhi gan djarrawurr'yurr beŋura wäŋaŋur yäkuŋur Daybiriyatjŋura; waṉḏinan walal gan ŋunhi räli, bala dhawa-yawaṯthurra, ŋunhilin wäŋaŋur ŋunhi ŋayi Garrayyu wiripuŋuy waluy buku-gurrpar ŋathaw God-Waŋarrnha.
23 Imaibo wa afa Taibiriasine hina efan nati Regah faraw bai igegewasin sabuw bituwih sisibinamaim hirun.
24 Yo. Ḻarruŋalnydja walal nhanŋu gan ŋunhi Djesuwnydja, yurr bäyŋun walal ŋanya ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga ŋula nhanŋu malthunamirriny mala, bäyŋun yan. Bala dhunupan bala yan walal wap-wapthurrnydja ŋunhi marthaŋaylila malaŋulil, bala marrtjinan balayin Gapuniyamlila, ḻarruŋala walal nhanŋu.
24 Naatu sabuw wa afe’en hinunuwatet Jesu ana bai’ufununayah bairi men hi’it fa’arih, matah kabiy wa hibow au Capernaum na’at Jesu hinuwih hin.
25 Yo. Ga walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal maḻŋ'maraŋalnydja ŋanya Djesunhany ŋunhiliyin ḻaypan Gapuniyamnha wäŋaŋur, bala walal ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr! Nhätha nhe dhuwal bunanany?”
25 Jesu harew kukuf rewan rounane ma’am hitita’ur, naatu hibatiy, “Bai’obaiyenayan, biyika ina itit kuma’am?”
26 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Nhumany ga dhuwal ḻarrum ŋarrakuny waŋganygu yan gämurruw'; bili nhuma ŋatha barpuru ḻuka, bala nhuma maranhuyirra. Yurr yaka warray nhuma gi ŋunhi dharaŋulnydja ŋuyany' ŋunhiliyi ŋoy-ganyim'thunamirriŋurnydja romŋur malaŋuŋur ŋunhi ŋarra gan djäma.
26 Jesu iyafutih eo, “Anababatun a tur ao’owen, ayu kwanunuwuhu i men ina’inan asisinaf kwa’i’itin isan, baise kwa rafiy kwa’aan ya gagadid isan ayu kwanuwuhu kwanan.
27 Yaka yan gi djäma ŋurikiny ŋathaw märranharaw munatha'wuywuny ŋunhi ŋayi dhu ŋäthiliŋuyirra bala barrpa'yirra. Ŋany djämany gi ŋurukun ŋunhi ŋathawnydja dhawar'yunamiriwwun, märr nhuma dhu ga walŋan yan nhinany wiyinŋumirra. Dhuwanna ŋunhi ŋathany ŋunhi ŋarrany dhu nhuna Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy gurrupan, bili ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja Bäpany ŋayaŋu-gananminany ŋarrakiyingala yan waŋganygala.”
27 Bay nati eafe’af isan men kwanabowamih, baise ma’ama wanatowan ana bay isan i raro nanababan, nati bay i Orot Natun boro kwa nit. Anayabin God ayu Tamai ana baibasit nati bay roufaramin isan ana fair ayu itu.”
28 Bala walal dhä-birrka'yurrnydja ŋanya bitjarra, “Nhaltjan dhika ŋanapurr dhu God-Waŋarrwalnydja djälkurr djäma? Wanhawitjan ŋula dhukarrkurrnydja?”
28 Imaibo Jesu hibatiy, “Bo aki boro mi’itube anasinaf saise God abistan eo imaim anasinaf?”
29 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarra, “God-Waŋarrnydja ga ŋunha djälthirr waŋganygu yan dhiyak gam', nhuma ŋathil dhu märr-yuwalkthirr dhiyak ŋunhi yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.”
29 Jesu iyafutih eo, “God ana bowabow bow isan i iti. Orot yait God biyafar i kwanitumitum.
30 Ga walalnydja waŋan bitjarr, “Ma', gatjuy mak be djäman ŋula nhäny ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom, maŋutji-wurrupula, märr napurr dhu nhäman bala märr-yuwalkmirriyirra nhuŋu. Ma', biyakun djäman yulŋuny.
