Atos 28
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVT
1 Yo, bukmak yan ŋanapurr ŋunhi dhawaṯthurrnydja walŋamirr ŋunhiliyi wäŋaŋurnydja, yurr maḻŋ'maraŋalnydja napurr ŋunhi, ŋunhiyiny wäŋany dhakalnydja yäku Malta.
1 Uma vez a salvo em terra, descobrimos que estávamos na ilha de Malta.
2 Ga ŋunhiyi wäŋa-burumun'puy yolŋu walal mirithin dhika ŋanapurruŋ gumurr-ŋamathinany, mel-wuyurra manapar ŋanapurruŋ. Yurr marrtjin ŋunhi dharyurr yulŋuny waltjaṉdhu, ga ŋulwitj gan watany galkirrin. Ŋanapurrnydja guyiŋarryinan mirithinan, bala walal gan yan djäma gurthan ŋawmaraŋal, ŋanapurruŋ ḻithanmaranhaminyarawnha.
2 O povo de lá nos tratou com muita bondade. Por ser um dia frio e chuvoso, fizeram uma fogueira na praia para nos receber.
3 Bala ŋayiny Bolnydja marrtjinan ŋayipin gänan balan gurthawnha ŋal'maranharaw, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi gurthany mala merrkuny, bala gäŋalnha. Gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi, bala rarr'yurra gurthalila, bala ŋayiny ŋunhi dhawaraŋ'ŋurnydja beŋuryiny bäpin dhawaṯthurr, bala dhunupan ḻäwuŋala ŋanya goŋnha.
3 Enquanto Paulo juntava um monte de gravetos e os colocava no fogo, uma cobra venenosa que fugia do calor mordeu sua mão.
4 Walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnha ŋunhi bäpinhany Bolwalnydja, ŋayi gan dhaŋgaŋala nhanukal goŋŋura, bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Dhuwandja mak bäy yolŋu yätjkurr mirithirr; nhä mak ŋayi dhuwal moṉuŋu bäy, bili ŋayi dhuwal dhawaṯthurrnydja beŋurnydja ŋunhi gapuŋurnydja walŋa yan, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi dhu dhuwal dhiŋgaman yan dhiyakuŋun bäpiwuŋun bala dhu ŋunhi rom-dhunupany djuḻkthunna.”
4 Quando os habitantes da ilha viram a cobra pendurada na mão de Paulo, disseram uns aos outros: “Sem dúvida ele é um assassino! Embora tenha escapado do mar, a justiça não lhe permitiu viver”.
5 Yurr ŋayipiny gan Bolyuny ŋunhiyi bäpinhany mirithin yan bikpikthurr balan gurthalila, yupnha ŋunhiyi bäpiny gurthalila, nhäranan gan, yurr ŋayiny yaka Bolnydja rirrikthunany ŋula ŋuriŋiyiny. Snake fastened to Paul's hand|src="CN02050C.tif" size="Span" loc="DC" ref="Acts 28.4-5"
5 Mas Paulo sacudiu a cobra no fogo e não sofreu nenhum mal.
6 Ga ŋuriŋiwurruyyiny gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya nhäŋalnha Bolnhany, wanha balaŋ ŋayi ŋunhi goŋdja ḏulmuŋgurr'yunan bäpiwuŋuny ḻäwunhawuy; nhäŋalnydja walal gan ŋunhi gatjpu'yurra manapar nhanŋu galkirrinyarawnha dhiŋganharawnha yan. Märr-wiyin walal ŋanya gan ŋunhi nhäŋalnydja, galkurrnydja nhanŋu dhiŋganharawnydja nhä mak ŋula nhaku rirrikthunaraw. Yo, nhinanan walal gan, yurr bäyŋu warray ŋayi ŋula nhäny maḻŋ'thuna. Bala walal dhunupan yan ḻiyany bilyurra bala waŋanan bitjarra, “Wäy, dhuwandja dhuwal yolŋu waŋarr muka,” bitjarra.