30 Imih i hibatiy, “Ina’inan fairin menatan boro inasinaf aki ana’itin naatu o anitutumi? O boro abistan inasinaf?
31 Be ŋäthilnydja baman'tja napurruŋgalnydja gan ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋuy walal ŋatha ḻukan yäku mana' ŋunhalnydja ŋunhi nharaŋŋurnydja wäŋaŋur. Yurr ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu gan gurruparnydja ŋunhiyiny ŋatha beŋur djiwarr'ŋur walalaŋ ḻukanharawnydja. Bitjandhi ga ŋunha djorrayny'tja lakaram ŋunhiŋuwuyyiny.”
31 It ata a’agir arar yanamaim i rafiy wabin manna hi’aa; Buk Atamaninamaim hikirum hi’o’o na’atube, I mar ana rafiy itih hi’aa.”
32 Bala ŋayi Djesuny waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk yan ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Nhumany ga lakaram yanbi ŋayi ŋunhi Mawtjitjthu nhumalaŋ gurrupar ŋunhiyiny ŋatha djiwarr'puynydja? Yaka, bäyŋu ŋayi gan ŋunhi Mawtjitjthu gurrupana ŋunhiyi ŋatha nhumalaŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal; ŋunhiny gan ŋayi God-Waŋarryu Bäpay yuwalktja gurrupar ŋunhiyiny ŋatha.
32 Naatu Jesu hai tur eowen eo, “Anababatun a tur ao’owen, “Iti mar ana rafiy kwa kwa’ani’aan i men Moses kwa itimih, baise ayu Tamai rafiy anababatun marane kwa it.
33 Yo. Yuwalktja dhuwal ŋathany ŋunhiyin Yolŋun God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuy, ŋunhi ŋayi bilin yarrupthurra rälin beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, märr ŋayin dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirrnydja yolŋuwnydja walalaŋ bukmakkun yan ŋunhi walal ga nhina dhiyal wäŋaŋur buku-ḻiw'maram.”
33 Anayabin God ana rafiy i orot yait marane rara’iy sabuw etei tafaram wanawanan yawas ebitih.”
34 Bala walal waŋanan bitjarra, “Way Garray! Biyakun bili gi gurrupula ŋanapurrunhany dhuwaliyiny ŋathany go!”
34 Sabuw hi’o, “Regah iti rafiy i mar etei initi ana’aan.”
35 Bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Yo. Ŋarra muka dhuwal Ŋatha Walŋa-gurrupanamirrnydja. Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu marrtji räliny ŋarrakalnydja, ga märr-yuwalkmirriyirrnydja nhe dhu ŋarraku, nheny dhu yakan buluny djaṉŋarrthirr ga ŋar'ŋaryun ŋunhany ŋunhi birrimbirrnydja nhuŋu djinawany', bili manygarrayirrnydja nhe dhu ga ŋunhi ŋarrakiyinguŋun yan waŋganyguŋun.
35 Imaibo Jesu iuwih eo, “Ayu i yawas ana rafiy. Orot Yait ayu isou enan i boro men kafa’imo bayumih namorob, naatu orot yait ayu isou ebitumatum boro men kafa’imo sikan namamahimih.”
36 Bili muka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ ŋäthil yan ga nhäŋal muka nhuma ŋarrany bili, yurr yakan nhuma ganha ŋunhi märr-yuwalkthinyany ŋarraku.
36 Naatu iti tur i ao kwanowaraka naatu mata yan kwa’i’itin baise men kafa’imo kwabitutumu.
37 Bukmaknha ŋunhi nhä mala ŋayi ŋuli ga Bäpay ŋarrakal goŋ-gurrupan, ŋunhiny walal dhu marrtji yan ŋarrakalnha. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu marrtjiny ŋarrakal, ŋarrany dhu ŋanya ŋunhi yakan ŋaŋ'ŋaŋ'thun.
37 Sabuw iyabowat ayu Tamai bitu boro ayu isou hinan, naatu orot babin yait ayu isou enan boro men ananun ufun natitamih.
38 Bili ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja Bäpawal yan djälyuny dhipalnydja djämaw, ŋurikalyi ŋunhi ŋayi djuy'yurr ŋarrany räli; yaka ŋarra marrtjinya räli gänany djämaw ŋarrakiyingalnydja ŋarra djälyu.”
38 Anayabin ayu marane arara’iy, i men ayu au kok sinaf isanamih, baise orot yait ayu iyunu anan i ana kok anasinaf.
39 “Ga dhiyakun ŋunhi gämurruwny'tja ŋayi ŋarrany djuy'yurrnydja räliny gam'. Ŋayiny djäl ŋarraku, ŋarra dhu ga ŋayathaman baṯ-bitjanna yan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi gurrupar walalany ŋarrakala goŋlil, märr dhu yakan ŋula waŋganydja winya'yun ŋarrakalnydja goŋŋur. Ŋayiny ŋunha Bäpany djäl ŋarraku, ŋarra dhu ŋunhi rur'maraŋun walalany beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, märr walal dhu bukmaknha yan nhininy gi walŋamirriŋura yan romŋurnydja ŋuriŋiny ŋunhi waluy dhä-dhawar'yunamirriynydja.
39 Naatu orot yait ayu iyunu anan ana kok i iti, sabuw iyabowat ayu bitu etei men ta anikasiy, baise mar yomaninamaim etei’imak anabuwih hinamisir.
40 Dhiyak ŋarraku ŋayi ŋunha Bäpany djäl gam'. Ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayiny dhu ŋurruŋuny ŋathil nhäma dharaŋan nhanŋu God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋuny, bala ŋayiny dhu ŋunhi märr-nhirrpanmirra nhanukal, ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina ŋayaŋu walŋan yan, bala ŋarra dhu yan dhunupan ŋanya rur'maraman ŋuriŋiyiny ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy; walal dhu rur'yurra beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, bala nhininy ŋayi dhu gi ŋunhi ŋarrakalnydja walŋan yan, biyakun bili yan gupaḏalnha.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
40 Anayabin ayu Tamai ana kok i sabuw iyab matah etei Natun akisin ti’i’itin naatu tibitumitum boro ma’ama wanatowan ana yawas hinab; naatu mar yomaninamaim ayu boro anabuwih hinamisir.
41 Ga walanydja nhanŋu gan ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu walal morrumurrun Djesuwnydja, gupa-waŋanan gan ŋanya, bili ŋayi gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Ŋarrapin dhuwal Ŋatha ŋunhi Walŋa-gurrupanamirrnydja, ŋunhi ŋarra yarrupthurr räli beŋur djiwarr'ŋur.”
41 Imaibo Jew sabuw hibusuruf Jesu isan higam, anayabin i eo, “Ayu i mar ana rafiy.
42 Bala walal marrtjin ŋunhi ŋarrtjurra ŋanya Djesunhany, ga bitjarra walal marrtjin ŋunhi waŋanany gam', “Dhuwandja ḏirramu Djesu muka be, Djawutjipku ŋunhi gäthu'mirriŋu. Napurrnydja dhuwal marŋgi warray nhanukalaŋaw bäpa'mirriŋuwnydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja. Ga nhakun ŋayi ga dhuwal bitjandhiny lakaranhamirr, yanbi ŋayi dhuwal beŋura djiwarr'ŋura? … dhuwaliyiny yaka warray nhanŋu dhunupa ŋayi dhu ga bitjandhiny waŋa!”
42 Basit sabuw hi’o, “Iti orot i Jesu, Joseph natun, hinah tamah i taso’ob. Naatu baise boun i eo’o, Ayu i marane ara’iy.”
43 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny bitjarra, “Way walal! Yaka walal gi waŋi, dhä-ḏälthiny morrumurruny ŋarraku.