6 O povo esperava que ele inchasse ou caísse morto de repente. No entanto, depois de esperarem muito tempo e verem que nada havia acontecido, mudaram de ideia e começaram a dizer que ele era um deus.
7 Ga buŋgawany yäku Bapaliyatjtjany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny, yurr wäŋany nhanŋu ŋunhi galki yan, ŋunhi banydji yan; ŋayin ŋanapurruny ŋuriŋiyin garr'yurrnydja balany nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, ga ŋunhiliyiny ŋanapurr nhinan nhanukalnydja wäŋaŋur ḻurrkun' walu.
7 Perto da praia, havia uma propriedade pertencente a Públio, a principal autoridade da ilha. Por três dias, ele nos hospedou e nos tratou com bondade.
8 Yurr bäpa'mirriŋu nhanŋu gan ŋurikiyi buŋgawaw rirrikthurr, ŋorran ŋayi gan yan, yurr mirithinan ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja gorrmur'yuny ga milŋiny'thuny. Bala ŋayiny ŋunhi Bolnydja dhunupan marrtjinan guwatjmara ŋanya. Bala ŋayi Bolnydja goŋ-ŋal'yurra nhanukal ŋurikalyiny yolŋuwal, bukumirriyaŋalnha manapar ŋayi nhanŋu. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yolŋuny walŋathinan ḏäwalayinan.
8 Aconteceu que o pai de Públio estava doente, com febre e disenteria. Paulo entrou, orou por ele e, impondo as mãos sobre sua cabeça, o curou.
9 Ga dhäŋur beŋuryiny bala wiripuwurruynydja yolŋuy walal muka gäŋal wiripuwurrunhany rerrimirriny mala balayi nhanukal Bolwal, bala yan gan bukmaknha ŋunhi yolŋuny walal walŋathinan.
9 Então os demais enfermos da ilha vieram e foram curados.
10 Yo, wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi yolŋuy walal gan ŋanapurruŋ gurrupar dharrwa mirithirr girriny' mala, ga ŋunhi ŋanapurr ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, bala wurrpuŋalnydja marthaŋaylila, bala walalnydja ŋanapurruŋ gan ŋunhi gurruparnydja dharrwan mirithirra ŋathany ga ŋula nhäny mala, gana' yan napurruŋ marrtjinyarawnha.
10 Como resultado, fomos cobertos de presentes e honras e, chegada a hora de partirmos, o povo nos forneceu todos os suprimentos necessários à viagem.
11 Yo, nhinanany ŋanapurr gan ŋunhi ŋunhiliyiny dhakalŋurnydja wäŋaŋur ḻurrkun' ŋaḻindi, gapuny ŋanapurr gan wapurarryaŋal, ga bäy ŋayi wapurarryin, bala napurr marrtjinan beŋuryiny wäŋaŋur marthaŋayyun, ŋuriŋiyi marthaŋayyu ŋunhi ŋayi gan ŋunhiliyi dhärran galkurr watany dharratharrany. Yurr marthaŋaynydja ŋunhi ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy* wäŋapuy, ŋunhi ŋayi makarrŋurnydja wäŋaŋurnydja Yetjipŋur. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja “Yaŋara-märrma' Waŋarr”.
11 Três meses depois do naufrágio, embarcamos em outro navio, que havia passado o inverno na ilha. Era um navio alexandrino, que tinha na parte da frente a figura dos deuses gêmeos.
12 Marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi bala-a-a, yan bili ga ŋayathaŋal ŋunhiyi wäŋa yäku Djirakutj. Ga nhinan ŋanapurr ŋunhiliyiny wäŋaŋur ḻurrkun'nha munha, bala ŋanapurr marrtjinan.