43 Jesu iyafutih eo, “Taiyuw men kwanagam.
44 Yakan dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu gänany marrtji ŋarrakal; ŋunhiyin bili yolŋuny waŋganynha dhu marrtjiny ŋarrakalnydja ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu djäl-gurrupan ŋanya räli marrtjinyaraw, ŋunhiyin dhu yolŋuny räliny marrtji ŋarrakalnydja, bala ŋayi dhu gurrupanmirra ŋanyapinya ŋayi, ga ŋarrany dhu ŋanya ŋunhi rur'maraŋun rumbalnydja, walŋakuŋun dhu ŋuriŋiyi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.
44 Sabuw boro men ayu isou hinan kwaneyan, baise Tamai ayu iyunu anan boro nabonawiyih hinan ayu biyau hinatit; naatu mar yomaninamaim ayu boro ana bora’ahih hinamisir.
45 Ŋäthil baman' djawarrkmirriy mala gan dhäruk wukirri bitjarr gam', ‘God-Waŋarryuny dhu ŋunhi marŋgikuŋ bukmaknhan yan yolŋunhany walalany.’ Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ŋämany ŋanya Godnhany Bäpanhany, ga marŋgithirrnydja ŋayi dhu marrtji nhanukuŋ, ŋunhiyin dhu yolŋu marrtji räliny ŋarrakalnydja.
45 Dinab oro’orot hikirum hi’o na’atube, ‘Sabuw etei boro God ni’obaiyih. Orot yait Tamai fanan nowar naatu biyanane so’ob ebaib boro ayu isou nan.
46 Yo, yolŋuynydja walal ŋuli ga ŋunhi ŋäma warray God-Waŋarrnhany dhäruk, yurr yakan ŋayi ŋunhi ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy rumbalnydja ŋanya nhänha; ŋarrapin yan waŋganydhun yan ŋanya dhuwal nhäŋalnydja Bäpanhany, bili ŋarrapi muka ŋunhi yarrupthurr räliny beŋuryiny God-Waŋarrwalnydja.
46 Men yait ta Tamai itin; baise orot yait Godane nan i akisinamo Tamai itin.
47 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi ŋayi ga ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja ga märr-nhirrpanmirrnydja ŋarrakal, ŋayiny ga ŋuriŋiyiny yolŋuy bilin nhakun ŋayathaman ŋunhiyiny walŋany dhawar'yunamiriwnhany, bilin nhanŋu ŋayaŋuny walŋathinan.
47 Turobe a tur ao’owen, orot yait ebitumatum, yawas wanatowan i baika.
48 Yo, ŋarrapin dhuwal Walŋa-gurrupanamirrnydja Ŋatha.
48 Ayu i yawas ana rafiy.
49 Baman'tja ŋunhi, nhumalaŋgalnydja gan mala-ŋurrkanhayŋuy ḻukan ŋatha yäku mana' ŋunhal nharaŋŋurnydja wäŋaŋur, yurr walal ŋunhi murrmurryurr warray warrpam'thurr yan.
49 Kwa a’a’agir hai veya, rafiy wabin manna arar yanamaim hibow hi’aa, baise etei himorob.
50 Yurr yuwalktja ŋunhi ŋatha ŋunhaŋuwuynydja djiwarr'puynydja wiripun dhika, gänaŋ'thunna ga. Ŋuli nhe dhu ŋunhiyiny ḻuka yuwalknhany ŋathany, nheny dhu ŋunhiyiny bäyŋun dhiŋgam; nhinany nhe dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
50 Baise rafiy iti i marane ra’iy, sabuw iyab hinab hina’ani’aan boro men hina morob.
51 Ga ŋarrany dhuwal ŋunhiyin muka walŋa-gurrupanamirra ŋatha ŋunhi ŋarra yarrupthurr beŋur djiwarr'ŋur. Ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy ḻukany dhuwandja ŋatha, ŋunhiny nhe dhu ga walŋan yan nhina bitjanna bili. Yurr nhä dhuwali mayaliny', ŋunhiyiny ŋatha ŋunhi ŋarrany dhu gurrupan? Dhuwal ŋayi ŋunhi mayaliny' gam'. Ŋarrany dhu ŋunhi ŋarranhawuynhan ŋarra ŋanaktja gurrupanmirr dhiŋganharawnha, märr dhu bukmaknha yan yolŋuny walal walŋathirrnydja.”
51 Ayu i yawas ana rafiy, marane hiyafaru are. Orot babin yait iti rafiy na’ani’aan na’at boro nama wanatowan. Iti rafiy i ayu finimu boro anit, saise sabuw boro tafaramamaim yawas hinab hinama.”
52 Ga ŋunhi walal ŋanya gan ŋäkulnydja balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal dhunupan yan maḏakarritjthinan nhanŋu, bala walal marrtjin waŋanhaminany, dhä-ŋurrkanhaminan, “Nhaku ŋayi ga dhuwal bitjandhiny lakaranhamirr? Nhaltjan ŋayi ga guyaŋanhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi? Yakan ŋuli dhuwal yolŋu ŋanak-gurrupanmirr ŋanyapinyany ŋayi ḻukanharawnydja.”
52 Naatu Jew sabuw iti tur hinonowar isan yah so’ar hibusuruf taiyuwih wanawanahimaim higam hikwaris hio, “Iti orot biyan finimin boro mi’itube nitit tana’animih eo?”
53 Ga ŋayiny Djesuny bitjarra waŋan walalaŋ, “Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe dhu yakany ḻuka ŋanak Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny, ga ŋuḻkthun ŋanya gulaŋdja, ŋunhiny nhe dhu ga bäyŋun ŋayaŋu-walŋany nhina.
53 Jesu iuwih eo, “Turobe a tur ao’owen, Orot Natun biyan finimin men kwana’aan naatu ana rara men kwanatomatom, kwa wanawanamaim yawas men ema’am.
54 Ga ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy ḻukany ŋarrany ŋanaktja, ga bulu ŋuḻkthun nhe dhu ŋarrany gulaŋdja, ŋunhiyiny nheny dhu ga nhina ŋayaŋuny walŋan yan. Bala ŋarra ŋanya dhu rur'maraŋun beŋurnydja moluŋurnydja ŋuriŋiyiny dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.
54 Orot yait ayu biyou finimin na’aan naatu au rara natomatom yawas wanatowan i bai, naatu yomaninamaim ayu boro ana bora’ah namisir.
55 Bili ŋarrakuny ŋunhi ŋanak yuwalk warray ŋatha birrimbirrwuny nhumalaŋ, ga balanyayi bili ŋarraku gulaŋdja yuwalk yan gapu nhumalaŋ ŋayaŋuwnydja.
55 Anayabin ayu biyou finimin i bay anababatun naatu au rara i harew anababatun,
56 Ŋuli nhe dhu ŋula yolthu ḻukany ŋarranhany ŋanak, ga gulaŋdja ŋarrany ŋuḻkthun, ŋunhiny nhakun nhe ga nhina ŋarrakalnha ŋayaŋuŋur, ga ŋarra nhokal, ŋunhiny nhakun ŋali biliŋuwuynha waŋgany-manapanminyawuynha.
56 orot babin yait ayu biyou finimin na’aan naatu au rara natomatom boro wanawana’umaim nama naatu ayu i wanawananamaim anama.
57 Ŋarrany dhuwal djuy'yunawuy beŋur Bäpawuŋ, ŋurukuŋdhi walŋa-gurrupanamirriwuŋ, ga walŋa yan ŋarra ga dhuwal nhinany, ŋuriŋiyiny nhanukalnydja Bäpawalnydja walŋay. Ga ŋuli nhe dhu ḻuka ŋarranhany ŋanak, ga nheny dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan walŋayi nhina, bili ŋuruŋin ŋarrakalnha walŋay.”