12 Aportamos em Siracusa, onde ficamos três dias.
13 Marrtjinan ŋanapurr gan ga ga ga ga, yan bili ga Retjamnha* wäŋaŋur bunan, makarrŋur Yitilin.* Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi watany gan galkirrin djalathaŋnha, yurr märr gaŋga, bala ŋanapurr marrtjinan yan bondin ga yan bili ga bunan ŋanapurr wäŋaŋur yäkuŋur Butiliyan, ga ŋunhiliyin ŋanapurr ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhi marthaŋaynydja.
13 Dali navegamos até Régio. Um dia depois, um vento sul começou a soprar, de modo que no dia seguinte prosseguimos até Potéoli.
14 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋu walal gan nhinan Garraywalaŋumirr mala, ga walal napurruŋ gumurr-ŋamathin ŋunhiliyi wäŋaŋur, bala ŋanapurruny walal gaḏaymara walalaŋgiyingala wäŋalil. Ga nhinanany ŋanapurr gan ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja ŋula nhämunhan' walu. Ga dhäŋur beŋuryiny napurr marrtjin ḻukuynha balany Rawumlilnydja.
14 Ali encontramos alguns irmãos que nos convidaram a passar uma semana com eles. Depois fomos para Roma.
15 Ga ŋunhalnydja Rawumdja wäŋaŋur Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋäkul ŋunhi ŋayi Bolnydja bilin bunanan ŋunhaliyin, bala walal ḻaw'yurra beŋuryiny Rawumŋurnydja, ga wäŋgaŋalnydja marrtjin balan bitjarra, gumurr'yurra nhakun nhanŋu Bolwun, yan bili ga gandarrŋurnydja ŋanapurr gumurr-bunanhaminan. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Bolyu nhäŋalnydja walalany, bala yan ŋayi buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja dhunupan yan marrparaŋdhinan mirithinan walalaŋgal ŋuriŋi märr-ŋamathinyaraynydja.
15 Os irmãos em Roma souberam que estávamos chegando e vieram ao nosso encontro no Fórum da Via Ápia. Outros se juntaram a nós nas Três Vendas. Ao vê-los, Paulo se animou e agradeceu a Deus.
16 Marrtjinany ŋanapurr gan beŋuryiny, ga yan bili bala napurr ŋayathaŋala Rawumnha wäŋa. Bala walal ŋunhiliyiny Rawumdja wäŋaŋur nhanŋuny Bolwuny gurrupar wäŋan, yurr miriŋuny nhanŋu gan ŋunhi bitjarr bili yan djäga ŋunhiliyiny.
16 Quando chegamos a Roma, Paulo recebeu permissão de ter sua própria moradia, sob a guarda de um soldado.
17 Ḻurrkun' walu ŋayi ŋunhi Bolnydja nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhäruk-djuy'yunminan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋurru-warryunayŋuwnha yolŋuw walalaŋ Djuw malawnha. Yo, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany balan nhanukiyingalnha ŋayi wäŋalilnydja, bala yan ŋayi Bolnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Wäwa walal, yaka ŋarra dhuwal ŋula nhä yätjkurruyanhany djäma limurruŋgalaŋawnydja malaw, ga yaka ŋarra ŋula bakmaranha ŋunhi rom ŋunhi limurr märraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal. Yänan walal ŋarrany ŋunhi ŋayathaŋalnydja ŋunhalnydja Djurutjalamdja ŋula nhämiriwŋura yan, ŋurrumiriwŋura, ga goŋ-gurrupar walal ŋarrany Rawumbuywal buŋgawawal.
17 Três dias depois de chegar, Paulo convocou os líderes judeus locais e lhes disse: “Irmãos, embora eu não tenha feito nada contra nosso povo nem contra os costumes de nossos antepassados, fui preso em Jerusalém e entregue ao governo romano.
18 Dhä-birrka'yurrnydja walal ŋarrany gan ŋunhi, yurr bäyŋu walal ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋula nhä yätjkurr ŋarrakalnydja. Ŋayiny balaŋ ŋunhi Rawumbuyyuny ŋurruḏawalaŋuy dhunupan ŋarrany dhawaṯmaranhan.