57 Tamat yawas ana’an i ayu iyunu ana, anayabin i ema’am isan imih, ayu auman ama’am, ef ta’imonaban orot yait ayu biyau’umaim bai eani’aan boro yawasin nama anayabin ayu ama’am isan imih.
58 “Dhuwaliyin ŋayi ŋunhi yuwalktja gal'ŋu ŋatha djiwarr'puynydja, ŋunhi ŋayi rälin yarrupthurr, yaka dhuwal balanyany nhakun nhumalaŋgal gan mala-ŋurrkanhanyŋuy walal ḻukan ŋäthil, bala walal marrtjin murrmurryurra. Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu ḻuka ŋunhi yuwalktja ŋatha, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu yakan dhiŋgam, nhinan ŋayi dhu ga walŋan yan, bitjanna bili yan wiyinŋumirra.”
58 Iti rafiy marane rara’iy i men kwa a a’agir manna hi’aa hibimumurub na’atube’emih, baise o yait iti rafiy boun marane rara’iy inab ina’ani’aan boro inama wanatowan.”
59 Yo. Dhuwaliyin ŋunhi rom walŋamirrnydja ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ marŋgikuŋalnydja, ŋunhili ŋunhi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, wäŋaŋur yäkuŋur Gapuniyam.
59 Tur iti etei i Capernaum Kou’ay Bar wanawananamaim ma sabuw hai tur eowen i’obaibiyih.
60 Ga walalnydja gan ŋunhi bukmakthun yan malthunamirriynydja walal nhanukal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany waŋanhawuynydja balanyawuyyiny, bala walal ŋunhi waŋanany bitjarra, “Way, dhuwandja dhuwal rom gumurr-ḏäl warray bay. Yolthun dhu dhuwaliyiny ŋula dhäruk märram?”
60 Jesu ana bai’ufununayah moumurin na’in tur iti hinonowar hi’o, “Iti bai’obaiyen i fokarin. Yait boro iti tur nanowar nab?”
61 Yurr ŋayiny Djesuny marŋgithin yan ŋunhi nhaltjarr walal gan nhanŋu malthunamirr mala waŋanhamin, ga bulu galŋa-mukthurr walal nhanŋu, bala ŋayi yan Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarra, “Way walal. Nhaltjarra nhumalany dhiyaŋuny dhärukthu? … ŋoy-yätjaŋala muka? … ŋany nhaltjarr?
61 Baise Jesu ana bai’ufununayah abisa isan hio higamigam so’ob naatu iuwih eo, “Tur iti kwanonowar imaim kwa a naniyan ebi’afiy?
62 Ŋuli balaŋ nhuma ŋarrany dhuwal Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny nhäŋu marrtjinyawuynydja roŋiyinyawuynydja balany djiwarr'lilnydja, ga nhalayakun balaŋ nhumalaŋ ŋunhi ŋayaŋuny?
62 Bo Orot Natun nayen ana efan marasika ma’am imaim nama kwana’itin boro mi’itube kwanao!
63 Ŋuriŋiyin bili yan waŋganydhun ŋuli ga dhuwal walŋakumany yolŋunhany walalany, God-Waŋarrwala yan Birrimbirryuny. Yolŋuny walal dhuwal bäyŋu, ganydjarrmiriw mala, ŋula nhämiriwnha, yakan gi dhuwal ŋula yolŋuy ganydjarr gäŋu walŋakunharawnydja. Yurr ŋarrakuny ŋunhi dhäruk, ŋunhi ŋarra gan bilin nhakun lakaraŋala nhumalaŋgal, ŋunhiyiny dhuwal dhäruk ŋunhaŋuwuy warray djiwarr'puy, walŋamirr warray; ŋuriŋiyin dhärukthun ŋarrakal nhuma dhu ŋunhi walŋathirrnydja, God-Waŋarrwalnha yan Dhuyu-Birrimbirryuny waŋganydhun.
63 Anun Kakafiyin i yawas ebit biyat i aurin fair en. Iti tur kwa isa a’o i ayub ana tur naatu wanawananamaim i yawas ema’am.