18 Os romanos me interrogaram e queriam me soltar, pois não encontraram motivo para me condenar à morte.
19 Yurr walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋanhamin bunharaw warray ŋarrakuny; yaka walal ganha djälthinya dhawaṯmaranharaw ŋarraku yänaŋuwnydja. Bala ŋarrany waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋarrany djäl ŋarra dhu marrtji balan ŋunhi ŋurruŋuwalnha buŋgawawal wäŋa Rawumbuywalnha, ŋayin dhu ŋarranhany dhä-birrka'yun ŋunhala wäŋaŋur Rawumnha.’ Yurr yaka ŋarra ga dhuwal waŋa ŋula nhaltjandja yätjkurruyamany ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw.
19 Mas, quando os líderes judeus protestaram contra a decisão, considerei necessário apelar a César, embora não tivesse acusação alguma contra meu próprio povo.
20 Ga dhiyakiyi ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋarra nhumalaŋ wäthurrnydja, gaḏaymar räliny, märr ŋarra dhu ga waŋa nhumalany, bili dhuwandja ŋarrany ḏapmaranhawuy yolŋu, rranhdhiŋmirr ga nhina, bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi lakaram ŋunhiyin yolŋuny, ŋunhi walal ga Djuw mala yolŋu walal dhukarr-nhäma gatjpu'yunna bunanharawnha nhanŋu.”
20 Por isso pedi a vocês que viessem aqui hoje para que nos conhecêssemos, e também para que eu pudesse explicar que estou preso com estas correntes porque creio na esperança de Israel”.
21 Ga walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu mala waŋan nhanukal Bolwal bitjarr, “Bäyŋu warray ŋanapurr dhuwal märranha djorrany' beŋurnydja Djudiyaŋurnydja lakaranhawuynydja marŋgikunhawuynydja nhokalaŋuwuy, ga yaka ŋula yol beŋuryi marrtjinya dhäwu-gänhamirr räli dhipal napurruŋgal. Yaka napurr nhuna dhuwal ŋänha yätjkurrulilnydja djämalil.
21 Eles responderam: “Não recebemos nenhuma carta da Judeia, e ninguém que veio de lá nos informou alguma coisa contra você.
22 Yurr ŋanapurrnydja dhuwal djäl nhokalaŋawnha dhärukku ŋänharaw, nhä nhe dhu ga ŋanapurruŋ lakaram, bili ŋunha bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur yolŋuny walal ŋuli marrtji lakaranhamirra dhäwuny' yätjkurra nhumalaŋgalaŋuwuynydja, ŋunhi nhumany ga yuwalk märr-yuwalkthirr ŋurikiyi yolŋuw yäkuw Djesuwnydja.”
22 Contudo, queremos ouvir o que você pensa, pois o que sabemos a respeito desse movimento é que ele é contestado em toda parte”.
23 Ga walu walal lakaranhamin guwatjmanaraw nhanŋu Bolwu. Ga wiripuŋuynha waluy, bala walal ŋunhi Djuw malany yolŋu mala waŋgany-manapanminan marrtjin ŋunhiliyin nhanukala Bolwala wäŋalilnydja, dharrwan mirithirra ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja. Bala ŋayi gan Bolyuny walalaŋ dhäwun lakaraŋal beŋur ŋurruyirr'yurr goḏarr'ŋur ga yan bili ga munhawuyin; yuwalkkuŋala yan ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja God-Waŋarrwuny romdja, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalyi maŋutji-dhunupamirriyaŋal ŋanyanhany Djesunhany beŋurnydja ŋunhi Mawtjitjkalnydja romŋur, ga beŋur ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirriwuy.
23 Então marcaram uma data e, nesse dia, muita gente foi à casa de Paulo. Ele explicou e testemunhou sobre o reino de Deus e, desde cedo até a noite, procurou convencê-los acerca de Jesus com base na lei de Moisés e nos livros dos profetas.
24 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋanya ŋunhi dhäruk Bolnha märraŋal, bala märr-yuwalkthinan Djesuwnydja. Yurr wiripuwurrnydja yaka märr-yuwalkthinya, yaka walal ganha djälthinya ŋurikiyi dhäwuw.
24 Alguns foram convencidos pelas coisas que ele disse, mas outros não creram.
25 Bala ŋayi Bolnydja dhawar'maraŋalnydja dhäruk waŋan walalaŋ, ga ŋuriŋi dhärukthu ŋunhi Djuw bäpurruny barrkuwatjkuŋal märrma'lil malalil. Ga ŋunhi walal ganarrthaŋal Bolwuny wäŋa, bala walal marrtjin waŋanhaminany dhä-ŋurrkanhaminan, bili wiripuwurr ŋunhi yolŋu walal märr-yuwalkthinan ga wiripuwurrnydja bäyŋun. Ga dhuwanna ŋayi ŋunhi dhä-ḏaw'yurrnydja Bolyu lakaraŋal gam', “Yuwalk yan dhuwal yulŋuny ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal Dhuyu-Birrimbirryu lakaraŋal ŋäthil ŋurikal dhäwu-gänhamirriwal yäkuwal Yitjayawal, ga ŋunhi ŋayi lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja nhumalaŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal bitjarr gam',
25 E, depois de discutirem entre si, foram embora com estas palavras finais de Paulo: “O Espírito Santo estava certo quando disse a nossos antepassados por meio do profeta Isaías:
26 ‘Gatjuy marrtjin, ga lakaraŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyakun gam',
26 ‘Vá e diga a este povo: Quando ouvirem o que digo, não entenderão. Quando virem o que faço, não compreenderão.
27 Yo, nhumany dhuwal ḻiya-dhumukmirr yan warrpam',
27 Pois o coração deste povo está endurecido; ouvem com dificuldade e têm os olhos fechados, de modo que seus olhos não veem, e seus ouvidos não ouvem, e seu coração não entende, e não se voltam para mim, nem permitem que eu os cure’.
28 Bala ŋayi Bolnydja waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra, “Yo. Nhumany ŋunhi Djuw malany yolŋu walal gänaŋ'thurr warray dhiyakiyi God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku, yaka nhuma märranha, bala ŋayi God-Waŋarryuny djuy'yurrnydja dhuwaliyiny walŋamirrnydja dhäruk ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwun yolŋuwnydja walalaŋ. Walalnha dhu ga ŋunhi ŋämany, ga märramany dhu ga.”
28 Portanto, quero que saibam que esta salvação vinda de Deus também foi oferecida aos gentios, e eles a aceitarão”.
29 Bala walal yan ŋuriŋiwurruyyiny Djuw bäpurruynydja yolŋuy walal ganarrthaŋala ŋanyanhany Bolnhany, yurr walal gan ŋunhi dhä-ḏälthinyaminan waŋanhaminan walalawuynydja.
29 Depois de ele ter dito essas palavras, os judeus partiram, em grande desacordo uns com os outros.
30 Ga ŋayiny Bolnydja gan nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur wiyinnha, märrman' dhuŋgarra-ŋurrkaŋal, ga dharrwaynha yolŋuynydja walal gan gumurr-guwatjmarnydja ŋanya marrtjinany, ga ŋayiny gan gumurr-ŋamathin yan nhäŋal walalany bukmaknha yan.
30 Durante os dois anos seguintes, Paulo morou em Roma, às próprias custas. A todos que o visitavam ele recebia,
31 Bitjarr bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja Godkalaŋawuynha yan rombuynydja, ga marŋgikuŋal ŋayi walalany gan lakaraŋal Garraynha Djesu-Christnha, dhawaṯmaraŋala nhakun ŋayi ŋanya gan ŋunhi yäkuny yindikuŋala, ga yakan ŋanya ŋula yolthuny ḏaḏawmaranha.
31 proclamando corajosamente o reino de Deus e ensinando a respeito do Senhor Jesus Cristo sem restrição alguma.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 28, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.