64 Yurr wiripuwurrnydja nhuma gi dhuwal bäyŋu warray märr-yuwalkmirriyi ŋurikiyi dhärukku mala.”
64 Baise kwa afa iti kwama’am i men kwabitumatum. Anayabin iyab men hinabitumatum naatu orot yait baban na’o Jesu so’obaka.”
65 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Dhiyakun ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋunhi ŋarra gan lakaraŋalnydja nhumalaŋgal bitjarrnydja gam', ‘Yakan dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu gänany marrtji märr-yanany räli ŋarrakal; ŋany ŋunhin bili dhu ŋunhi yolŋuny marrtji räli ŋarrakalnydja ŋunhi ŋayi dhu Bäpay ŋanya djäl-gurrupan.’”
65 Ibanak eo maiye, “Anayabin iti isan kwa au’uwi, orot babin boro men asir ayu isou nan kwaneyanamih, baise Tamai ana baibasitamaim boro niwa’an isah naham hinan ayu isou.”
66 Bala dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal, malthunamirrnydja mala nhanŋu, ŋapa-bilyurra, ga yakan walal gan ŋunhi buluny nhanŋu malthuna, bili yaka walal ganha ŋunhi ŋurikiyiny gumurr-ḏälwuny dhärukku djäl-ŋamathinya.
66 Nati ana veya’amaim ana bai’ufununayah moumurih na’in hihamiy naatu himatabitabir hina’ufut hin.
67 Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋguny nhanukiyingalaŋawnha ŋayi malthunamirriw walalaŋ ŋuriki 12-gun bitjarra, “Way walal, nhaltjan ga nhumany guyaŋa? Nhumany dhu dhuwal bitjandhi bili ganandhi ŋarrany?”
67 Jesu ana bai’ufununayah nah 12 ibatiyih. “Kwa auman kwakokok kwanan?”
68 “Yaw, bäyŋu warray Garray,” bitjarr ŋayiny Djäyman-Betany buku-bakmaraŋal. “Ŋuli balaŋ ŋanapurr nhuna dhuwal ganarrthulnydja, ga yolkun ŋanapurr dhu wiripuŋuwnydja yolŋuw malthun? Nhepin dhuwal waŋganydhun ga yuwalktja walŋamirrnydja dhäruk lakaram.
68 Simon Peter iya’afut eo, “Regah yait isan boro anan? Yawas wanatowan ana tur o akisimo biya ema’am.
69 Bilin dhuwal ŋanapurr gan märr-yuwalkmirriyinan nhuŋuwuynha yan; ga dhuwanna ŋanapurr marŋgin nhuŋu yol nhe dhuwal yolŋu. Nheny dhuwal ŋunhiyin Yolŋu Dharrpalnha God-Waŋarrwuŋun djuy'yunawuy.”
69 Aki abitumatum naatu aso’ob o i Kakafiyin Ta’imon Godane ina.”
70 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Nhumalany muka ŋarra ŋunhi gänaŋ'maraŋalnydja dhuwalawurruny 12-nha, yurr waŋganydja yolŋu dhiyal nhumalaŋgal malaŋur, djämamirrnydja ŋayi ŋunhi bilin ŋurikin Mokuywun.”
70 Imaibo Jesu iyafutih eo, “Kwa na 12, i ayu arubini, baise kwa wanawanamaim orot ta i demon mowan.”
71 Ŋunhiny ŋayi gan lakaraŋalnydja bitjarryiny ŋanyanhan Djudatj-Gariyatnhan* yäkuny, ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djäyman-Gariyatkun, bili galkin ŋayi dhu Djudatj-Gariyatthuny goŋ-gurrupanna Djesunhany miriŋuwalnha walalaŋgal, bäydhi ŋayi ŋunhi galkipuynydja yolŋu nhanŋu beŋuryiny malaŋur 12-ŋurnydja.
71 (Jesu iti tur eo’o i Judas Simon Iscariot natun isan, Judas i bai’ufununayan nah 12 wanawanahimaim orot ta, yomaninamaim i boro Jesu nayanuw namorob.)
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.